In the night – Mahannop Chomchalao

What happens when time runs backward? This poetic, multi-tiered story mixing dream and reality and past and present offers between the lines a reading of current political and social trends. MB

ในราตรี

IN THE NIGHT

 
พระแม่ธรณีEarthgoddess พระแม่ธรณี  

มหรรณพ โฉมเฉลา

Mahannop Chomchalao

 
    TRANSLATOR’S KITCHEN
= =  
แสงสนธยาสีส้มแดงระบายอยู่บนขอบเมฆฝนชั่วครู่ แล้วสีน้ำเงินเข้มข้นของราตรีก็เข้ามาครอบงำพร้อมกับสายฝนโปรยปราย The red-orange rays of dusk outline the rainclouds for a moment and then the dark blue of the night takes over as it begins to drizzle. =clouds
ผู้คนที่ท่าเรือบางตาลงไปมากหลังเรือด่วนลำสุดท้ายจากไป แสงสะท้อนจากกระจกประดับเครื่องบนของอาคารในพระบรมมหาราชวังส่องมลังเมลืองเหมือนเมืองในเทพนิยายอยู่อีกฟากหนึ่ง ระลอกคลื่นจากเรือโยงบรรทุกทรายกลางแม่น้ำหนุนโป๊ะให้ลอยขึ้นลง เสียงเหล็กเสียดสีกันดังเอี๊ยดอ๊าด ลมเย็นชื้นเม็ดฝนพัดเข้ามาจากทางใต้ของลำน้ำ เมื่อเรือเข้าเทียบท่าผู้คนเคลื่อนไหวพลุกพล่านขึ้นอีกครั้ง ผู้หญิงในชุดพยาบาลสีขาวสะอาดก้าวขึ้นมาจากเรือข้ามฟาก เสียงถอนใจของชายท่าทางเหนื่อยอ่อนจากการทำงาน กลิ่นอับเหงื่อไคลวิญญาณเด็กๆ ในชุดนักเรียนที่ยังเดินทางไม่ถึงบ้านตั้งแต่ครั้งโป๊ะล่ม เมื่อหลายปีก่อนปะปนไปกับผู้คน พากันวิ่งเกาะแขนคนนั้นทีคนนี้ที อ้อนวอนให้พากลับไปส่งบ้าน แต่ไม่มีใครได้ยิน เสียงกระหึ่มและแสงสปอตไลท์เป็นลำของเรือหางยาววิ่งไปทางปากคลองบางกอกน้อย เรือข้ามฟากลำเล็กโคลงเคลง เขาก้าวลงแล้วเดินไปท้ายเรือ เพ่งมองแสงสะท้อนหลากสีของไฟจากแหล่งต่างๆ บนพื้นน้ำ แสงสีเจิดจ้าจากไฟโฆษณาของร้านถ่ายรูป แสงทึมๆ ซีดๆ จากตึกโบราณในโรงพยาบาลศิริราชที่หันหน้าออกสู่ลำน้ำ ไฟจากสะพานพระปิ่นเกล้าและรถยนต์บนนั้น แสงตะเกียงเสียงระฆังเรือ เสียงใบเรือสะบัดปลายที่เปียกฝน และเสียงกู่ร้องของลูกเรือในเรือใบสามเสาสัญชาติฝรั่งเศสชื่อ ลัวโซ่ ซึ่งมุ่งหน้าขึ้นไปยังกรุงศรีอยุธยาเมื่อสามร้อยปีที่แล้ว ประกายจากดวงตาของปลาราหูและเงาดำของมันเคลื่อนไปเงียบๆ ใต้น้ำ… The crowd at the pier thins out after the last express boat has left. On the opposite bank, the reflections from the tiles decorating the roofs of the royal palace buildings are iridescent like a town in a fairy tale. Wavelets from the tug boats carting sand in the middle of the river make the pontoons spring up and down in a constant discord- ant shrieking of steel rubbing steel. Cold wind wet with rain droplets comes from the southern end of the waterway. When a boat draws along- side the pier, people jostle for posi- tion once again. A woman in starkly white hospital uniform steps out of the ferry boat. Sighs of a man look- ing tired from overwork. Smell of dry sweat. The souls of children in school uniforms that have yet to reach home ever since the pontoon overturned many years ago mix with the people, clinging to this or that person’s arm, pleading to be sent back home, but no one hears. Engine blaring, spotlight tearing the darkness, a long-tailed boat speeds on its way to the mouth of the Bangkok Noi canal. The small ferry boat is unsteady. He steps in then walks to the rear and stares at the multicoloured reflections of lights from various places on the surface of the water – the glaring lights ad- vertising the camera shop, the dull, pale lights of the old buildings of the Siriraj hospital that front the water- way, the lights from the Phra Pinklao bridge and the cars on it, the lamp rays and bell peals of the boats, the flapping of rain-soaked sails and the shouts of the crew on board the French three-master L’Oiseau on its way to Ayudhya three hundred years ago, the glint in the eyes of the giant stingray and its black shadow moving silently underwater… .royal palace
chao phraya traffic
pinklao bridge

The royal palace at night; Chao Phraya daytime traffic: express boat, sand barges, ferry boat; the Phra Pinklao bridge and, behind it, the Rama VIII bridge…
three-master…and a three-master, but I can’t certify it’s L’Oiseau.

เรือเทียบโป๊ะท่าพระจันทร์ ฝนซาลงเป็นเม็ดฝอยๆ เสียงน้ำจากหลังคาตึกตกลงกระทบกันสาด เขายังเดินอยู่ข้างใต้มัน หลบหลีกผู้คนและร้านแผงลอยขายของที่วางเกะกะอยู่บนทางเท้า เขาหยุดยืนดูอยู่หน้าร้านขายหนังสือ กวาดตาดูหนังสือพิมพ์และวารสาร The ferry draws alongside the Phra Chan pier. The rain falls stead- ily. The water from the roofs of buildings falls on the awnings. He still walks under them, swerving to avoid people and the stalls selling things displayed haphazardly on the pavement. He stops and stands in front of a bookshop, his eyes sweep- ing through the magazines and newspapers. Note the slight change, from ‘boat’ (เรือ) to ‘ferry’ for the sake of continuity.
“มี สยามนิกร ไหม” เขาถามคนขาย ‘Do you have Siam Nikorn,’ he asks the vendor.  
“ไม่มีนี่ครับ” ‘No, we don’t, sir.’  
“งั้น ศรีกรุงรายเดือน” ‘Then Krungthep Monthly?’  
“ไม่มีครับ” ‘No, sir.’  
“สุภาพบุรุษรายปักษ์” Supharpburut Fortnightly?’ See sample cover below.
“ไม่มี” ‘No.’  
“เอกชนรายสัปดาห์” Ekkachon Weekly?’* * All publications of a distant past.
“ไม่” ‘Nope.’  
เด็กสาวในชุดกระโปรงนักศึกษาที่ยืนอยู่ข้างๆ หยิบ แอล ฉบับภาษาไทยแล้วจ่ายเงิน เขาหยิบหนังสือพิมพ์ มติชน กรอบบ่ายขึ้นมาดูวันที่แล้ววางมันลง The young woman in a student’s skirt outfit who stands next to him picks up Elle, the Thai edition, and pays. He lifts the late edition of Matichon, looks at the date and then puts it back down. =suphapburut
เขาเดินผ่านร้านขายของแบบเปิดตลอดยี่สิบสี่ชั่วโมง ขอทานมือกุดนอนเหยียดยาวอยู่ข้างๆ ประตูกระจก ไม่แยแสต่อพื้นซึ่งเปียกแฉะ กระดิ่งกังวานเมื่อประตูร้านเปิด “เชิญค่ะ … รับอะไรดีคะ” ขอทานเคาะขันอะลูมิเนียมลงกับพื้นเสียงดัง He walks past a shop selling things twenty-four hours a day. A beggar with stumps for hands lies sprawled next to the glass door, indifferent to the soaked ground. A bell rings every time the door opens. ‘Welcome. Thank you for your visit.’ The beggar beats his tin tumbler hard on the ground. ‘a shop selling things twenty-four hours a day’: would that be a 7-Eleven by any chance?‘tin’ (ดีบุก) sounds better than ‘aluminium’, hence the change.
ที่ป้ายรถเมล์เขาเข้าไปในตู้โทรศัพท์ กดหมายเลขจากความทรงจำ เสียงสัญญาณเรียกดังครั้งแล้วครั้งเล่า ฟังดูวังเวง เหมือนไกลแสนไกลไม่มีใครอยู่ที่นั่น ไม่มีใครรับสาย At the bus stop he goes inside the phone booth, punches the number he remembers. At the other end, it rings and rings, a lonely sound as if far away, with no one there, no one to pick up the phone.  
เขาออกมาจากตู้เดินมาหยุดหน้าร้านขายแว่นและนาฬิกาที่กำลังจะปิด มองหาเวลาในขณะนี้จากนาฬิกา แต่ในนั้นมีเวลาที่ต่างกันไปมากมาย He steps out of the booth and after a few steps stops in front of a shop selling glasses and watches which is about to close, looks at the current time on the watches but in there the times are wildly at odds.  
“เวลาไหนเล่าที่เป็นความจริง” เขาพึมพำถามตัวเอง ตอนที่เขายังเป็นเด็ก เมื่อไปตัดผมที่ร้านเขามักแปลกใจเสมอเมื่อเห็นเงาสะท้อนของตัวเองหลายๆ คนอยู่ในกระจกเงาข้างหน้าและข้างหลัง เขาหมุนเก้าอี้เล่นพยายามดูเงาข้างหน้าข้างหลังพร้อมๆ กัน แล้วถามช่างตัดผม “ลุงรู้ไหม ผมคนไหนที่ไม่ใช่เงาสะท้อน” ช่างตัดผมหัวเราะ “หนู ว่ากันตามจริงลุงก็ไม่รู้หรอก … แต่คนที่จ่ายเงินค่าตัดผมให้ได้น่ะ น่าจะไม่ใช่เงาสะท้อน” ‘Which time is the correct one?’ he mumbles to himself. When he was a child and went to get a haircut at the barber’s, he always wondered when he saw himself reflected as several persons in the mirrors front and back. He would move the seat to try to see front and back reflections at the same time and then would ask the barber, ‘Do you know which one of me isn’t a reflection?’ The barber would laugh. ‘Actually, I don’t, boy. But the one who pays me for the haircut shouldn’t be a reflection, I reckon.’  
เขาเดินย้อนขึ้นไปตามถนนพระจันทร์ ผ่านหน้าวัดมหาธาตุฯ ไปจนถึงต้นถนนตัดกับถนนหน้าพระลาน ฝนยังคงพรำ เขาหยุดยืนอยู่หน้าประตูไม้ทาสีแดงบานใหญ่ กลิ่นดอกแก้วหอมเย็นแทรกตัวไหลออกมาทางช่องว่างระหว่างประตูกับกำแพง เสียงเครื่องสาย ขลุ่ยและระนาดดังแว่วออกมาจากอดีตกาลหลังประตูนั่นเหมือนอย่างเคย เขาหยุดยืนฟังรู้สึกเสมอมาว่าข้างหลังประตูยังมีชีวิตที่กำลังดำเนินไปในเวลาที่แตกต่างจากปัจจุบัน เหมือนกับเวลาในนาฬิกาที่เดินช้ากว่าเรือนอื่น He goes up Phra Chan Road which skirts Wat Mahathat until it opens onto Na Phra Lan Road which runs the length of the Royal Esplan- ade. It’s still raining. He stops and stands in front of a large wooden gate painted red. The fresh scent of sagebrush comes out of the gap between gate and wall. The sound of string instruments, flutes and xylo- phone comes out of the past from behind the gate as always. He stops and stands listening, feeling as though behind the gate life is being carried out in a time that is different from the present, like time in a watch ticking more slowly than the other watches.

=Phra Chan Rd 

Phra Chan Road (pronounced phra jan)

Na Phra Lan Rd

Na Phra Lan Road

“เธอก็รู้ว่าชีวิตในอดีตเต็มไปด้วยความอยุติธรรมและอันตราย” เสียงผู้หญิงดังมาจากทางข้างหลัง ‘You know that life in the past was full of injustice and danger,’ a woman’s voice says from behind.  
“อย่างน้อยเราก็รู้แน่ชัดว่าจะสู้กับอะไร พวกคณะราษฎร์สู้กับพวกเจ้า เสรีไทยสู้กับกองทัพญี่ปุ่น นักศึกษาสู้กับเผด็จการทหาร ซ้ายสู้กับขวา แต่ตอนนี้ … เราผจญกับศัตรูที่ลื่นไหลและซับซ้อน” เขาพูดแล้วหันไปหาต้นเสียงแต่ไม่เห็น ‘At least we knew clearly what it was we’d be fighting: the People’s Party against the aristocracy, the Free Thais against the Japanese army, the students against military dictatorship, the left against the right, but these days … we are faced with an enemy that’s slippery and confusing,’ he says and then turns to the origin of the voice but can’t see it.  
“ทำไมชอบต่อสู้กันนัก ไม่มีใครรู้หรอกว่าราคาของมันเป็นเท่าไหร่ จนกระทั่งเวลาได้ผ่านไป วันคืนเก่าๆ นั้นไม่สวยงามหมดจดไปทั้งหมดอย่างที่เธอคิด” ผู้หญิงในชุดนอนบางเบามาปรากฏตัวอยู่ข้างหน้า “ฉันนึกอยู่เสมอว่าสักวันหนึ่งจะได้พบเธอที่นี่อีกครั้ง” ‘Why this liking for fighting? Nobody knows its cost until it’s over. The days gone by weren’t always as beautiful as you think.’ A woman in thin pyjamas appears in front of him. ‘I’ve always thought that one day I’d meet you here.’  
เขาจ้องมองดูหล่อนท่ามกลางฝอยฝน “เธอกำลังจะเปียก” เขาว่า He stares at her under the pelting rain. ‘You’re drenched,’ he says.  
“ไม่หรอก ไปกันเถอะ” หล่อนชวน ‘Not at all. Let’s go,’ she prompts.  
เขากับหล่อนออกเดิน They start to walk.  
“ฉันโทร.ไปหา แต่ไม่มีคนรับสาย” เขาบอก ‘I called but nobody picked up the phone,’ he tells her.  
“ฉันหลับแล้วไม่เคยตื่นขึ้นรับโทรศัพท์” ‘I was sleeping and I never wake up to answer the phone.’  
“ทำไมถึงเข้านอนแต่หัวค่ำ” ‘Why did you go to bed so early?’  
“เพื่อจะได้มาดักพบเธอที่นี่ในความฝัน” ‘To wait and meet you here in a dream.’  
“งั้นนี่ก็ … เป็นความฝันของเธอ” ‘In that case … this is your dream.’  
“ตั้งแต่เธอจากไป แล้วหาเธอไม่พบในโลกของการตื่น ฝันเป็นวิธีเดียวที่ฉันจะมาดักพบเธอที่นี่ได้ทุกคืน” ‘Since you left and I couldn’t find you in the world awake, dreaming is the only way for me to wait and meet you here every night.’  
เขาเงียบ ก้มหน้ามองปลายเท้าตัวเอง He is silent, head bent, looking at the tip of his feet.  
“ใครๆ ก็ว่าฉันเหมือนเด็กนักเรียนที่เข้านอนแต่หัวค่ำ” หล่อนหัวเราะขื่นๆ “เธอหายไปไหนมา” ‘Everybody says I’m like a school- girl going to bed at dusk.’ She has a bitter laugh. ‘Where were you?’  
“ข้างนอก” เขาตอบ ‘Outside,’ he answers.  
“เจอสิ่งที่ค้นหาไหม” หล่อนถาม ‘Did you find what you were looking for,’ she asks.  
เขาส่ายหน้า “มีการศึกษาแต่ไม่รู้อะไรเลย มีงานทำแต่ว่างเปล่า เดินทางออกไปหาข้างนอกนั่น แต่ไม่พบอะไรเลย” He shakes his head. ‘I’m educated but I know nothing at all. I’ve got work to do but I’m idle. I went out to search outside but found nothing at all.’  
ทั้งสองเดินทางมาถึงเกาะสามเหลี่ยมกลางถนน ตรงกลางเป็นบ่อน้ำพุล้อมรอบไปด้วยเงาของต้นมะขาม ฝนและลมชื้นทำให้เขาหนาวเยือก เขาจ้องมองหน้าอกเปลือกเปล่าใต้ผ้าอันบางเบา ดูนุ่มนวลและอบอุ่นเหมือนผ้านวมในฤดูหนาว The two of them come to a three- sided traffic island. In the middle is a basin surrounded by tamarind trees. The rain and the wet wind make him feel icy cold. He stares at the breasts naked under the thin material, looking soft and warm like a quilt in the cold season.  
“ฉันหนาว” เขาพึมพำส่งสายตาวิงวอน “หนาวจริงๆ” ‘I’m cold,’ he mumbles, his eyes pleading. ‘Very cold.’  
“เป็นไปไม่ได้ มันเป็นแค่ความฝันของคนคนเดียว” หล่อนตอบเศร้าสร้อย ‘Impossible. It’s only the dream of a single person,’ she answers sorrowfully.  
“ฉันจะไปหาเธอที่บ้าน ปลุกเธอขึ้นมา” ‘I’ll go and see you at home, I’ll wake you up.’  
“อีกไม่นานฉันจะตื่นขึ้นจากเสียงเคาะประตูของชายที่ไม่ใช่เธอ มันเป็นอย่างนี้ทุกคืน ทั้งๆ ที่ฉันปรารถนาให้เป็นเธอ” ‘Before long I’ll wake up at the knock on the door from a man who isn’t you. It’s like this every night, even though I wish it were you.’  
“ฉันเสียใจ … เวลาผ่านเลยไปแล้วใช่ไหม” เขาพูดอย่างสิ้นหวัง หันหน้าไปทางวัดพระแก้ว มองเห็นฟ้าแลบแปลบปลาบอยู่ไกลออกไป ‘I’m sorry … Time has passed, hasn’t it?’ He speaks in despair, turns away in the direction of the Temple of the Emerald Buddha, sees lightning streaking the sky in the distance.  
“อย่าหันหน้าหนีอย่างนั้นสิ เธอจะทำให้ฝันคืนนี้ของฉันเป็นฝันร้าย” ‘Don’t look away like that. You’ll turn my dream tonight into a night- mare.’  
เขานิ่งเงียบ ห่อไหล่เอามือสองข้างซุกไว้ในกระเป๋ากางเกง เท้าก้าวไปเรื่อยๆ บนทางเดินอันกว้างขวางของสนามหลวง เขารู้สึกถึงความชื้นที่แทรกซึมเข้าไปในรองเท้าผ้าใบ มีคนสองสามคนเดินถือร่มสวนทางมา เสียงยางรถกรีดน้ำที่เจิ่งอยู่บนถนน เสียงกระดิ่งและเสียงล้อเหล็กบดรางดังมาจากรถรางที่เลี้ยวมาจากซอยข้างกระทรวงกลาโหมผ่านหน้าศาลหลักเมืองแล้วหายไปก่อนถึงหน้ากระทรวงยุติธรรม He’s still and silent, rounds his shoulders, sinks his hands in his trouser pockets, his feet stepping on the wide walkway of the Royal Esplanade. He can feel the wetness that seeps into his canvas shoes. A few people holding umbrellas walk up to him. Sound of wheels splash- ing on the road. Sound of small bells and steel wheels grinding rails com- ing from the streetcar that emerges from the street sidling the Ministry of Defence, runs past the City Pillar shrine and then disappears before it reaches the Ministry of Justice.

.royal esplanade walkway

The wide walkway of the Royal Esplanade (Sanam Luang)
BangkokCityPillar
The City Pillar Shrine (Lak Mueang)

“คิดถึงตอนที่เราอยู่ด้วยกัน ฉันมีความสุขมาก” ‘I miss the time when we were together. I was very happy.’  
“เธอยังเหมือนเดิม” หล่อนหยุด “คิดถึงอดีตมากกว่าปัจจุบัน” ‘You haven’t changed.’ She stops. ‘Still thinking of the past more than the present.’  
เขาหยุดเดิน He stops walking.  
“จะทำยังไงต่อไป” หล่อนถาม ‘What are you going to do,’ she asks.  
เขาส่ายหัว He shakes his head.  
“โอ๊ะ … เขามาแล้ว” หล่อนอุทาน “เสียงเคาะประตูนั่น” หล่อนพูดรีบร้อน ‘Oh … Here he is!’ she exclaims. ‘That knock on the door,’ she says in haste.  
“เดี๋ยวก่อน” ‘Wait!’  
“ไม่มีประโยชน์อะไรแล้ว … ที่รัก เลิกคิดถึงอดีต เลิกค้นหาสิ่งที่ไม่มีอยู่ กลับมาใช้ชีวิตในปัจจุบัน แล้วมองอนาคต ฉันขอร้อง แล้วฉันจะทำเหมือนกัน จะไม่ฝันถึงเธออีกต่อไป” ร่างของหญิงสาวค่อยๆ เลือนไปจนเขามองไม่เห็น ‘There’s no point any longer … Darling, stop thinking of the past. Stop looking for what doesn’t exist. Go back to living life as it is now and then look at the future. I beg you. And I’ll do the same. I won’t dream of you anymore.’ The young woman’s body fades off gradually until he can no longer see it.  
“เธอไม่รู้หรอกว่าประตูอนาคตมันปิดใส่หน้าข้า” เขาพึมพำ รู้สึกเคว้งคว้างเดียวดาย ‘You don’t know that the door to the future is shut in my face,’ he mumbles, feeling adrift and lonely.  
เขาเดินต่อไป ข้ามถนนตรงหน้าศาลฎีกา ผ่านด้านหลังรูปปั้นพระแม่ธรณีบีบมวยผม ข้ามถนน ข้ามสะพานข้ามคลองหลอด จนถึงหน้าโรงแรมรัตนโกสินทร์ ฝนหยุดตกแล้ว แต่น้ำที่ค้างอยู่บนหลังคาตึกยังตกลงมาบนทางเดิน แมลงสาบวิ่งพล่านอยู่ในเงามืด เขาเดินถึงร้านสกายไฮท์ แล้วตรงเข้าไปที่โต๊ะใต้กันสาด He walks on, crosses the road in front of the Supreme Court, past the back of the image of the Earth god- dess twining her hair, across the road, across the bridge spanning the Lot canal, until he reaches the front of the Royal Hotel. It has stop- ped raining but the water that remains on the roof of the building still drips onto the pavement. Cock- roaches scurry in the darkness. He walks up to the Sky High shop and walks straight to the desk under the eaves. .earth goddess shrine
The Earth goddess shrine

thai supreme court

Thailand’s Supreme Court

“นั่งก่อนสิ” ชายสูงอายุที่นั่งอยู่ทัก เขาไหว้แล้วนั่งลง ‘Sit down,’ the old man who sits there greets him. He bows to him and then sits down.  
ชายชราแต่งตัวภูมิฐานเหมือนผู้ดีเก่าที่จบการศึกษามาจากต่างประเทศ ไว้หนวด สูบไปป์ กลิ่นยาเส้นฉุนปนหอมกระจายอยู่รอบๆ ที่เก้าอี้ข้างๆ มีชายผมยาวแต่งตัวปอนๆ อายุพอกับเขานั่งอยู่ ท่าทางเมาเต็มที่ ตาปรือจนเกือบหลับ The old man is dressed up like an old aristocrat who graduated abroad, sports a moustache and smokes a pipe. The acrid yet pleasant smell of tobacco spreads around. In the next chair is a man with long hair dressed shabbily of about his age looking thoroughly drunk, his eyes hazy, almost closed.  
“เอาเลย รินเหล้าตามสบายหายหน้าหายตา ไปไหนมา” ‘Go ahead: drink as much as you want. You’ve been away for such a long time. Where have you been?’  
“ไปข้างนอกมาครับอาจารย์” เขาตอบแล้วผสมเหล้าให้ตัวเอง ‘I went outside, professor,’ he answers then mixes himself a drink.  
น่าอิจฉา ข้างในนี้มันหายใจหายคอไม่ค่อยออก คนมันเยอะจนเกินไป น่าจะมีสงครามหรือโรคระบาดซะบ้างก็คงดี ‘How lucky you are! Inside here you can’t quite breathe freely. Too many people. A war or an epidemic would do wonders.’ น่าอิจฉา = You make me jealous/envious.ก็คงดี = would be good.
“เป็นไงบ้างครับ” ‘How are you, sir?’  
“ก็งั้น … ยินดีด้วย ทุนนิยมกำลังเขมือบตัวเองไปถึงกระเดือกแล้ว” ‘So-so. Congratulations. Capital- ism is eating itself to the point of gagging.’  
“คงจะอีกนานมั้งครับก่อนที่มันจะกินหมดตัว แล้วเราฝังสังคมนิยมลงหลุมไปเรียบร้อย ที่เหลือข้างหน้าเห็นจะมีแต่สงครามโลกครั้งที่สามแล้วก็ยุคพระศรีอาริย์” ‘It’ll take a long time, sir, before it eats itself up. And we’ve already buried socialism for good. What remains ahead I think is only a third world war and after that the end of the world.’  
“ระวังระบบประสาทของเธอหน่อยนะ เธอเป็นคนหนุ่มที่มองอนาคตในแง่ร้าย แต่ยังไงฉันก็ไม่อยู่รอด้วยหรอก” ชายสูงอายุชูแก้วเหล้าขึ้น “นั่งดื่มยาพิษนี่อยู่ทุกวัน” ‘You should see to your nerves. You’re a young man who looks at the future in a negative way, but I won’t be around to see it.’ The old man raises his glass. ‘I sit drinking this poison every day.’  
“งั้นอาจารย์ก็เห็นเหมือนผม” ‘Then you agree with me.’  
“ฉันอายุมากแล้ว แต่เธอยังต้องมีชีวิตอยู่ต่อไป” ‘I’m old already, but you must go on living.’  
“คนรุ่นอาจารย์ไม่เห็นบอกอะไรเราเลย เราแต่ถลุงทรัพยากร” ‘I don’t see people of your gener- ation telling us anything; we only squander resources.’  
“เรามีสมมุติฐาน แต่มีตัวอย่างไม่มากพอที่จะหาข้อสรุปให้หนักแน่น” ‘We have clues but not enough examples to reach a definite con- clusion.’  
“ทฤษฎีที่ยังไม่สมบูรณ์ตราบจนประเทศของเรากลายเป็นทะเลทราย” ‘Theory will still be imperfect when our country has turned into a desert.’  
“เธอนี่ชอบเยาะเย้ย มองคนในแง่ร้ายและไม่ยอมเชื่ออะไรเลย” ‘You like to make fun, don’t you? You look at people in a negative way and refuse to believe in anything.’  
“เปล่าครับ ผมไม่รู้จะเชื่ออะไรดีต่างหาก ทุกสิ่งซับซ้อนยุ่งยาก ผิดแล้วไม่รู้จะแก้ที่ไหน” ‘Not at all. I don’t know what to believe, that’s all. Everything is so complicated I don’t know where to correct what’s wrong.’  
“แก้ที่จุดเริ่มต้นสิ” ‘Correct at the source.’  
“เป็นความคิดที่ดีครับ แต่จุดเริ่มต้นอยู่ที่ไหน” ‘Good thinking, sir, but where is the source?’  
“เธอพาฉันไปไกลแล้ว … รู้จักนักเคี้ยวแก้วหรือยัง” ชายชราเอื้อมมือไปตบบ่าชายผมยาว ‘You’re taking me too far … Do you know the glass chewer?’ The old man stretches his hand to tap the long-haired man on the shoulder.  
“สวัสดีครับ” เขาทัก ชายนักเคี้ยวแก้วมีท่าทางเหมือนเพิ่งรู้ว่าเขามานั่งอยู่ด้วย ‘Hello,’ he greets. The glass chew- er gives the impression he has just joined in the conversation.  
ชายสูงอายุยื่นแก้วเปล่าใบหนึ่งให้นักเคี้ยวแก้ว The old man gives him an empty glass.  
ชายสูงอายุยื่นแก้วเปล่าใบหนึ่งให้นักเคี้ยวแก้ว ‘Show this comrade of mine, will you.’  
นักเคี้ยวแก้วพยายามปรือตาขึ้น แล้วหน้าก็ปรากฏยิ้มพรายแบบนักมายากล เขาเอาแก้วจรดกับริมฝีปาก หยุดยิ้ม อ้าปากงับแก้ว เสียงดังแก๊ก ปากแก้วแตกออก อย่างช้าๆ และระมัดระวัง เหมือนคนกำลังชิมอาหารร้อนๆ ที่เพิ่งยกจากเตา นักเคี้ยวแก้วค่อยๆ เคี้ยวแก้วที่อยู่ในปากอย่างเนิบนาบ เสียงฟันบดสีกับเศษแก้วฟังดูน่าสยอง นักเคี้ยวแก้วเคี้ยวต่อไปหน้าตาเฉย กลืน แล้วกัดอีกคำ ไม่มีบาดแผล ไม่มีเลือดออก ไม่แสดงความเจ็บปวด เมื่อเริ่มเข้าคำที่สามก็เคี้ยวเร็วขึ้นๆ ราวกับกำลังพึงพอใจในรสชาติของมัน เพลิดเพลินเจริญใจเหมือนกับแก้วเป็นขนมกรุบกรอบ พอถึงก้นแก้วเขาขบเล็มส่วนบางๆ ไปรอบๆ จนหมด แล้ววางลงกับโต๊ะ มันดูเหมือนเบี้ยกลมๆ หนาๆ อันหนึ่ง นักเคี้ยวแก้วใช้นิ้วชี้กับนิ้วหัวแม่มือคีบก้นแก้วขึ้นมา พยักพเยิดเชิญชวนให้เขาลองชิมดู เหมือนมันเป็นอาหารเลิศรสจากแดนไกลที่ไม่มีใครเคยได้กินมาก่อน เขาส่ายหน้า นักเคี้ยวแก้วจึงอ้าปากส่งมันเข้าไปทั้งชิ้น แล้วเคี้ยวแก้วหนาเกือบครึ่งนิ้วได้อย่างง่ายดายเหมือนเคี้ยวก้อนน้ำแข็ง เมื่อกลืนแก้วคำสุดท้ายลงท้อง นักเคี้ยวแก้วก็เอนหลังลงพิงพนัก ตาปรือเหมือนใกล้หลับอย่างเคย The glass chewer tries to prize his eyes open and then his face flashes a smile like a magician’s. He has the glass touch his lips, stops smiling, opens his mouth, which takes in the glass. With a dry crack, the top part of the glass breaks. Slowly and cautiously, like someone tasting food just out of the oven, he chews the glass in his mouth placidly. The crunching of crushed glass sounds revolting. The glass chewer goes on chewing with a bland face, swallows and then takes another bite. There is no wound, no blood comes out, no sign of pain. With the third mouthful, he chews faster as if he’s happy with the taste, taking pleasure as if the glass were a crunchy biscuit. When he reaches the stem, he crushes the thin part thoroughly and then puts what remains back on the desk. It looks like a round thick coin. The glass chewer uses index finger and thumb to pinch the stem and lift it, nods in approval as if to invite him to chew in turn, as if it were delicious food from far away as no one has ever tasted before. He shakes his head. The glass chewer thus opens his mouth and puts the whole piece into it and then chews glass almost half an inch thick with ease as if he were crunching an ice cube. When he has swallowed the last mouthful of glass, he reclines his back against the back of the chair, his eyes half closed as if about the sleep as before. [What follows, you would think, is obviously inspired by that mind freak calling himself Angel and almost Christ: I saw him the other day walking barefoot on broken glass and then having his body flattened to the waist by a steamroller.But no: the whole purpose of this fancy interlude is a pun lost in translation you will find three paragraphs down. How laborious can you be.]
“ก่อนที่จะมาเป็นนักเคี้ยวแก้ว เขาเคยเป็นกวี” ‘Before being a glass chewer he was a poet.’  
“ไม่งั้นเราคงต้องไล่เขาออกจากเมืองแบบที่เพลโต้บอก” ‘Or else he’d have had to be expelled from the city as Plato said.’  
“เขาว่า เคยคิดว่าตัวเองเป็นกวีตั้งแต่เกิด แต่พออายุสามสิบสามเขาค้นพบว่าเขามีบทกวีดีๆ อยู่แค่บทเดียว เขาเลยเปลี่ยนมาเป็นนักเคี้ยวแก้ว ‘He said he thought he was a poet since he was born but when he turned thirty-three, he found that he had produced only one good poem, so he became a glass chewer instead.’ The pun is over ‘glass’ (kaeo) and ‘prose’ (roi kaeo): erstwhile poet turned prose writer (nak khian roi kaeo) or glass chewer (nak khiao kaeo).
“น่าสนใจครับ” ‘Interesting.’  
“ฉันคิดว่าเขาค้นพบกวีนิพนธ์ชิ้นเอกแล้ว โดยไม่ต้องเขียนต้องพูดด้วยซ้ำ ฉันซาบซึ้งจนน้ำตาไหลทุกครั้งที่ได้ยินเสียงแก้วในปากของเขา” ‘I think he’s found his master poem without having to write or speak actually. I’m thrilled to tears every time I hear the glass break in his mouth.’  
“น่าอิจฉา ผมมักจะรู้สึกว่ากำลังหลงทางอยู่ในเขาวงกต หาอะไรไม่พบเลยสักอย่าง” ‘How lucky he is! I have a feeling I’m lost in a labyrinth and can’t find anything at all.’  
“ฉันเองก็เคยหลงทางอย่างเธอ มันเป็นเรื่องธรรมดาของคนหนุ่มเมื่อเวลาผ่านไป เธอจะเลิกคลำหาทางออก แล้วนั่งลงหาความสุขจากสิ่งเล็กๆ น้อยๆ รอบตัว” ‘I too used to be lost like you. It’s something normal for young people. After some time you’ll stop groping for a way out, you’ll sit down and seek pleasure in the little things around you.’  
“ผมทำไม่ได้ครับ ผมไม่เชื่อ ไม่ศรัทธาในอะไรเลย” ‘I can’t do that, sir. I don’t believe. I don’t have faith in anything.’  
“แม้แต่ศาสนาของเราหรือ” ‘Not even in our religion?’  
“ผมสนใจศาสนาครับ แต่ยังปฏิบัติไม่ได้” ‘I’m interested in religion but can’t practise it yet.’  
“ดูอย่างฉัน ฉันใช้วัดกับคำสอนเป็นหลุมหลบภัยทางใจชั่วครั้งชั่วคราว” ‘Look at me. I use the temple and the teaching as pits to avoid mental danger temporarily.’  
“อาจารย์ไม่ละอายใจหรือครับที่รับศีลมาแล้วก็ผิดมัน” ‘Aren’t you ashamed to affirm allegiance to the precepts and then betray them?’  
“ฉันทิ้งศีลไว้ให้พระในวัด ไม่เคยได้เอาออกมาสักที” ‘I leave the precepts to the monks in the temple. I’ve never taken any of them out even once.’  
“อาจารย์สนใจแต่ปรัชญา” ‘You’re only interested in philo- sophy.’  
“คนเราต้องมีศรัทธาอยู่บ้างถึงจะมีชีวิตอยู่ได้นะพ่อหนุ่ม เลือกเอาสักอย่างซิ” ‘We must have some faith in order to live, young man. So choose one.’  
“ถ้างั้นผมคงเลือกศรัทธาในอดีต” ‘In that case, I choose faith in the past.’  
“อดีตมันผ่านไปแล้ว” ‘The past is no longer.’  
“สำหรับผมมันเป็นสิ่งเดียวที่ผมไปถึงได้” เขาบอกแล้วลุกขึ้นเดินออกไปกลางถนนราชดำเนิน ‘For me it’s the last thing I can reach,’ he says and then stands up and walks down the middle of Ratchadamnern Avenue.  
“เฮ้ย” เสียงอาจารย์ร้องอย่างตกใจ “อย่าทำอะไรบ้า” ‘Hey!’ the professor shouts in alarm. ‘Don’t do anything crazy.’  
แสงไฟจากหน้ารถที่กำลังวิ่งสวนมา เสียงแตรดังลั่น แล้วพลันก็มีเสียงปืน กลิ่นดินปืน แสงไฟจากกระสุนส่องแสงขีดเป็นเส้นสีส้มในความมืด เสียงคนร้อง เสียงร้องเพลงของคนจำนวนหมื่น เสียงขวดพลาสติกเคาะกับพื้นถนนเป็นจังหวะ เสียงปืนที่ระดมยิงเข้าไปในมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ เสียงคนกำลังปราศรัยที่สนามหลวง แล้วก็กลายเป็นเวลากลางวัน ไฟกำลังลุกไหม้ตึกที่แยกคอกวัว กลิ่นควันไฟ ความพินาศ Headlights of cars whooshing past, horns resounding, and then there are gunshots, a smell of gunpowder, the flashes from the bullets like orange streaks of light in the darkness. Sound of people shouting, sound of songs sung by ten thousand voices, sound of plastic bottles hitting rhythmically the road surface, sound of guns firing away at inside Thammasat Univer- sity, sound of orators in the Royal Esplanade – and then it’s daytime, fires are consuming buildings at the Khok Wua intersection. Smell of smoke. Destruction.  
เขาหมุนไปรอบๆ เวลากำลังเดินถอยหลัง พระอาทิตย์ขึ้นทางทิศตะวันตกแล้วลับหายไปทางตะวันออก เขามองดู ได้กลิ่น และรู้สึกถึงสัมผัสของกาละที่ผ่านกลับไปอย่างรวดเร็ว สะพานพระปิ่นเกล้าหายไป เสียงปืนลึกลับนัดหนึ่งดังแว่วมาจากในพระบรมมหาราชวัง ตึกทั้งหมดหายไปมืดแล้วสว่าง สว่างแล้วมืด เสียงหวีดหวิวของลูกระเบิดจากเครื่องบินสัมพันธมิตรทิ้งลงมายังฝั่งสถานีรถไฟบางกอกน้อย แผ่นดินสะเทือนเลื่อนลั่น เครื่องบินปีกสองชั้นของฝ่ายกบฏแล่นถลาตกลงไปพังยับเยินกลางสนามหลวง พื้นที่เขายืนเปลี่ยนเป็นหิน เขาเห็นซุ้มประตูช้างรับเสด็จรัชกาลที่ห้าจากยุโรป และพื้นเปลี่ยนเป็นดิน แสงของกลางวันและความมืดของกลางคืนเปลี่ยนเป็นเร็วมากขึ้นเรื่อยๆ จนดูเหมือนไฟเปิดและปิดวัดพระแก้วและพระบรมมหาราชวังหายไป ต้นไม้ขึ้น เก้งกวางวิ่งอยู่ตรงทุ่ง และพื้นกลายเป็นโคลน ไม้โกงกาง ปลาตีน ปู ปลา น้ำเค็มท่วมเข้ามาและสูงขึ้นเรื่อยๆ กลางวันกลางคืนเปลี่ยนเร็วเหมือนไฟกะพริบ เขายืนอยู่ในทะเล ฝั่งเขยิบไกลออกไป คลื่นลมปั่นป่วน ฝนตกลงมาฟ้าผ่า คลื่นปะทะเข้าเต็มหน้า และพื้นโคลนหายไป เขาลอยคอผลุบโผล่อยู่บนยอดคลื่น… He looks around. Time is ticking backwards. The sun wakes up in the west, goes to bed in the east. He looks, smells and feels the contact of time as it recedes fast. The Phra Pinklao bridge disappears, one mys- terious gunshot is heard from inside the Royal Palace, all buildings disap- pear. Darkness and then brightness, brightness and then darkness. The whistling sound of bombs dropped by allied bombers on the Bangkok Noi railway station, the earth quaking, the rebels’ biplane crashing to smithereens in the middle of the Royal Esplanade. The ground on which he stands turns into stone. He sees the archway of the Elephant Gate welcoming Rama V back from Europe and the ground turns to earth. The light of day and the darkness of night alternate faster and faster like a switch pushed open and shut. The Temple of the Emerald Buddha and the Royal Palace disappear, trees spring up, deer run across the fields and the ground turns to mud. Red mangrove trees, mudskippers, crabs, fish. Saltwater floods in and grows higher and higher. Day and night swap as fast as flickers. He stands in the sea, the shore moves over much farther. Falling rain. Thunderbolts. Waves slap him full in the face and the muddy ground disappears. He floats, bobbing on the crests of waves…  
เขากำลังจมลง จมลงไปยังก้นมหาสมุทร มหาสมุทรแห่ง อดีตกาล He’s sinking, sinking to the bottom of the ocean, the ocean of the past.  
=

‘Nai ratree’ in Chor Karrakeit 40, 1998

 
  A native of Bangkok, 50-year-old Mahannop Chomchalao lives in Chiang Dao, Chiang Mai province. He is the author of three collections of short stories and is busy writing a sequel to the second of his two published novels, Nai Omkort Ka-lee (In Kali’s embrace). =mahannop1

Tagged: , , , , , , , , ,

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: