Inch Allah – Somjai Somkid

Was this really written twenty years ago? Nothing much has changed since then, except that disheartened and resentful Muslims no longer betray their faith by killing themselves but betray their faith by killing others. MB
ooo

อิลชา อัลเลาะห์

INCH ALLAH

สมใจ สมคิด

SOMJAI SOMKID*

TRANSLATOR’S KITCHEN
= ==
ตั้งแต่ย้ายครอบครัวมาอยู่ที่นี่เกือบครึ่งปีแล้ว เขาเห็นป๊ะยังไม่ยอมจับจอบจับเสียมเหมือนสมัยที่อยู่บ้านเก่าเลย ไม่เฉพาะแต่คนในครอบครัวเท่านั้นที่รู้เห็นกันดีว่า ป๊ะของเขาเคยเป็นคนเอาการเอางาน ขยันขันแข็ง เขารับรู้มาตลอดว่า ตั้งแต่เช้าตรู่จนตะวันลับเขา ป๊ะจะขลุกอยู่แต่ในไร่ในสวน และคืนที่ดวงจันทร์ส่องสว่าง ป๊ะยังแบกจอบไปพลิกดินเพื่อปลูกผักอยู่คนเดียวบ่อยๆ Since the family moved here about half a year ago, he still had to see Pa willing to handle a hoe or a spade as he used to when they lived in the old house. It wasn’t only the members of the family who agreed that his Pa wasn’t afraid of hard work. He had always been aware that, from dawn to dusk, Pa would be busy in the fields and the garden and, on nights of bright moonlight, would often grab a hoe and go on his own to turn up the soil to plant vegetables.
“พวกแกอยากทำก็ทำกันไปเถอะ”  ป๊ะพูดประโยคนี้ด้วยน้ำเสียงที่บอกถึงความแดกดันอยู่ในที ‘If you want to do it then go ahead.’ Pa spoke that sentence with unmis- takable sarcasm in his voice. อยู่ในที: literally, ‘in place’; here, ‘definite’, ‘obvious’…
มะเคยปรารภกับเขาและน้องๆ ถึงความเปลี่ยนไปของป๊ะ แต่ก็ไม่มีใครกล้าเอยปากถาม ต่างตระหนักดีว่า ถ้าป๊ะจะทำอะไรป๊ะต้องทำด้วยใจรัก ไม่มีใครสามารถบังคับได้ Ma had talked to him and his younger siblings about how Pa had changed, but no one dared to ask questions, each well aware that if Pa did something Pa did it because he wanted to, no one could force him.
“ป๊ะแกเอาแต่คุกเข่า ยกมือขึ้นภาวนาขอพรจากอัลเลาะห์วันทั้งวัน ไม่เป็นอันทำมาหากินอะไรแล้วนะ … ผอมลงไปเยอะ” มะเอ่ยขึ้นขณะที่พวกเขากำลังยกร่องปลูกพริก ‘He spends his days on his knees, hands raised, asking for Allah’s bless- ings. He’s no longer set on earning a living … and he’s grown a lot thinner,’ Ma remarked while the lot of them were digging furrows to plant chilli pepper.
“ป๊ะคงอยากจะพักผ่อน” เขาให้ความเห็น “ป๊ะทำงานหนักมาตลอด” ‘Maybe he wants to rest,’ her son opined. ‘He’s always worked hard.’
เขาสังเกตเห็นว่า มีหลายครั้งที่มะพยายามพูดเลียบเคียงเพื่อจะรู้ความคิดของป๊ะ แต่ป๊ะก็เพียงเปรยๆ ว่า “อัลเลาะห์เท่านั้นที่รู้ He noticed that many times Ma tried to speak indirectly to know what Pa thought, but Pa would merely say, ‘Allah knows.’ อัลเลาะห์เท่านั้นที่รู้: literally, ‘only Allah knows’.
=
ครอบครัวของเขาเคยอยู่กันอย่างอบอุ่นในเรือนไม้เสาเก้าต้นที่แข็งแรง และมีที่ดินปลูกผลไม้ พืชผัก เกือบสามสิบไร่ His family used to be happy together in the wooden house on nine sturdy stilts with almost thirty rai* of land to plant fruit trees and vegetables. =* Equivalent to 4.8 ha.
“ป๊ะกับมะเป็นครัวแรกที่มาจับจอง หักร้างถางพงในละแวกนี้ ต่อมาก็มีครัวอื่นๆ อพยพเข้ามาอยู่กันจนกลายเป็นหมู่บ้าน” ป๊ะเคยบอกเขา ‘We were the first family to come and stake out our claim and clear the jungle in these parts. Later other families took refuge here and eventually this became a village,’ Pa once told him.
และป๊ะยังเล่าต่อไปอีกว่า “ไม้ตะเคียนทองนับสิบต้นที่ริมห้วย ซึ่งเกือบจะไม่มีราคา จนต้นหนึ่งราคาเป็นหมื่น ป๊ะเว้นเอาไว้เพราะรู้ว่าถ้าโค่นป่าหมู่นี้เสีย น้ำในห้วยก็จะแห้ง ครั้งหนึ่งพวกตังเกจากต่างอำเภอเคยขึ้นมาขอจะตัดไปต่อเรือ แต่ป๊ะไม่ยอมให้ จะขอซื้อป๊ะก็ไม่ขาย และเจ้าของโรงเลื่อยในตัวจังหวัดให้คนมาถามซื้อทั้งหมดจะให้ราคาเป็นแสน…” And Pa went on: ‘Those ten Malabar ironwood trees by the stream, which weren’t worth much then, ten thousand baht per tree, I spared them because I knew that if I felled them the stream would dry out. Once, fishing boat people from another district came up to cut them down to build boats, but I wouldn’t have it. They offered to buy them but I wouldn’t sell. And then the owner of the sawmill of the district had someone come and ask to buy the lot for a hundred thousand…’ [Something slightly awkward here: the repetition about the price of the trees. If each is priced at ten thousand baht, it follows that the ten of them fetch one hundred thousand.]
สวนยางพาราสิบกว่าไร่ที่แลเห็นเขียวครึ้มอยู่ด้านทิศตะวันตกของบ้านป๊ะเคยเล่าว่า ต้นยางทุกต้นที่เป็นแถวแนวยาวเหยียด ซึ่งให้ยางแผ่นได้ถึงวันละสิบห้าแผ่น ก็ด้วยน้ำพักน้ำแรงของป๊ะและมะ สวนผลไม้ด้านหน้าบ้านและด้านตะวันออกที่เป็นสวนผสม ทั้งเงาะ ลางสาด ทุเรียน ละมุด ขนุน ฝรั่ง ก็ได้รับจนเหลือกินและนำไปขายที่ตลาดด้วย As for the ten rai of rubber trees whose dark green could be seen to the west of the house, Pa once told him that all the trees that stood in long dense lines and gave up to fifteen rub- ber sheets every day, that was the fruit of his and Ma’s labour. The orchard in front of the house and the one on the east side were mixed orchards with rambutan, langsat, durian, sapodilla, jackfruit and guava, and produced plenty of fruit that was sold at the market as well. Actually, it’s ‘more than ten rai of rubber trees’, but I reduce it to ten rai not to overburden the sentence.

Note the breaking up of the next sentence by repeating ‘that’ to add emphasis to the statement and avoid the oddity of ‘all the trees … were the fruit’.

แต่ในที่สุด คืนวันแห่งความสุขของครอบครัวก็พลันกระทบกระเทือนยิ่งเสียกว่าถูกพายุ เมื่อไม้ทุกต้น ผักทุกกอ และบ้านที่เขาอาศัยอยู่ตั้งแต่แรกลืมตาดูโลก ถูกประกาศยึดเป็นของหลวง But in the end, the days of happiness of the family were unexpectedly af- fected more than by any storm and that was when all the trees, all the veget- ables and the house where he had lived since he was born were confis- cated and turned into state property.
ป๊ะและเพื่อนบ้านหลายคนไม่ยอมย้ายออกเพราะรักและหวงแหนในแผ่นดินที่ตนเองได้ลงแรงปลูกสร้าง จนถูกจับกุมในข้อหาบุกรุกเขตป่าสงวน Neither did Pa nor most other neigh- bours want to move because they loved and treasured the land they had clear- ed and tilled with their own labour until they were arrested under the accusa- tion of trespassing on a forest conser- vation area.
“ลูกผู้ชายเจ็บแล้วต้องจำ” ป๊ะพูดกับเขาด้วยแววตาเศร้าหมอง แฝงไว้ด้วยความโกรธแค้น ขณะขนย้ายข้าวของลงจากบ้านด้วยความจำยอม ‘Real men when hurt must remem- ber,’ Pa said to him with sorrow in his eyes hiding angry resentment as they reluctantly removed their belongings from the house.
เขาไม่เคยเห็นน้ำตาของป๊ะมาก่อนเลย แต่การย้ายถิ่นฐานหนนี้ป๊ะร่ำไห้บ่นคร่ำครวญอยู่ตลอดทั้งคืน เขาเองก็ถึงกับน้ำตาคลอเบ้า He had never seen Pa’s tears before but, moving house this time, Pa had cried and moaned all night long. He himself had eyes filled with tears.
“อัลเลาะห์เท่านั้นที่รับรู้” ป๊ะได้แต่พูดซ้ำๆ เช่นนี้ “ป๊ะสิ้นแรงแล้วลูกเอ๋ย” ‘Allah knows,’ Pa kept repeating, ‘I’ve got no strength left, my boy.’
= =
เขายกสำรับมาวางให้ป๊ะบนแคร่ใต้ขนำ He took the tray and went to place it for Pa on the low bamboo platform beneath the shelter.
“กินสักนิดนะป๊ะ ตั้งแต่เช้าป๊ะยังไม่ได้กินอะไรเลย” เขาคะยั้นคะยอ ‘Eat a little, will you, Pa. You haven’t eaten anything since dawn,’ he urged.
ป๊ะมองเขาด้วยสายตาหม่นหมองเหมือนคนเพิ่งฟื้นจากไข้หนัก Pa looked at him with pained eyes as if he had just recovered from a severe bout of fever. หม่นหมอง = glum, gloomy, melancholy, dismal – none of which matches the ‘recovery’.
“ป๊ะยังทำใจไม่ได้ใช่ไหม” เขาถาม ‘You still can’t get over it, right,’ he asked.
“แล้วแกล่ะ…” ป๊ะย้อนเขา ‘What about you?’ Pa shot back.
“ผมไม่ลืม ผมอยากจะฆ่ามัน” เขาสบถต่อท้ายออกมาดังๆ ‘I haven’t forgotten. I’d like to kill ’m …’ he said, ending with a loud ex- pletive.
ป๊ะจ้องหน้าเขา Pa stared at him.
“จริงๆ ป๊ะ ผมไม่กลัวมัน” ‘I mean it, Pa. I’m not afraid of ’m.’
“ป๊ะรู้ ไม่ต้องถึงมือแกหรอก ถ้าเป็นสมัยเมื่อยี่สิบปีที่แล้ว ป๊ะตัดสินใจเข้าป่าเป็นคอมมูนิตไปตั้งแต่วันนั้นแล้ว” ป๊ะพูดอย่างนั้นทั้งที่กำลังจะสิ้นแรงด้วยวัยแค่สี่สิบกว่าเท่านั้น ‘I know. It’s not just you. If it were twenty years ago, I’d have joined the communists in the jungle there and then,’ Pa spoke like that even though his strength was dwindling although he was only in his forties. ไม่ต้องถึงมือแก: literally, ‘it didn’t have to wait for your hand/for you’.
“คอมมูนิต มันดียังไงป๊ะ” ‘The communists? Would that be good?’ มันดียังไง: what was good about them?
“ดีซิ แกไม่รู้หรอก คอมมูนิตที่เคยฆ่าเจ้าหน้าที่บ้านเมือง พอออกมามอบตัวก็กลับได้รับการยกย่องว่าเป็นผู้ร่วมพัฒนาชาติไทย บางพวกหลวงให้ทุนคนละก้อน บางพวกหลวงจัดที่ทำกินให้ครัวหนึ่งตั้งสิบห้าไร่ ‘Oh yes. You have no idea. Those communists who used to kill govern- ment officials, once they came out and surrendered, they were praised for joining in the development of the Thai nation. Some groups, the state gave them each a pile of money; other groups, the state gave them land to work, fifteen rai per family.
“ตอนที่แกยังเล็กๆ แกก็เคยเห็น พวกแต่งชุดเขียวที่ชาวบ้านเรียกว่านาย มันแบกปืนกระบอกยาวๆ ที่แกยังเคยร้องอ้อนป๊ะว่าอยากได้ไว้เล่นสักกระบอกยังไง พวกมันเคยแวะมาขอน้ำดื่ม ขอผัก ขอข้าวสารที่บ้านเรา บางครั้งมันก็เรียกประชุมชาวบ้าน ปลุกระดมให้เข้าร่วมต่อสู้ปลดแอกกับพวกมัน เด็กหนุ่มสาวในหมู่บ้านเข้าร่วมพรรคกับมันหลายคน แต่บางคนก็หายสาบสูญไปเลย ป๊ะเองก็ถูกพวกมันมาชักชวนอยู่ออกบ่อย แต่ป๊ะก็อ้างว่า ป๊ะยังตัดห่วงลูกเมียห่วงครอบครัวไม่ได้ มันว่าป๊ะเป็นพวกมีความคิดนายทุนน้อย ความจริงป๊ะอยากทำมาหากินเงียบๆ ไม่เข้ากับฝ่ายไหน แต่ก็ยังถูกรบกวนทั้งจากพวกป่าและพวกเมือง ‘When you were still a child, you saw them: people dressed in green the villagers called nai*. They carried rifles. You even pestered me for one to play with. They used to stop by our house to ask for water to drink, for vegetables, for rice. Sometimes they called a meeting of village headmen, inciting them to join their liberation struggle. Several young men and women joined their party, but some people disappear- ed altogether. They often came to press me to join them too, but I told them I still couldn’t stop worrying about my wife and children. They said I thought like a small capitalist. Actually I wanted to earn a living quietly, without taking sides, but I still got hassled by both the jungle people and the town people. =* Mr, boss, master, superior
“ป๊ะถูกจับครั้งแรกโดยพวกเมืองตั้งข้อหาส่งเสบียงให้พวกป่า ครั้งหลังป๊ะถูกจับอีกพร้อมกับโต๊ะครูและนักเรียนปอเนาะ ถูกปรับสองครั้ง ครั้งแรกห้าร้อย ครั้งหลังสามพัน ในข้อหาแบ่งแยกดินแดน” ‘I was arrested the first time by town people for sending provisions to the jungle people. Later I was arrested again together with the teacher and pupils of the pondok* school. I was fined both times. The first time five hundred, the second three thousand, under the accusation of separatism.’ ===

* Muslim religious school, a Malay term.

ป๊ะถ่มน้ำลายเหนียวเป็นยางยืดคล้ายน้ำลายช่วงเดือนถือบวชลงบนพื้น แล้วใช้ฝ่าเท้าเกลี่ยดินกลบ Pa spat out on the ground a string of saliva as sticky as saliva on the month of ordination and then used the sole of his foot to cover it with dirt.
เขาหวนนึกถึงโรงเรียนหนังสือไทยที่เขาเรียนได้แค่สองปีก็ถูกเผา ป๊ะจึงย้ายเขามาอยู่ปอเนาะ ช่วงนั้นป๊ะไม่ค่อยได้อยู่บ้าน มะชวนเขาและน้องๆ ดับตะเกียงนอนกันตั้งแต่หัวค่ำ He recalled the Thai school where he had studied for two years before it was burnt down, so Pa moved him to the pondok school. At the time Pa wasn’t often at home. Ma had him and his younger siblings blow the candle and go to sleep right after dusk.
ป๊ะหยุดพูดแล้วถอนหายใจอย่างหนักหน่วง ก่อนจะลุกขึ้นเดินไปที่บ่อน้ำหลังขนำ Pa stopped speaking and then heaved a sigh before getting up and walking over to the pond at the back of the shelter.
เขาเห็นมะยืนบิดสะเอวแก้ความเมื่อยขบ ชายผ้าโผกศีรษะถูกดึงลงมาซับเหงื่อที่ใบหน้าและต้นคออยู่ไปมา ก่อนที่จะโน้มตัวโก้งโค้งใช้ ‘ปะหญ้า’ ดายหญ้ารอบๆ โคนต้นพริกในไร่ He saw Ma who stood twisting her waist to ease her stiffness. The piece of cloth around her head was pulled down to wipe the sweat off her face and neck back and forth before she bent down again using a ta ya* to cut the grass around the trunks of the pepper trees in the field. ===

* Large knife, Southern dialect.

เขาหันมามองป๊ะซึ่งกำลังตักน้ำทำความสะอาดร่างกาย ป๊ะกำลังอาบน้ำละหมาดอีกครั้ง ทั้งที่เพิ่งละหมาดซูโบะห์พร้อมกับเขาผ่านมาหยกๆ เขาสังเกตเห็นป๊ะทำละหมาดบ่อยครั้งที่สุดในวันศุกร์ ป๊ะเคยบ่นว่าที่นี่ไม่มีมัสยิด แต่ที่บ้านเก่าถึงแม้จะไม่ใหญ่โตก็มีมัสยิดตั้งอยู่กลางหมู่บ้าน ซึ่งป๊ะของเขาก็ได้มีส่วนร่วมลงเงินลงแรงก่อสร้างขึ้นมา พอถูกหลวงยึดที่ดินทั้งหมู่บ้าน มัสยิดก็ถูกปล่อยไว้ให้ร้าง He turned to look at Pa who was cupping water in his hands for his ablu- tions. Pa was having a ritual bath once again, although he had just had his morning bath with him. He noticed that Pa prayed most often on Fridays. Pa had complained that here there was no mosque but in the old place, even though it wasn’t big, there was a mosque in the centre of the village, which he had contributed to build with his money and labour. When the state had taken over the whole village, the mosque had been left deserted.
ป๊ะอาบน้ำละหมาดเสร็จแล้วเดินมาที่เขา Pa, having finished bathing, walked back to him.
“เฮ้อ…เหตุการณ์บ้านเมืองมันเปลี่ยนไปแล้ว” ‘Uh … the political situation has changed.’
“แล้วไงป๊ะ” เขาถามเพราะรู้ว่าป๊ะยังมีเรื่องคุยต่อ ‘In what way,’ he asked because he knew Pa had more to say.
“ก็พวกคอมมูนิตนั้นไง ตอนนี้มันออกมาอยู่บ้านกันหมดแล้ว หลวงให้ทั้งเงิน ให้ทั้งที่ทำกิน อยู่กันสะดวกสบายกว่าพวกเราเสียอีก เรื่องที่เคยรบเคยฆ่ากัน หลวงก็อภัยให้หมด ส่วนพวกเรา…ขณะนี้แม้แต่กูโบจะฝังศพกันก็ยังไม่มี” เสียงของป๊ะขาดหายเป็นห้วงๆ ‘Those communists. Now they’re all back home. The state’s given them money and land. They’re better off than we are, actually. All that fighting and killing, the state has forgiven them. As for people like us … even now we don’t even have a kubo* to bury our dead.’ Pa’s speech was jerky. ===

=

* Malay word for ‘cemetery’.

เขาไม่ทันสังเกตเห็นว่ามีน้ำตาเอ่อท้นอยู่ที่ดวงตาของป๊ะ พร้อมๆ กับได้พูดออกมาอย่างคนที่ปวดร้าวใจ He didn’t have time to notice the tears welling up in Pa’s eyes as he spoke in the tone of someone who was embittered.
“แกก็ได้ยินกับหูเอง ตอนที่เจ้าหน้าที่มันไล่เรา มันบอกมันจะทำเป็นป่าสงวนป่าสะโหงง ของมัน มันว่ามันจะปลูกป่า แต่ความจริง … แกรู้ไหม เมื่อวานซืนไอ้หมานเพื่อนของแกมันแวะมาที่นี่” ‘You heard it with your own ears: when the officials chased us they said they’d make a conservation what- have-you. They said they’d plant trees, but in truth … You know what? Two days ago, your friend Marn was here.’
“ไอ้หมานมารึป๊ะ” เขาถาม อย่างลิงโลด “แล้วตอนนี้มันอยู่ที่ไหน” ‘Marn came here, did he,’ he asked, overjoyed. ‘Where is he now?’
“มันกลับไปทำงานในเมือง มันผ่านมาทางนี้ มันแวะมาส่งข่าวให้ป๊ะรู้เท่านั้น มันยังย้ำกับป๊ะว่าอย่าบอกให้แกรู้เป็นอันขาด แต่ป๊ะทบทวนดูแล้ว ป๊ะว่าแกเป็นผู้ใหญ่เพียงพอ สามารถทำงานแทนป๊ะได้แล้ว สมควรรับรู้เสียบ้าง ลูกผู้ชายเจ็บแล้วต้องจำ” ป๊ะย้ำเสียงหนักแน่นที่ประโยคสุดท้าย ‘He’s gone back to work in town. He came by here, stopped by to give news to me only. He even pressed me not to let you know. But thinking it over, I figure you’re mature enough, able to take over my work, so it’s fitting you should know. Real men when hurt must remember.’ Pa stressed every syllable of the latter sentence.
“เรื่องอะไรป๊ะ” ‘Know what?’
ป๊ะนิ่งอึ้ง เขาสังเกตเห็นว่าป๊ะลังเลที่จะบอก Pa was speechless. He could see that Pa was reluctant to tell him.
เขาได้ยินเสียงมะเรียกเขามาจากในไร่ เห็นมะยืนเอามือขึ้นป้องบังแดดร้องเรียกเขาอีกสองสามครั้ง He heard Ma calling him from the field, saw her standing with one hand raised to protect her face from the sun as she called him a few more times.
“ใช่ ผมโตแล้ว ป๊ะไม่ต้องห่วง” เขาบอกหนักแน่น ‘Yes, I’m old enough, don’t worry,’ he told Pa with assurance.
คิ้วของป๊ะขมวดจนเกือบถึงกัน Pa frowned.
“หมานมันไปรับจ้างอยู่โรงเลื่อย มันบอกว่าเมื่ออาทิตย์ก่อน มันไปโค่นต้นตะเคียนทองที่บ้านเก่าของเราด้วยมือของมันเอง” ‘Marn got himself hired at the sawmill. He told me that last week he went to fell the ironwood trees at our old house with his own hands.’
เสียงคำพูดประโยคต่อไปของป๊ะถูกกลืนหายลงลำคอ เขาเองก็อัดอั้นจนพูดอะไรไม่ออก The sound of the next sentence Pa said got lost in his throat. He himself was so frustrated he couldn’t speak.
ป๊ะเดินขึ้นขนำ เงียบไปแล้ว Pa went up into the shelter, no longer speaking.
เขาเก็บสำรับเข้าครัวที่ต่อเป็นเพิงเล็กๆ เอาไว้พอได้หุงข้าวทำแกง เขานั่งลงบนกองฟืนข้างเตาไฟที่ยังมีไออุ่น ควันกลุ่มน้อยๆ ลอยอ้อยอิ่งอยู่เหนือเตา He took the tray back to the kitchen, which was a small addition with a slanted roof just large enough to cook food in. He sat down on the pile of firewood next to the oven, which was still warm. Fumes still floated above the oven.
เขานั่งนิ่งอยู่ข้างเตาไฟจนไม่ได้ยินเสียงมะเดินเข้ามา He sat still by the oven and didn’t hear Ma coming.
“นั่งทำอะไรอยู่” มะถาม เขาถึงกับสะดุ้ง ‘What are you doing,’ Ma asked, startling him.
“ไม่” ‘Nothing.’
“ป๊ะกินข้าวแล้วยัง” ‘Has Pa eaten?’
“ยัง” ‘Not yet.’
มะเดินขึ้นบันไดไม้กลม หยุดยืนอยู่ตรงขั้นที่สอง มองเข้าไปในขนำ เขารู้สึกวาบที่ไขสันหลังเมื่อนึกถึงคำพูดของมะที่บอกเขาว่า “ป๊ะแกเปลี่ยนไปมากนะ เมื่อคืนมะเห็นถอดปืนออกมาชโลมน้ำมัน นานแล้วมะไม่เห็นป๊ะของแกเป็นแบบนี้” Ma walked up the stairs of round wood, stopped and stood on the sec- ond step, looked inside the shelter. He felt a shudder run down his spine as he thought of what Ma had told him: ‘Pa has changed a lot, you know. Last night I saw him pull out the pistol and oil it. It’s been a long time since I saw him do this.’
เขาลุกพรวดตรงไปที่บันได ก้าวเหยียบขั้นแรกมองเข้าไปข้างใน เห็นป๊ะกำลังยืนตัวตรง หันหน้าไปทางทิศที่ตั้งของกะบะฮ์แห่งนครมักกะห์ ตาเพ่งมองไปที่ซูหยุด อันบอกถึงการสำรวมจิตมุ่งตรงต่ออัลเลาะห์ He sprang up and went straight to the stairs, stepped on the first step and looked inside. He saw Pa standing erect, his face turned in the direction of the Mecca Kabah, his eyes fixed on his sooyut*, which told of quiet communion with Allah. ===
=

* Prayer mat, Arabic word.

“อิลชา อัลเลาะห์…” ‘Inch Allah…’
เสียงนี้คล้ายจะดังก้องขึ้นในหัวใจของเขา That sound went blasting loudly through his heart.
= ‘Incha Anloh’ in Chor Karrakeit 13, 1992.
Somjai Somkid, 57, teaches Thai at Walailak University in Nakhon Si Thammarat in the South. He is the author of several collections of short stories and poems and of one novel (Barn Lang Yai, The big house, 2011).  

A world behind eyelids – Wiwat Lertwiwatwongsa

This very short story about disjunctive human relations through misapprehension offers a rich if rather murky atmosphere and bears the hallmarks of this untypical author, from ludic handling of characters and cinematic anti-plot treatment down to cinematographic references and pet terms and turns of phrase. MB

ooo

โลกหลังเปลือกตา

A world behind eyelids

dark glasses dark glasses

วิวัฒน์ เลิศวิวัฒน์วงศา

Wiwat Lertwiwatwongsa

TRANSLATOR’S KITCHEN
= ==
พอปิดไฟทั้งหมด ห้องนั้นก็ดูคล้ายกับโลกหลังเปลือกตา แสงจากป้ายไฟลอดผ่านกระจกฝ้าด้วยอาการของการไหลซึมเข้ามาช้าๆ เปลือกตาของนักเดินทางไกลอ่อนล้า คุณฝันว่าคุณจุดบุหรี่สูบตอนที่เธอนอนหลับ จ้องมองร่างอ่อนล้าหลังเปลือกตาของห้องริมระเบียงหมายเลข 210 โรงแรมชันหว่า When all the lights are out, that room is like a world behind eyelids. The light from the billboard neon tubes through the frosted glass oozes in languidly. The eyelids of the traveller from far away are drooping with fatigue. You dream you light up a cigarette while she sleeps, stare at the weary body behind the eyelids of Room 210 with balcony of the SanVa Hostel. Author’s note: The SanVa Hospedaria is a hostel the filmmaker Wong Kar-wai (In the mood for love, The Hand2046 …) usually patronises when in Macau. He is the man with the dark sunglasses.
คุณพบชายสวมแว่นดำนั่งสูบบุหรี่อยู่บนบันไดตอนที่คุณเดินลงไปข้างล่าง คนรักของคุณออกไปข้างนอกโดยทิ้งคุณไว้ตอนที่คุณกำลังหลับ ห้องหมายเลข 210 กรุผนังด้วยไม้ฝาบางๆทาสีเขียวมาแต่เก่าก่อนดูเหมือนป้องกันอะไรไม่ได้จนต้องตอกไม้คนละสีปิดให้สูงขึ้นไปอีก คุณได้ยินภาษาจีนจากห้องข้างๆก่อนที่คุณจะหลับ  ในจุดหนึ่งคุณโล่งใจที่ได้มีเวลาส่วนตัวบ้างจากการเดินทางด้วยกันยาวนานเกินไป แต่ลึกๆคุณก็กลัวชายสวมแว่นดำผมสั้นเกรียนสูบบุหรี่ คุณจึงล่าถอยกลับขึ้นห้อง ล๊อคประตู แล้วออกไปยืนทีระเบียง นักท่องเที่ยวบางคนคิดว่าคุณเป็นโสเภณี You meet a man wearing dark sun- glasses and smoking a cigarette as you walk down the stairs. Your lover has gone out, leaving you behind while you slept. The partition wall of Room 210 is panelled with thin wood painted green for aeons that looked useless for protection and thus had to be topped with wood of a different colour. You heard Chinese being spoken in the next room before you fell asleep. In a way you’re relieved to have some time to yourself after travelling together for too long, but deep down you’re afraid of the man with the sunglasses and close cropped hair smoking a cigarette, so you retreat back to your room, lock the door and then go out and stand on the balcony. Some tourists take you for a prostitute. A main problem with this sort of text is the adjudication of tenses: present or past? Which action precedes which? What is relevant to the current situation, what is memories or mental projections?

Once again, the author is more radical than his translator, who has italicised the parts where ‘you’ is a man to distinguish them from those where ‘you’ is a woman, and thus make the piece easier to read.

พอปิดไฟทั้งหมด ห้องนั้นก็ดูคล้ายโลกหลังเปลือกตา คุณฝันว่าคุณฝัน ในความฝันคุณร่วมรักกับโสเภณีจากถนนข้างล่างซึ่งคุณตะโกนเรียกจากริมระเบียงชั้นสอง โสเภณีสวมกี่เพ้าบนถนนสายความสุข เธอใช้มือจนคุณถะถั่งหลั่งล้น คุณตื่นขึ้นมาพบหลังของคนรัก ห้องสลัวเรื่อเรืองแสงไฟจากข้างนอก คุณพลิกตัวไปกอดเธอ เธอแกล้งทำเป็นหลับ As soon as all the lights are out, that room looks like a world behind eyelids. You dream that you are dreaming. In the dream you make love with a pros- titute from the road below you’ve called up from the second-floor balcony, a Chinese prostitute wearing a sheath dress on the road to happiness. She uses her hands until you come out in spurts. You wake up facing the back of your lover. The room glows dimly from the reflected light from outside. You draw near and hug her. She pretends to be asleep.
คุณคิดว่าคุณจะรักเขา การท่องเที่ยวไปด้วยกันจะยื้อความสัมพันธ์ไว้ แต่มันช่างเศร้าสร้อยเพราะมันยิ่งทำให้เห็นรอยปริแตกที่ไม่อาจเก็บซ่อนได้อีกต่อไป แผลลึกเรื่อเรืองอยู่ในห้องสลัว คุณคิดถึงสิ่งที่ไม่อาจไขว่คว้า อย่างเช่นการคิดถึงเขาในวันที่เขาไม่อยู่อีกต่อไป หรือคิดถึงความรักที่ไม่อาจหวนคืนในวันที่ทนเขาไม่ได้อย่างวันนี้ You thought you’d love him. Travel- ling together would clench the relation tight, but sadly it made you see all the more the cracks that couldn’t be concealed any longer. A deep wound glows in the dim room. You miss what cannot be grasped, for example missing him when he won’t be there any longer or missing the love that won’t come back on days when you can’t stand him like today.
ชายสวมแว่นดำยังสูบบุหรี่ไม่รู้จบอยู่บนบันไดซึ่งปูทับด้วยผ้าพลาสติกสีเขียว แสงแดดสาดส่องควันบุหรี่ลอยอ้อยอิ่ง คุณอยากถ่ายภาพเขาไว้ แต่ไม่กล้าสื่อสาร  ราวกับเขาเป็นส่วนหนึ่งของโรงแรมนี้และคุณเป็นสิ่งแปลกปลอม เป็นของชำรุดที่ถูกวางทิ้งไว้จนแม้แต่การจ่ายเต็มราคาสามคืนสำหรับห้องพักริมระเบียงไม่พอเพียงจะกลบความไม่เข้ากันนั้น The man with the sunglasses per- petually smoking is on the stairs which are carpeted with green plastic. Sun- light suffuses the lingering smoke. You’d like to take a picture of him but do not dare communicate as if he was a part of this hotel and you something foreign, something defective that’s been discarded, and even having paid the full rate for three nights in the bedroom with balcony isn’t sufficient to cover up that mismatch.
คุณพบแมวที่ระเบียง แมวลอบเข้ามาในห้อง คุณเดินรอบเมืองจนเหนื่อยล้า แดดร้อนระอุบาดผิวจนแสบไหม้  คุณล้มตัวลงนอนนึกโมโหในอก ชายคนรักนั่งลงถอดเสื้อออก ดูเขาจะยังไม่พอใจที่คุณไม่พอใจ แมวตัวนั้นหลบเข้ามาในห้อง แมวสีเทาขนสีเดียวกับควันบุหรี่ มันแทบไม่ส่งเสียง เข้ามาคลอเคลียปลายเท้า คุณเตะมันด้วยความรำคาญ มันส่งเสียงออกมาคำหนึ่งแล้วหลบหายไปทางหน้าประตูที่มันลอดเข้ามา แดดบ่ายสาดส่องอยู่หลังกระจกฝ้าและม่านหนาหนักที่พะเยิบไหวจากแรงพัดลมเพดาน You find a cat on the balcony. The cat sneaks into the room. You walked around town until you were weary. Blazing sunlight frazzled your skin until it hurt. You let yourself down on the bed with thoughts of anger in your chest. The man you love sits down and takes off his shirt. He still seems unhappy that you are not happy. That cat skulks into the room, a grey cat its coat the colour of cigarette smoke. Almost soundless, it comes and rubs its affection at your feet. You kick it out of annoyance. It utters a squeal then makes itself scarce by the door it came through. The after- noon sunshine blazes behind the frosted glass and the heavy thick curtain which sways under the power of the ceiling fan. ==grey cat on balcony
แมวยังคงเข้ามาในห้องที่ไม่มีคนอยู่ ห้องหมายเลข 201 เรื่อเรืองแสงไฟ  มันกระโดดขึ้นบนเตียง นอนลงบนร่องรอยของไออุ่นที่เจือจางไปแล้ว ผู้คนออกไปอยู่กันบนถนน ห้องว่างเปล่าราวกับโลกหลังเปลือกตา ในความฝันของแมวโลกเป็นเหมือนตอนที่มันตื่นอยู่ สลัว อ่อนนุ่มและเกียจคร้าน แมวเผลอหลับไปสักห้าหรือสิบนาที มันลุกขึ้น แล้วกลับออกไปทางที่มันมา กระโดดแผล็วลงไปชั้นล่าง เยื้องย่างขึ้นบันไดด้วยอาการของสตรีสวมกี่เพ้าเยื้องย่างไปซื้อบะหมี่กินเพียงลำพัง เข้าไปคลอเคลียกับเท้าของชายสวมแว่นกันแดด ผมสั้นเกรียน  เขาคาบบุหรีไว้ในปาก อุ้มแมวขึ้นมาเล่นลูบคอมันเบาๆ แมวครางเป็นสุข The cat re-enters an empty room, Room 201, suffused with reflected light. The cat jumps on the bed, lies down on the remnants of a warmth now gone. The people have gone out onto the road. The room is empty like a world behind eyelids. In the cat’s dream, the world is as when it’s awake, dim, soft and indolent. The cat drifts into sleep for five or ten minutes. It gets up and then goes out the way it came in, jumps swiftly down the stairs, treads up the stairs with the air of a woman in a sheath dress walking with grace to go and buy noodles on her own, and enters to show affection at the feet of the man with the sunglasses and close cropped head. He clasps the cigarette between his lips, scoops up the cat and gently strokes its throat. The cat purrs happily.
ความสัมพันธ์ของคุณกับเธอเหมือนความสัมพันธ์ของแมว  แมวที่ไม่มีใครเป็นเจ้าของมันได้ และการพยายามเป็นเจ้าของรังแต่จะทำให้แมวหนีไปจากคุณ The relation between you and her is like the relation with the cat, a cat which nobody can own and which any attempt to own will only send fleeing away from you.
ห้องเรื่อเรืองเหมือนโลกหลังเปลือกตาเมื่อคุณนอนในแสงไฟ คุณนอนเรียงเคียงข้างคนรักในห้องที่ว่างเปล่า พอคุณหลับ คุณก็จะอยู่คนเดียว โลกเลือนลับดับสูญ แสงโคมไฟสาดส่องแต่ไม่เห็นผู้คน มีแต่ผ้าปูที่นอนว่างเปล่า  ที่บันไดไร้ผู้คน มีแต่ควันบุหรี่อ้อยอิ่ง ได้ยินเสียงแมวร้องจากที่ไกลๆ The gloomy room is like a world behind eyelids when you lie under the light. You lie alongside your lover in an empty room. As soon as you fall asleep, you’ll be alone; the world will dissolve into oblivion. The bulb light is bright but there’s no one to be seen. There’s only the empty bed sheet. There’s no one on the stairs. There’s only lingering cigarette smoke. The mewing of a cat is heard from afar.
= Previously unpublished;
sent by the author on 15.8.2012.
Wiwat Lertwiwatwongsa, a well-known film critic under the pen name Filmsick,
is at the forefront of modern Thai writing
with such works as Alphaville Hotel, A tale without a name and A damaged utopia (all available from thaifiction.com). See also ‘Made of glass’, published here.
=wiwat51

2012 in review

The WordPress.com stats helper monkeys prepared a 2012 annual report for this blog.

Here’s an excerpt:

4,329 films were submitted to the 2012 Cannes Film Festival. This blog had 47,000 views in 2012. If each view were a film, this blog would power 11 Film Festivals

Click here to see the complete report.

The bottom of the ice-cream glass – Samut Nuamsetti

ooo
The art of miniature: when properly calibrated, it takes very little to send out powerful vibes. MB

ก้นแก้วไอติม

The bottom
of the ice cream glass

KC KC

สมุทร น่วมเศรษฐี

SAMUT NUAMSETTI

TRANSLATOR’S KITCHEN
สามทุ่มกว่าแล้ว ในร้านไอติมที่ผมทำงานมีลูกค้านั่งอยู่เพียงสองคน ทั้งที่เมื่อหนึ่งชั่วโมงก่อนหน้านี้มีคนอยู่เต็มร้านจนผมไม่สามารถบริการให้ถูกใจใครได้ Past nine o’clock, in the ice cream parlour where I work there are only two customers, even though one hour earlier the place was so full I was un- able to provide good service to anyone.
หญิงสาวคนหนึ่งเดินมาที่หน้าร้าน เปิดประตูกระจกเข้ามา เธอสวมเสื้อสีขาวแขนยาว กระโปรงยาวสีขาว ไว้ผมสลวยดำขลับยาวถึงกลางหลัง ผมรีบเดินเข้าไปหาเธอ A young woman appears in front of the parlour, opens the glass door and enters. She is wearing a white long- sleeved blouse and a long white skirt. Her gleaming black hair flows down to mid-back. I hasten to walk up to her.
“สวัสดีครับ ทานที่นี่หรือจะรับกลับบ้านครับ” ผมถามแล้วยิ้มให้เธอ ‘Good evening. In house or to take away,’ I ask her and then smile.
เธอยิ้มจากปากที่สวยได้รูป “ทานที่นี่ค่ะ” ใบหน้าเธอขาวใส จมูกโด่ง ดวงตากลมโตแฝงแววโศก Her well shaped mouth smiles back. ‘I’ll eat here.’ Her complexion is light, her nose pointed; her big round eyes bear a hint of sadness. จมูกโด่ง: also: ‘aquiline nose’.
ผมปล่อยให้เธอเดินนำผมไป เธอเลือกนั่งโต๊ะตัวที่ติดกับตู้โชว์ไอติม ทางด้านหลังของร้าน ห่างจากโต๊ะของลูกค้าสองคนซึ่งนั่งอยู่ด้านหน้าร้าน I step aside to let her by. She chooses the table next to the ice cream display window at the back, away from the table where the two customers are sitting at the front of the shop.
เธอสั่ง “สตรอเบอรี่ซันเดย์” ‘A strawberry sundae,’ she orders.
ผมจดรายการลงไปในใบสั่ง “รับน้ำอะไรดีครับ” I jot down her order. ‘What would you like to drink?’ ใบสั่ง=purchase order. Need not be translated.
“ขอน้ำเปล่าแล้วกันค่ะ” ‘Just a glass of water.’
หลังจากยกน้ำเปล่าไปบริการให้เธอแล้ว ผมเดินไปหลังเคาน์เตอร์ซึ่งเป็นที่ปรุงไอติม ผมหยิบแก้วทรงสูงในตู้แช่แก้วออกมา มีรอยร้าวรอยเล็กๆ อยู่ที่ก้นแก้วใบนี้ มันคงถูกโยนทิ้งไปแล้วถ้ารอยร้าวเกิดที่ปากแก้วหรือด้านนอกของแก้วที่ลูกค้าสามารถมองเห็นได้ง่าย ลูกค้าส่วนใหญ่ไม่มีใครกินไอติมถึงก้นแก้ว พวกเขาจึงไม่รู้ว่าแก้วใบนี้มีรอยร้าว เมื่อไม่รู้พวกเขาจึงพอใจแก้วใบนี้ ตราบใดที่ยังมีไอติมปิดบังรอยตำหนิเอาไว้ พวกเขาก็จะยังพอใจแก้วใบนี้ และไม่มีเหตุผลอันใดที่แก้วใบนี้จะถูกโยนทิ้ง After bringing her the glass of water, I retreat behind the counter where ice creams are prepared. I take a tall glass out of the glass container. There’s a small chip at the bottom of this glass, which would have been discarded if the chip was on the rim or on the side, where customers could notice it easily. Most customers don’t eat ice cream down to the very bottom so they don’t know that this glass is chipped. As they don’t know they’re happy with the glass. So long as ice cream hides the chip they’ll be happy with the glass and there’s no reason to discard it. ลูกค้าส่วนใหญ่ไม่มีใครกิน: ‘most customers’ + ‘no one eats’: the kind of Thai formulation that defies logic and can’t be rendered word for word. It’s either ‘most’ or ‘no one’.

Note the addition of ‘very’ to balance the sentence.

ผมตักสตรอเบอรี่หนึ่งช้อนลงก้นแก้ว จากนั้นใส่ไอติมวนิลาลงไปสองลูก ตักสตรอเบอรี่ราดทับวนิลา บีบครีมสีขาวลงบนสตรอเบอรี่ ประดับด้วยลูกเชอรี่สีแดงรสหวาน จบด้วยการนำขนมปังเวเฟอร์รูปพัดเสียบลงไปบนครีม I put a spoonful of strawberries at the bottom of the glass. After that I pour two scoops of vanilla ice cream I topple with more strawberries, squeeze a blob of whipped cream on top, add a sweet-tasting red cherry and complete it with a fan shaped wafer stuck into the cream.
ผมชำเลืองมองหญิงสาว เธอกำลังมองผ่านกระจกออกไปนอกร้าน อายุเธอคงราวสิบหกสิบเจ็ด ผมไม่เคยเห็นเธอมาก่อน I look at the young woman from the corner of my eyes. She’s looking outside through the shop window. She must be sixteen or seventeen. I’ve never seen her before.
ผมยิ้มให้เธอก่อนจะวางช้อนตักไอติมและ “สตรอเบอรี่ซันเดย์” ลงบนโต๊ะ แล้วถอยห่างออกมา เป็นการไม่สมควรที่จะจ้องมองลูกค้าขณะทาน ไอติม แต่ผมก็อดลอบมองเธอไม่ได้ หน้าตาเธอคล้ายๆ ดาราวัยรุ่นคนหนึ่ง แต่ชื่ออะไรผมนึกไม่ออก I smile at her before putting down the spoon and the ‘strawberry sundae’ on her table then I step away. It doesn’t do to observe a customer while she eats her ice cream, but I can’t help sneaking glances at her. She looks like a teen- age movie star whose name escapes me at the moment.
หญิงสาวใช้มือซ้ายหยิบช้อนขึ้นตักไอติมในแก้ว ขณะที่เธอตักเนื้อไอติม นั้น แก้วไอติมก็เอียงทำท่าจะล้ม เธอรีบใช้มือขวาประคองแก้ว เดี๋ยว!…ผมเพิ่งสังเกตมือขวาของเธอตอนนี้เอง The young woman uses her left hand to pick up the spoon and scoop out some ice cream. As she does so, the glass tilts as if about to topple over. She hurriedly straightens it with her right hand. But hold it! It’s only now I notice her right hand.
เธอไม่มีมือ เธอมีแต่แขนที่ด้วนแค่ข้อมือ เธอใช้แขนด้วนๆ ของเธอข้างนั้นช่วยประคองไม่ให้แก้วไอติมล้ม She doesn’t have a hand. Her arm is amputated at the wrist. She uses the stump to keep the glass upright.
ผมกลัวเธอมองมาทางผม จึงรีบหันหน้าไปทางหน้าร้าน ผมคิดว่าเธอคงอายและไม่อยากให้ใครเห็นแขนที่ด้วนของเธอ ผมพยายามไม่มอง แต่แล้วก็อดชำเลืองดูเธออีกหลายครั้งไม่ได้ I’m afraid of her looking at me so I hasten to look away. I think she must be embarrassed and doesn’t want anyone to see her maimed arm. I try not to look but then can’t help casting glances at her several times.
หญิงสาวสวยท่าทางเรียบร้อย ผมยาวสลวยสวมชุดขาว ใช้มือซ้ายตักไอติมขณะที่แขนขวาด้วนของเธอคอยประคองแก้วไอติมไม่ให้ล้ม เป็นกิริยาที่ทุลักทุเลและเป็นภาพที่ทำให้ผมหดหู่ The pretty, proper-looking, white- clad young woman with flowing hair uses her left hand to scoop ice cream and the stump of her right arm to prevent the glass from toppling over, a painful attitude and a sight I find depressing. Slight reshuffle of descriptive elements in the first part of the sentence for fluidity in English.
เมื่อทานไอติมเสร็จและดื่มน้ำไปครึ่งแก้ว เธอหันมาทางผมและพยักหน้า ผมเดินเข้าไปหาเธอ When she has finished the ice cream and drunk half of the glass of water, she turns towards me and nods. I walk up to her.
“เท่าไหร่ค่ะ” เธอถาม ‘How much,’ she asks.
“ห้าสิบห้าบาทครับ” ผมตอบ พยายามบังคับตาตัวเองไม่ให้มองแขนขวาของเธอซึ่งตอนนี้ถูกปิดด้วยแขนเสื้อยาวสีขาวแล้ว ‘Fifty-five baht,’ I answer. I try to force my eyes not to drift to her right arm which is now covered by the long sleeve of her white blouse.
เมื่อเธอจ่ายเงินแล้ว ผมเดินไปที่หน้าร้านเพื่อเปิดประตูกระจกให้ เธอยิ้มและพูดว่า “ไอติมอร่อยมากค่ะ แต่ขอติอย่างหนึ่งได้ไหมคะ” When she has settled the bill, I walk with her to the front of the shop to open the door for her. She smiles and says, ‘The ice cream was very good, but something isn’t quite right.’ ขอติ: literally, ‘allow me to find fault’.
“อะไรครับ” ผมรีบถาม ในใจคิดว่าเธอคงจับได้ว่าผมแอบมองเธอ ‘What is it,’ I hasten to ask, thinking she must have caught me stealing glances at her.
“ที่แก้วไอติมค่ะ…ที่ก้นแก้วไอติม มีรอยแตก” ‘It’s the glass … There’s a chip at the bottom of the glass.’
แล้วเธอเดินก็เดินออกจากร้านไป Then she briskly walks out of the shop.
‘Kon Kaeo Aitim’
in Chor Karrakeit 28, 1995
Samut Nuamsetti,
born in Bangkok in 1974,
wrote a few short stories
before engaging
in a successful career
in film writing and directing
mainly for television.
.samut

Just that much – Chomphookhanit Patthamadilok

ooo
Is there such a thing as feminine writing? Yes indeed, and here is a sample, pointillist, minimalist, and rather ‘intuitive’ – not to say obscure – in the process. MB

แค่คืบเท่านั้น  

JUST THAT MUCH

handsilhouette handsilhouette

ชมพูคณิตoo
ปัทมดิลก

CHOMPHOOKHANIT   PATTHAMADILOK

= = TRANSLATOR’S KITCHEN
ฉันอยากเห็นเวลาเขาพยศมากๆ… I’d very much like to see him rebel…
= =
พระจันทร์คงซ่อนหน้าร้องไห้หากได้รู้ว่ามีใครบางคน ‘โอบ กอดคนนี้เพื่อที่จะเอื้อมให้ถึงคนนั้น’ กวีคนหนึ่งเคยกล่าวไว้ว่า ‘ทำใจคือไม่ทำร้าย’ และฉันก็เชื่อเช่นนั้น ความคิดนี้แล่นผ่านดวงใจและซ่านขึ้นสู่สมอง…ทำใจคือไม่ทำร้าย The moon would hide its face and cry if it knew that someone is ‘hugging one to reach out to another’. A poet once said that ‘to please is to hurt’ and I believe so. This thought wings through my heart and spreads up to my brain – to please is to hurt. พยศ [previous paragraph] means fractious, rebellious, obstreperous, unruly, refusing to obey, wild…
เหตุใดหนอความรู้สึกนี้จึงเกิด หรือหวั่นว่ามือที่ยื่นออกไปนั้นจะเยียบเย็นด้วยไร้การตอบรับ กลัวใช่ไหมว่าจะต้องเอื้อมไปจับมือเขาขึ้นมาปรบให้เกิดเสียง วันนี้ฉันมิอาจเชื่อในสิ่งที่รู้สึกหรืออย่างไร เริ่มไม่มั่นใจในสัมผัสตั้งแต่เมื่อไหร่ For what reason does such a feeling arise? Or is it fear that the hand that reaches out will be stalled by the absence of a response? You fear, don’t you, having to reach out to clasp his hand to make it clap. Today is it that I can’t believe what I feel or what? Since when have I begun to be unsure of contact?
ฉันอาจระแวงและเกรงว่าเขาจะ ‘โอบกอดคนนี้เพื่อที่จะเอื้อมให้ถึงคนนั้น’ แต่แล้วเมื่อมีบางอย่างแตะใจ ฉันก็ปล่อยให้มันได้รู้สึก ฉันปล่อยให้มันเป็น Maybe I’m suspicious and afraid he’s ‘hugging one to reach out to another’, but then when something touches my heart, I let the feeling be. I let it be.
Let it be Let it be.*
Let it be Let it be.*
Let it be Let it be.*
ฉันไม่อาจรู้ว่าเหตุใดวันนี้จึงปรารถนาให้เป็น Let it be me แต่แล้วก็มิได้ทำอะไรสักอย่าง ผู้หญิงอย่างฉันขัดแย้งและสับสนเสมอ I don’t know why today I wish Let it be me*, but then I haven’t done anything at all. A woman like me is always incon- sistent and confused. * In English in the text.
= =
“เธอเชื่อไหมว่า ผู้ชายเอาความรักแลกเซ็กส์ ขณะที่ผู้หญิงใช้เซ็กส์แลกความรัก” เพื่อนสาวคนหนึ่งถามในค่ำมืดอันเคลิ้มเมา จำได้ว่าวันนั้นใจฉันอึงอลด้วยคำถามภายใต้กิริยาสงบนิ่ง มนุษย์ผู้ชายคิดเช่นนี้กันทั้งโลกเลยหรือ เขาจะเอาสิ่งนั้นมาแลกกับความรักของฉันหรือเปล่า และฉันจะใช้สิ่งที่มีอยู่แลกเอาความรักของเขาหรือไม่ แล้วฉันก็สะบัดความคิดทิ้งไปด้วยความขวยอายซ่านริมแก้ม ก็เขาไม่ได้ทำหรือพูดอะไรสักอย่าง ใจเขาจะแตะใจฉันบ้างหรือเปล่าก็ไม่อาจรู้ ‘Do you believe men barter love for sex while women barter sex for love,’ a girl friend of mine asked on a dark night of drunken drowsiness. I remember that day my mind was clamorous with questions under a demure behaviour. Men the world over think like this, do they? Will he take that thing to barter for my love or not? And will I use what I have to barter for his love or not? And then I shook off those thoughts, as bashfulness spread to my cheeks. He hasn’t done or said anything: how would I know if his heart will hurt mine? ==

=

[Here I find it prudent to translate word for word (like this, that thing, what I have…) but won’t go as far as ‘the edge’ (ริม) of the cheeks.]

หลังแก้วยินโทนิกและควันบุหรี่ ฉันบอกตัวเองว่าสิ่งที่เกิดขึ้นคือความบังเอิญ บังเอิญฉันหันไปเห็นดวงตาเศร้าคู่นั้น บังเอิญได้ยินเสียงหัวเราะที่ดูเหมือนเปล่งขึ้นมากลบเกลื่อนโศก บังเอิญเห็นอาการปกปิดตัวเองดังว่าซ่อนความสับสนและมีปัญหาที่มิปรารถนาให้ใครรู้ สำคัญที่สุดฉันอาจจะคิดไปเองทั้งหมด Behind a glass of gin tonic and cigarette smoke, I told myself that what happened did so by chance. I chanced to turn and see those sad eyes, chanced to hear laughter that seemed to be composed to cover up sadness, chanced to see the self-concealment as if to hide confusion and some problem better left under wraps. Most important, maybe I thought all of this up. ==

=

=

มีปัญหาที่มิปรารถนาให้ใครรู้: literally, ‘there was a problem nobody should know’.

ในวินาทีนั้นฉันอธิษฐานให้ตัวเองกลายเป็นคนกระด้าง – ด้านชา และเลือดเย็น แม้ว่าปกติก็เป็นนักทำร้ายตัวเองชั้นเยี่ยมอยู่แล้ว During that split second, I pictured myself rebellious for once – callous and cold-blooded, even though usually I’m tops at hurting myself. For some reason, when things happen fast, in English that second is always split.
เวลาผ่านไปเท่าไหร่ไม่รู้ ฉันคงนิ่งไปนาน – นานจนเพื่อนเริ่มรู้สึก สองในสามคนขอให้ฉันร้องเพลงให้ฟัง ฉันบอกเพื่อนว่าเวลานี้ร้องได้อยู่เพลงเดียวเท่านั้น และห้ามถามว่าทำไมด้วย เพราะฉันไม่มีวันตอบได้ คนหนึ่งจัดแจงตั้งเทปอัด ขณะที่อีกคนเตรียมวางนิ้วบนออร์แกนไฟฟ้า How much time went by I don’t know. I must have been quiet long enough for my friends to sense it. Two of the three asked me to sing a song. At the moment, I told them, I can only sing one song and don’t ask me why either, because there’s no way I’ll ever answer. One fussed with the tape-recorder while the other got ready to finger the electric organ.
ฉันเริ่มเล่นกับความรู้สึกตัวเอง ดวงตาของเขาลอยอยู่ตรงหน้า โอ … ใจของฉันกำลังลิ่วไป ในบัดดลฉันก็กระชากมันกลับมา แล้วเฆี่ยนตีมันทันทีด้วยคำว่า ‘อย่า’ ขณะชีวิตอยู่ตรงกลางระหว่างความเคลิ้มเมากับสติสัมปชัญญะนั้น ดวงใจฉันก็ไหวอยู่ระหว่างความปริ่มสุขและความเหงาเศร้า I began to play with my own feelings. His eyes floated before me … Oh, my mind was slipping away. I immediately snatched it back then punished it at once with the word ‘Don’t’. While life careered between drunken haze and awareness, my heart wavered between glee and gloom. ==

=

เคลิ้มเมา: drunken haze; before: drunken drowsiness.

อินโทรของเพลงเรียกฉันออกมาจากภวังค์ (ในสายตาของเพื่อน ฉันเหม่อลอยเช่นนี้เสมอ) ฉันปลดปล่อยตัวเอง รินมันออกมาทั้งใจ The song intro called me back from the clouds (in the eyes of my friends, I’m always spaced out like this). I liberated myself, poured out my whole heart. ภวังค์ = trance, reverie, daydream; เหม่อลอย = to gaze into space, to be abstracted, absent-minded, inattentive.
แค่คืบเท่านั้น ฉันให้งงงัน …ไม่กล้าเอ่ย … พบกันทุกวันกับทรามเชย แต่ยังมิเคยจะเอ่ยบอกรัก Just that much. I am stunned, dare not speak … Meeting every day a beautiful woman, yet never a word of love.
แค่คืบเท่านี้ น้ำใจไมตรีมีให้ตระหนัก ไฉนจึงเหมือนคนที่ไม่รู้จักหวั่นใจนักรักแท้หรือลวงมาล่วงอำพราง Just this much, with friendly goodwill to bestow. Why then behave like a stranger? Afraid of a true lover or of being tricked?
หลงรักเขาจนเศร้าดวงใจ ขออย่าเมินให้จิตใจต้องหมองหมาง So madly in love with him my heart sorrows. Don’t spurn me or my heart will grow suspicious.
รักด้วยใจสว่าง ทุกสิ่งทุกอย่างจะกระจ่างสายตา … แค่คืบจริงๆ Love with a loyal heart, love with a bright heart, and everything will look right … just that, really.
แค่คืบจริงๆ … เหมือนผีมาสิงอยู่ในอุรา จนใจที่ปากฉันไม่กล้า เอื้อนเอ่ยวาจาว่ารักเธอ Just that, really … There’s like a ghost dwelling in my breast, so that my mouth doesn’t dare utter the words I love you. [Some song! Actually part of the 2006 TV soap Ngern Ngern Ngern (Money, money, money).]
เพลงจบเพื่อนก็ผิดสัญญา ฉันตกเป็นจำเลยของเพื่อนทันที เธอทั้งสามช่วยกันซักถามและไต่สวน When the song ended, my friends didn’t keep their word. I became their defendant at once. The three of them urged one another on questioning and investigating. =‘defendant’ in the legal sense of the accused, of course.
“เขาคือใครนะ เธอผิดปกติมานานแล้ว ฉันว่าต้องมีอะไรแน่ๆ” ‘Who is he? You’ve been acting strange lately. I’m sure something’s up.’
“แล้วคนรักของเธอล่ะ” ‘What about your lover then?’
“อารมณ์ศิลปิน ดูตาสิ เจ้าชู้จะตาย ฉันหลงรักเธอแล้วนะ” เพื่อนสาวมาดแมนกระซิบเบาๆ ‘Moody like an artist. Look at your eyes. Such a charmer. I love you, you know,’ the manlier of my female friends whispered. This is an instance where the absence of pronouns can be puzzling. Fortunately, there is เธอ to save the day.
ประโยคสุดท้ายทำให้ต้องเปล่าเสียงหัวเราะก่อนที่จะบอกพวกเธอว่า ชายหนุ่มที่ฉันรู้สึกคือหุ่นที่อยู่หน้าร้านขายไก่ป๊อบอาย This last remark made me laugh before I told them the young man I cared for was the puppet in front of the shop selling Popeye chickens.
โธ่เอ๊ย … กับตัวเองยังปฏิเสธ แล้วจะบอกใครอื่นได้อย่างไร ช่างไม่รู้กันเลยว่าฉันเก่งนักเรื่องทำร้ายตัวเอง My goodness … even to myself I deny it – how could I tell others? They really don’t know how good I am at hurting myself.
= =
ความสุขของพ่อ หนูไม่ต้องยุ่งได้ไหม ทำงานของหนูไป” พ่อตอบ เมื่อฉันถามถึงปัญหาของครอบครัวที่เกิดขึ้นเป็นครั้งที่นับไม่ถ้วน That’s the way I am. Stay out of it, okay? Get on with your work,’ dad answers when I ask about the family problem that has happened innumer- able times. ความสุขของพ่อ: literally, ‘This is my [Father’s] happiness’, i.e. ‘It’s my life’/‘It’s my business’. None of these fits.
“ถ้าพ่อไม่เลิกยุ่งเกี่ยวกับผู้หญิงคนนั้น เราก็จะไม่ได้พบกันอีก” ฉันร้องไห้ ‘If you don’t give up that woman, we won’t meet again.’ I cry.
“กลับไปคิดดูอีกคืนแล้วค่อยมาพูดกันใหม่ ‘Go and sleep on it and then we can talk.’ Actually: ‘and then you’ll come to your senses’.
“ไม่ค่ะ หนูคิดเสร็จแล้ว พ่อก็ทราบ หากไม่ถึงที่สุดคนอย่างหนูจะไม่พูด” ฉันสะอื้นถี่ๆ ก่อนที่จะวางหูโทรศัพท์ ‘No. My mind is made up. As you know, if it doesn’t reach the point of no return, someone like me never speaks up.’ I keep sobbing before I put down the handset.
ฉันคิดถึงแม่ แต่ก็ห่างเหินและไกลเกินกว่าริมฝีปากของฉันจะเปล่าโศก เวลานี้อยากขอยืมแม่ใครสักคนเพื่อรักและนอนหนุนตัก I miss mum, but estranged and too far for my lips to put sorrow into words. Right now I’d like to borrow someone’s mother to love and lay my head down on her lap.
ครั้งนั้นพ่อทำหน้าที่ทุกอย่างแทนแม่ บางคราก็เป็นเพื่อน ดูแลฉันและน้องอีกคนหลังจากแยกทางกับแม่ด้วยเหตุผลสั้นๆว่า ‘ทัศนคติไม่ตรงกัน’ ฉันโตพอที่จะรู้ว่าไม่ใช่ แต่มันก็เกิดขึ้นแล้ว ฉันมีชีวิตอยู่ด้วยความรู้สึกว่าโลกนี้ฉันเหลือพ่อเพียงคนเดียว That time, dad did everything a mother does, sometimes was a friend, took care of me and my younger sibling after separating with mum under the abrupt heading of ‘incompatibility of character’. I was old enough to know it wasn’t so, but it had already happened. I existed with the feeling that in this world the only person I had was dad.
และแล้ว – ผู้หญิงแปลกหน้าก็เดินเข้ามาในบ้านคนแล้วคนเล่า หัวใจฉันแตกละเอียด แต่ในที่สุดฉันก็เข้าใจและยอมรับผู้หญิงคนหนึ่งด้วยเต็มใจ ฉันรักเธอและน้องอีกสองคน ซ้ำยังหวังว่าครอบครัวจะต้องอบอุ่นและเป็นสุข And then … strange women walked into the house one after the other. My heart broke into pieces, but finally I understood and accepted one particular woman unreservedly. I loved her and my other two little siblings. I even hoped our family would be warm and happy. หัวใจเข้าใจเต็มใจ
ฉันก็ยังคงเป็นฉัน ขนข้าวของและหนังสือออกมาอยู่ข้างนอกคนเดียว ด้วยเหตุผลว่าปรารถนาความสงบเพื่อทำงานเขียน Me being me, I moved out with my things and my books as I wished for peace to work on my writings.
และแล้วโลกก็สั่นคลอนความเชื่อมั่นของฉันอีกครั้ง เมื่อผู้หญิงของพ่อโทร.มาบอกว่าพ่อมีผู้หญิงอีกคน หัวใจฉันปริแยกด้วยสงสารน้อง ทำไมต้องเกิดเรื่องราวเช่นนี้อีก ไม่มีใครให้คำตอบฉันได้ And then the world shook up my convictions once again when my dad’s mate called to tell me he had a new woman. My heart broke apart out of pity for my siblings. Why must a story like this happen time and time again? Nobody could answer me.
ฉันร้องไห้… I cried…
= =
คืนหนึ่ง – เพื่อนอาสาขับรถไปส่งฉันที่แมนชั่นฯ ละแวกสุขาภิบาล 1 ที่ไกลลิบ ฉันหยิบตลับเทปของ The Cranberries ใส่ลงในเครื่องเล่นเสียงเพลง Ode to My Family ครางเบาๆ มีเสียงลมหายใจของผู้หญิงสี่คนแผ่วมาเป็นระยะ เพลงจบฉันกดเทปคืน แล้วการสนทนาก็เริ่มต้น เจ้าของรถเอ่ยเรื่องที่ค้างคาจากคืนอันเคลิ้มเมา เธอเอ่ยชื่อชายหนุ่มคนหนึ่งขึ้นมาเบาๆ พร้อมกับขอคำตอบเพียงใช่หรือไม่ ฉันนึกถึงดวงตาคู่นั้น ฉันไม่กล้าถอนใจทั้งที่อยากทำนักหนา One evening, my friends volunteer to drive me to the mansion in the faraway area of Sukhaphiban 1. I pick up the Cranberries tape and slide it into the player. ‘Ode to my family’ plays softly along with the intermittent soft breathing of four women. When the song is over I put the tape back and then conversation begins. The car owner broaches the topic held over from the night of drunken haze. She mentions softly the name of a young man and asks for an answer by only yes or no. I think of those eyes. I don’t dare sigh, although I’m dying to. Note the change of tense from past to present, one of the techniques in translation to enliven a text – when warranted.
“ทำไมถึงต้องเป็นเขา” ฉันตอบเลี่ยงๆ ‘Why does it have to be him?’ I answer evasively.
“ฉันเคยเห็นเขาคุยกับเธอ” ‘I’ve seen him talking with you.’
“ครั้งเดียวนี่” ฉันซ่อนหน้าด้วยการหันออกนอกหน้าต่างทั้งที่ในรถก็สลัวราง ‘Only once!’ I hide my face by looking away through the window, even though it’s rather dim inside the car.
“เปล่า เห็นเขามองเธออีกหลายครั้ง” เธอหันหน้ามาหาพร้อมสะกิดแขนเบาๆ ‘No, I’ve seen him look at you many times.’ She turns towards me and nudges my arm lightly.
“ถ้าใช่” ฉันกลั้นใจถามกลับ ‘What if it’s him,’ I force myself to ask back.
“เออ…” เธอเริ่มลังเลที่จะพูดต่อ ‘Well…’ She hesitates to speak further.
“ว่าไงล่ะ” ฉันเร้า ‘Speak up,’ I insist.
“ไอ้ … มันบอกว่าเขามีครอบครัวแล้วลูกสองคน เมียเขาชื่อ …” ‘… told me he’s married with two children. His wife’s name is …’
เพื่อนเอ่ยชื่อเด็กรุ่นน้องในที่ทำงานผู้ให้ข้อมูลและชื่อผู้หญิงที่เป็นภรรยาของเขาคนนั้น ฉันฟังอย่างปราศจากความรู้สึกใดๆ มันก็น่าจะเป็นไปได้มิใช่หรือ สองคนที่นั่งข้างหลังชะโงกหน้าเข้ามาตรงกลาง คนหนึ่งให้ข้อมูลใหม่ว่า My friend gives out the name of the junior at the office who told her about him and his wife’s name. I listen without feeling anything. It could well be, couldn’t it? The two that sit at the back stretch their necks to come in between the two of us. One of the two provides new information:
คนชื่อ … เขาเลิกกันไปแล้วนี่ แต่ฉันก็รู้มาจาก … ว่าเขากำลังจะแต่งงาน พวกเธอไม่เคยสังเกตเหรอว่าตอนดึกเขาใช้โทรศัพท์นานๆ ตาหวานหยดเชียว” His name is … They’ve already broken up. But I know from … he’s about to get married. Haven’t you noticed that in the late hours he spends much time on the phone … and with lovesick eyes too?’ คนชื่อ: another instance where ‘the person named’ has to be given a sex.
“อ้าว เหรอ” คนขับเปล่งเสียงคล้ายนึกไม่ถึง ‘Oh! Is that so?’ the driver exclaims as if she never would have thought this was possible.
“แล้วถ้าไม่ใช่ล่ะ” ฉันสำนองตอบ ‘Then what if it’s not him?’ I persist.
“จริงๆ แล้ว จะใช่หรือไม่มันก็เป็นเรื่องของเธอสองคน พวกเราเพียงอยากให้เธอรู้เหมือนกับที่เรารู้” คนที่นั่งฟังมาตลอดเริ่มพูดบ้าง ‘Actually, whether it’s him or not, that’s up to the two of you. We just want you to know what we know,’ the one who has sat listening all along now contributes.
เมื่อรถมาถึงแมนชั่น – เธอทั้งสามขึ้นไปด้วย ฉันเปิดประตูระเบียง กลิ่นดอกราตรีโชยแผ่ว ฉันไม่ละโอกาสที่จะสูดลึกเข้าไปในอก ก่อนที่จะเดินไปหยิบยินโทนิก มะนาว เกลือ และน้ำแข็งในตู้เย็นออกมาให้หญิงสาวทั้งสามผสมกันเอง เสียงจุ๊กจิ๊กสลับเสียงหัวเราะดังขึ้นเป็นระยะ ฉันหันไปหยิบบุหรี่ซองเขียว ไม้ขีดไฟและเปลือกหอยที่กลายเป็นที่เขี่ยบุหรี่ When the car reaches the mansion, the three of them come up as well. I open the door to the balcony. There’s a suffuse scent of flowers of the night. I don’t miss the opportunity to inhale it deeply into my chest before walking over to gather gin, tonic, lemon, salt, and ice cubes from the fridge, for the three women to mix as they wish. Fretful voices mixed with laughter resound at intervals. I turn to pick up the green packet of cigarettes, matches, and the shell that serves as ashtray. ==

=

=

=

=

บุหรี่ซองเขียว: menthol cigarettes?

“เธอสูบบุหรี่ตั้งแต่เมื่อไหร่” เพื่อนถาม ‘Since when have you been smoking,’ one of them asks.
“สามเดือนที่ผ่านมา” ฉันตอบ ‘For the past three months,’ I answer.
“สูบทำไม” ‘Why do you smoke?’
ฉันเหงา” ก้อนแข็งๆ ค่อยๆ ทยอยขึ้นมาที่อก ‘I feel blue.’ A hard lump slowly moves up in my chest. ฉันเหงา: ‘I’m lonely.’
“ติดหรือยัง” ‘Are you hooked yet?’
“ในชีวิตฉันยังไม่เคยติดอะไร” ฉันเล่นลิ้น ‘I’ve never been hooked on anything in my life,’ I quip.
ยินโทนิกแก้วที่สามของฉันขอดแห้ง ไม่ต่างกับหัวอกหัวใจฉันยามนี้ เออหนอ – ไอ้ความรู้สึกแบบนี้บางทีก็ทำให้ฉันเป็นสุขได้เหมือนกัน เอ … หรือว่าแท้ที่จริงแล้วความเศร้าคือความสุขของฉัน My third gin-tonic runs dry, no different from my heart at the moment. Alas, this sort of feeling sometimes makes me feel happy all the same. Or does it? Is it that actually sadness is my happiness?
“ตกลงเธอจะบอกได้หรือยัง” เจ้าของรถถามพร้อมหยิบน้ำแข็งก้อนจิ๋วใส่ปาก ‘Well, are you going to tell us or not,’ the car owner asks as she picks up a tiny ice cube and pops it into her mouth.
“เธอกลัวอะไร” อีกคนสำนอง ‘What are you afraid of?’ another one chimes in.
“เธอไม่ไว้ใจพวกเราแล้วเหรอ” เสียงตัดพ้อแบบเด็กๆ เริ่มกระจองอแง ‘Don’t you trust us any longer?’ The childishly petulant voices begin to get cranky.
ฉันหันไปที่เครื่องเสียง เสียงเพลงประเภทเบาสบายกระซิบแผ่วฉันคลอตามท่อนที่บอกว่า ดวงใจฉันพลีชีวิตฉันพ่าย รักหรือจะสื่อความหมายหัวใจฉัน… I go back to the record player. The easy-listening song plays softly and whispers. I go along with the part that says ‘My heart condemns my life to defeat. Will love express the meaning of my heart?
=
ริมแม่น้ำ – พระจันทร์โรยตัวลงขณะที่ซ่อนหน้าร้องไห้ ลมฝนกรูเกรียว ฉันแว่วเป็นเสียงร้องไห้ของแม่ เสียงพร่าสั่นของแม่เลี้ยงแทรกเข้ามาในสมอง ในความมืดว้างฉันอื้ออึงไปด้วยคำถาม และในที่สุดฉันก็ให้คำตอบเชิงบังคับกับตัวเอง At the riverside the moon withers as it hides its face to cry. The rain wind rushes in. I hear mum crying. My step- mother’s tremulous hoarse voice enters my brain. The empty darkness resounds with questions and finally, forcing myself, I provide an answer.
“ฉันอยู่กับความรักตามลำพังได้…” ‘I can live without being loved in return.’
ฉันร้องไห้ … เออหนอ – นี่หรือเปล่า พยศของเขาที่ฉันอยากเห็นเป็นนักหนา… I cry … Alas … Is that the rebellion I so very much want to see from him?
= =
พิมพ์ครั้งแรก นิตยสาร
ช่อการะเกด 48, 2552
‘Kem rak see bot’
in Chor Karrakeit 48, 2009
= =

The inheritors – Nat Sartsongwit

ooo
Here is a short piece of science fiction that is long on implications for human freedom given the growing stranglehold of technology on the fate of one and all: tomorrow’s reality? MB

ผู้สืบทอด

THE INHERITORS

electric_chair electric_chair

ณัฐ ศาสตร์ส่องวิทย์

NAT SATSONGWIT

TRANSLATOR’S KITCHEN
เพล้ง! Crash!
เสียงแก้วตกกระทบพื้นดังก้องไปทั่วห้อง น้ำส้มคั้นสีเหลืองแสดประดับด้วยเศษแก้วกระจายไปตามพื้น The sound of a glass smashing on the floor filled the room. Freshly pressed orange juice studded with splinters of glass spurted all over the floor. [Unfortunate but unavoidable repetition of the word ‘floor’/พื้น.]
“เป็นอะไรไปหรือคุณณัฐ” ผู้ชายท่าทางสุภาพสมกับชุดแต่งกายสีสะอาดตาที่สวมอยู่หันมาถามเพื่อนร่วมงาน ที่กำลังสาละวนใช้กระดาษชำระซับน้ำที่เลอะอยู่บนพื้นอย่างเห็นอกเห็นใจ ‘What’s the matter, Mr Rath*?’ a man whose solicitous politeness matched the immaculate suit he wore turned to ask his colleague who was busy using tissues to mop up the liquid on the floor. * The proper transliteration, ‘Rat’, is unfortunate in this context. So, Rath it is here.
“เอ้อ…ไม่รู้สิวิรัช ทำไมผมถึงปัดมันตกจากโต๊ะได้ก็ไม่รู้ ไม่น่าเลย…” คนชื่อรัฐตอบเสียงกระเส่า ‘Uh … I don’t know, Wirat. I don’t know how I knocked it off the table. I didn’t mean to…’ the man called Rath answered in a voice that quivered. ไม่น่าเลย literally means ‘I shouldn’t have’ or ‘It shouldn’t have happened’.
“รู้สึกว่าพักนี้คุณมีท่าทางใจลอยมากนะ มีอะไรไม่สบายใจหรือเปล่าหรือเป็นเพราะว่า…” ‘I feel you’re rather absent-minded these days. Are you unhappy about something or is it that…’
“ไม่หรอก…ขอบคุณนะที่เป็นห่วง” ‘Not at all … Thank you for your con- cern.’
เสียงออดสั้นๆ ติดต่อกันสามครั้งดังขึ้น รัฐรวบรวมเอกสาร 2-3 ชิ้นบนโต๊ะใส่ลงในกระเป๋าเอกสารประจำตัว ก่อนลุกขึ้นจากโต๊ะทำงาน เขาเอี้ยวตัวไปทางด้านหลัง ใช้ปากกาสีแดงขีดเครื่องหมายกากบาทบนปฏิทินที่แขวนอยู่บนฝาผนังด้วยมือที่ สั่นเทา หมึกสีแดงขีดทับตัวเลขวันที่สีน้ำเงินที่อยู่ถัดจากตัวเลขที่มีร่องรอยถูก กากบาทมาก่อนแล้ว เขาเหลือบมองดูรอยหมึกล่าสุดพร้อมกับถอนใจยาว Three beeps were heard in quick suc- cession. Rath gathered the few docu- ments on his desk and put them in his briefcase. Before getting up from the desk, he leaned backwards, used a red pen to mark with a cross and a hand that shook the calendar hanging on the wall. The red ink covered the number of the day printed in blue next to the numbers that had already been crossed out. He glanced at the latest number and heaved a sigh.
“สถานีจอดยานขนส่งมวลชนจุดต่อไปคือสถานีเตาปูน ผู้โดยสารที่มีความประสงค์จะลงที่สถานีนี้ กรุณาเตรียมตัวได้แล้ว ยานของเราจะใช้เวลาจอด 10 วินาที” เสียงประกาศด้วยสำเนียงแปร่งๆ จากลำโพงสีแดงดังขึ้นบนเพดานยาน รัฐถอนใจยาวอีกครั้งก่อนที่จะคว้ากระเป๋าลุกขึ้นจากที่นั่ง เขายกนาฬิกาข้อมือดูในขณะที่เคลื่อนตัวไปยังประตูทางออก ‘The next stop of the mass transit craft is Tao Poon Station*. Passengers wishing to disembark at that station please get ready. Stop-off time: ten minutes.’ The announce- ment in a jarring twang came out of the red loudspeakers on the ceiling of the craft. Rath heaved a sigh once again before grabbing his briefcase and standing up from his seat. He raised his wrist to look at his watch as he moved towards the exit door. o* In central Bangkok.
“ตรวจสอบเรียบร้อยแล้ว กรุณารับบัตรประจำตัวและกุญแจรถจักรยานของคุณคืนได้ที่ช่องรับของ” เสียงตอบเบาๆ ดังออกมาจากลำโพงสีแดงขนาดเล็กเหนือช่องที่มีป้าย “ช่องรับของ” รัฐสืบเท้าไปข้างหน้าสองก้าวเพื่อรับบัตรประจำตัวและกุญแจรถที่เลื่อนไหลออก มายังช่องรับของ จากนั้นจึงหิ้วกระเป๋าก้าวเท้าผ่านประตูไปยังด้านใน แล้วเลี้ยวซ้ายตรงไปยังจักรยานสีเขียวคันเล็กๆ ที่จอดแฝงอยู่ในแถวจักรยานอีกนับพันคันที่อัดแน่นอยู่บริเวณลานจอดรถ เขาวางกระเป๋าเอกสารที่หิ้วติดมือมาลงในตะกร้าหน้ารถ จากนั้นจึงปั่นจักรยานคู่ชีพออกไปยังถนนสายเล็กๆ เลียบคลองซึ่งคลาคล่ำไปด้วยแถวจักรยานแน่นถนน ‘After checking your belongings, please retrieve your ID card and bicycle key from the deposit slot.’ The confidential voice came out of the small red loudspeaker above the slot marked ‘Deposit slot’. Rath took two steps forward to pick up his ID card and bicycle key as they emerged from the slot. After that, he grabbed his briefcase and walked through the door, turned left and went straight to one of the thousand small green bicycles lined around the parking lot. He placed the briefcase on the front carrier. After that he rode his trusty bicycle out into a small road along a canal. The road was teeming with bicycles. ไปยังด้านใน: going inside. Inside what?ที่หิ้วติดมือ: that he carried in his hand. Need not be translated.On the other hand, the last sentence must be cut to avoid confusion, as ซึ่ง refers to the road, not the canal.
“เข้ามาได้ ใช้ประตูหมายเลข 2 ด้านขวามือ” เสียงจากกล่องโลหะสีตะกั่วบนด้านข้างของประตูห้องพักดังขึ้นเมื่อรัฐสอดบัตร ประจำตัวเข้าไปในช่องเล็กๆ เหนือตู้รับจดหมายประจำห้องพัก เขาดึงบัตรกลับแล้วจูงจักรยานข้ามธรณีประตูที่เปิดอ้าออก ประตูบานนั้นปิดไล่หลังในทันทีที่จักรยานคู่ชีพเคลื่อนพ้นแนวประตูเข้าไป ‘Permission to enter. Use door number two to your right,’ the voice from a lead- coloured metallic box placed on one side of the door to the flat resounded when Rath slipped his ID card into the small slot above the letterbox of the flat. He retrieved the card and then walked in, pushing his bicycle through the door as it opened. The door shut after him as soon as his faithful stead had cleared it.
“กลับมาแล้วหรือพี่ ทำไมถึงได้ทำหน้าอย่างนั้นล่ะ ไม่เอาน่า พี่น่าจะเข้าใจนะ สิ่งที่จะเกิดขึ้นกับเราก็เกิดขึ้นกับคนอื่นๆ เหมือนกัน” ‘So you’re back, dear. Why the long face? Come on, you should understand. What’s about to happen to us happens to everyone else as well.’
รัฐปิดปากเงียบ เขาปลดมือนุ่มละไมของภรรยาที่โอบรอบคอลงอย่างช้าๆ ฝ่ายสามีถอนหายใจอีกครั้งแล้วเดินขึ้นไปยังด้านในของห้องพัก แก้วกาญจน์มองตามหลังคู่ชีวิตพร้อมกับน้ำตาที่เริ่มไหลลงมาอาบแก้ม Rath kept his mouth shut. He slowly dis- engaged the soft hands of his wife from around his neck. He sighed once more then walked to the upper level of the flat. Kaewkan looked at her life partner’s back as tears began to slide down her cheeks. เดินขึ้นไปยังด้านในของห้องพัก: literally, ‘walked up to the inner part of the flat’, so I make this a two-level flat instead.
“คุณแม่ครับ…วันนี้คุณพ่อเป็นอะไรไปหรือครับ ตั้งแต่วันที่ผมเอาบัตรที่ศูนย์บริการประชากรแห่งชาติส่งกลับมาให้คุณพ่อดู แล้ว ผมรู้สึกว่าคุณพ่อเปลี่ยนไปมาก ทุกเย็นเคยเล่นวิดีโอเกมกับผมก็ไม่เล่นเลย ที่เคยออกวิ่งด้วยกันก่อนเวลาอาหารเย็นก็หยุดไปเหมือนกัน มีอะไรหรือเปล่าครับคุณแม่” เสียงลูกชายคนเดียวที่โตเป็นหนุ่มเต็มตัวแล้วดังแว่วขึ้นมาจากชั้นล่าง “เอ๊ะ…คุณแม่ คุณแม่ คุณแม่ร้องไห้เรื่องอะไรหรือครับ” นั่นคือเสียงรบกวนครั้งสุดท้ายที่เขาได้ยินวันนั้น ‘Mother, is something the matter with Father today? From the day I took the card of the National Mass Service Centre back to show him, I feel he’s changed a lot. Every evening he used to play video- games with me but he doesn’t any longer. Running together before dinner he’s given up too. Is something wrong, Mother?’ The voice of her single son who was now a young man came from the floor below. ‘Eh? Mother … Mother … Why are you crying, Mother?’ That was the last dis- turbing voice he heard that day.
“พี่ดึกแล้วนะ…ทำไมยังไม่หลับอีกล่ะ” เสียงภรรยากระซิบถามในความมืดหลังจากเฝ้านับเสียงถอนใจของฝ่ายสามีจนทนไม่ ไหว “รีบนอนเถอะ พรุ่งนี้จะได้หน้าตาสดใส อย่าลืมว่าเราต้องเป็นเพื่อนเจ้าโทนไปที่ศูนย์ฯ เพื่อรับตัวคู่ของลูกที่ทางศูนย์ฯ เขาจับคู่มาให้ ทำใจให้ได้เถอะพี่ ขอให้ใช้วันที่เหลือของเราอย่างมีความสุขที่สุดจะดีกว่า… นะพี่ ให้เหมือนเมื่อครั้งที่เราเจอกันครั้งแรกที่ศูนย์ฯ ก่อนที่คุณพ่อและคุณแม่ของพี่จะรับตัวน้องมาที่นี่ ก่อนที่ท่านทั้งสองจะ…” ‘It’s late, dear. Why aren’t you sleeping yet?’ his wife whispered in the dark after listening to her husband’s breathing until she couldn’t stand it. ‘Go to sleep so that tomorrow you look bright and fresh. Don’t forget we must accompany Thoan to the Centre to receive the partner the Centre has arranged for him. You must stay calm, dear. Let’s be utterly happy on our last day. It’s the best we can do, don’t you think, dear? Like the first time we met at the Centre before your father and mother took me to live here and then the two of them…’
“หยุดพูดเรื่องนี้เสียทีได้มั้น” เสียงของเขาแผดลั่นห้องนอน ก่อนที่จะยกมือขึ้นก่ายหน้าผากอีกครั้ง แล้วปล่อยให้หลับไปอย่างลำบากยากเย็นอย่างนั้นตลอดคืน ‘Stop talking about this, will you?’ His voice boomed in the bedroom before he brought his hand to his brow once again and then let himself into a troublesome sleep for the rest of the night.
“อ๋อ…พ่อหนุ่มคนนี้เองที่จะมาเป็นคู่กับลูกสาวเรา” เสียงฝ่ายบิดาของหญิงสาวหน้าตาดีที่นั่งอยู่ตรงมุมห้องเอ่ยทักขึ้นเมื่อรัฐ และภรรยาพาลูกชายเข้าไปยังห้องนัดหมายที่ศูนย์บริการประชากรแห่งชาติจัดไว้ ให้  “เอ้าสร้อยสวาท…ลุกขึ้นมาทำความรู้จักกับคู่ของลูกเสียสิ” ชายคนนั้นยังคงพูดต่อ แก้วกาญจน์ประคองโทนเข้าไปหาฝ่ายหญิงอย่างรื่นเริง ในขณะที่รัฐยืนนิ่งอยู่กับที่ ‘Oh, so here comes the father of the young man who’s going to be our daugh- ter’s partner,’ the voice of the father of the good-looking young woman who sat in one corner of the room greeted when Rath and his wife took their son into the meeting room the National Mass Service Centre had arranged. ‘Well now, Soisawat … come and be introduced to your partner, sweetheart,’ the man went on saying. A radiant Kaewkan gently guided Thoan towards the woman’s side while Rath stayed where he was.
“ขอให้อยู่ด้วยกันอย่างเป็นสุขนะ เอาละ สร้อย อย่าลืมกระเป๋าเสื้อผ้าของลูกล่ะ… เอ้อ…คุณ” บิดาของหญิงสาวหันหน้ามาทางแก้วกาญจน์ “ผมขอมอบลูกสาวของผมให้กับลูกชายของคุณ ตอนนี้ผมกับภรรยาต้องขอตัวก่อนนะครับ ผมมีโปรแกรมตลอด 7 วันสุดท้ายที่เกาะกงกอล์ฟรีสอร์ทโน่นแน่ะ คุณคงมีโปรแกรมที่ดีกว่า เพราะสามีของคุณทำงานอยู่ในตำแหน่งที่สูงมากนี่ ขอให้เที่ยวกันให้สนุกนะครับ แล้วเราคงจะเจอกันอีกที่นี่ เมื่อถึงเวลานั้น” ‘May you live together happily! All right, Soi, don’t forget your clothes bag … uh … missis…’ The young woman’s father turned towards Kaewkan. ‘I now give my daughter to your son. My wife and I must be leaving I’m afraid. I have a programme for the last seven days at the Koh Kong Golf Resort over there. Your programme must be better because your husband works in a very high position. Enjoy yourselves fully and let’s meet again here when the time has come.’
“ขอบคุณนะครับที่คุณพิจารณามอบตำแหน่งผู้จัดการฝ่ายคอมพิวเตอร์ประจำบริษัท ให้กับผม” เสียงลูกน้องคนสนิทเอ่ยตอบในขณะที่รัฐมอบแฟ้มเอกสารกับกุญแจห้อง นิรภัยประจำบริษัทให้ “ขอให้คุณและภรรยาใช้เวลาที่เหลืออย่างมีความสุขนะครับ อย่าลืมห่อของส่วนตัวของคุณที่พวกเราช่วยกันจัดรวมไว้ อยู่บนโต๊ะโน่นนะครับ และนี่เป็นของขวัญเล็กๆ น้อยๆ เนื่องในโอกาสพิเศษนี้จากพวกเรา” เขายื่นห่อของขวัญในกล่องดีบุกแวววาวขนาดกะทัดรัดให้ ในขณะที่เอื้อมอีกมือหนึ่งไปรับกุญแจมาจากรัฐ ‘Thank you, sir, for deciding to give me the position of manager of the company’s computer department,’ the voice of a trusted subaltern answered as Rath passed on a document folder and the keys to the company’s safe deposit vault. ‘May your wife and you spend the time that remains in happiness, sir. Don’t forget the parcel of your things we’ve packed for you. It’s on that table over there, sir. And this is a small present on this special occasion from us.’ He handed over the gift in a shiny compact tin box while his other hand was stretched out to receive the keys from Rath. The usual dilemma: one key or several? I was much tempted to turn that into magnetic cards but, heck, this was written twenty years ago…
“ทำไมนะ ทำไมคุณถึงไม่ยอมพาฉันไปเที่ยวที่ไหนเลย คุณไม่เคยมีโอกาสได้หยุดงานหลายวันแบบนี้เลยตลอดช่วงระยะเวลาการทำงานของคุณ แต่คุณกลับไม่ยอมให้ความสุขแก่ฉันเลยๆ เสียงแก้วกาญจน์สะอื้นไห้ขณะต่อว่าสามี “คุณจะทำตัวให้เซ็งอยู่ตลอดเวลาจนถึงวันตายของเราเลยหรือไง” ‘Why? Why won’t you take me anywhere for a holiday at all? You’ve never had the opportunity to stop work for several days like this all the time you’ve been working, but you won’t ever give me happiness.’ Kaewkan’s voice quavered as she com- plained to her husband. ‘Are you deter- mined to be a killjoy until the day we die?’ [Strange time to complain, and strange complaint: only minutes left, not ‘several days’.]
“คุณพ่อคุณแม่ครับ ผมขอส่งคุณพ่อกับคุณแม่แค่ตรงนี้นะครับ สร้อยสวาทอยู่กับคุณพ่อและคุณแม่ของเธอทางโน้น ผมคงต้องออกไปหาเธอแล้ว ผมขอสัญญาว่าจะพยายามทำงานให้ก้าวหน้าไม่น้อยกว่าที่คุณพ่อเคยสร้างชื่อ เสียงให้กับตระกูลของเราและสำหรับคุณแม่นะครับ ผมจะรักและดูแลสร้อยสวาทอย่างดีที่สุด” โทนยกมือขึ้นกราบบนไหล่บุพการีทั้งสองก่อนจะเดินจากไปหาคู่ของตน ปล่อยให้รัฐได้อยู่ตามลำพังกับภรรยา ‘Father, Mother, I’ll leave you now. Soisawat is with her parents over there. I must go and join her. I promise I’ll try to work no less creatively than Father did, who has made the reputation of our family, and for you, Mother, I’ll love and take care of Soisawat to the utmost.’ Thoan raised his hand and bowed, pressing his forehead on the shoulder of each of his parents, before walking out to go and see his partner, leaving Rath alone with his wife. ยกมือขึ้นกราบบนไหล่: pressing his fore- head on the shoulder. กราบ is usually translated as ‘to prostrate (oneself) before (someone)’, some- thing you do on the floor or by bowing deeply. Here, the gesture of respect is more intimate. Hence, the mention of the forehead, which is not, and is not needed, in the Thai text.
เข้าไปก่อนเถอะพี่ ไม่ต้องรอคู่นั้นหรอก พวกเขาอาจมีเวลามากกว่าเรานิดหน่อย ไปกันเถอะ” แก้วกาญจน์โอบเอวสามี เดินเข้าไปยังห้องโถงขนาดใหญ่ที่อยู่ด้านในของตัวตึก ซึ่งมีป้ายตัวโตติดอยู่ด้านหน้าห้องว่า “ห้องหมดอายุ” ‘Let’s proceed, dear. We don’t have to wait for that couple. They’ll have a little more time than we do. Let’s go.’ Kaewkan put her arm around her husband’s waist and walked to the large hall inside the building which had a panel in front of it with large letters saying ‘EXPIRATION ROOM’. เข้าไปก่อนเถอะ:  ‘Let’s get inside [without waiting]’.
“ห้องหมดอายุ” เป็นห้องโถงกว้างที่มีห้องเล็กๆ เรียงรายอยู่ริมฝาผนังนับร้อยห้อง ห้องกว้างนั้นมีผู้คนเดินเข้ามาเกือบตลอดเวลา The expiration room was a wide room with one hundred cubicles lined up against the walls. The hall had people coming and going almost all the time.
“รัฐคะ ฉันขอลาคุณแค่นี้นะ ขอบคุณมากสำหรับความสุขและความอบอุ่นที่คุณมอบให้อย่างจริงใจตลอดเวลาที่เรา อยู่ด้วยกัน ฉันจะใช้ห้องเบอร์ 4 ส่วนคุณใช้ห้องเบอร์ 5 ที่อยู่ติดกันนะ” แก้วกาญจน์กล่าวคำอำลาสามีด้วยใบหน้ายิ้มแย้ม แล้วจูบลาก่อนจะก้าวเข้าไปในห้องเล็กๆ เบื้องหน้า เธอคว้าสายระโยงระยางที่แขวนอยู่ตรงผนังห้องขึ้นมา ที่ปลายด้านหนึ่งมีที่ครอบศีรษะต่อเชื่อมอยู่ เธอครอบมันลงอย่างบรรจงในขณะที่หย่อนตัวลงนั่งบนเก้าอี้โลหะสีดำมะเมื่อ มกลางห้อง แก้วกาญจน์ระบายยิ้มเป็นครั้งสุดท้าย ในขณะที่เอื้อมมือขวาไปกดปุ่มสีแดงตรงด้านข้างพนักเก้าอี้… ‘Rath, I’ll leave you now. Thank you very much for the happiness and warmth you’ve given me so earnestly all the time we’ve been together. I’ll use Box Number 4. As for you, it’s Box Number 5, the next one.’ Kaewkan took leave of her husband with a beaming face and then kissed him goodbye before stepping into the cubicle in front of her. She grabbed one of the wires that hung on a wall of the cubicle and pulled it up. One end of it was connected to a helmet. She put it on meticulously as she sat down on the black metallic chair in the centre of the cubicle. Kaewkan smiled one last time as she stretched her right hand to push the red button on the side of the back of the chair. I’ve changed ‘room’ (ห้อง) to ‘cubicle’ and ‘box’ as rooms within a room sounds weird.
ในห้องหมายเลข 5 ยังคงว่างเปล่า รัฐไม่ได้ก้าวเข้าไปในห้องนั้นตาม แก้วกาญจน์หวังไว้ เขายังคงยืนนิ่งอยู่ในห้องโถงสายตาจ้องแน่วแน่ไปที่ห้องหมายเลข 4 เขายังพอมองเห็นการเคลื่อนไหวของภรรยาสุดที่รักได้ลางๆ จากการมองผ่านประตูกระจก ฝ้าเข้าไป สิ่งสุดท้ายที่เขาเห็นดูเหมือนจะเป็นรอยยิ้มกว้างของเธอ ก่อนที่ประกายเจิดจ้าสีแดงสดของลำแสงที่ฉายออกมาจากที่ครอบศีรษะจะกลบร่าง ของเธอไว้หมด เมื่อลำแสงนั้นจางลงร่างของแก้วกาญจน์ก็ไม่ปรากฏอยู่บนเก้าอี้ในห้องหมายเลข 4 อีกแล้ว Box Number 5 was still empty. Rath didn’t step inside that cubicle as Kaewkan had hoped. He still stood motionless in the hall, staring straight at Box Number 4. He could still see the movements of his beloved wife in a blurred way through the translucent glass door. The last thing he saw seemed to be her grin before the vivid red light radiating out of the helmet totally enveloped her. When that light faded the body of Kaewkan was no longer to be seen on the chair in Box Number 4. ===จากการมองผ่าน: ‘by looking through’; since ‘he could … see’, ‘by looking’ is redundant.
“ไม่!” เขาตะโกนก้อง “ผมจะไม่ยอมให้ไอ้เครื่องจักรพวกนี้มาบงการชีวิตของผมอีกต่อไป ชีวิตนี้ผมลิขิตเอง ไม่ใช่ที่นี่” ‘No!’ he hollered. ‘I won’t have those machines dictate my life any longer. This life is mine to end. And it won’t be here.’
รัฐถลันออกมาจากห้องหมดอายุ เขาปะทะกับบิดาและมารดาของสร้อยสวาทที่กำลังเดินตระกองกอดกันเข้าสู่ห้องหมด อายุอย่างมีความสุข ทั้งคู่หันหน้ากลับมามองพร้อมกับตะโกนไล่หลัง “คุณ! อย่าทำอย่างนั้น!” Rath dashed out of the expiration room. He collided with Soisawat’s father and mother who were blithely walking, their arms clasped around each other for support, into the expiration room. They both turned to look and shouted in his back, ‘Sir! Don’t do that!’
รัฐไม่ฟังเสียงใครอีกแล้ว เขาเผ่นพรวดเดียวออกมาถึงเชิงบันได ในขณะที่หนุ่มสาวทีเดินเคียงกันอยู่ข้างหน้าหันกลับมามองพร้อมกับเสียงร้อง ตื่นตระหนก “คุณพ่อ! อย่า…!” Rath no longer listened to anyone. In an instant he was at the bottom of the stairs as the young couple walking side by side in front of him turned to look and a voice shouted in alarm, ‘Father! Don’t!’
เขายิ้มอย่างเป็นสุข เป็นยิ้มแรกในช่วงเวลาสัปดาห์สุดท้ายที่เขาใช้ชีวิตร่วมกับภรรยา ยิ้มที่แฝงด้วยความสบายใจที่สุดเท่าที่เขาเคยมีมานับแต่มีเธอมาเคียงข้าง เขาเป็นอิสระแล้ว เขาคือมนุษย์คนเดียวที่ปฏิเสธห้องหมดอายุ เป็นคนเดียวที่คอมพิวเตอร์ประจำศูนย์บริการประชากรแห่งชาติไม่สามารถบงการ ได้เหมือนคนอื่นๆ เขารู้สึกได้ถึงสัมผัสวาบหวิวของสายลมแห่งอิสรภาพที่อาบอยู่รอบกาย แต่แล้วสายลมนั้นกลับร้อนแรงขึ้นอย่างกะทันหัน ความรู้สึกดื่มด่ำถึงเสรีภาพที่ได้รับขาดหายไปในทันใด เขารู้สึกว่าสมองถูกบีบอย่างแรงจากพลังที่มองไม่เห็น จาก… He smiled happily. It was the first smile in the last week of his life with his wife, a smile betraying the utmost satisfaction he had ever enjoyed since she came to live by his side. He was free now. He was the only human being to reject the expiration room. He was the only one the computers of the National Mass Service Centre were unable to dictate to. He could feel the exhilarating contact of the wind of freedom all over his body, but then that wind suddenly became very hot. The thrilling feeling of liberty he’d experienced disappeared instantly. He felt his brain being pressured mightily by an invisible force, by… ======

เหมือนคนอื่นๆ: like (all of) the others; redundant, thus no need to translate.

ร่างที่โลดลิ่วมาตามขั้นบันไดพร้อมกับรอยยิ้มแปรเปลี่ยนไปอย่างกะทันหัน โทนได้มีโอกาสเห็นหน้าพ่อนานกว่าที่คาดคิด แต่นาทีสุดท้ายที่เขาได้มีโอกาสเห็นคือ ร่างที่หมุนคว้างกลางอากาศ The body jumping down the steps to- gether with the smile changed suddenly. Thoan had the opportunity to see his father’s face longer than he had expected, but in that last minute what he saw was a body in free fall. An oddly worded sentence (‘the last minute he had the opportunity to see was a body whirling in the air’) that needed reworking.
“ว่าไงหมอนวล” ชายผมสีดอกเลาในชุดเสื้อกาวน์สีขาวสะอาดตาเดินเข้ามาทักชายหนุ่มที่กำลัง เพ่งมองภาพที่ปรากฏในจอภาพเบื้องหน้าอย่างสนอกสนใจ “มีอะไรเกิดขึ้นหรือ” ‘What is it, Dr Nuan?’ a man with grey- ing hair in a stark white gown came and greeted the young man who sat staring at the pictures that appeared on the screen in front of him with deep interest. ‘Has something happened?’
“มีคนวิ่งเตลิดออกมาจากห้องหมดอายุครับอาจารย์” หมอหนุ่มตอบโดยไม่เสียสมาธิต่อการจ้องดูภาพของชายที่กำลังหมุนคว้างอยู่กลาง แนวขั้นบันได ‘Someone’s run out of the expiration room, Professor,’ the young man answer- ed without losing concentration as he stared at the picture of a man stumbling down the flight of steps.
“อืม…เป็นรายที่แปลกนะที่เราเคยเจอ มีแต่วงจรควบคุมสมองทำงานก่อนที่เราจะส่งสัญญาณไปกระตุ้นวงจรการทำงานส่วน สุดท้าย ทำให้คนพวกนั้นหมดอายุก่อนมาที่นี่ แต่รายนี้มาถึงแล้วกลับเกิดปฏิกิริยาต่อต้าน อาจเป็นความบกพร่องในวงจรนั่นก็ได้ แต่เขาก็มารับการตรวจสอบทุกๆ ปีตามกำหนดไม่ใช่หรือ ยังดีที่มันทำงานในนาทีสุดท้ายให้เราพอได้เห็นผลกัน คุณช่วยส่งคำเตือนไปยังฝ่ายผลิตด้วยนะ ให้เพิ่มการทดสอบกับสมองลิงที่ศูนย์สัตว์ทดลองแห่งชาติให้มากขึ้น ให้ทางโน้นเพิ่มความถี่ในการสุ่มตัวอย่างให้มากขึ้นด้วยนะ คำเตือนสุดท้าย ส่งไปให้หมอที่อยู่ในหน่วยฝังวงจรกะโหลกเด็กด้วย เกือบไปแล้วซี ไม่งั้นสถาบันของเราคงโดนพวกหนังสือพิมพ์หัวเขียวหัวแดงตีแหลกแน่” ชายผู้นั้นร่ายยาว “ช่วยดูคนทางนี้ด้วยนะ ผมคงลาพักร้อนสักอาทิตย์หนึ่งว่าจะพาครอบครัวไปพักผ่อนที่พระบางรีสอร์ทเสีย หน่อย” ‘Mm … it’s the weirdest case we’ve ever had. There’s only the brain-controlling circuit at work before we send the signal activating the final work stage circuit. This makes those people obsolete before they come here. But this man comes and then rebels. Maybe there’s a glitch in that circuit. But he’s come and been checked every year as scheduled, hasn’t he? It’s good it should happen at the last minute so we can see the result. Please send a notification to the production side to make more tests on monkey brains at the National Animal Experimental Centre and have them increase the frequency of random samplings as well. And a final notification to the surgical unit implanting circuits in children’s crania too. He almost made it. If he had, the popular press would’ve given us hell.’ That man was long-winded. ‘Look after the people here too, will you. I’m taking a week’s leave. I think I’ll take my family for a holiday at the Phra Bang Resort.’
ศาสตราจารย์นายแพทย์นิกร สุนทรฐิติกาล ก้าวเดินลงบันไดด้วยท่าทีกระฉับกระเฉง เสื้อกาวน์ถูกถอดม้วนพับไว้ในอุ้งมือซ้าย เขาชายตามองพนักงานประจำศูนย์สองคนที่กำลังช่วยกันยกร่างไร้วิญญาณบนบันได สวนขึ้นไปข้างบน ในขณะที่มือขวาล้วงกระเป๋ากางเกงหยิบกุญแจยานประจำตำแหน่งขึ้นมา เสียงเอะอะของกลุ่มเด็กต่างวัย 5-6 คนที่ยืนรออยู่ใต้ต้นจามจุรี ทำให้เขาหันหน้าไปเบื้องหน้าเหมือนเดิม พร้อมกับระบายยิ้มกว้างอย่างไร้กังวล Professor Nikorn Sunthornthitikarn walked down the stairs energetically, his gown held up in his left fist. He glanced at two employees of the Centre who were helping each other lift the soulless body on the steps and carry it upstairs, while his right hand rummaged in his trouser pocket for the company craft keys. The noise of five or six children of various ages who stood waiting under the rain tree made him turn sideways and break into a wide carefree smile. In English you don’t ‘Professor Dr’ people. It’s one or the other.
“เร็วหน่อยพ่อ พวกเรารอนานแล้วนะ!” ‘Hurry up, dad! What took you so long?’
First published in Praew Magazine, 1991.
= =
Nat Satsongwit is the pen name
used by Dr Wichai Chertcheewasart,
who teaches biology at Chulalongkorn University, for his work as a writer
and translator of science fiction (notably Arthur C. Clarke’s A Space Odyssey).
=nat-wichai

Birthday flight – Phophon Nonthapha

ooo

Beggars can’t be choosers. The previous theme (layout) having been mysteriously ‘retired’ by the powers-that-be at WordPress, I’ve had to make do at short notice with this one (Delicacy by name) which at least accommodates my three columns. I’ll endeavour to fix all the resultant bungling as soon as time and health allow.

Meanwhile, the show goes on: here is a piece of wishful thinking that predates 9/11 by a good half a dozen years. Bad vibes; good story. MB

ooo

เที่ยวบินวันเกิด

BIRTHDAY FLIGHT

พอพล นนทภา

PHOPHON NONTHAPHA

TRANSLATOR’S KITCHEN
= ==
เครื่องขึ้นมาอยู่ในระดับความสูง 18,000 ฟุต และรักษาระดับเพดานบินนี้อยู่เหนือผืนป่าอันชอุ่ม เขากวาดสายตามองไปยังพื้นสีเขียวสุดลูกหูลูกตาเบื้องล่าง ใบหน้าของเขาขณะนั้นแดงระเรื่อ หากมีใครนั่งคุยอยู่ใกล้ๆ คงได้กลิ่นเหล้าโชย The plane rose to an altitude of eighteen thousand feet and maintained that level as it flew over a ground of ver- dant jungle. He surveyed the green ground below that stretched as far as the eye could see. His face then was flushed. A flight companion sitting beside him would have perceived wafts of alcohol.
เขาไม่เคยทำเช่นนี้มาก่อน ทั้งๆ ที่รู้ว่ามันผิดกฎอย่างร้ายแรง แต่เขาก็แอบดื่มและนำมันขึ้นเครื่องมาจนได้ เขายกขวดสวยเทนน้ำสีบุษราคัมกรอกเข้าปากอึกใหญ่ มันพร่องลงจนเกือบครึ่งขวดแก้ว เขากวาดสายตามองแผงควบคุมด้านหน้า-ความเร็วเครื่องยังอยู่ในระดับปานกลางราว 200 นอต เป็นความเร็วตามโปรแกรมการบินที่ถูกกำหนดไว้อย่างแน่นอน-แล้วจู่ๆ ก็หัวเราะขึ้นมาเบาๆ ด้วยคิดไปว่าเครื่องลำนี้หรือลำอื่นๆ ไม่จำเป็นต้องมีนักบินคอยควบคุมก็สามารถบินจากจุดหนึ่งไปยังอีกจุดหนึ่งได้อย่างสบาย คอมพิวเตอร์ความจุมหาศาลนั่นทำหน้าที่แทนคนได้มากกว่าสิบคน ทั้งยังละเอียดรอบคอบกว่าด้วยซ้ำ แต่นั่นแหละ…มันจำเป็นอยู่เหมือนกัน ในกรณีฉุกเฉิน หากเจ้าสมองกลเกิดรวนก็ยังสามารถควบคุมได้ด้วยระบบแมนนวล หรือวันใดทัศนวิสัยแย่เต็มทีก็จำเป็นต้องใช้คนควบคุมอีกเหมือนกัน He had never acted like this before. Even though he knew it was totally illegal, he drank on the sly and had managed to spirit whisky on board. He brought to his lips the fine bottle filled with liquid the colour of precious topaz and took another long swig. He had downed almost half of the bottle already. He eyed the instrument panel before him – the plane speed was still at the mean level of two hundred knots, which was the speed specified in the flying plan – and he suddenly had a little laugh at the thought that this plane, and the others as well, had no need of a pilot in control as it was able to go from one point to another point all by itself. Computers with enormous capacity did the job of more than ten people and were actually more accurate and thorough. But then … it was still necessary. In cases of emergency, if the digital brain went haywire, it was still possible to control the plane manually, or on days when visibility was real bad, human control was necessary as well. ทั้งๆ ที่…แต่: a common mistake in translation is to add ‘but’ to ‘even though’ as the Thai text has it.
That ‘liquid the colour of precious topaz’ is actually referred to in English as ‘the amber liquid’. The Thai text says ‘the colour of topaz’ – topaz can be blue, white, pink or gold.
และเพราะเหตุนี้เขาถึงได้นั่งจ่อมอยู่คนเดียว… And it was for this reason that he sat there alone.
เขาปล่อยตัวนั่งอยู่ในท่าสบายๆ ปล่อยอารมณ์ไปกับท้องฟ้าเบื้องหน้าเป็นวันไร้เมฆจึงมองไปได้ไกล เขายกขวดเหล้าข้างกายขึ้นจิบอีกอึกใหญ่ รู้สึกถึงความร้อนหวานแผ่ซ่านลงกระเพาะ ก่อนจะพ่นไอหอมของมันพรูออกจากปากแล้วมองเฉียงลงไปด้านล่างอีกครั้งจึงรู้ว่าเครื่องเพิ่งจะผ่านแม่น้ำโขงอันถือเป็นเขตกั้นพรมแดนกับประเทศเพื่อนบ้านด้านทิศตะวันออกเฉียงเหนือ จะว่าเป็นแม่น้ำแบ่งแยกระหว่างความแห้งแล้งกับความสมบูรณ์ก็คงไม่ผิดนัก พื้นที่ส่วนใหญ่ของประเทศเพื่อนบ้านยังคงเป็นป่าเขียวทึบ ผิดกับทางอีกฟากหนึ่งซึ่งส่วนใหญ่ดูเหลืองแล้งคล้ายกับทะเลทราย He eased himself into a comfortable sitting position and let his mood drift with the sky in front of him. There were no clouds and he could see far. He raised the bottle placed by his side and took another swig, felt sweet heat radiate down to his stomach before he let out pungent air through his mouth, and then he looked sideways downwards once again. The plane had just flown past the Mekong river which was held to be the border with the neighbouring country to the northeast. To say that the river sep- arated drought from abundance wouldn’t be far wrong. Most of the land of the neighbouring country was still dense green jungle, unlike the other side which looked as yellow and arid as a desert.
เบื้องหน้าไม่ไกลนัก ปล่องขนาดใหญ่ 5-6 ปล่องกำลังพ่นกลุ่มไอขาวลอยสูง นั่นคือภาพโรงงานผลิตไฟฟ้าพลังงานนิวเคลียร์ที่เขาเคยเห็นอยู่บ่อยๆ จนชินตา และแม้จะอยู่สูงก็ยังเห็นเส้นเล็กๆ หลายเส้นที่ลากเข้าตัวโรงไฟฟ้าได้ชัดเจน มันคือท่อน้ำยักษ์ที่ดูดน้ำจากแม่น้ำโขงเพื่อนำมาใช้ระบายความร้อนตามกระบวนการไฟฟ้าที่เหลือใช้มากกว่าครึ่งนั้นส่งข้ามแม่น้ำขายไปให้ประเทศเพื่อนบ้าน เขายกขวดเหล้าขึ้นกระดกอีกครั้งก่อนจะถอนหายใจเฮือกใหญ่ Not very far ahead, five or six smoke-stacks were releasing white smoke that floated high. The picture was familiar to him. He saw it often. They were part of a nuclear plant producing electricity. Even flying high above it, he could see many small lines that converged on the plant. Those were giant water pipes that sucked water out of the Mekong river to cool the heat of the electricity-making process, more than half of whose production was sold to the neighbouring country. He took the bottle for another big swig before heaving a sigh. Restructuring of one sentence into three. To be avoided, but here I felt I had no choice. Original phrasing: ‘That was a nuclear plant producing electricity he had seen often so it was a familiar sight.’
เครื่องบินบรรทุกข้าวสารยังคงบินด้วยความเร็วสม่ำเสมอ แสงแดดในราวสิบโมงเช้าทำให้เห็นเงาของมันทอดไปกับผืนดินคล้ายเงานกที่กำลังกางปีกเล่นลม เขามองไปยังจุดหนึ่งของแผงควบคุม ตัวเลขบอกเวลากะพริบอยู่ที่ 10.18 น. ของวันที่ 14 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2587 The cargo plane transporting grain rice kept flying at the same speed. The sunshine at about ten in the morning projected its shadow on the ground like that of a bird in flight playing with the wind. He looked at one item of the instrument panel. The blinking numbers told him it was 10:18 on the 14th of February 2044.
“ห้าสิบปีแล้วหรือเรา” พูดกับตัวเองขึ้นเบาๆ ด้วยรู้ว่าเป็นวันเกิด เขาเกิดในวันแห่งความรักเมื่อ พ.ศ. 2537 และวันนี้แหละที่เขาอยากจะทำอะไรพิเศษๆ ให้ตัวเอง ‘So you’re fifty now,’ he told himself in a low voice. Today was his birthday. He was born on a day of love in 1994 and today he wanted to do something special for himself.
ยกเหล้าชั้นดีขึ้นจิบอีกครั้ง มันพร่องเลยครึ่งขวดเข้าไปแล้ว ใบหน้าแดงขึ้นกว่าเก่า ที่ขมับรู้สึกมีอาการเต้นเป็นจังหวะตามชีพจร ในแวบหนึ่งนั้นภาพลูกชายคนเดียวก็ปรากฏขึ้นในความคิด เขาพยายามข่มใจไม่ให้นึกถึงแต่กลับยากยิ่ง ภาพลูกชายผู้นำนักศึกษาหัวรุนแรงถูกลอบยิงอาการสาหัสแล้วมาตายจากไปต่อหน้าบนเตียงในโรงพยาบาลปรากฏขึ้นแจ่มชัด เขานิ่งอึ้งไปชั่วขณะก่อนจะรู้สึกว่ามีน้ำใสๆ มาคลออยู่ที่ดวงตาสองข้าง He picked up his upmarket drink and took another gulp. It depleted the bottle to less than the half level. His face grew more flushed than before. He felt the beating of his pulse in his temples. Unexpectedly the picture of his only son appeared in his mind. He tried to force himself not to think about him, but this only made it worse. The picture of his son, a hotheaded student leader shot and grievously wounded who had died in front of his eyes on the hospital bed, appeared clearly. He was dumbstruck for a moment and then felt clear water well up in his eyes.
เขาเคยเตือนลูกให้ระวังตัว การเป็นผู้นำนักศึกษาจะถูกจับตามองทุกฝีก้าวจากตำรวจลับของรัฐบาลซึ่งปะปนอยู่กับผู้คนทุกสาขาอาชีพ แต่ก็ได้แค่เตือน ยิ่งการจะบอกให้เลิกยุ่งเกี่ยวกับองค์กรใต้ดินย่อมเป็นเรื่องสุดวิสัย สำหรับลูกชายหัวประชาธิปไตยรุนแรงของเขานั้น ความคิดเป็นปฏิปักษ์ต่อรัฐบาลเผด็จการดูเหมือนถูกเพาะบ่มจนสุกงอมแล้ว และนั่นก็คือแผนแยบยลลับสุดยอดในการลอบสังหารผู้นำรัฐบาล…เขารับรู้เรื่องนี้จากปากของลูกชายในนาทีก่อนสิ้นใจ He had warned his son to be careful. Being a student leader he’d be under close surveillance at every step from the secret police which had infiltrated every walk of life, but he had only warned him. Telling him to stop interfering with the underground organisation was beyond his ability. For his rebellious democracy-minded son, the thought of opposing the dictatorial government seemed to have been planted and to have ripened, and that had led to an ultra-secret plan hatched to eliminate the leaders of the government … He had learned about this from his son’s mouth moments before he died.
เหตุการณ์ครั้งนั้นผ่านมาหนึ่งเดือนเต็ม ไม่มีใครจับคนร้ายได้ทั้งที่รู้ว่าเป็นการกระทำของฝ่ายใด มันเป็นเรื่องที่เกิดขึ้นซ้ำแล้วซ้ำเล่า เขารู้สึกครุ่นแค้นทุกครั้งที่คิด…ต้องเป็นหน่วยล่าสังหารของตำรวจลับแน่ที่กระทำการในครั้งนี้ พวกมันโหดเหี้ยมเฉียบขาด ไม่เช่นนั้นรัฐบาลเผด็จการคงไม่สามารถครอบครองประเทศมาได้ตลอดระยะเวลาเกือบ 30 ปี นับแต่ใช้กำลังอาวุธยึดอำนาจมาจากรัฐบาลในยุคนั้น แม้ต่อมาจะถูกบีบจากนานาชาติให้มีการเลือกตั้ง แต่ก็สายเกินไป รากแก้วของอำนาจได้หยั่งลึกไปทั่วทุกระแหงเสียแล้ว คณาญาติและบริวารของกลุ่มเผด็จการได้ควบคุมพรรคการเมือง สื่อมวลชน รวมทั้งกิจการสำคัญๆ ของประเทศทั้งหมดไว้ในอุ้งมือ ดังนั้นไม่แปลกเลยที่ผลการเลือกตั้งระหว่างฝ่ายค้านกับฝ่ายรัฐบาลจะต่างกันถึงหนึ่งต่อสิบ That was over a month ago. There were no arrests even though it was known which side had done it. It was something that happened time and time again. He felt boiling mad every time he thought about it … It must be a liquid- ation unit of the secret police for sure that had done it this time. They were utterly ruthless, or else the dictatorial government wouldn’t have been able to control the country for almost thirty years after using military power to topple the previous government. Although pressures by the international commu- nity had brought about elections, it was too late: the roots of power had crept deep and spread everywhere. Relatives and followers of the dictatorial group controlled political parties and the media, and held all important busi- nesses of the country in their paws. Therefore it wasn’t strange that the results of the election between the opposition side and the government side had differed from one to ten.
รัฐบาลเผด็จการใน พ.ศ.นี้ดูเหมือนทำอะไรตามอำเภอใจได้ทุกเรื่อง The dictatorial government these days seemed to be able to do anything they wanted.
เขายังคงเหม่อลอย ใจยังคุกรุ่น ไม่เข้าใจว่าทำไมประวัติศาสตร์อันยาวนานของประเทศจึงตกอยู่กับเงื้อมมือของการทำรัฐประหารอยู่เสมอ แม้จะถูกต่อต้านจากประชาชน เกิดการปะทะล้มตาย แต่ท้ายสุดประชาชนก็ล้มเหลวไปเสียทุกครั้ง และนั่งกลับเป็นประสบการณ์ทำให้ผู้มีอำนาจที่นิยมการทำรัฐประหารรุ่นหลังๆ นำไปปรับปรุงจนสามารถหยั่งลึก นุ่มนวล แยบยลและสัมฤทธิผลในที่สุด He was still caught in his thoughts, still smouldering with anger. He didn’t understand why the long history of the country had always fallen under the fists of coup makers. Even though they were opposed by the people, leading to deadly clashes, in the end the people lost every time, and that built up experiences which made the coup- making people in power lately alter their ways and grow able to fathom social  depths nimbly and cleverly, and achieve success in the end. =

=

=

=

=

=

Alternative translation: ‘become more sophisticated’.

= =
เครื่องบินผ่านเข้ามาในประเทศมากขึ้น เบื้องหน้าไม่ไกลที่เห็นเป็นทิวเขาสลับซับซ้อนคืออุทยานแห่งชาติยอดนิยมที่ใครๆ ก็รู้จัก เขาตัดสินใจลดระดับเพดานบินลงเหลือ 10,000 ฟุต มันยังเป็นระดับปลอดภัยที่ไม่มีโอกาสชนภูเขา-ภูเขาในแถบนี้มียอดสูงสุดอยู่ในระดับ 4,200 ฟุต The plane flew deeper into the country. A complex mountain range which was a national park everyone knew came into view. He decided to lower the cruising level to ten thousand feet, a level still safe, way above the highest peak which topped at four thousand two hundred feet. An apparent allusion to Khao Yai, judging from three paragraphs down.
เครื่องลดระดับเพดานบินลงเรื่อยๆ เขามองไปยังทิวเขาซับซ้อนเบื้องหน้า พร้อมกับความคิดนึกย้อนถึงภาพการเดินป่าตามเส้นทางศึกษาธรรมชาติหลายเส้นของอุทยานฯ แห่งนี้ เขาและลูกเคยมาเดินป่ากันที่นี่หลายครั้ง ตั้งแต่ลูกอายุเพียง 10 ขวบ ความผูกพันอันลึกซึ้งเกิดขึ้นในป่า ลูกคล้ายเขาที่รักธรรมชาติ แต่ไม่เหมือนเขาในบางสิ่งบางอย่าง ลูกกล้าคิดกล้าทำ ต่างกับเขาที่มักกลัวๆ กล้าๆ ความกล้าหาญครั้งหนึ่งในชีวิตของเขาคือการตัดสินใจหย่าขาดจากภรรยาสาวสวยที่ยังรักการออกสังคม ทั้งยังรักคนอื่นมากกว่าสามีและลูก ครั้งนั้นเขาสับสนแทบคลั่ง ความฝันที่จะมีชีวิตครอบครัวอันอบอุ่นสลายลง แต่ยังคงมีความสุขอยู่ได้ก็เพราะลูก The plane reduced altitude gradually. While he looked at the intricate mountain range ahead, his mind went back to pictures of walking along the various paths for the study of nature in the park. He and his son had walked in the forest here many times since his son was only ten. A deep relationship was born in the forest. His son was like him in the love of nature but different in some things. His son dared to think and dared to act, unlike him whose daring was mixed with fear. His one daring in life had been his decision to divorce his pretty wife who was still a socialite and besides loved others more than she did her husband and child. That time he was so confused he almost lost his mind. His dream of having a warm family life was destroyed, but he still had some happiness thanks to his son.
ยกเหล้าขึ้นจิบอีกครั้งเมื่อเครื่องลดเพดานบินลงมาอยู่ในระดับที่ต้องการ มองเห็นภาพทิวทัศน์ได้เต็มตาขึ้น เขากวาดสายตามองเบื้องล่างไปรอบๆ ด้วยเวลาที่มีเพียงจำกัด ถนนคดเคี้ยวสองเส้นที่เลื้อยผ่านทิวเขาแบ่งแยกอุทยานแห่งชาติออกเป็นสี่ส่วนถูกมองเห็นอย่างถนัดตา แต่เดิมนั้นมีถนนอยู่เพียงเส้นเดียวที่พาดผ่าน เส้นใหม่ที่สร้างมาตัดกันเป็นกากบาทนั้นเพิ่งเสร็จเมื่อราวสิบปีก่อนโดยรัฐบาลชุดนี้ ทั้งที่หลายฝ่ายไม่เห็นด้วยเพราะรู้ว่าจะเกิดผลเสียมากมายต่อสัตว์ป่าและป่าไม้ที่เหลือน้อยเต็มที และนี่เป็นเพียงหนึ่งในร้อยของโครงการที่มิเคยคำนึงถึงผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมนอกจากผลประโยชน์ที่ได้รับ ทุกโครงการผ่านสภาไปได้ฉลุยโดยไม่มีใครกล้าคัดค้านออกหน้าด้วยเกรงต่อตำรวจลับที่มีอยู่ดาษดื่น He raised the bottle and drank once again when the plane had descended to the level he wanted, affording a closer look at the vista. His eyes roved around the scenery down below as time was limited. Two roads winding around mountains separated the national park into four distinctive parts. Before, there used to be only one road going through. The new roads that formed a cross were finished building ten years ago by the current government, even though many didn’t agree because they knew they would have adverse effects on the wild animals and on the forest of which very little was left, and this was only one per cent of projects that never took into account the effects on the environment besides the profit to be made. All projects were approved routinely by parliament with no one daring to oppose them openly for fear of the ubiquitous secret police.
เครื่องผ่านอุทยานฯ ไปอย่างรวดเร็ว อีกไม่นานจะถึงจุดหมายปลายทาง The plane flew past the national park and would soon reach its destination.
เขาเอื้อมมือไปกดปุ่มบางปุ่มที่แผงควบคุมเพื่อดูรายการถ่ายทอดสดการประชุมสภาที่กำลังพิจารณาผ่านโครงการใหม่ๆ ใครๆ ก็รู้ว่ามันคือผลประโยชน์ของกลุ่มอำนาจที่จะได้รับเงินใต้โต๊ะจำนวนมหาศาลจากประเทศเศรษฐีเพื่อนบ้าน He stretched his hand to push a button on the instrument panel to look at the live retransmission of a meeting of the House deliberating over a new project. Everybody knew it would benefit the group in power that would get huge under-the-table commissions from a rich neighbouring country.
เขามองภาพที่กำลังปรากฏอยู่บนจอ แต่ความคิดกลับกระเจิงไปสู่วัยเยาว์ เขาจำได้ว่าวิชาประวัติศาสตร์ที่เคยเรียนเมื่อสมัยยังเด็กนั้น ประเทศของเขาเคยมีรายได้หลักจากไม้ในป่า แล้วต่อมาเปลี่ยนเป็นข้าว หลังจากนั้นจึงเร่ขายการท่องเที่ยว แต่เดี๋ยวนี้เขาคิดว่าทุกสิ่งทุกอย่างดูจะเลวร้ายไปหมด ไม้หมดป่าความแห้งแล้งเข้ามาแทนที่ ผู้คนหนีไปเที่ยวประเทศเพื่อนบ้านที่ยังคงเขียวอยู่ค่อนประเทศ หรือแม้แต่ข้าวบางครั้งยังต้องสั่งซื้อฉุกเฉินจากประเทศเพื่อนบ้าน…ข้าวสารหลายสิบตันที่เขากำลังบรรทุกเต็มลำอยู่นี่คือตัวอย่าง He looked at the picture appearing on the screen but his thoughts wandered back to his youth. He remembered the history lessons he had learned when he was a child. His country had derived income from the wood of its forests, and later from rice, after which they peddled tourism, but now he thought everything had gone to the dogs. No more wood in the forests, drought all over the land, people touring instead neighbouring lands that were still mostly green. Even rice sometimes had to be ordered urgently from neighbouring countries. The dozens of tons of rice that filled his plane entirely were proof.
สติกลับคืน ภาพที่เห็นบนจอ ฝ่ายค้านกำลังอภิปรายโจมตีรัฐบาลอย่างดุเดือด Coming to, the picture he saw on the screen was of the opposition vigorously lambasting the govern­ment.
“พูดไปเถอะ พูดยังไงก็ไม่มีทางชนะไอ้พวกนั้นได้หรอก” เขาพูดด้วยน้ำเสียงขุ่นก่อนจะเทเหล้าลงคออีกอึกใหญ่ ‘Go on talking. Whatever you say there’s no way you can win over those bastards,’ he said in a resentful voice before swilling another long swig down his throat.
“เสียดาย…ไม่ได้ดูจนจบ” บ่นขึ้นอีกครั้งเมื่อเห็นว่าเครื่องกำลังจะถึงจุดหมายในไม่ช้า ‘Too bad I won’t see the end,’ he grumbled again when he saw that the plane was about to reach its destination.
ภาพของสนามบินที่มองเห็นอยู่ลิบๆ เริ่มใหญ่ขึ้นทุกขณะ เขาวิทยุติดต่อภาพพื้นดินอยู่ 3-4 ประโยคด้วยน้ำเสียงที่พยายามดัดให้เป็นปกติ แล้วเริ่มชะลอความเร็วเครื่องลงเป็นลำดับ สัญญาณไฟที่ปีกบอกการนำเครื่องลงกะพริบขึ้นโดยอัตโนมัติ เขามองเห็นเครื่องบินบรรทุกข้าวสารที่บินล่วงหน้ามาก่อนจอดกันเป็นแถวอยู่หลายลำ The picture of the airport he could see in the distance kept growing rapidly. He radioed the ground unit, speaking three or four sentences in a voice he laboured to keep normal and then began to re- duce speed gradually. The lights on the wings announcing imminent landing started blinking automatically. He could see several cargo planes transporting rice that had already landed parked in a row. =

=

Alternative translation: ‘a voice that tried to sound normal’.

เครื่องลดระดับลงต่ำ เขารู้สึกเครียดและสับสนต่อการตัดสินใจ แต่แล้วเครื่องก็กลับเชิดหัวไต่ระดับขึ้นไปอีกเหมือนมีเหตุขัดข้องไม่พร้อมที่จะลง เสียงจากภาคพื้นดินจึงดังตามมาไม่ขาดสาย เขาพูดตอบไปหลายประโยคว่า เขาพร้อมจะนำเครื่องลงอีกครั้งแล้ว The plane kept reducing altitude. He felt tense and confused about his decision, but then the plane zoomed upwards as if there was something preventing it from landing. The land unit voice resounded, pressing him with questions. He answered at length saying he was getting ready to land once more.
= =
ทุกอย่างพร้อม เครื่องร่อนลงแล้ว เบื้องหน้าอีกไม่ถึง 100 เมตรก็จะถึงจุดหมาย ภาพการประชุมสภาอย่างเผ็ดร้อนยังปรากฏอยู่บนจอ ส.ส.มากันเกือบหมด แกนนำฝ่ายรัฐบาลเผด็จการกำลังนั่งหน้าสลอนกันอยู่ครบ Everything was ready. The plane was diving again. Less than one hundred metres ahead it would reach its destina- tion. The picture of heated parliament- ary deliberations was still appearing on the screen. Almost all the MPs were there, as were all of the leaders of the dictatorial government.
อีกไม่ถึง 20 เมตร…หัวของเครื่องบินลำใหญ่ซึ่งพุ่งมาด้วยความเร็วสูงสุด จะมีโอกาสได้สัมผัสกับอาคารรัฐสภา…เขาหลับตาเปี่ยมสุขอย่างไม่เคยเป็นมาก่อน Another twenty metres and the head of the big plane flying at maximum speed would come into contact with the parliament building. He closed his eyes with a glee he had never felt before.
‘Thiaobin wan kert’ in Chor Karrakeit 20, 1994
= =
Phophon Nonthapha: known to be
the author of a book on seagulls
and other seabirds in flight
seven years ago.
No further information available
for the time being. Nationwide search: please contact barang @ mail.com.
o

Love game in four acts – Wutisant Chantwiboon

ooo
An unusual approach to lopsided lovemaking when love goes begging. MB
ooo

เกมรักสี่บท    

LOVE GAME IN FOUR ACTS

วุฐิศานติ์ จันทร์วิบูล

WUTISANT    CHANTWIBOON

Pronounced ‘wu.ti.san jan.wi.boon’
TRANSLATOR’S KITCHEN
= =
1 – เพื่อนสนิท 1 – Close friends
ถ้าหากเธอเป็นเพื่อนฉัน เธอจะเป็นเพื่อนของฉันได้ไหม แก้วพูด ฉันจะลองคิดว่าเธอเป็นเพื่อนของฉัน เป็นเพื่อนสนิทที่สุดที่ฉันมี เราอาศัยอยู่ห้องเดียวกันเหมือนที่เราอยู่ด้วยกันอย่างนี้ นั่นควรเป็นที่นอนของเธอ เธอชี้ไปที่มุมหนึ่งของห้อง บริเวณหน้าชั้นหนังสือที่ยึดผนังด้านนั้น ฉันจะเอาที่นอนปูให้เธอตรงนั้นในตอนกลางคืน ส่วนฉันจะนอนบนเตียงนี้ เธอว่ายุติธรรมดีไหม เธอหันมาถามความเห็น แต่ถ้าหากเธอว่ามันไม่ยุติธรรม ฉันจะให้เธอมานอนบนเตียง ส่วนฉันไปนอนหน้าชั้นหนังสือ หรือว่าเราน่าจะนอนบนเตียงเดียวกัน เตียงก็ออกจะกว้างใหญ่ขนาดนี้ เธอเห็นด้วยไหม If you were my friend – will you be my friend? Kaeo says. Let me try to think you’re my friend, the closest friend I have. We stay in the same room as we are now. That should be your sleeping space. She points to one corner of the room, next to the bookshelf against the wall on that side. I’ll unroll your bedding right there for the night. As for me I’ll sleep on the bed. Is this fair, she turns round to ask for my opinion. But if you think it’s not fair, I’ll let you sleep on the bed and I’ll sleep in front of the bookshelf, or else we should sleep on the same bed, large as it is. What do you think?
เธอลองมานอนบนเตียงนี่ดูสิ ฉันคิดว่าเตียงคงกว้างพอสำหรับเพื่อนสนิทอย่างเรา เอาล่ะลองนอนดูสิ ฉันจะนอนข้างๆ เธอเอง เธอล้มตัวลงนอนบนเตียง ขยับร่างให้สบายตัว พยายามผ่อนคลายด้วยเสียงทอดถอนหายใจและพริ้มตาหลับ แสงจากประตูด้านหลังห้องเลือนสลัวลงด้วยเมฆฝน สายลมพราวพรูต้นโพธิ์ใหญ่เกรียวกราวราวเสียงคลื่นน้ำจากทะเล Let’s see: come and lie down on the bed. I think the bed is large enough for close friends like us. All right, lie down now. I’ll lie down beside you. She lets herself down on the bed, moves about to feel at ease, tries to relax by taking deep breaths and closing her eyes. The light from the door at the back of the room is dimmed by rainclouds. The wind makes the big Bodhi tree bristle as loud as waves in the sea. ลอง…ดูสิ: literally, ‘(let’s) try and see’, need not always be translated.
ผมมองดูหญิงสาวที่นอนอยู่เคียงข้างด้วยความรู้สึกยุ่งยากใจ เธอไม่ใช่ผู้หญิงสวยมากนัก แต่เธอก็น่ารัก และมีความดีงามมากมายที่เปล่งประกายอยู่ในตัว แต่ความดีงามเหล่านั้นกลับทำให้เธอกลายเป็นคนจุกจิกขี้ระแวงสงสัยอยู่ตลอดเวลา และมันทำให้ผมรู้สึกหงุดหงิดรำคาญอยู่เสมอ I look at the young woman lying by my side with a feeling of unease. She isn’t exactly pretty, but she’s lovely and has much goodness that sparkles in her, but that goodness makes her fussy and suspicious all the time and makes me feel annoyed all the time.
มองดูอะไร หลับตาสิ อย่ากังวลไปเลย เราเป็นเพื่อนกันอยู่นะ เธอลืมตาขึ้นมองดูผม เพื่อนมองดูเพื่อนเวลาหลับมันไม่ดีหรอกเธอรู้ใช่ไหม เพราะเพื่อนไม่ควรที่จะหลงรักเพื่อนด้วยกัน หลับตาซะ หลับให้สบาย What are you looking at? Close your eyes. Don’t worry. We’re friends, right? She opens her eyes and looks at me. A friend looking at a friend who is sleeping, that’s not good, you know that, don’t you? Because a friend shouldn’t fall in love with a friend. Close your eyes. Relax.
แก้วหลับตาลงอีกครั้ง ผมนอนมองดูท้องฟ้าผ่านปลายเท้า เมฆฝนมืดครึ้มเคลื่อนตัวอย่างรวดเร็ว ขณะเดียวกันก็รวมตัวกันหนาแน่น ผมรู้สึกง่วงนอนอย่างประหลาด อาจเป็นเพราะคืนที่ผ่านมาเราแทบไม่ได้นอนกันเลย เราทะเลาะกันอย่างรุนแรง แต่กลับเป็นการทะเลาะที่เงียบงันที่สุดเท่าที่เคยมี เธอคงรู้เหมือนที่ผมรู้ว่า สายใยที่ร้อยรัดเราไว้ด้วยกันนั้น พร้อมที่จะขาดผึงได้ทุกขณะ Kaeo closes her eyes once again. I lie watching the sky through my feet. Dark rainclouds move rapidly, gathering and thickening at the same time. I feel oddly drowsy, maybe because the night before we hardly slept at all. We quarrelled violently, but it turned out to be the quietest row we’d ever had. She’s aware as I’m aware that the bonds that tie us together are ready to snap at any moment.
ผมหลับไปตั้งแต่เมื่อไหร่ไม่รู้ รู้สึกตัวอีกทีเมื่อได้ยินเสียงสายฝนโปรยปรายแผ่วเบา แก้วนอนคว่ำอยู่ข้างกาย เธอเฝ้ามองดูผมมานานเท่าไหร่แล้วไม่รู้ เธอยิ้มเมื่อเห็นผมตื่น เธอนอนหลับอย่างกะเด็กๆ เลยนะรู้ไหม เหมือนกับเด็กๆ ที่บริสุทธิ์ แต่พอตื่นเธอจะกลายเป็นอีกคน ผมเตือนเธอว่า เพื่อนไม่ควรเฝ้ามองเพื่อนอย่างนี้ เธอเอ่ยคำขอโทษ ฉันลืมตัวไป When I fell asleep I have no idea. I come to when I hear a spatter of rain. Kaeo lies prone beside me. How long she’s been watching me I don’t know. She smiles when she sees I’m awake. You slept like a child, you know, like an innocent child, but as soon as you’re awake you become someone else. I warned you: a friend shouldn’t look at a friend like this. She apologises. I forgot myself, she says. ==

=

=

‘she says’ is added to make it clear that it’s the woman talking, not the narrator.

เธอลุกขึ้นเดินออกไปยังระเบียงหลังห้อง แนบหน้ากับลูกกรงเหล็ก เฝ้ามองดูฝนโปรยสายผ่านท้องฟ้าค่ำ ครู่หนึ่งมีแสงวาบผ่านเป็นรอยหยักบนท้องฟ้า ดูราวกับรากไม้ที่พยายามหยั่งลึกลงสู่บางสิ่งบางอย่างที่ลึกสุดหยั่ง เธอเอามืออุดหูก่อนที่จะมีเสียงเปรี้ยงปร้างตามมา แสงฟ้าวาบผ่านความมืดหลายหน ห้วงฟ้าสั่นสะเทือนเลื่อนลั่นอย่างน่ากลัว ทำให้ผมนึกถึงรามสูรผู้เกรี้ยวกราดขว้างขวานใส่นางเมขลา แต่นางก็ยังเริงเล่นอยู่กับยักษ์ตนนั้น ผมมองดูแก้ว เธอดูโดดเดี่ยวราวกับเธอเป็นภาพที่ห่างไกลออกไปเกินกว่าจะโอบกอด เป็นภาพของหญิงสาวยืนเพียงลำพังโดดเดี่ยวท่ามกลางสายฝนที่ตกหนาหนัก เรือนร่างของเธอเปียกโชก เนื้อตัวสั่นด้วยความหวาดกลัว ในขณะที่ท้องฟ้าคึกคะนองด้วยเสียงลั่นคำรามอย่างบ้าคลั่ง  เพียงชั่วกะพริบตา ร่างของหญิงสาวล่องลอยเข้ามาด้วยแรงอัดอะไรสักอย่าง โถมเข้ามาหาผมด้วยกายสั่นสะท้าน She gets up and walks to the balcony at the back of the room, sticks her face against the iron baluster, watches the light rain falling from the evening sky. A moment later a flash of lightning zigzags across the sky, looking like tree roots digging deep to reach something even deeper. She puts her hands on her ears before deafening thunder follows. Lightning courses through the darkness several times. The whole expanse of sky shakes and vibrates in a terrifying way, making me think of Ramasura, the wrathful demon thunder god hurling his axe at sea goddess Mekhala who still has fun playing with the giant. I observe Kaeo. She looks lonely as if she were a vision too far away to be drawn into a hug, the vision of a young woman standing all alone under heavy rain. Her body is drenched. Her flesh is quivering with fear while the sky roars on with mad peals of thunder. In the twinkling of an eye the young woman, propelled by a power of some kind, is lifted and hurtled towards me, her body all shivering. ==

=

=

=

=

=

=

‘demon thunder god’ and ‘sea goddess’ are added for those readers that are not familiar with Indic mythology.

เธอร้องไห้สะอึกสะอื้น ซุกใบหน้ากับแผ่นอกของผมราวนักเล่นสกีผู้พลัดหลงจากเส้นทางและพยายามค้นหาร่องรอยความอบอุ่นคุ้นเคยของมนุษย์อยู่เพียงลำพังกลางภูเขาหิมะ แม้จะเป็นเพียงความอบอุ่นคุ้นเคยอันเล็กน้อยก็ตาม ผมถามว่าเป็นอะไร เธอยิ่งสะอึกสะอื้น ไม่มีเสียงตอบ กอดรัดผมแน่นราวกับมันเป็นการกอดครั้งสุดท้าย หรือว่ามันเป็นการกอดลาครั้งสุดท้าย ผมยังไม่ลืมเตือนเธออีกครั้ง เพื่อนจะหลงรักเพื่อนได้อย่างไร มันไม่ดีหรอกนะรู้ไหม พลางเอามือลูบเส้นผมราวแพรไหมของเธออยู่ไปมา She cries and sobs, buries her face in my chest like a skier gone off track trying to find familiar traces of human warmth, content with only small traces of human presence. I ask her what the matter is. She sobs even more. There’s no answer. She hugs me tight as if I were her last hug or a last goodbye hug. I’m careful to warn her once again: how can a friend fall in love with a friend? This isn’t good, you know, while I stroke her silky hair. กลางภูเขาหิมะ: in the middle of a mountain of snow – left untranslated as redundant, and the rest of the sentence is slightly rewritten to make it lighter.
แก้วเงยใบหน้าขึ้นมองผมทั้งน้ำตา เธอพยายามยิ้มและหัวเราะ ไม่เป็นไรหรอก ถึงแม้ว่าเราเป็นเพื่อนกัน แต่ก็ขอให้เพื่อนอย่างฉันได้รักเพื่อนอย่างเธอ ขอให้เพื่อนอย่างเธอมอบความรักให้เพื่อนอย่างฉันจะได้ไหม กอดฉันให้แน่นๆ เหมือนที่ฉันกอดเธอ เหมือนเพื่อนที่จากกันไปนานแล้วกลับมาพบเจอกันใหม่ หรือเหมือนกับเพื่อนที่กำลังจะจากกันไปไกล เป็นการกอดลาครั้งสุดท้ายของเพื่อน จะได้ไหม เธอมองดูใบหน้าของผม มองดูแววตาของผมและยิ้ม จูบแก้มของผม จูบดวงตาของผม จูบริมฝีปากของผม กลิ่นและรสของมันช่างคุ้นเคยจริงๆ Kaeo raises her face and looks at me through her tears. She tries to smile and laugh. Never mind. Even though we’re friends, let a friend like me love a friend like you. May I ask a friend like you to provide a friend like me with love? Hold me tight, as tight as I hold you, as with a friend who’s going far away, the last hug of a friend, won’t you? She stares at me, stares into my eyes and smiles, kisses me on the cheek, kisses me on the eyelids, kisses me on the lips, the smell and taste of it so truly familiar. =I fancy one cheek and two eyelids, but it could be both cheeks, or just one eyelid: how enterprising she is right then isn’t actually spelled out in the text. (Eyelids? Or eyes. Preferable to ‘eyeballs’, which is the exact translation of ดวงตา.)
ฉันจะจูบเธออย่างที่เพื่อนจูบกัน ฉันจะกอดเธออย่างเพื่อนกอดกัน โอ้…เพื่อนรักของฉัน มือไม้ของเธอลูบไล้เปะปะราวกับนักแสวงหาผู้ออกเดินทางค้นหาดินแดนใหม่ I’ll kiss you as friends kiss each other. I’ll hug you as friends hug each other. Oh … my dear friend. Her hands stroke me tentatively like an explorer starting on a journey in search of a new land.
เอาล่ะ สำหรับเพื่อนพอแค่นี้เถอะ เธอพูดอย่างจริงจัง All right, for a friend that’s enough, she says earnestly.
= =
2 – พี่สาวและน้องชาย 2 – Elder sister and younger brother
ถ้าหากเราเป็นพี่น้องกัน เธอคงต้องเป็นน้องชายของฉัน เพราะเธออายุน้อยกว่าฉัน หรือเธออยากจะเป็นพี่ชายของฉัน คงไม่ได้แน่ ยังไงฉันก็มีอายุมากกว่าเธอ ฉันจึงควรจะเป็นพี่สาวเธอ เอาล่ะน้องชาย ทำตัวดีๆ หน่อยนะ แกต้องเชื่อฟังฉัน เพราะว่าน้องชายต้องเชื่อฟังพี่ แล้วฉันจะรักแกมากๆ ทีนี้แกนอนได้แล้ว If we were brother and sister, you’d be my little brother, because you’re younger than me. Now, if you wanted to be my elder brother, well, that’s impossible. In any case I’m older than you, so I should be your elder sister. All right, little brother, behave your- self. You must obey me because the younger must obey the older, and then I’ll love you very much. Now you can lie down.
เธอทำเสียงขู่ผม ลุกขึ้นจัดแขนจัดขาผมให้อยู่ในที่ทางอันถูกควร และเฝ้ามองดูผลงานของตนราวกับผมเป็นประติมากรรมที่เธอเสกสรรปั้นแต่งขึ้นมา ทีนี้ก็หลับตาได้แล้ว หลับตาปี๋เลย ไม่อย่างนั้นฉันจะเรียกตุ๊กแกมากินตับ ยังไม่หลับตาอีก นี่แน่จะหลับหรือไม่หลับ เธอหวดมือลงบนสีข้างของผม จนผมต้องรีบหลับตา ดีแล้วหลับตาซะ ไม่อย่างนั้นฉันจะเรียกคนบ้ามาจับตัวแก แต่ถ้ายังไม่รีบหลับละก็พี่จะทำอะไรฉัน ผมลืมตาถาม เธอหวดตีผมอีก ก็จะตีแกให้ตายน่ะสิ แล้วฉันก็จะเรียกตำรวจมาจับแก ตำรวจต้องจับพี่ต่างหาก ถ้าพี่ตีฉันจนตาย นี่แน่ะ ยังไม่หยุดพูดอีก หลับตาซะ เธอตีผมอีกหลายครั้ง ผมหลับตาและนอนนิ่ง She makes her voice sound threatening, gets up, arranges my arms and legs into a suitable position and examines the result as if I were a sculpture she had created. Now close your eyes, close your eyes tight, otherwise I’ll call the gecko to come and eat your liver. You haven’t closed your eyes yet. Are you going to or not? She slaps my ribs with her hand so I hasten to close my eyes. Good, keep your eyes closed, or else I’ll call the madman to deal with you. But if I don’t close my eyes, what will you do to me, I open my eyes and ask. She strikes me again. I’ll beat you to death, that’s what, and then I’ll call the police to arrest you. It’s you they’ll arrest if you beat me to death. Well now! And you won’t even stop speaking! Close your eyes. She strikes me again, several times. I close my eyes and lie still.
ดีแล้ว ต้องอย่างนี้สิ ถึงจะเป็นน้องชายที่น่ารัก น้องชายที่น่ารักของพี่ เธอพูดพึมพำแผ่วเบา เอามือค่อยๆ ลูบไล้เนื้อตัวของผม สางเส้นผมให้เรียบร้อย ไล้ใบหน้าผมอย่างอ่อนโยน ดึงผ้าขึ้นคลุมหน้าอก และดูเหมือนเธอจะเบียดร่างลงนอนข้างๆ ผม แขนข้างหนึ่งโอบผ่านหน้าอกของผมไล้ฝ่ามือไปมาราวกับต้องการให้ผมเคลิ้มหลับ เธอก้มลงจูบแก้มของผมหลายครั้ง พึมพำแผ่วเบา หลับซะนะคนดีของพี่ That’s good. That’s how it should be as my lovely little brother, my lovely little brother, she mumbles in a low voice. Her hand slowly strokes my flesh, rakes through my hair to put it into place, strokes my face tenderly, pulls the sheet to cover my chest and it feels as if she’s twisting her body to lie down beside me. One of her arms hugs my chest, the palm of her hand stroking back and forth as if she wants me to fall asleep. She bends over and kisses my cheek repeatedly, mumbling softly, Sleep, sweetheart.
ถ้าพี่ทำอย่างนี้ น้องชายคงนอนไม่หลับหรอก ผมบอกกับเธอไปอย่างนั้น ลืมตาขึ้นเห็นใบหน้าดุของเธอ ทำไม ทำไมแกจะนอนไม่หลับ ก็พี่ปลุกน้องชายอีกคนของฉันให้ตื่นขึ้นมาน่ะสิ นั่นเห็นไหม เธอเหลือบมองดูส่วนกลางของผม และทุบท้องผมจนตัวงอ ดีสมน้ำหน้า อยากคิดลามกกับพี่สาวก็ต้องเจออย่างนี้ ผมพยายามเถียงว่าเธอต่างหากที่ทำให้น้องชายผมตื่น เธอทุบหน้าอกผมอย่างปั้นปึง ไม่เป็นไรหรอก ไหนๆ ก็ตื่นแล้ว พี่จะสอนอะไรน้องสักอย่าง เธอมองดูผมอย่างเจ้าเล่ห์ If you keep doing this, I won’t sleep, I tell her. Opening my eyes I see her fierce face. Why? Why won’t you sleep? Well, you’re waking up my own little brother. See? She casts a sideways glance at my midriff and slaps my tummy, making me double up. You deserve this. Thinking obscenely of your big sister, that’s what you deserve. I try to object that she’s the one who wakes up my little brother. She gives my chest a mighty slap. Never mind, it’s already awake anyway. Let me teach you some- thing. She looks at me with mischief in her eyes. น้องชายคงนอนไม่หลับ: bawdy allusion lost in translation: the น้องชาย (little brother) here is not the narrator but his phallus; the girl misunderstands, hence her ‘fierce face’.
ถ้ามีหญิงสาวมานอนอยู่ข้างๆ แกจะทำยังไง เธอถาม ผมส่ายหน้าไปมา ถ้าหญิงสาวคนนั้นรักแก เขาก็คงยอมเป็นของแก และถ้ายิ่งแกรักเขา แกก็ต้องละมุนละไมกับเขา อ่อนโยนกับเขา โอบกอดเขาไว้และคอยปลอบโยนเขา แล้วหลังจากนั้นน่ะหรือ ฉันรู้ว่าแกอยากจะทำอะไรกับเขา แต่สำหรับผู้หญิง ในฐานะที่ฉันเป็นผู้หญิง ฉันก็คงอยากให้คนรักสัมผัสร่างกายของฉันทุกส่วน และพี่อยากให้ฉันสัมผัสร่างกายทุกส่วนไหม เธอมองดูผมนิ่งนาน If a young woman comes and sleeps beside you, what will you do, she asks. I shake my head. If that woman loves you, she must be willing to be yours, and if you love her all the more you must be soft with her, tender with her, hug her to comfort her and after that, well now, I know what it is you want to do with her, but for a woman, given that I am a woman, I’d want my lover to touch every part of my body. And you want me to touch every part of your body, don’t you? She looks at me without blinking for a long time.
แกอยากลองสัมผัสดูหรือ ลองดูสิ ฉันไม่ว่าอะไรหรอก แต่แกต้องเบาๆ และอ่อนโยนนะ Do you want to try? Then try. I won’t say anything. But you must be light and gentle.
ผมกอดเธอ ปลอบโยน สอดสองมือเข้าใต้เสื้อยืดของเธอ สัมผัสหน้าท้องของเธออย่างแผ่วเบา และเริ่มเอาจริงเอาจังมากขึ้น ถอยร่นเสื้อของเธอขึ้นเหนือทรวงอก ปลดตะขอเสื้อใน เผยให้เห็นเนินถันเล็กกระทัดรัดและกลมกลึง มือผมลูบไล้ ริมฝีปากผมเริ่มทำงานจนร่างของเธอเกร็งบิดรองรับการสัมผัส ดวงตาหรี่ปรือ แล้วในทันใดนั้น เธอเอามือตบหัวผมอย่างแรง ผลักใบหน้าออกห่าง I hug her, comfort her, slip both my hands under her t-shirt, touch her tummy lightly and become increasingly eager, raise the rim of her shirt above her breasts, undo the hook of her blouse, revealing the small, well-formed and round mounds. My hands glide. My lips begin to work until her body stiffens and twists under the contact, her eyes turn languorous, and right then she slaps me on the head hard and pushes my face away.
แกมันจะมากเกินไปแล้วน้องชาย แกคิดว่าฉันเป็นอะไร That’s too much, little brother. What do you take me for?
= =
3 – แม่และลูกชาย 3 – Mother and son
ผมยืนอยู่บนระเบียงหลังห้อง เหม่อมองดูสายฝนที่ตกอยู่เบื้องนอกอย่างแผ่วเบา ความอึดอัดหนักหนาเริ่มผ่อนคลาย ทั้งภายนอกและภายใน ด้วยผมชักไม่สนุกกับเกมที่เธอเล่น ซึ่งมันคงทำให้เธอรู้สึกผิดเช่นกัน เธอนอนเงียบอยู่บนเตียง ราวกับไม้ตายซากแน่นิ่งอยู่ตรงนั้น I stand on the balcony at the back of the room, gazing absently at the rain that falls outside lightly. My tense unease is beginning to abate outside as well as inside as I don’t find the game she plays funny, which must make her feel guilty too. She lies quietly on the bed as a dead log would lie there.
ครู่ใหญ่ผมเดินเข้ามาในห้อง เปิดตู้เย็น ดื่มน้ำแก้วใหญ่ หันไปถามเธอว่าต้องการน้ำไหม แล้วรินน้ำใส่แก้วเอาไปให้เธอ หญิงสาวรับน้ำไปดื่ม ส่งแก้วคืนและเฝ้ามองดูผม After a long while I walk back into the room, open the fridge, drink a large glass of water, turn round to ask her if she wants any, then fill up the glass and take it to her. The young woman takes the water and drinks, returns the glass and watches me.
ฉันรู้ว่าฉันเอาแต่ใจตัวเอง ฉันขอโทษ I know I’m selfish, she apologises. ฉันขอโทษ = I’m sorry.
เธอก็รู้ ทุกครั้งที่ฉันอยู่ใกล้ เธอทำให้ฉันมีความสุข ฉันรู้สึกว่าเธอเป็นเหมือนเพื่อนของฉัน เธอเหมือนพี่น้องของฉัน แต่กระนั้นเธอก็เป็นคนที่ฉันรัก ถึงแม้เธอจะไม่ได้รักฉัน จนบางครั้งฉันยังรู้สึกว่าเธอเป็นเหมือนลูกชายของฉัน เธอมองดูผม ฉันอยากให้เธอเป็นเหมือนเพื่อน พี่น้อง คนรักและลูกชาย You know that every time I’m near you, you make me happy. I feel as if you’re my friend, you’re like a brother, but for all that you’re the one I love, even though you don’t love me, so that sometimes I also feel you’re my son. She looks at me. I’d like you to be like my friend, my little brother, my lover and my son.
แต่ถ้าเธอเป็นลูกของฉันจริงๆ โถ…เด็กน้อยผู้น่าสงสาร มานอนใกล้ๆ แม่นี่สิ เธอขยับพื้นที่ให้ผมนอน หนาวมั้ย มานอนใกล้ๆ แม่สิ น้ำเสียงของเธออ่อนโยนจนผมต้องเบียดร่างเข้าใกล้ทรวงอกของเธอ เธอกอดผมไว้และร้องเพลงกล่อม ลูบหัวให้ผมและกอดผมแน่นจนแทบหายใจไม่ออก มันทำให้ผมนึกถึงแม่ ผมแทบไม่เคยได้กอดแม่เลยในชีวิตที่ผ่านมา ผมเป็นเด็กน้อยที่น่าสงสาร โหยหาอ้อมกอดของแม่ นั่นแหละที่ทำให้ผมกอดเธอแน่นขึ้น But if you’re really my son, goodness … Poor little child, come and lie down close to mummy. She moves to give me room to lie down. Are you cold? Come and lie down close to mummy. Her tone of voice is so soft I draw closer and twist my body to be near her bosom. She hugs me and sings a lullaby, strokes my head and hugs me so tight I can hardly breathe. It makes me think of Mum. I’ve hardly ever hugged Mum in the life that has been. I’m a poor little child, craving for my mother’s arms. That’s what makes me hug her tighter.
โถ…ดูสิ รักแม่มากไหม แม่จะดูแลเจ้าเอง เธอขยับร่างเพื่อกอดผมได้ถนัดขึ้น ใบหน้าผมซุกอยู่กับทรวงอกเล็กๆ ของเธออย่างแนบชิด อยากกินนมของแม่ไหม เธอถามพลางถลกเสื้อขึ้น ปลดตะขอยกทรงออก เผยให้เห็นทรวงอกทั้งสองข้าง และเบียดเข้าหาผม นมของแม่ไง อยากกินนมของแม่ไหม My goodness … Look at you. Do you like mummy very much? I’ll take care of you. She moves to hug me even more comfortably. My face is nested in her small breasts tightly. Do you want to suckle, she asks while hitching up her shirt and undoing her bra, freeing both her breasts and twisting to get closer. Here, mummy’s breasts. Do you want to suckle?
มือของผมลูบไล้เนินถันแผ่วเบา ริมฝีปากผมซุกไซ้หาความอบอุ่นที่อยู่ตรงหน้า หรือมันคือความฝันอันไกลโพ้นกันแน่ แต่ผมไม่สนใจ เธอมองดูผมด้วยรอยยิ้มพึงพอใจ โอบกอดผมไว้ ปล่อยให้ผมดูดดื่มจากทรวงอกตามความต้องการ มันทำให้ผมรู้สึกเหมือนตัวเองได้กลับไปเป็นเด็กอีกครั้ง My hands stroke her breasts lightly. My lips pluck in search of warmth ahead or is it a distant dream? But I don’t care. She looks at me with a contented smile, hugs me, lets me suck at her bosom as I wish. It makes me feel as if I’d become a child once again.
อย่ากัดแม่สิจ๊ะ แม่เจ็บรู้ไหม เธอพูด แต่ยังปล่อยให้ลูกน้อยดื่มดูดอย่างอิสระ ร่างของเธอเกร็งพลิกหงายเผยทรวงอกทั้งสองข้าง ส่งเสียงครางเล็ดลอดแผ่วเบาอย่างพึงใจ มือของเธอจับหัวของผมไว้และมิได้พยายามผลักไส แต่กดมันไว้แน่นแนบทรวงอก Don’t bite me. You hurt me, you know, she says but still lets her little child suckle freely. Her body stiffens and turns over, exposing her breasts. She lets out a low moan of satisfaction. Her hands grab my head and don’t try to push it back, but press it tighter against her chest.
= =
4 – คนรักที่ไม่ได้รัก 4 – Lover without love
ได้โปรดเถิดที่รัก เป็นคนรักของฉัน เป็นคนรักของฉัน เธอครวญครางด้วยเสียงกระเส่าเร่าร้อน บิดเบือนเรือนร่างราวกับเกลียวเชือก ผมแก้สายกางเกงเลและปลดมันออกพร้อมกับผ้าชิ้นสุดท้ายอย่างง่ายดาย ร่างของเธอเปล่าเปลือยอยู่ในความสลัวรางของห้อง เส้นร่างของเธอเด่นชัดในความมืด ผมจ้องมองดวงตาพริ้มหลับ ผมสยายเต็มหมอนสีขาวนวล และเริ่มออกเดินเรือสำรวจเพื่อค้นหาดินแดนใหม่ ท่ามกลางท้องทะเลครืนคลั่งบิดรวนครวญครางโยกโยนเรือน้อยตามลูกคลื่นถาโถม Please, darling, be my lover, she moans in a sultry voice that quavers, coiling her body like a twisted rope. I untie the fisherman pants and take that last garment off her easily. Her body is naked in the dimness of the room, its contours clear in the darkness. I stare at the tightly closed eyes, at the hair sprayed all over the creamy white pillow, and set sail in search of a new land in the middle of a wildly groaning sea that tosses the little boat about with every wave breaking in. [Note the inevitable lapse into the Eastern age-old imagery of lovemaking after a straightforward enough description of foreplay … and use your imagination if you must.]
ครั้นพอเห็นภูมิประเทศแห่งใหม่อยู่เบื้องหน้า หวังจะเอาเรือเข้าหลบในอ่าวลึก แต่ก่อนที่เรือจะหันหัวเขาสู่ปากอ่าว พายุร้ายเร่งโหมตามเข้ามาหวังจมเรือต่างถิ่น ปัดป่ายไปมาราวกับมีมือยักษ์โยนเรือออกไป ปากอ่าวถูกปิด เปล่งเสียงร้องสะอึกสะอื้นครวญครางปฏิเสธ When a new territory comes in sight ahead, I hope to have the boat enter the shelter of a deep bay, but before it can set course to the entrance to the bay, a violent storm ensues that seeks to capsize the alien boat, buffeting it as if a giant hand kept flicking it away. The entrance to the bay is closed down with cries and sobs and groans of refusal.
>อย่า…ไม่…ไม่…ฉันทำไม่ได้ เธอไม่ได้รักฉัน เสียงร้องร่ำด้วยความสิ้นหวัง ผมตัวแข็งชาราวกับถูกตึงอยู่กับที่ ก่อนพลิกร่างลงนอนข้างๆ อย่างหมดอาลัย ‘Don’t … no … no … I can’t do it. You don’t love me, the voice keeps pleading in hopelessness. I’m stiff and numb as though held back to a stop before I turn over to lie by her side in despair.
มันเป็นความจริงที่ผมไม่ได้รักเธอ จะมีบ้างก็คงเพียงเยื่อไยอันบางเบาแห่งความสงสาร จนบางครั้งให้นึกสมเพชเวทนา ในเมื่อเธอสามารถเลือกที่จะใช้ชีวิตของตัวเอง เลือกที่จะไปพ้นจากความเจ็บปวด แต่เธอกลับไม่เลือก ทั้งที่รู้ว่า ไม่ว่าจะอย่างไรผมก็ไม่อาจรักเธอได้ แม้ผมจะใช้ความพยายามมากแค่ไหนก็ตาม It’s true that I don’t love her. The little there is is a thin thread of pity, even of occasional compassion if only she was able to choose to live differently, to choose to get rid of her pain, but instead she doesn’t, even though she knows that, no matter what, I don’t love her, however much I try to.
เสียงร้องไห้เงียบลงแล้ว เธอค่อยๆ ซุกตัวเข้าหาผม กอดผมไว้ ฉันขอโทษ ฉันยังไม่พร้อม ฉันไม่รู้ว่าเธอรู้สึกกับฉันยังไงกันแน่ บอกฉันสิ บอกฉันได้ไหมว่าเธอรู้สึกกับฉันยังไง อย่าเงียบสิ อย่านอนเงียบอย่างนี้ เธอทำให้ฉันกลัวรู้ไหม เธอก็รู้ว่าฉันรักเธอมากแค่ไหน แต่เธอไม่เคยบอกฉันเลย เธอกระซิบอยู่ข้างหู และจูบแก้มของผม The sound of crying has stopped. She slowly draws closer and hugs me. I’m sorry, I’m still not ready, I don’t know how you feel about me for sure. Tell me, will you? Can you tell me how you feel about me? Don’t be silent. Don’t stay silent like this. You frighten me, you know that? You know how much I love you, but you’ve never told me. She whispers in my ear and kisses my cheek.
เธอคงไม่รักฉันใช่ไหม เหมือนที่เธอเคยบอก ไม่เป็นไรหรอก ไม่รักก็ไม่เป็นไร ขอให้ฉันรักเธอคนเดียวก็พอแล้ว นะ…พูดอะไรหน่อยสิ อย่าเงียบอยู่อย่างนี้ นะ…ให้ฉันทำอะไรก็ได้ ฉันยอมเธอทุกอย่าง เธอจ้องมองดูผมเต็มตา แต่ผมแทบจะไร้ความรู้สึก เหมือนมีอะไรบางอย่างมาขวางกั้นเอาไว้ You don’t love me, do you? As you used to tell me. It doesn’t matter. It doesn’t matter if you don’t love me. Let me love you alone, loving you alone is enough … Say something. Don’t be silent like this … Make me do whatever you want. I’ll let you do anything. She stares at me insistently but I’m almost without any feeling, as if there were some sort of partition between us.
ไม่รักก็ไม่เป็นไร ไม่เป็นไรหรอก ขอหอมให้ชื่นใจหน่อยนะ เธอจูบแก้มสองข้างของผม และเลื่อนมาจูบปากของผม เคลื่อนตัวเข้าหาผม มือของเธอเริ่มสำรวจเนื้อตัวของผม พูดกับฉันหน่อย แล้วฉันจะยอมเธอทุกอย่าง พูดกับฉันหน่อย ผมยังคงเงียบ ไม่รู้สึกอยากพูดอะไร นั่นเป็นเพราะผมได้พูดไปหมดแล้ว ผมไม่ชอบการพูดอะไรซ้ำซาก If you don’t love me, never mind, it doesn’t matter. Let me kiss you to feel a little better. She kisses me on both cheeks and moves to kiss me on the mouth, draws closer to me. Her hand begins to roam over my flesh. Talk to me and I’ll let you do anything. Talk to me a little. I’m still silent. I don’t feel like saying anything. That’s because I’ve said everything already. I don’t like to repeat myself.
เธอจูบปากผมเนิ่นนาน แต่ผมไม่มีความรู้สึกอะไรเลย เนื้อตัวของผม ร่างกายของผมราวกับถูกแช่แข็ง หรือไม่ผมก็กลายเป็นหินไปเสียแล้ว จนเธอค่อยๆรับรู้ได้ถึงความแข็งกระด้างเย็นชา เธอค่อยๆถอนกายออก เลื่อนตัวไหลลงจากเตียงนอนราวกับขี้ผึ้งที่กำลังหลอมละลาย ร่างของเธอดูเหมือนจะหลอมละลายไปเสียแล้ว เปล่งเสียงร้องครวญครางร่ำไห้ราวกับแผ่นเสียงตกร่อง ดังซ้ำซากอยู่เช่นนั้น ไม่รู้จบ She kisses me on the mouth and lingers there but I don’t feel anything at all. My flesh, my body are like deep-frozen or else I’ve turned into stone, until she slowly perceives the stiff numbness and slowly withdraws her body, slides out of bed like melting honey. Her body seems about to melt, issuing a pleading moan like a scratched record going over the same track like that endlessly.
เมื่อไหร่จะจบสักที ผมได้แต่ทอดถอนหายใจ… When will it be over? I merely exhale a long sigh…
= =
พิมพ์ครั้งแรก นิตยสารช่อการะเกด 48, 2552 ‘Keim rak see bot’ in Chor Karrakeit 48, 2009
Wutisant Chantwiboon, born 1973
in Ayutthaya in a trading family,
is the author of two collections
of short stories and of two novels
for young readers. His ‘Marlee’s
second death
’ was published here
on 18/5/2012.

The cats, the drunk and the beggar – Ussiri Dharmachoti

ooo
You may not be a cat person and yet enjoy this tale of the plight of cats met down memory lane: it tells a truth or two about human nature. MB
ooo

<td

ขอทาน แมว
และคนเมา

THE CATS, THE DRUNK
AND THE BEGGAR

อัศศิริ ธรรมโชติ

USSIRI DHARMACHOTI*

* Pronounced at.si.ri tham.ma.choat
= = TRANSLATOR’S KITCHEN
o o o
แมวเป็นสัตว์น่ารัก แต่ผมไม่เคยผูกพันด้วย มันน่ารำคาญมากกว่าตามสายตาของผม แต่ครั้งเป็นเด็กมาแล้วที่เห็นแม่เลี้ยงแมวมาด้วยความรักแบบหลงใหล – หาข้าวให้มันกิน จับมันขึ้นมาอุ้ม เรียกมันด้วยเสียงแบบเอ็นดู ทั้งที่มันร้องกวนใจเคล้าแข้งขาเกะกะ และเป็นสัตว์เลี้ยงฉวยโอกาสที่แสดงความรักคนเฉพาะเมื่อเวลามันหิว อิ่มแล้วก็ไป หรือไม่ก็นอนหลับเกียจคร้าน บ่อยครั้งผมอิจฉาที่คิดว่าแม่รักแมวมากกว่าผม Cats are lovely animals but I’ve never taken to them. They are more annoying than lovely in my view from the time I was a child and saw Mother raise cats with a kind of love bordering on lunacy – feeding them, scooping them up to hug them, calling them with a kindly voice, even though their mewing and meddlesome snuggling against your legs were annoying. Cats are opportunistic domestic animals that show their love of humans only when they are hungry – once full they leave or else fall into slothful sleep. Many times I was jealous at the thought that Mother loved her cats more than she did me. หลงใหล: usually, ‘fascinated by’, ‘infatuated with’, ‘crazy about’; ‘bordering on lunacy’ is a bit strong but reflects the narrator’s resentment of his mother’s love for cats.
ครั้งหนึ่งนานมาแล้ว… ผมแตะแมวในบ้านจนกระเด็นร้องครวญคราง แม่เอ็ดตะโรและด่าผมไม่เลิก พร้อมแช่งชักหักกระดูกว่าผมจะต้องรับกรรมที่ก่อบาปเข็ญนี้ ผมเถียงกลับไปว่า นี่ผมเป็นลูกของแม่นะ ทำไมจึงมาแช่งผม และเข้าข้างเจ้าแมวร้ายนี้ มันเป็นสัตว์ ผมเป็นคน แม่เห็นแมวดีกว่าลูกที่รักได้ยังไง แม่ยิ่งโกรธผมหนัก ยกเชี่ยนหมากจะทุ่มผม Once, long ago, I kicked a house cat and sent it flying and groaning. Mother yelled at me, cursing me no end and threatening me with retribution for this dastardly sinful deed. I retorted that I was her son, why did she curse me and side with the confounded cat? It was an animal, I was a person: how could she think the cat was better than her own child was? Mother was all the more incensed with me. She lifted the betel tray intent on knocking me out. ครั้งหนึ่งนานมาแล้ว: usually, ‘once upon a time’.
แตะแมวในบ้าน: literally, ‘I kicked a cat in the house’.
แช่งชักหักกระดูก: lovely idiom, wishing someone ‘convulsions and broken bones’. As no direct translation came to mind, I added ‘dastardly’ to stay in spirit.
แม่เลี้ยงแมวหลายตัว และออกลูกมาหลายครอก มีสารพัดสีจะมีได้และมีนิสัยต่างกัน มีหลายตัวเกเรเหลือขอจนแม่ท้อ และแสร้งทำเป็นไม่รู้เห็นเมื่อมีคนในบ้านจับมันไปปล่อยวัดตอน กลางคืน แต่ตกตอนรุ่งเช้าเปิดประตูบ้านออกไป มันก็ร้องเหมียวๆ รอรับแม่อยู่ก่อนแล้ว บางตัวหายไปหลายวันก็สู้อุตส่าห์ระถนนซอกซอยกลับมาบ้านจนได้ แม่จะอุ้มมันไว้ – นังนี่มันฉลาด…แม่จะว่าอย่างนี้ แล้วเลี้ยงดูมันต่อไปอีกด้วยความเวทนาที่เพิ่มมากเป็นซ้ำสอง Mother had many cats and they had many litters of as many colours as they come and of distinct dispositions. Several of them were so wayward even Mother was discouraged and pretended not to see when people in the house caught them and went to ditch them at the temple at night, but the next morning when she opened the main door there they were mewing, waiting for Mother all along. Some disappeared for days on end but from whatever maze of streets and lanes still managed to find their way back home. Mother would take them in her arms. How clever of this one, she would say and then would go on raising them with twice as much compassion.
เมื่อครั้งหนึ่งนานมาแล้วอีกเหมือนกัน…ผมปั่นจักรยานผ่านหน้าบ้านครูคนหนึ่ง แกกวักมือเรียกผม แล้วบอกว่า ไอ้หนู ครูจ้างเอ็งไปปล่อยแมวหน่อยนะ ครูให้ตังค์ผมมาห้าบาท พร้อมกับแมวสองตัวยัดใส่กระสอบท้ายรถ ผมอยากได้ตังค์ นำมันไปปล่อยในป่าละเมาะแห่งหนึ่งที่ไกลบ้าน ผู้คน –ดูมันเซ่อ เด๋อด๋า ร้องออดอ้อน คล้ายกับจะให้ผมพา กลับไปบ้าน แต่ผมไม่ใจอ่อนผูกพันมัน รีบปั่นจักรยานหนีจากมา Another time long ago, as I rode my bicycle past the house of one of the teachers, he beckoned me to stop and then told me, ‘Boy, here’s some money, get rid of my cats for me.’ He gave me five baht along with two cats stuffed inside a jute bag I put on the back carrier. I wanted the money. I freed them somewhere in a forest far from the house. People: Look at that silly billy! So scatterbrained! They mewed imploringly, as if to have me take them back home, but they were nothing to me. I hurriedly pedalled away.
ผมมาเล่าให้แม่ฟัง แม่ด่าทั้งครูและผม –เอ็งมันใจบาปหยาบช้า เห็นแก่เงินแค่ห้าบาท ถึงกับยอมก่อเวรไปพลัดพรากพวกมัน ทำไมไอ้ครูบ้าไม่ไปปล่อยซะเองล่ะ เอ็งมันบ้าพอกัน When I told Mother, she cursed the teacher and me. You wicked lout! You only have eyes for the money, those miserable five baht, so you deliberately commit a sin against those poor creatures. Why didn’t that batty teacher do it himself? You’re both as bad.
เมื่อยามอารมณ์ดี แม่จะบอก –ลูกเอ๋ย…หมาแมวมันเป็นสัตว์อยู่กับคน ถ้าหากคนไม่เลี้ยงแล้ว มันจะอยู่กับใครล่ะ… When she was in a good mood, Mother would tell me, Sweetheart, dogs and cats are animals that live with people. If we don’t raise them who will?
เย็นวันหนึ่ง…ของช่วงเวลาที่แล้งจัด ขบวนแห่นางแมวมาบนถนนหน้าบ้าน พวกเขาจับแมวตัวหนึ่งใส่เข่งใหญ่แล้วปิดทางออกไว้ สอดไม้คานหามแมวไปทุกหนทุกแห่ง ให้ผู้คนสาดน้ำใส่ขณะขับเพลงขอฝน แมวได้แต่ดิ้นรนและร้องเสียงคร่ำครวญ ฝนก็ไม่ตกลงมา One late afternoon in a time of prolonged drought, a cat procession came along the road in front of our house. They had caught a cat and put it in a big bamboo basket, closed its way out with a lid and inserted a yoke to carry the cat everywhere for people to splash clear water over it while they sang a song calling for rain. The cat could only struggle and mew frantically and annoyingly. The rain disdained to fall. ===

=

ฝนก็ไม่ตกลงมา can be read two ways: ‘The rain didn’t fall’ or ‘The rain disagreed to come’.

มีชายคนหนึ่งเมาเหล้า เขากระโดดเข้าช่วยชีวิตแมวเอาไว้ด้วยการเปิดปากเข่งปล่อยให้แมวหนีไป… เขาตะโกน –พวกมึงเป็นบ้าไปหมดแล้ว ไอ้แมวตัวนี้ต้องตายแน่ ฝนก็จะไม่ตก…ฮ่า ฮ่า ไอ้พวกบ้า แน่จริงมึงมาจับกูใส่เข่งใบนี้หามไปแทนแมวซีวะ There was a man who was drunk. He jumped to the cat’s help by opening the lid of the basket and freeing the animal. ‘You’re totally crazy, all of you!’ he shouted. ‘This cat will die and there won’t be any rain, ah! ah! You crazy people! If you’re so gung-ho, catch me and put me in the basket instead of the cat, you fools!’ In the interest of folkloric knowledge, let it be stated that the cat in the procession is a she (นางแมว).
ขบวนแห่นางแมวแตกกระเจิงท่ามกลางเสียงหัวเราะของเด็กๆ พิธีถูกทำลายลงในท่ามกลางเสียงสาปส่งชายขี้เมาที่ไม่ยอมเคารพกฎเกณฑ์พิธีกรรม ผมซึ่งเป็นเด็กและไม่เคยผูกพันกับแมวยังถอนใจ นึกขอบคุณชายขี้เมาคนนั้น The cat procession broke apart amid the laughs of the children. The event was disrupted by the curses of a drunken man who had no respect for ceremonial rules. I who was a child and no cat person could sigh and mentally thank that drunken man.
คืนวันล่วงมา…รวดเร็วและนาน ฟ้าเพิ่งจะสางและผมเพิ่งจะกลับบ้านเดินเซเข้าซอยที่สองข้างเป็นห้องแถว รวงร้านยังปิดอยู่ พระออกบิณฑบาตแล้วระหว่างความเงียบสงบ ผมพบเด็กผู้หญิงคนหนึ่งนั่งร่ำไห้อยู่หน้าบ้านซึ่งแง้มประตูไว้บานเดียว Time passed, fast and much of it. The sky was dawning as, reeling back home, I entered a street with shop houses on both sides, the shops still closed. Monks were already on their alms rounds in the peace and quiet. I saw a young girl who sat crying in front of a house whose door was ajar. ==พบ usually translates as ‘to meet’ or ‘to find’, but also as ‘to encounter’, ‘to come across’ or ‘to see’.
หนูร้องไห้ทำไม ผมยืนโงนเงนทักทาย เด็กคงจะได้กลิ่นเหล้าจึงทำท่าตกใจ จะหันกลับเข้าบ้าน แต่แล้วก็ร้องจ้า ชี้มือไปกลางถนนบอกด้วยเสียงสะอื้น –รถมันทำแมวหนู มันทับไอ้สีนวลตายแล้ว… Why are you crying, little girl? I greeted her as I stood unsteadily. The child must have smelt the fumes of alcohol so she was shocked and made as if to go back inside but then cried even more and, pointing at the middle of the street, told me in a voice that sobbed, ‘A car ran over my cat! My Creamy is dead!’
ผมเพิ่งจะสังเกตเห็นแมว “สีนวล” นอมจมกองเลือด ไส้ทะลักอยู่บนท้องถนน รอยรถบนตัวแมวยังหมาดใหม่อยู่เลย ผมมองมันแล้วคลื่นไส้อาเจียนออกมา Just then I noticed Creamy the cat lying in a pool of blood, its entrails spilled out on the tarmac, car marks still imprinted on its body. I looked at it and felt sick and vomited.
แม่หนูหยุดร้องไห้ หันมาสนใจผมที่เกาะเสาไฟยืนอ้วกอยู่ –น้าไม่สบายหรือ… น้าเมาหรือเปล่า ผมละอายเด็กเหลือเกิน – อ้วก เสร็จแล้วก็เดินหนี…นึกในใจที่ไม่อาจทำให้เด็กประทับใจในอย่างใดอย่างหนึ่งได้ แม้แต่คำปลอบโยน เมื่อเทียบกับชายขี้เมาทลายขบวนแห่นางแมวเมื่อคืนวันอันผ่านมาแล้วผมก็แย่เต็มทน The little girl stopped crying, turned her attention to me who stood clutching the electricity pole and throwing up. ‘Are you sick, uncle? Are you drunk, uncle?’ I felt so ashamed in front of that girl … and chucked up again! When it was over, I hurried away, thinking to myself I’d done nothing for the girl, hadn’t even tried to console her. Com- pared to the drunk who had disrupted the cat procession that time, I was really the lowest of the low.
…อีกคืนวันที่ย้อนไป ผมนึกถึงพระครูแก้วเมื่อครั้งยังอยู่วัด พระครูแก้วเกลียดแมว แกอ้างว่าเป็นโรคหืด เจอขนแมวไม่ได้ แกโหดร้ายกับแมวมาก ไม่เคยให้ข้าวกิน ครั้งเมื่อแมวเข้าไปใกล้ก็จะถูกแกตะเพิด แต่พระครูก็มีโชคเพราะแมวนำลาภมาให้ More time passed. I thought of Reverend Teacher Kaeo when I was still at the temple. Reverend Teacher Kaeo loathed cats. He claimed he was asthmatic, couldn’t stand a cat’s hair. He was very cruel with cats, never fed them. Whenever one got close he would chase it away, but the Reverend Teacher had a stroke of luck thanks to a cat that brought him a windfall.
แมวท้องแก่มาคลอดลูกทิ้งไว้สี่ตัว ตรงหน้ากุฏิพระครูแก้ว แมวสี่ขามีสี่ตัว พระครูนักเล่นหวย แทงเลข 44 ถูกไปหลายหมื่นบาท แต่แกก็ยังใจร้ายต่อแมวอย่างไม่เปลี่ยนแปลง ไม่เคยนึกเลี้ยง ไม่ให้กินแม้แต่น้ำแต่ข้าว ซ้ำให้ลูกศิษย์วัดจับลูกแมวไปปล่อยอีก สมน้ำหน้า ที่ต่อมาพระครูแก้วระทมทุกข์หมกมุ่นอยู่กับหวยที่ไม่เคยถูกอีกเลย เป็นพระที่ไม่มีใครคบหา บ้าหวยและว้าเหว่… A heavily pregnant cat came to give birth and left a litter of four kittens in front of his cell – four times four legs: the Reverend Teacher who played the underground lottery bet on 44 and won several tens of thousands of baht, but his hostility to cats didn’t change, he never thought of taking care of them, gave them nothing to eat or drink, and even had temple children take the kittens and release them far away. It served him right that later he felt gloomy and depressed, busy as he was with the underground lottery he never won again. He was a monk nobody associated with – lottery crazy and lonely.
อีกคืนวันที่ล่วงมารวดเร็วและนาน…ผมเมาเดินเข้าซอยกลับบ้านในยามดึก ได้ยินเสียงแมวร้อง หง่าวระงม ไปทั้งตรอก ฟังดูก็รู้ได้ว่าแมวสองตัวบนหลังคาบ้านหลังใดหลังหนึ่งนั้น กำลังหมายจะฝากรักต่อกัน… เสียงของมันรบกวน คงปลุกให้เจ้าของบ้านตื่นขึ้นด้วยความโมโห บัดเดี๋ยวเดียวเท่านั้น ที่ผมได้ยินเสียงดังโป๊ก กับเสียงสุดท้ายของแมวตัวหนึ่งหายไปแล้ว…ก็มีใครโยนร่างของมันตกลงมาอยู่ไม่ห่างจากผมนัก และมันดิ้นทุรนอยู่ท่ามกลางแสงไฟริมซอย… Another lengthy stretch of time passed and passed fast. I was drunk as I entered my home street late one night. I heard heated cats’ calls all over the street. Listening intently, I knew that two cats on some roof or other were intent on bestowing love upon each other. Their mewing was irritating and woke up a house owner in anger. A moment later I heard a loud ‘thump!’ and a last meowing from one of the cats receded into silence… Someone had flung away the body that had fallen not far from where I stood and that was now twitching in the light of a street lamp.
…แมวตาค้าง มีเลือดเกรอะบนหัว มันกำลังจะตายแล้ว ผมเงยหน้าแหงนมองไปยังชั้นบนของบ้าน มีแต่ความมืดและเงียบ มนุษย์หนอ…ช่างใจร้าย ไม่เลี้ยงมันแล้วยังทำมันได้ถึงอย่างนี้…ผมนึกถึงแม่ที่ล่วงลับไปแล้ว ถ้าแม่ฟื้นขึ้นมาได้เห็นเหตุการณ์นี้ต่อหน้า แม่ก็คงจะตายซ้ำสองอีกเป็นแน่แท้ทีเดียว The cat had wide-open eyes, and caked blood on its head. It was dying. I raised my head to look at the upper floor of the house. There was only darkness and silence. How cruel man can be! Not feeding them and then doing that… I thought of my regretted mother. If Mother had come back to life and witnessed what happened here, she surely would have died a second time around.
= =
ข้างริมคลองน้ำครำใจกลางเมืองหลวงแห่งหนึ่ง แม้จะมียุงชุมนับได้หลายสิบล้านตัว และมีกลิ่นของเชื้อโรคลอยขึ้นมาจากคลองอย่างเหลือคณาจะนับได้ ถึงอย่างนั้นก็เถอะ ก็เต็มไปด้วยร้านอาหารขายข้าวต้มเจ้าเก่าที่ชื่อเสียงเลื่องลือไปไกล และที่พิเศษสุด สองฝั่งคลองน้อยนี้เหมาะต่อการตั้งวงเหล้าแต่หัวค่ำไปจนดึก Alongside a canal in the heart of the capital with stagnant foul water, even though there are millions and millions of mosquitoes and the water exhales the stink of too many infectious bacteria to count, for all that, there is a double line of food shops selling old-recipe rice gruel that are reputed far and wide and, what’s most peculiar, both sides of this small canal are ideal for setting up drinking circles from sundown to late into the night. Here, a little gamble for the translator, who must decide if เจ้าเก่า (original) applies to the food shops or to the rice gruel and which, of the shops or the gruel, is reputed far and wide.
อาหารอร่อย เหล้าออกรส เวลาไม่นานนักกลิ่นน้ำครำก็จะด้าน แล้วลมเย็นก็จะโชยขึ้นมาจากคลองให้รื่นรมย์ Delicious food, potent liquor: before long the stench of the stagnant foul water dulls and then the cold wind that wafts from the canal brings pleasant freshness. ออกรส: ‘tasty’, ‘palatable’, ‘enjoyable’.
ผมและผองเพื่อนรักใคร่ เราตั้งวงคุยกันไปหลายเรื่องแล้ว…เรื่องที่ทำให้เราหัวเราะ ให้เราเศร้า เรื่องที่ทำให้เราตื่นเต้น ทำให้เราเหนื่อยล้า… นินทาเมีย เจ้านาย ด่านักการเมือง และวิจารณ์รัฐบาล การกีฬา วงการบันเทิง วัฒนธรรมและพวกคุณหญิงคุณนาย… โลกในวงเหล้าของเรามักจะมีขอบฟ้ากว้างขวางเสมอ มากไปด้วยจินตนาการ ฝันบรรเจิดและอารมณ์ขันของแต่ละคนตามกระแสสายของน้ำเหล้าที่ไหลล่วงลำคอไป… My close buddies and I will sit around chatting about all sorts of things, things that make us laugh or make us sad, things that make us excited or make us exhausted … badmouthing wives, bosses, cursing politicians and criticising the government, sports, entertainment circles, civilisation and them high-so ladies… The world in our drinking circle always has broad horizons, brims with imagination, beautiful dreams and the sense of humour of each of us, carried along by the flow of firewater gurgling down our throats.
แมวอีกแล้ว…เสียงใครตะโกน แมวตกน้ำ! A cat yet again! Someone is shouting, ‘A cat’s fallen into the water!’
จริงๆ นั่นแหละ แมวจรจัดตัวหนึ่ง กำลังว่ายเอาชีวิตรอดอยู่ในคลองน้ำครำ มันคงพลัดตกลงไปจากขอบซีเมนต์สูงเมื่อยามเผลอหรือว่าคงมีใครถีบอย่างไม่ตั้งใจก็ได้…หมดโอกาสจะขึ้นมาได้ น้ำสีดำเหลือเกิน โคลนก็ปนอยู่มาก… แสงไฟจับเห็นมันเป็นเงาตะคุ่ม กำลังว่ายวนไปมา มีสีขาวที่กำลังถูกย้อมและกำลังจะอ่อนแรง It’s true. A stray cat is swimming for its life in the stinking water of the canal. It must have fallen from the high cement parapet in a lapse of concentration or maybe someone kicked it unwittingly … and it can’t climb back. The water is so black, so thick with mud. The light catches the cat as a dark mass swimming in circles, the white on it dyed black, and it is losing strength.
ร้านรวงโต๊ะเหล้าสองฝั่งคลองยามนี้ มีแต่คนจ้องมองลงไปในคลองนั่น มีเสียงเอะอะชักชวนกันให้ดู แมวเป็นสัตว์อยู่กับคน ปราศจากพิษภัยดูน่ารักแต่ก็เล็กเกินไปสำหรับน้ำเน่ากลิ่นหึ่งชวนคลื่นเหียนอย่างนั้น ผมคิด At the drinking tables of the shops on both sides of the canal by now there are only people staring down at that canal. There are exclamations inviting one another to have a look. Cats are animals that live with people, inoffensive and lovely but too small for putrid water with a nauseating stench like that, I reflect. ==ผมคิด: alternately, ‘I tell myself’ – in no case here ‘I think’.
แต่จะมีใครเล่าในที่นี้ ที่กินเหล้ากินข้าวได้อย่างสบายคอนัก แมวตัวเดียวกำลังจมน้ำตายอยู่ต่อหน้าคนหลายคน But here where we eat and drink at leisure, who will make a move? A single cat is drowning in front of many people.
…ชายขอทานเร่ผ่านมา สภาพของเขาคลื่นเหียนไม่ต่างไปจากแมวในคลองเท่าไหร่นัก แต่เขาก็ยังรู้สึกรังเกียจอิดเอื้อนที่ได้รับการว่าจ้างจากเจ้าของร้านเหล้าให้ลงไปช่วยชีวิตแมว แต่ครั้นเมื่อเห็นเงินค่าจ้างสูงขึ้นพร้อมกับแมวที่อ่อนแรงและชีวิตใกล้จมลงไปภายใต้น้ำครำทุกขณะ เขาก็ตัดสินใจกระโดดลง น้ำในคลองแตกกระจายและแผ่กลิ่นฟุ้งไปทั่ว …A beggar walks by, in a condition almost as nauseating as the cat in the canal, yet he still feels disgusted at being hired by one of the shop owners to go down and save the cat. But when he sees the amount of money increase while the cat weakens and will drown in the foul water at any moment, he decides to jump. The water in the canal splashes up and releases a revolting stench all over.
ทุกสายตาจ้องจับอยู่ที่ชายขอทาน เขาแหวกว่ายสายน้ำเน่าเข้าไปใกล้ตัวแมวแล้ว อุ้มมันกลับฝั่ง…ในท่ามกลางเสียงปรบมือที่ก้องไปทั้งสองข้าง ฝั่งคลองน้อย เงินค่าจ้างในการช่วยชีวิตแมวของเขาสูงขึ้นเรื่อยๆ กองอยู่บนโต๊ะเหล้า ระหว่างที่เขาอาบน้ำให้ทั้งตัวเอง และแมวที่ขนเริ่มสะอาดขึ้น สะบัดหัว และส่งเสียงร้องรังเกียจ… All eyes are on the beggar. He swims about in the putrid water and approaches the cat, takes it in one arm and returns to the bank … under sustained applause that echoes on both sides of the small canal. The hiring money for saving a cat’s life keeps piling up on the drinking tables while he washes both himself and the cat which is beginning to look cleaner, shakes its head and mews in irritation.
โลกดูรื่นรมย์ แม้น้ำในคลองนี้ก็ดูจะสะอาดตาขึ้น ผมกับเพื่อนๆ เมาหนักกันยิ่งขึ้นไปอีก ด้วยข้ออ้างน่าละอายว่า ฉลองชีวิตแมว! The world looks pleasant. Even the water in the canal seems cleaner to the eye. My friends and I grow even drunker, with a shameful excuse: drinking to the rescue of the cat!
First published in 1987, then as a collection
of short stories by the author
under the same title in 1988.
Ussiri Dharmachoti, born in Hua Hin in 1947, has had a successful lifelong career in journalism. Winner of the SEA Write Award in 1981 (Khun Thong, you will return at dawn), he is a master of short fiction. His novella Of time and tide is available from thaifiction.com or immateriel.fr.

Saeh Klom Bok – Siriworn Kaewkan

=
Magical realism and a double leitmotiv are the main attractions of this impish poetic tale, a little bit marred at the end by dated references to various (i)dolls. MB

แซะห์กล็อมบ็อค

SAEH KLOM BOK

ศิริวร แก้วกาญจน์

SIRIWORN KAEWKAN

TRANSLATOR’S KITCHEN
= = =
ตอนนั้นมีพ่อค้าจากตรังกานูผู้หนึ่งล่องเรือเข้ามาค้าขายในอาณาจักรปัตตานี.. At the time, a trader from Trengganu came by boat to trade in the Kingdom of Pattani… Trengganu is the old spelling
of Terengganu, on the Malay
eastern coast.
ตอนนั้นญี่ปุ่นเริ่มเปิดสัมพันธ์ทั้งทางการฑูตและการค้ากับสยาม สยามก็เปิดสัมพันธ์ทางการฑูตและการค้ากับญี่ปุ่นและเมืองท่าอื่นๆ ในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ At the time, Japan was beginning to open diplomatic and commercial relations with Siam and Siam was opening diplomatic and commercial relations with Japan and the seaports of Southeast Asia.
ตอนนั้นญี่ปุ่นยังไม่ปิดประเทศ At the time, Japan had yet to close down its borders.
ตอนนั้นโทกุงาวะ อิเอยาสุ โชกุนคนแรกของตระกูลโทกุงาวะเพิ่งสิ้นพระชนม์ At the time, Tokugawa Ieyasu, the first shogun of the Tokugawa clan, had just passed away.
ตอนนั้นกษัตริยาแห่งปัตตานีเพิ่งสิ้นพระชนม์ At the time, the monarch of Pattani had just passed away.
ตอนนั้นมะละกาตกเป็นเมืองขึ้นของโปรตุเกสได้ร้อยกว่าปีแล้ว ตอนนั้นมะละกายังไม่ได้ตกเป็นอาณานิคมของฮอลันดา ตอนนั้นมะละกายังไม่ได้ตกเป็นอาณานิคมของอังกฤษ At the time, Malacca had been a colony of the Portuguese for more than a hundred years. At the time, Malacca had yet to become a colony of Holland. At the time, Malacca had yet to fall under English dominion.
ตอนนั้นญี่ปุ่นส่งปืน ดาบ เสื้อเกราะ เงินและทองแดงมาให้สยามจำนวนมาก ตอนนั้นสยามก็ส่งหนังกวาง ไม้ฝาง ดีบุก ตะกั่วดำและดินประสิวไปให้ญี่ปุ่นจำนวนมาก ทั้งที่ตอนนั้นอยุธยาห้ามนำดินประสิวออกนอกประเทศ ตอนนั้นดูเหมือนว่าญี่ปุ่นเพียงเจ้าเดียวที่ได้รับสิทธิพิเศษนั้น At the time, Japan sent guns, swords, mails, silver and copper to Siam in great quantities. At the time, Siam sent deer hides, sappan wood, tin, graphite and salt- petre to Japan in great quantities, even though in those days Ayudhya forbade the export of saltpetre. At the time, it seemed that Japan was the only country to have exclusive right to it. เสื้อเกราะ: mail or chain mail
or chain armour or ring armour.
ตอนนั้นปัตตานีเป็นเมืองท่าทางการค้าที่สำคัญอย่างยิ่งในคาบสมุทรมลายู At the time, Pattani was a commercial seaport of the utmost importance in the Malay Peninsula.
ตอนนั้นคือครึ่งแรกของศตวรรษที่ 17 At the time, it was the first half of the seventeenth century. …of the Christian era.
ตอนนั้นเจ้าผู้ครองนครรัฐต่างๆ ต้องพึ่งพาการค้าทางทะเล เพื่อเป็นฐานอำนาจทั้งทางการเมืองและเศรษฐกิจ ตอนนั้นสินค้าจากป่าจำพวกหนังกวาง พริกไทยและไม้หอมชนิดต่างๆ แม้จะมีความสำคัญ ทว่ายังน้อยกว่าสินค้าจำพวกปืน ดาบ เสื้อเกราะและวัตถุดิบสำหรับผลิตอาวุธยุทโธปกรณ์ At the time, those who governed the various city-states had to rely on the sea trade as their political as well as economic power base. At the time, forest products such as deer hides, pepper or the various kinds of fragrant woods, important though they were, were less so than items such as guns, swords, mails and raw materials for the production of weapons and munitions.
ตอนนั้นพ่อค้าและหมอสอนศาสนาจากยุโรปชาติต่างๆ เดินเรืออ้อมแหลมกู๊ดโฮปมุ่งหน้ามายังน่านน้ำเอเชียตะวันออกเฉียงใต้กันอย่างคึกคัก ตอนนั้นยังไม่มีการขุดคลองสุเอช At the time, European traders and missionary physicians of various nationalities sailed round the Cape of Good Hope and made for Southeast Asian territorial waters. At the time, the Suez Canal had yet to be dug.
ตอนนั้นปัตตานีเป็นเมืองท่าทางการค้าที่มีเนื้อหอมอย่างยิ่งในคาบสมุทรมลายู ตอนนั้นกษัตริยาแห่งปัตตานีเพิ่งสิ้นพระชนม์ ตอนนั้นกษัตริยาแห่งปัตตานีพระองค์ใหม่เพิ่งขึ้นครองราชย์ ตอนนั้นนายพลประจำเรือฮอลันดาโจมตีเรือสินค้าอังกฤษสองลำจมในน่านน้ำปัตตานี ตอนนั้นกัปตันเรือของอังกฤษถูกยิงเสียชีวิตพร้อมลูกเรือจำนวนมาก ขณะบนฝั่งก็เกิดการปะทะกันระหว่างพ่อค้าจากยุโรปทั้งสองฝ่าย ตอนนั้นปัตตานีกำลังตกอยู่ท่ามกลางมรสุมทางการเมืองทั้งภายในและภายนอก At the time, Pattani was a most sought-after trading seaport in the Malay Peninsula. At the time, the Monarch of Pattani had just passed away. At the time, a new Monarch of Pattani had just acceded to the throne. At the time, the general in charge of a Dutch vessel sunk two English merchant ships in Pattani territorial waters. At the time, the captain of an English boat was shot dead along with a great number of crew members when a fight erupted on shore between European traders from both sides. At the time, Pattani was under a political monsoon both internal and external. เนื้อหอม: usually translated
as ‘in demand’, ‘popular’.
ตอนนั้นปัตตานีจึงจำเป็นต้องมีปืนใหญ่ไว้ป้องกันภัยจากศัตรู โดยเฉพาะอยุธยา ผู้ทรงอิทธิพลแห่งเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ Pattani thus had to have artillery to protect itself from its foes, especially Ayudhya, the dominant power in Southeast Asia.
ตอนนั้นการที่จะมีปืนใหญ่ไว้ในครอบครอง แน่นอนว่าย่อมต้องใช้ทองเหลืองจำนวนมากมายมหาศาล ตอนนั้นกษัตริยาแห่งปัตตานีพระองค์ใหม่จึงออกกฎห้ามทุกคนซื้อขายทองเหลืองแก่คนต่างเมืองภายในราชอาณาจักร ตอนนั้นพระองค์ยังมีคำสั่งว่า หากชาวปัตตานีคนใดมีทองเหลืองอยู่ในครอบครองจะต้องนำมาถวายให้แก่พระองค์ ตอนนั้นโทษของการฝ่าฝืนกฎอันศักดิ์สิทธิ์นี้มีเพียงประการเดียว คือประหารชีวิต! At the time, in order to secure the purchase of cannons enormous amounts of brass were required. At the time, the new Monarch of Pattani thus issued an edict forbidding everyone within the realm to trade brass with outsiders. At the time, the king further ordered any citizen of Pattani in possession of brass to donate it to the royal coffers. Punishment for failing to comply with such a holy writ was the death penalty.
ตอนนั้นพ่อค้าจากตรังกานูผู้หนึ่งแล่นเรือเลียบทะเลจีนใต้ เลาะชายฝั่งโกตาบารูเข้ามายังอ่าวปัตตานี ตอนนั้นพ่อค้าจากตรังกานูคนนั้นก็ฝ่าฝืนกฎอันศักดิ์สิทธิ์ของกษัตริยาแห่งปัตตานี โดยการแอบลักลอบซื้อทองเหลืองจากเสนาบดีกลุ่มหนึ่งมาเก็บไว้ในเรือสินค้าของตัวเอง At the time, a trader from Trengganu sailed round the coast of the South China Sea, skirted the Kota Bharu shore and entered the Pattani Bay. At the time, that trader from Trengganu contravened the holy writ of the Monarch of Pattani by covertly purchasing brass from a group of ministers and spiriting it into his cargo boat.
ตอนนี้เราควรจะบอกได้แล้วว่าพ่อค้าจากตรังกานูคนนั้นชื่อแซะห์กล็อมบ็อค เป็นชายร่างเล็ก สูงหนึ่งร้อยห้าสิบห้าเซ็นติเมตร ผิวดำแดง หน้าตาหล่อเหลาคมคาย มีนกออกหรือนกอินทรีทะเลเกาะอยู่บนไหล่ข้างซ้าย ตอนนั้นแซะห์กล็อมบ็อคพูดได้สิบเอ็ดภาษารวมทั้งภาษานกออก Now it is time for us to tell you that the trader from Trengganu was named Saeh Klom Bok. He was a thickset, coppery-skinned man with a handsome face, one hundred and fifty-five centimetres tall. He had a sea eagle clutching his left shoulder. At the time, Saeh Klom Bok spoke eleven languages, including sea eagle language. นกออก: white-bellied sea eagle
ตอนนั้นเรือของแซะห์กล็อมบ็อคถูกพายุพัดไปติดอยู่ในหมู่เกาะนิโคบา กลางมหาสมุทรอินเดีย ตอนนั้นเขาได้รับการช่วยเหลือจากชาวพื้นเมืองของที่นั่น ตอนนั้นกว่าจะซ่อมเรือเสร็จแซะห์กล็อมบ็อคก็พูดภาษาของชาวหมู่เกาะได้อย่างคล่องแคล่ว นกออกคู่ใจตัวนั้นเขาก็ได้มาจากที่นั่น ตอนนั้นมันพูดกับเขาเป็นภาษาอินเดียปนกับภาษาชาวพื้นเมืองของหมู่เกาะนิโคบา ต่อมามันก็เกาะไหล่ข้างซ้ายของแซะห์กล็อมบ็อคไปทั่วทุกท่าเรือของเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ At the time, Saeh Klom Bok’s boat had been caught in a storm that took it to the Nicobar Islands in the middle of the Indian Ocean. At the time, he received help from the local people. By the time his boat was repaired, he spoke the islanders’ language fluently and it was there that he found his boon companion the sea eagle. At the time, it spoke with him in Hindu mixed with the Nicobar dialect. Later, it settled onto Saeh Klom Bok’s left shoulder and in this fashion went to every Southeast Asian seaport.
ตอนนั้นมันจึงพูดกับเขาด้วยภาษาต่างๆ ผสมปนเปกันถึงสิบภาษาในแต่ละประโยค เช่น ภาษาชาวหมู่เกาะนิโคบา ภาษาอินเดีย ภาษาโปรตุเกส ภาษาดัชท์ ภาษาอังกฤษ ภาษาอาหรับ ภาษามลายู ภาษาจีน ภาษาญี่ปุ่น และภาษาไทย เว้นแต่พยางค์สั้นๆ เท่านั้นที่มันเลือกภาษาใดภาษาหนึ่งตามแต่จะนึกขึ้นมาได้ ตอนนั้นแซะห์กล็อมบ็อคจึงต้องพูดกับนกออกด้วยภาษาลูกผสมที่มันประดิษฐ์ขึ้น และเป็นภาษาซึ่งไม่มีมนุษย์คนใดเข้าใจนอกจากนกออกเพื่อนคู่ใจบนไหล่ข้างซ้ายของเขาเพียงเท่านั้น At the time, it thus spoke with him in a concatenation of ten languages in the same sentence, for example the Nicobar dialect, Hindu, Portuguese, Dutch, English, Arabic, Malay, Chinese, Japanese and Thai. For the shortest sentences, it chose whichever language it could think of. At the time, Saeh Klom Bok had to speak to it in the pidgin it came up with and it was a pidgin no one could understand but the sea eagle, the boon companion clutching his left shoulder.
ตอนนั้นปัตตานีจำเป็นต้องมีปืนใหญ่ไว้ป้องกันภัยจากศัตรู และการที่จะมีปืนใหญ่ได้นั้นย่อมต้องใช้ทองเหลืองจำนวนมาก ตอนนั้นกษัตริยาแห่งปัตตานีพระองค์ใหม่จึงออกกฎห้ามทุกคนซื้อขายทองเหลือง ตอนนั้นพระองค์ยังมีคำสั่งว่า หากชาวเมืองคนใดมีทองเหลืองอยู่ในครอบครอง จะต้องนำมาถวายให้แก่พระองค์ ตอนนั้นทองเหลืองที่แซะห์กล็อมบ็อคลักลอบซื้อมาจากเสนาบดีกลุ่มหนึ่งนั้น ก็เพื่อนำไปขายให้แก่พ่อค้าชาวสยามอีกทอดหนึ่ง At the time, Pattani had to have cannons to protect itself from foes, and to procure cannons had to have brass in enormous quantities. At the time, the new Monarch of Pattani thus issued an edict forbidding everyone from trading in brass. He further ordered any citizen of Pattani in possession of brass to donate it to the royal coffers. At the time, if Saeh Klom Bok bought brass from a group of ministers, it was to resell it to Siamese traders in turn.
ส่วนพ่อค้าชาวสยามจะนำมันไปใช้เองหรือขายต่อให้ใครอีกทอดนั้นเราไม่รู้… ถึงรู้ บางทีเรื่องบางเรื่องเราก็ไม่ควรเล่า เพราะโดยขนบของเรื่องเล่าที่ยึดถือกันมาแต่บรมสมกัลป์นั้น เชื่อกันว่าเราไม่ควรใส่ส่วนที่เกินเลยเข้ามาให้เกะกะรุงรัง เพราะว่ากันว่ามันเป็นกฎกติกาที่ต้องปฏิบัติตามอย่างเคร่งครัด เช่นเราไม่ควรบอกว่าตอนนั้นมิเกล เด เซร์บันเตสผู้ให้กำเนิดดอนกิโฆเต้แห่งลามันช่าอันโด่งดังเพิ่งเสียชีวิต เช่นเราไม่ควรบอกว่าวิลเลียม เช็คสเปียร์ก็เพิ่งเสียชีวิตเรื่องเหล่านี้เราไม่ควรใส่เข้ามาเหตุเพราะว่ามันไม่ส่งผลต่อทิศทางของเรื่อง As for the Siamese traders, whether they bought it to use for themselves or would sell it in turn whomever to, this we do not know. Even if we did, sometimes some stories are better left untold, because by the conventions of storytelling held from time out of mind it is believed that we shouldn’t complicate a story with superfluous elements, because it is said that these are rules and regulations that must be followed strictly. For example, we should not say that at the time Miguel de Cervantes, the creator of the famous Don Quixote de la Mancha, had just passed away; nor should we say that William Shakespeare had just passed away. Details of this kind we should not insert for the reason that they have no bearing on the direction of the tale! บรมสมกัลป์: กัลป์ (kan)
means ‘eternity’, ‘a very long time’; บรม (borom) is an adverb meaning ‘supreme(ly)’, ‘sublime(ly)’, ‘blissful(ly)’, ‘arch’ or even ‘super’
or ‘mega’.
ตอนนั้นเมื่อข่าวการละเมิดกฎข้อห้ามอันศักดิ์สิทธิ์กระพือกระเพื่อมไปเข้าหูกษัตริยาแห่งปัตตานี แซะห์กล็อมบ็อค พ่อค้าจากตรังกานูจึงถูกทหารจับตัวไว้ในข้อหากบฎต่อราชอาณาจักร ตอนนั้นเขาถูกควบคุมตัวเข้าไปในราชวังเพื่อให้กษัตริยาแห่งปัตตานีไต่สวนหาความจริง ตอนนั้นนกออกของเขาก็ยังเกาะอยู่บนไหล่ข้างซ้าย ตอนนั้นคู่หูทั้งสองก็ยังคงพูดกันด้วยภาษาของพวกเขา At the time, when news of a breach of the holy writ spread out and came to the ears of the Monarch of Pattani, Saeh Klom Bok, the trader from Trengganu, was arrested by soldiers under the accusation of rebellion against the kingdom. At the time, he was apprehended and sent to the palace for the Monarch of Pattani to ascertain the truth. At the time, his sea eagle still clung to his left shoulder. At the time, the two boon companions still spoke in their private language. Rebellion? That’s what the text
says. Treason might have been
a more likely charge.
ตอนนั้นแซะห์กล็อมบ็อคจึงพูดกับพระองค์ว่า ในฐานะพ่อค้าข้ามั่นใจว่าไม่ได้ทำอะไรผิด กฎกติกาซึ่งพระองค์ตั้งขึ้นมาต่างหากที่ไม่ถูกต้อง At the time, Saeh Klom Bok told the king: As a trader, I am certain I did nothing wrong. It is the rules and regulations you have made that are not right.
ตอนนั้นเมื่อได้ยินพ่อค้าจากตรังกานูพูดเช่นนั้น นกออกก็หัวเราะชอบใจพร้อมกับแปลคำพูดนั้นเป็นภาษาของมันเอง At the time, when he heard the trader from Trengganu speak like that, the sea eagle laughed in delight as it translated those words into its own language.
ตอนนั้นกษัตริยาแห่งปัตตานีได้ยินดังนั้นจึงสั่งให้ทหารนำตัวพ่อค้าจากตรังกานูและนกออกของเขาแห่ประจานไปรอบๆ เมือง At the time, upon hearing this the Monarch of Pattani ordered his soldiers to have the trader from Trengganu and his sea eagle publicly humiliated by parading them around town.
ตอนนั้นลมสินค้ากำลังโหมกระหน่ำเข้ามายังอ่าวปัตตานี ตอนนั้นนกออกซึ่งเกาะอยู่บนไหล่ของแซะห์กล็อมบ็อคก็กางปีกอันงามสง่าของมันราวกับกำลังร่อนอยู่เหนือมหาสมุทร At the time, the trade wind was blasting into the Bay of Pattani. At the time, the sea eagle, which still clung to Saeh Klom Bok’s shoulder, spread out its majestic wings as if it was gliding above the ocean.
ตอนนั้นแซะห์กล็อมบ็อคก็ถูกนำตัวไปยังลานประหาร ตอนนั้นแซะห์กล็อมบ็อคก็กล่าวลานกออกและบอกให้มันกลับไปยังหมู่เกาะนิโคบา ตอนนั้นสาวน้อยสาวใหญ่ ตลอดบรรดาแม่หม้ายที่มาห้อมล้อมดูการประหาร ต่างกระซิบกระซาบแก่กันว่า แม้จะเป็นชายร่างเล็กไปสักหน่อย แต่เขาก็เป็นพ่อค้าที่หล่อเหลาเอาการ หน้าตาคมคายคล้ายมีส่วนผสมของชาวอินเดียหรืออาหรับ หรืออะไรๆ ทำนองนั้น ตอนนั้นเพื่อนคู่หูของเขาแค่บินไปเกาะอยู่บนเสากระโดงเรือสินค้าที่ท่าเรือ ตอนนั้นในอ่าวปัตตานีคราคร่ำไปด้วยเรือสินค้าจากดินแดนต่างๆ At the time, Saeh Klom Bok was taken to the execution grounds. At the time, Saeh Klom Bok said goodbye to the sea eagle and told it to return to the Nicobar Islands. At the time, the women old and young, widows included, who thronged the grounds to watch the execution whispered to one another that, though he was a bit on the short side, he was a really handsome trader whose sharp features denoted Indian or Arab blood or something like that. At the time, his boon companion merely flew out and settled on the mast of a trade ship in the harbour. At the time, the Bay of Pattani was teeming with trade ships from various lands.
ตอนนั้นกษัตริยาแห่งปัตตานีเสด็จมายังลานประหารและถามแซะห์กล็อมบ็อคเป็นครั้งสุดท้ายว่า เขาได้สำนึกผิดแล้วหรือไม่กับการกระทำของตน ตอนนั้นพ่อค้าจากตรังกานูก็ตอบออกไปอย่างเด็ดเดี่ยวว่า ในฐานะพ่อค้าข้ามั่นใจว่าไม่ได้ทำอะไรผิด กฎกติกาซึ่งพระองค์ตั้งขึ้นมาต่างหากที่ไม่ถูกต้อง At the time, the Monarch of Pattani came to the execution grounds and asked Saeh Klom Bok for the last time whether he repented for what he had done. At the time, the trader from Trengganu answered resolutely: As a trader I am certain I did nothing wrong. It is the rules and regulations you have made that are not right.
ตอนนั้นแซะห์กล็อมบ็อคจึงถูกประหารชีวิต So, at the time, Saeh Klom Bok was executed.
ตอนนั้นเสนาบดีกลุ่มที่ลักลอบขายทองเหลืองให้แก่แซะห์กล็อมบ็อค กำลังโรมรันพันตูอยู่กับการเมืองในราชสำนัก ตอนนั้นกษัตริยาแห่งปัตตานียกเจ้าหญิงองค์หนึ่งให้แต่งงานกับบุตรชายเจ้า เมืองพัทลุง ตอนนั้นเมืองพัทลุงอยู่ภายใต้การดูแลของเมืองลิกอร์ ตอนนั้นเมืองลิกอร์อยู่ภายใต้การปกครองของอยุธยา ตอนนั้นเห็นได้ชัดว่ากษัตริยาแห่งปัตตานีทรงกระทำเช่นนั้นเพราะเหตุผลทางการ เมือง อันที่จริงการกระทำอะไรๆเช่นนั้นก็เป็นจารีตทางการเมืองอันเก่าแก่ของเอเชียตะวันออกเฉียงใต้อยู่แล้ว อย่างน้อยๆ อาณาจักรปัตตานีในห้วงเวลาที่ปกครองด้วยกษัตริยาทั้ง 4 พระองค์ก็บอกเราเช่นนั้น At the time, the group of ministers who had fraudulently sold brass to Saeh Klom Bok were engaged in a pitched battle of palace politics. At the time, the Monarch of Pattani singled out a princess to marry the son of the ruler of Patalung. At the time, Patalung was under the rule of Ligor*. At the time, Ligor was under the administration of Ayudhya. At the time, it was clear that the Monarch of Pattani acted like this for political reasons. Actually, this sort of stratagem was a time-honoured political custom in Southeast Asia. At least, the Kingdom of Pattani during the rule of its four monarchs tells us this much. Patalung: old spelling of Phatthalung.  

=

* Present-day
Nakhon Si Thammarat
in Southern Thailand.

ตอนนั้นบรรดาเรือสินค้าจากมะละกา มากัสซาร์ สุมาตรา-ปัตตาเวีย อินเดีย อาหรับ และยุโรปกำลังแล่นออกจากท่าฝ่าคลื่นลมมุ่งหน้ามายังอาณาจักรปัตตานี At the time, trade ships from Malacca, Makassar, Sumatra-Batavia, India, Arabia and Europe were lighting out and heading for the Kingdom of Pattani.
ตอนนั้นเรือสินค้าจากอ่าวปัตตานีกำลังรอเรือจากอีกฟากโลกเพื่อเดินทางฝ่าคลื่นลมกลับสู่สยาม จามปา ญี่ปุ่น โมลุกกะ และจีน At the time, cargo ships from the Bay of Pattani were waiting for the ships from the other side of the world to brave winds and waves and return to Siam, Champa*, Japan, the Moluccas and China. * Kingdom of the Chams
along the coast of what is now southern and central Vietnam.
ตอนนั้นศพของแซะห์กล็อมบ็อค พ่อค้าจากตรังกานู ถูกนำไปโยนทิ้งลงทะเล At the time, the body of Saeh Klom Bok, the trader from Trengganu, was cast into the sea.
ตอนนั้นเรื่องควรจะจบแค่นี้ At the time, the story should have ended here.
ตอนนี้เรื่องน่าจะจบลงเพียงแค่นั้นหากว่าศพของแซะห์กล็อมบ็อคจมลงสู่ทะเล และหายสาบสูญไปอย่างเงียบๆ Now, the story should end here – had Saeh Klom Bok’s body sunk into the sea and disappeared quietly.
ตอนนี้เรื่องเล่าเรื่องนี้กลับไม่เป็นเช่นนั้น Now, it turns out that the tale didn’t end like that.
ตอนนั้นนอกจากจะไม่จมน้ำแล้ว ศพของแซะห์กล็อมบ็อคยังลอยทวนน้ำ ผ่านปากน้ำเข้าไปในคลองกรือเซะ มุ่งตรงขึ้นไปทางต้นน้ำ โดยมีนกออกตัวหนึ่งเกาะอยู่บนไหล่ซ้าย พร้อมกับพูดภาษามลายูซ้ำแล้วซ้ำเล่าว่า ข้าไม่ได้ทำอะไรผิด กฎกติกาซึ่งพระองค์ตั้งขึ้นมาต่างหากที่ไม่ถูกต้อง At the time, instead of sinking into the water, the body of Saeh Klom Bok floated against the tide, went past the estuary into the Krueseh canal and made straight for the source of the water with a sea eagle on its left shoulder that kept repeating on and on in Malay, I have done nothing wrong, it is the king’s rules and regulations that are not right.
ตอนนั้นนอกจากจะไม่จมน้ำแล้ว ศพของแซะห์กล็อมบ็อคยังลอยทวนน้ำ ผ่านปากน้ำเข้าไปในคลองกรือเซะในท่ายืนก้มหน้าราวกับกำลังละหมาด โดยมีนกออกตัวหนึ่งเกาะอยู่บนไหล่ซ้าย At the time, instead of sinking into the seawater, the body of Saeh Klom Bok floated against the tide, went past the estuary and into the Krueseh canal, floating erect and bent forward as if in Muslim worship, with a sea-eagle on its left shoulder.
ตอนนั้นชาวเมืองต่างพากันประหวั่นพรั่นพรึงต่อเหตุการณ์แปลกประหลาดมหัศจรรย์ที่เกิดขึ้นในอาณาจักรของพวกเขา ตอนนั้นพวกทหารจึงขู่ตะคอกให้นกออกสงบปากสงบคำ พร้อมกับไล่มันออกจากไหล่ซ้ายของศพ ก่อนช่วยกันมัดร่างไร้ชีวิตของพ่อค้าจากตรังกานูลากขึ้นจากคลองกรือเซะ เอาไปโยนลงทะเลอีกครั้ง At the time, the town dwellers were all terrified by the outlandish miracle happening in their kingdom. At the time, the soldiers shouted to the sea eagle to keep quiet and chased it from the shoulder of the corpse before helping one another tie up the body of the trader from Terengganu, pull it out of the Krueseh canal and cast it into the sea once again. สงบปากสงบคำ: the temptation
was to translate this
as ‘to keep its beak shut’.
ตอนนั้นเหตุการณ์ทุกอย่างยังคงดำเนินไปเช่นเดิม At the time, everything kept happening as before.
ตอนนั้นนอกจากไม่จมน้ำแล้ว ศพของแซะห์กล็อมบ็อคยังลอยทวนน้ำ ผ่านปากน้ำเข้าไปในคลองกรือเซะในท่ายืนก้มหน้าราวกับกำลังละหมาด โดยมีนกออกตัวหนึ่งพูดประโยคเดิมซ้ำไปซ้ำมาอยู่บนไหล่ซ้าย At the time, besides not sinking into the seawater, the body of Saeh Klom Bok still floated against the tide past the estuary and into the Krueseh canal, erect and bent forward as if in Muslim worship, with a sea eagle repeating the same sentence over and over as it stood on its left shoulder.
ตอนนั้นพวกทหารก็ช่วยกันตะเพิดนกออกออกจากไหล่ซ้ายของศพ และจับมัดศพพ่อค้าจากตรังกานูขึ้นจากคลองกรือเซะเพื่อเอาไปโยนลงทะเลอีกหน At the time, the soldiers helped one another chase the bird away from the left shoulder of the corpse and took the body of the trader from Trengganu out of the Krueseh canal and went and cast it into the sea once more.
ตอนนั้นเหตุการณ์ทุกอย่างยังคงดำเนินไปเช่นเดิม At the time, everything kept happening as before.
ตอนนั้นเหตุการณ์ทุกอย่างยังคงดำเนินไปเช่นนี้ ครั้งแล้วครั้งเล่า At the time, it happened like this time and time again.
ตอนนั้นเมื่อหมดหนทางที่จะจัดการกับศพของแซะห์กล็อมบ็อค พวกทหารก็นำเรื่องที่เกิดขึ้นไปรายงานกษัตริยาแห่งปัตตานี ตอนนั้นพระองค์จึงสั่งหัวหน้าชาวประมงประจำอาณาจักรไปบอกแก่นกออกว่าให้มันหุบปาก และนำศพเจ้าปัญหาไปฝังไว้นอกเมือง เหตุเพราะว่าเป็นศพของกบฎ ไม่ควรฝังร่วมกับศพอื่นๆ At the time, when they were at their wits’ end about how to cope with the body of Saeh Klom Bok, the soldiers reported what had happened to the Monarch of Pattani. At the time, the Monarch of Pattani ordered the head of the fishermen of the kingdom to tell the sea eagle to shut up and to take the confounded corpse and have it buried outside of town, because it was the corpse of a rebel, it didn’t deserve to be buried with the other bodies.
ตอนนั้นหัวหน้าชาวประมงคนนั้นจึงพูดกับนกออกเป็นภาษามลายูว่า หากมันไม่ยอมหยุดพูดประโยคนั้นกษัตริยาแห่งปัตตานีจะถือว่ามันเป็นกบฎ ตอนนั้นเมื่อได้ยินเช่นนั้นนกออกของแซะห์กล็อมบ็อคก็หัวเราะชอบใจ ก่อนผละจากไหล่ซ้ายของพ่อค้าจากตรังกานูบินไปเกาะตรงเสากระโดงเรืออีกครั้ง ตอนนั้นหัวหน้าชาวประมงจึงจับศพพ่อค้าจากตรังกานูมัดด้วยเชือกป่าน โยนลงเรือ และพายออกไปทางปากน้ำฟากตรงข้ามของเมือง จัดการวัดความยาวของศพได้ร้อยห้าสิบห้าเซ็นติเมตร และลงมือขุดหลุมเตรียมฝัง At the time, the head of the fishermen told the sea eagle in Malay that if it didn’t stop uttering that sentence, the Monarch of Pattani would consider it a rebel. At the time, upon hearing this, Saeh Klom Bok’s sea eagle laughed in delight before leaving the left shoulder of the body to settle on a ship mast once again. At the time, the head of the fishermen thus took the body of the trader from Trengganu, tied it up with hemp ropes, hoisted it onto his boat and rowed out of the estuary to a site away from town. He measured the length of the corpse and finding it was one hundred and fifty-five centimetres undertook to dig a grave to bury it.
ตอนนั้นหัวหน้าชาวประมงขุดหลุมศพเสร็จเรียบร้อยแล้ว แต่ก็ไม่สามารถเอาศพแซะห์กล็อมบ็อคหย่อนลงไปในหลุมได้ เหตุเพราะว่าขณะที่เขากำลังเอาศพหย่อนลงหลุมอยู่นั้น ความยาวของศพกลับเพิ่มมากขึ้น At the time, the head of the fishermen finished digging the grave properly but was unable to get the body of Saeh Klom Bok to fit into the grave for the reason that, as he placed it inside the grave, the body kept lengthening.
ตอนนั้นหัวหน้าชาวประมงจึงจัดการวัดความยาวของศพใหม่ ตอนนั้นวัดได้ร้อยหกสิบห้าเซ็นติเมตรตอนนั้นเขาจึงขุดหลุมยาวออกไปมากกว่าเดิม และพอจะหย่อนลงหลุม ความยาวของศพก็เพิ่มขึ้นอีก At the time, the head of the fishermen measured the length of the body again. This time, he found one hundred and sixty-five centimetres. So he dug some more to lengthen the grave and as he placed the body inside it, it had lengthened again.
ตอนนั้นหัวหน้าชาวประมงจึงจัดการวัดความยาวของศพใหม่อีกครั้ง และวัดได้ร้อยเจ็ดสิบห้าเซ็นติเมตร ตอนนั้นเขาจึงขุดหลุมยาวออกไปมากกว่าเดิม และพอจะหย่อนลงหลุมความยาวของศพก็เพิ่มขึ้นอีก At the time, the head of the fishermen measured the body yet again and found one hundred and sixty-five centimetres. So he lengthened the grave and as he placed the body inside it, the length of the body had increased yet again. One ‘at the time’ too many
– I mean one less.
ตอนนั้นหัวหน้าชาวประมงวัดความยาวของศพใหม่ ตอนนั้นหัวหน้าชาวประมงก็ขุดหลุมยาวออกไปมากกว่าเดิมอีก ตอนนั้นความยาวของศพก็เพิ่มขึ้นอีกสิบเซ็นติเมตร At the time, the head of the fishermen measured the body anew and dug some more to further lengthen the grave. This time, the length of the body had increased by ten centimetres. This time? This translator
can’t be trusted!
ตอนนั้นเหตุการณ์เป็นเช่นนี้ ครั้งแล้วครั้งเล่า At the time, this happened time and time again.
ตอนนั้นทั้งศพและหลุมยืดยาวขนานไปตามหาดทรายสีขาวริมฝั่งราวไม่มีที่สิ้นสุด At the time, both body and hole stretched parallel along the white sand beach of the shore as if they would never end.
ตอนนั้นหัวหน้าชาวประมงคนนั้นจึงต้องขอพรจากองค์อัลเลาะฮ์ ขอให้ศพของแซะห์กล็อมบ็อคหยุดขยายความยาวเพื่อจะได้ฝังให้ถูกต้องตามประเพณีของมุสลิมที่ดี At the time, the head of the fishermen had to ask for Allah’s blessing, for the body of Saeh Klom Bok to stop lengthening in order to be properly buried as is the custom for good Muslims.
ตอนนั้นพอหัวหน้าชาวประมงขอพรจากองค์อัลเลาะฮ์ ศพของแซะห์กล็อมบ็อคก็หยุดยาว ตอนนั้นหัวหน้าชาวประมงก็ฝังศพแซะห์กล็อมบ็อค พ่อค้าจากตรังกานู ได้สำเร็จ ตอนนั้น นกออกก็โผขึ้นจากเสากระโดงเรือ บินวนเหนือหลุมศพแซะห์กล็อมบ็อคเจ็ดรอบ พร้อมกับพูดเป็นภาษาโปรตุเกสด้วยน้ำเสียงสั่นพร่าว่า เออเดวส ซึ่งแปลว่าลาก่อน และวาดปีกบินตัดข้ามคาบสมุทรมลายูมุ่งหน้าไปยังหมู่เกาะนิโคบา กลางมหาสมุทรอินเดีย At the time, as the head of the fishermen asked for Allah’s intercession, the body of Saeh Klom Bok stopped lengthening. At the time, the head of the fishermen buried the body of Saeh Klom Bok, the trader from Trengganu, successfully. At the time, the sea eagle left the mast of the ship and flew over the grave of Saeh Klom Bok seven times while saying in Portuguese in a quivering voice Adeus, which means ‘Goodbye’, and flapping its wings flew across the Malay Peninsula headed for the Nicobar Islands in the middle of the Indian Ocean.
ตอนนี้เรื่องน่าจะจบลงเพียงแค่นั้น Now the story should end here.
ตอนนั้นเรื่องควรจะจบลงเพียงเท่านี้ หากตอนนั้นร่างของแซะห์กล็อมบ็อคที่ถูกฝังไปเรียบร้อยแล้วจะไม่ทำให้หาดทรายสีขาวบริเวณหลุมศพอันยาวเหยียดของเขาค่อยๆ กลายเป็นสีแดง At the time, the story should have ended, had the body of Saeh Klom Bok which had been properly buried not made the white sand around the grave slowly turn red.
ตอนนั้นสีแดงนั้นก็ค่อยๆ ซึมซ่านแผ่ไปตามหาดทรายชายฝั่ง ตอนนั้นสีแดงนั้นก็ค่อยๆ ซึมซ่านลงสู่อ่าวไทยและทะเลจีนใต้ ตอนนั้นสีแดงนั้นก็ค่อยๆ กระเพื่อมขยายอาณาเขตกว้างไกลออกไป… At the time, that red slowly permeated the sand beach along the shore. At the time, that red slowly oozed towards the Gulf of Siam and the South China Sea. At the time, that red slowly rippled over an ever-widening territory … อ่าวไทย: Gulf of Thailand,
but ‘at the time’ it was
the Gulf of Siam.
ตอนนี้คือครึ่งแรกของศตวรรษที่ 21 Now it is the first half of the twenty-first century.
ตอนนี้เหล่าตุ๊กตาบลายธ์จากญี่ปุ่นโฉบเฉี่ยวเฉิดฉายอยู่ที่โน่นที่นี่ทั่วทั้งกรุงเทพมหานคร ตอนนี้เราสามารถสั่งซื้อดอน กิโฆเต้แห่งลามันช่า ฉบับภาษาสเปน และภาษาอื่นๆ จากอะเมซอนดอทคอมหรือจากร้านหนังสือออนไลน์ได้ แม้เราจะอยู่ในห้องนอน ห้องน้ำ หรือทุกหนทุกแห่งทั้งในโลกนี้และโลกหน้า ตอนนี้เราสามารถหาซื้ออะไรต่อมิอะไรได้ทุกอย่างทางอีเบย์ แม้แต่แปรงสีฟันใช้แล้วของบริตนีย์ สเปียร์ หรือแม้แต่สิ่งซึ่งไม่มีใครคาดคิดว่าจะซื้อขายกันได้ อย่างเช่นที่หนุ่มใหญ่จากประเทศอังกฤษคนหนึ่ง ประกาศขายชีวิตที่เหลือของตัวเองผ่านเว็บไซต์ และมีคนเข้าไปประมูลในราคาเกือบร้อยล้านบาท เช่นที่นักศึกษาสาวจากประเทศสหรัฐอเมริกาคนหนึ่ง ประกาศขายพรหมจรรย์ของตัวเองผ่านเว็บไซต์ และมีคนเข้าไปประมูลในราคาเกือบสองร้อยล้านบาท Now, Blythe dolls from Japan are being pounced on throughout Bangkok. Now we are able to order Don Quixote de la Mancha in Spanish and other languages from amazon.com or from any online bookshop, even when we are in the bedroom, in the bathroom or anywhere else, in this world as in the next. Now we are able to purchase absolutely everything from eBay, even used toothbrushes from Britney Spears or even things nobody thought would ever be traded easily. Such as when a British young man put the remaining of his life up for sale on a website and had bidders ready to fork out almost a hundred million baht. Such as when an American student put her virginity up for sale on a website and had bidders ready to fork out almost two hundred million baht.
ตอนนี้จีนพยายามลัดเลาะเซาะซอนผืนแผ่นดินใหญ่เอเชียตะวันออกเฉียงใต้ เพื่อหาทางออกทะเลจีนใต้และมหาสมุทรอินเดีย ตอนนี้ประเทศไทยกำลังเตรียมตัวจัดงานรำลึก 500 ปีความสัมพันธ์ระหว่างอยุธยากับโปรตุเกส และมะละกาก็จะรำลึกวาระครบรอบ 500 ปีที่ถูกโปรตุเกสยึดครอง Now China is trying to wear away or circumvent Southeast Asian countries to find ways to gain access to the South China Sea and the Indian Ocean. Now Thailand is getting ready to commemorate five hundred years of relations with Portugal, and Malacca will commemorate five hundred years of Portuguese rule.
ตอนนี้ยูเนสโกส่งสัญญาณว่าอาจจะถอดถอนอยุธยาออกจากการเป็นเมืองมรดกโลก ตอนนี้เผด็การ ทหารพม่ายังคงกักขังนางออง ซาน ซูจีไว้ภายในบ้านของเธอกลางกรุงย่างกุ้ง อีกทั้งทหารเหล่านั้นยังพยายามฆ่าวัวทุกตัวของชนกลุ่มน้อย ด้วยข้อกล่าวหาว่าวัวเหล่านั้นเป็นกบฎ เพราะทำตัวเป็นลูกหาบขนเสบียงให้แก่ศัตรู Now, UNESCO is sending warnings that it might withdraw Ayutthaya’s status as a World Heritage Site. Now, the military dictatorship in Burma is still confining Aung San Suu Kyi to house arrest in Rangoon. Besides, those soldiers are trying to kill all the cows of the tribal minorities with the allegation that those cows are rebels because they act as conveyors of victuals to the enemy.
ตอนนี้ดูเหมือนว่าเราจะออกนอกลู่นอกทางจากกฎกติกาบางอย่างของเรื่องเล่ามาไกลมากเกินไปแล้ว Now it seems that we have gone much beyond some of the rules of storytelling.
ตอนนี้ร่างของแซะห์กล็อมบ็อค พ่อค้าจากตรังกานู ยังคงถูกฝังอยู่บนผืนแผ่นดินปัตตานีโบราณ Now the body of Saeh Klom Bok, the trader from Trengganu, is still buried in ancient Pattani soil.
ตอนนั้นสีแดงนี้… At the time, this red…
ตอนนี้สีแดงนั้นยังคงกระเพื่อม… Now that red is still making ripples…
ตอนนี้สีแดงนั้นยังคงกระเพื่อมขยายอาณาเขตกว้างไกลออกไป จากทะเลจีนใต้ มหาสมุทรอินเดีย แปซิฟิก เมดิเตอร์เรเนียน… Now, that red is still making ripples, expanding the territory further from the South China Sea, the Indian Ocean, the Pacific, the Mediterranean…
ตอนนี้สีแดงนั้นถูกลมสินค้าของศตวรรษที่ 21 พัดหอบขึ้นฟ้า เคลื่อนผ่านมหาบุโรบุโด นครวัดนครธม วัดพระแก้ว พระราชวังโปตาลา มหาหิมาลัย ไซบีเรีย ทะเลทรายโกบี… โดยที่ไม่มีใครคนใด หรืออำนาจศักดิ์สิทธิ์ใดๆ หยุดยั้งไว้ได้ Now that red is blown sky high by the trade winds of the twenty-first century, moving past Borobudur, Angkor Wat, Angkor Tom, the Temple of the Emerald Buddha, the Potala Palace, the Himalayas, Siberia, the Gobi desert … with no one or no sacred power able to stop it.
= =
เขียน 27 ธันวาคม 2551 –12 มกราคม 2552
เรื่องสั้นรางวัลยอดเยี่ยม
จุดประกายอวอร์ด–51
First printed in The greatest magic and other stories,
a 2011 collection
of short stories by the author.
= =
Siriworn Kaewkan, born in 1968 in the South of Thailand, poet, novelist and free spirit. He is the author of The murder case of Tok Imam Satorpa Karde and A scattered world, both novels available in English (PDF e-books) from thaifiction.com. =