The innocent – Saowaree

Here is a classic example of a Thai story under the dominant Buddhist ideology, down to its feel-good, faith-restoring denouement. It’s also, I swear, the last story on abortion I’ll inflict on you here. MB

ผู้บริสุทธิ์

The innocent

 
Blue-Eyed-Catrev Blue-Eyed-Cat  

เสาวรี

SAOWAREE

 
    TRANSLATOR’S KITCHEN
= =  
บ้านครึ่งตึกครึ่งไม้หลังนั้นซ่อนตัวอยู่ในดงไม้หนาทึบ ดูรกครึ้มมากกว่าร่มรื่น ลมพัดแรงจนรู้สึกหนาว คืนนี้พระจันทร์ครึ่งซีก เว้าแหว่ง ดูน่ากลัว กลิ่นดอกการเวกริมรั้วหอมเอียนๆ ขึ้นมาอย่างประหลาด The house, built of wood above concrete, was hidden in a thick grove which looked wild rather than shady. The wind was so strong we felt cold. Tonight the moon was cut in half, with one half missing. It looked scary. Odd- ly, the smell of the climbing ylang- ylang near the fence was sickly sweet. ครึ่งตึกครึ่งไม้: literally, ‘half building, half wood’.
“เข้ามาสิ” พี่ต้อยกวักมือเรียก ‘Come in,’ Toi called out, beckoning with her hand.  
รั้วไม้ระแนงเตี้ยๆ เพียงใช้ลวดคล้องไว้หลวมๆ ถูกปลดออกโดยง่ายเมื่อก้าวล่วงเข้าเขตรั้วบ้าน ขณะนั้นโลกทั้งโลกดูเหมือนจะหยุดหมุนไปชั่วขณะ The low lath fence had a loose wire bolt easy to open. When we stepped into the compound, it seemed the whole world had stopped revolving for a while. [Wonderful alliterations in the first part of this paragraph which can’t be duplicated.]
เราสองคนเดินตามพี่ต้อยเข้าไปข้างในกระทั่งถึงหน้าห้องเล็กๆ ฉันชะงักเท้าไว้แค่นั้น จับมือเธอบีบเบาๆ เธอยืนนิ่ง มือเย็นเฉียบ พี่ต้อยพาเธอหายเข้าไปในห้องเล็กๆ นั้น The two of us followed Toi inside into a small room. I stopped right there, grabbed her hand and pressed it lightly. She stood still. Her hand was icy cold. Toi took her inside that small room.  
ไม่ได้ยินเสียงอะไรอีก ไม่มีใครและอะไรที่จะมาทำให้วิตกกังวล There was nothing to hear any longer. There was no one and nothing to worry about.  
ฉันนั่งริมระเบียง รู้สึกผ่อนคลาย นังแมวท้องแก่เดินอุ้ยอ้ายผ่านไป ฉันเรียกมัน “เหมียว … เหมียว” มันหยุดจ้องหน้า ดวงตาสีฟ้าของมันใสแจ๋วเหมือนลูกแก้ว มันรู้เรื่องนี่นา I sat at the edge of the veranda, feeling relaxed. A heavily pregnant cat lumbered by. I called it. ‘Miao! … Miao!’ It stopped and stared. Its light- blue eyes were as clear as crystal balls and had that knowing look.  
“เมี้ยว” มันร้องคำเดียว ดวงตาสีฟ้าใสยังจ้องเป๋ง ‘Miao.’ It cried once, the light-blue eyes still staring insistently.  
ฉันรู้สึกหวาดระแวง มันรู้อะไรบ้างแล้วในบ้านหลังนี้ I felt mistrustful. It must know what went on in this house.  
“ไป ไปให้พ้น” ฉันโบกมือไล่ กระทืบเท้าเบาๆ ‘Shoo! Go away!’ I shook my hand to chase it away, tapped my feet lightly.  
เสียงประตูเปิด พี่ต้อยโผล่หน้าดำๆ ออกมาพร้อมกับกวักมือเรียก Sound of a door opening. Toi’s swarthy face peered out as she beckoned with her hand.  
“เสร็จแล้วหรือคะ” ‘Are you through?’  
“ยัง … เข้าใจคุยกับเขาหน่อย” มือใหญ่เทอะทะของพี่ต้องเอื้อมมาตบไหล่ฉันเบาๆ พร้อมกับเสียงหัวเราะ ‘Not yet … Know how to talk to her.’ Toi’s big, dumpy hand stretched out to tap me on the shoulder lightly as her laugh resounded.  
ฉันรู้สึกขยะแขยง นัยน์ตาของพี่ต้อยดูต่ำช้า ผิวพรรณก็ดูสกปรกชวนคลื่นเหียน I felt disgusted. Toi’s eyes looked low and mean, and her skin looked dirty, nauseating.  
ภายในห้องแคบๆ นั้นเล็กและแคบ เธอนอนอยู่บนเตียงเหล็กค่อนข้างสูงเหมือนเตียงที่ใช้ในโรงพยาบาล ดวงตาแห้งแล้งมีน้ำตาไหลพราก พี่ต้อยยักไหล่หนาเทอะของตัวเอง The room was stuffy, small and cramped. She lay on a rather high iron bed like those used in hospitals. Her parched eyes were crying a river. Toi shook her thick shoulders.

=

=

[Parched eyes that cry a river? Oh, well…]

“เราต้องให้น้ำเกลือเธอหน่อย เธออดอาหารมาหลายชั่วโมงทีเดียว” พี่ต้อยพูด ‘We must give her a saline solution. She hasn’t eaten anything for hours,’ Toi said.  
ฉันมองไปรอบๆ ข้าง ที่นี่มันขุมนรกชัดๆ มีแต่ความร้อนรุ่มและทุกขเวทนาอยู่รอบตัว I looked around the room. This was really the bottom of hell. There was only vehemence and suffering all around.  
“ไม่มีอะไรเลวร้ายอีกแล้ว มันกำลังจบ แล้วก็เริ่มต้นกันใหม่อีกครั้งกับสิ่งดีๆ ฉันไม่คิดว่าจะต้อนรับคนที่มาที่นี่อีกเป็นครั้งที่สอง” ‘There’s nothing evil any longer. It’s about to end and good things will start all over again. I don’t think I’ll welcome those who come here a second time.’  
ฉันมองพี่ต้อยอย่างรังเกียจ เธอกำลังทำตัวเหมือนเป็นพระเจ้าผู้มีความเมตตา I looked at Toi with dislike. She was acting as if she were a god full of loving kindness.  
“อยู่เป็นเพื่อนฉันนะ” ร่างโทรมๆ บนเตียงพึมพำออกมา ‘Please stay to keep me company,’ the ramshackle body on the bed mum- bled.  
ฉันพยักหน้าช้าๆ I nodded my head slowly.  
พี่ต้อยฮัมเพลงเบาๆ ขณะใส่ถุงมือ Toi hummed a song as she put on gloves.  
“ฉันจะให้แวเลี่ยมเธอสักหน่อย เธอจะได้สบายขึ้น ผ่อนคลายไปกับกล้ามเนื้อที่คลายตัว” เธอยักไหล่อีก เสียงเพลงปีศาจยังคงล่วงผ่านลำคอของเธอออกมาเบาๆ นัยน์ตาเล็กหยีดูกลอกกลิ้ง “และมันอาจจะมีการเจ็บปวดบ้าง ฉันจะให้ยาระงับปวดเธอด้วย” ‘I’ll give her some Valium. She’ll feel better as her muscles relax.’ She shrugged her shoulders again. Her throat kept humming that damn song. Her small, screwed-up eyes looked shifty. ‘And there may be some pain. I’ll give her pills to take care of that too.’  
พี่ต้อยทำงานอย่างคล่องแคล่ว “มาสิ มาเป็นลูกมือให้ฉันหน่อย บางทีเธอเองก็น่าจะเรียนรู้ไว้บ้างนะ ไม่มีอะไรยากเลย สิ่งที่ยากก็คือการตัดสินใจเท่านั้นเอง” Toi worked smoothly. ‘Come here. Come and be my assistant. It’d be good for you to learn, actually. There’s nothing difficult. What’s difficult is coming to a decision, that’s all.’  
ฉันยืนนิ่ง กัดริมฝีปาก รู้สึกเหมือนกำลังตกนรก I stood still, bit my lips, feeling as if I’d fallen into hell.  
“เธอสนใจบ้างไหมล่ะ หรือว่าอยู่กับพวกเด็กเล็กๆ จนทำมันไม่ลง … ฮ่ะฮ่ะ ฉันแหย่เธอเล่นเท่านั้นน่ะ” ’Are you interested or have you been with little kids so long you can’t do it? … Ah ha, I’m only teasing you, you know.’  
ฉันปิดปากนิ่งสนิท ไม่มีประโยชน์อะไรเลยที่จะพูดมาก I held my mouth closed tight. There was no point saying anything much.  
พี่ต้อยเป็นพยาบาล เคยทำงานที่เดียวกับฉัน เธออยู่ห้องคลอดขณะที่ฉันอยู่กับเด็กทารกตั้งแต่แรกเกิด เด็กทารกที่ต้องใส่เครื่องช่วยหายใจเพื่อทวงสิทธิ์ในการมีชีวิตอยู่และต้องได้รับการดูแลอย่างดี เด็กๆ เหล่านี้จะถูกส่งมาจากห้องคลอดเป็นส่วนใหญ่ บางรายก็เป็นเด็กที่มาจากการทำแท้งไม่สำเร็จ คลอดก่อนกำหนด หรือพิกลพิการมาจากการทำแท้ง ดูเหมือนเวลานี้จะเป็นทีของพี่ต้อย ที่ผ่านมาเราไม่เคยพูดกันมากไปกว่าการทักทายกันตามมารยาท แต่โดยลึกๆ แล้วฉันรังเกียจการทำงานของพี่ต้อย เธอลาออกมาหลายปีแล้ว หลังการถูกสอบสวนเกี่ยวกับกรณีรับจ้างทำแท้งเถื่อน ฉันไม่เคยนึกถึงเธอเลย กระทั่งวันที่ฉันรับปากกับผู้หญิงคนหนึ่ง Toi was a nurse. She used to work in the same place as I did. She was in the delivery room while I stayed with the babies since they were born, babies that had to be under breathing apparatus to make good their right to live and who had to receive good care. Most of those children would be sent from the delivery room. Some came from failed abortions, were premature babies or were crippled from butcher- ed abortions. It looked as though now was Toi’s time. Before that we had never talked to each other other than exchanging polite greetings, but deep down I disliked her work. She had re- signed years ago after being investig- ated for being hired to practise illegal abortions. I never thought about her until I made a promise to a woman friend.  
เธอมาหาฉันด้วยความวิตกกังวล แก้มตอบและมีสิวขึ้นเต็มสองแก้ม She came to see me with worry, her cheeks hollow and full of pimples.  
“ช่วยหาสถานที่และอยู่เป็นเพื่อนฉันเท่านั้น” เธอพูด ‘Help me find the place and keep me company, that’s all I ask,’ she said.  
“เธอจะทำอย่างนั้นได้หรือ มันบาปนะ” ฉันพูดด้วยความตระหนก ‘Are you really going to do that? It’s a sin, you know,’ I said with alarm.  
เธอโบกมือ “ใครๆ ก็พูดอย่างนี้ พูดเหมือนที่เธอพูดทุกคำนั่นแหละ” เธอหันมามองหน้าฉัน ริมฝีปากสั่นระริก “ฉันขอร้องนะ คิดว่าฉันขอร้อง” เธอทอดกายลงอย่างอ่อนแรง ดวงตาอ้างว้าง หม่นมัว She waved her hand. ‘That’s what everybody says, just like you, word for word.’ She turned to stare at me, her lips quaking. ‘I’m begging you. You can’t refuse me that much.’ She stretched herself down wearily, her eyes empty, gloomy.  
ฉันมองออกไปนอกหน้าต่าง เราเป็นเพื่อนกันมานาน แต่ฉันก็ลำบากใจเหลือเกิน I looked out of the window. We had been friends for a long time but I was most distressed.  
“แค่ไปเป็นเพื่อนนะ ความเลวร้ายทั้งหมดจะอยู่ที่นี่…” เธอชี้หน้าตัวเอง “อยู่ที่ฉันเพียงคนเดียวเท่านั้น” ‘Just going there to keep me company, you know. All of the vileness will stay here.’ She pointed to herself. ‘With me alone.’  
ฉันไม่ยอมรับปาก จนกระทั่งเธอสารภาพว่าเด็กในท้องนั้นคือเลือดเนื้อเชื้อไขของใคร … ฉันตกอยู่ในสภาพช็อก I refused to promise until she confessed who the father of the child in her womb was … I fell in a state of shock.  
ในยุคที่ศีลธรรมเสื่อมทรามลง สถาบันครอบครัวอาจถูกทำลายโดยบุคคลที่เป็นหัวหน้าครอบครัว ความรักที่บริสุทธิ์ค่อยอันตรธานไป เหลือเพียงร่องรอยของความรักที่สกปรก นับวันเรื่องราวที่ไม่เคยได้ยินหรือได้ยินนานๆ ครั้งก็จะได้ยินบ่อยขึ้น และกลับกลายเป็นเรื่องเล่าธรรมดาๆ … ฉันช็อกเกินกว่าที่จะบอกอะไรได้มากกว่านี้ In an era when morality is decaying, the family institution was harmed by an individual who was head of the family. Pure love had vanished, leaving behind traces of a love that was dirty. What had never been heard of or only once in a long while was being heard increasingly often and was becoming an ordinary tale … I was too shocked to say more than this. An alternative translation: In an era when morality was decaying, it was [those individuals that were] heads of families that were destroying the family institution. Too wide-encompassing to my taste.
ามกลางคืนค่ำที่มืดสนิท ขณะนั้นดวงใจดวงหนึ่งกลับมืดสนิทยิ่งกว่า In the middle of a totally dark night, right then, one heart had become even darker.  
= =  
พี่ต้อยเปลี่ยนถุงมือคู่ใหม่ เธอหยุดฮัมเพลงปีศาจนั่นแล้ว สีหน้าเธอดูเครียดและจริงจังขึ้น “เพียงใช้น้ำเกลือฉีดเข้าไปในมดลูกเท่านั้นน่ะ เคยใช้พวกโพรสธาแกลนดิน แต่เลือดออกมากไปหน่อย” Toi put on a new pair of gloves. She stopped humming that damn song. She looked tense and increasingly serious. ‘Injecting saline solution in the uterus is enough. I used to use prosta- glandins but there was too much blood…’  
“หนูจะออกไปรอข้างนอก” ฉันพูด ไม่ต้องการรับรู้อะไรมากไปกว่านี้ ‘I’ll go and wait outside,’ I said, not wanting to know anymore than this.  
พี่ต้อยชะงักมือเล็กน้อยแล้วก็เริ่มฮัมเพลงต่อ ก่อนจะหยุดและมองหน้าฉัน Toi stayed her hand a little and then resumed humming her song before stopping and staring at me.  
“มีอะไรอีกหลายอย่างที่เธอน่าจะรู้ไว้” ‘There are many other things you should know.’  
“แต่หนูไม่ต้องการรู้อะไรเลย” ‘But I don’t want to know anything at all.’  
เราประสานสายตากัน Our eyes met.  
“เธอไม่ใช่นักต่อต้านการทำแท้งนี่นา ตั้งแต่เธอพาลูกค้าคนแรกมาให้ฉันนั่นแหละ แต่ดูเหมือนเธอจะไม่มีความสบายใจเอาเสียเลย ฟังอะไรนี่แน่ะ…” เธอถอดถุงมือที่ยังไม่ได้ทำอะไรลงแช่ในน้ำยา และเดินไปหยิบหนังสือเล่มเล็กๆ เล่มหนึ่งบนโต๊ะ ฉันเห็นบนหน้าปกสีฟ้าอ่อนเขียนว่า คู่มือการทำแท้ง “นี่เป็นความจริง ฉันคิดว่าการทำแท้งน่าจะเป็นเรื่องที่ถูกกฎหมายได้ ในหนังสือนี้บอกว่า ผู้หญิงที่แนะนำว่าเราจะต้องรู้สึกโหดร้ายและทารุณภายหลังจากการทำแท้งอย่างแน่นอนนั้น ก็คือผู้หญิงที่มีทรัพยากรอย่างเพียงพอแล้ว ไม่ค่อยจะมีโอกาสเจ็บป่วย และไม่เคยนึกถึงเด็กที่หิวโหยและหนาวเหน็บเลย” ‘You’re no longer an anti-abortion militant from the moment you brought me this first client. But it seems you’re not in the least pacified. So listen.’ She took off the gloves she had done nothing with yet and dipped them into some medicated water and then walked over to take a small book on the table. I saw on the light-blue cover the words Abortion Manual. ‘This is the truth. I think abortion should be legalised. In this book it says that women who advocate that we must feel cruel and heartless after an abortion for sure are women that have enough wherewithal and are seldom ill and never think of children that are famished and freezing.’  
ฉันผลักประตูออกมานอกห้อง ข้างนอกเงียบสนิท บ้านนี้ไม่มีใครอยู่เลยนอกจากพี่ต้อย มันอาจจะมีดวงวิญญาณเล็กๆ ของพวกเด็กๆ มากมายอยู่ที่นี่ด้วยก็ได้ ฉันรู้สึกหนาวยะเยือก I pushed the door and went out of the room. Outside it was totally quiet. No one lived in this house apart from Toi, though it might be peopled with the little souls of many, many children. I shivered with cold.  
ดูเหมือนเวลาจะผ่านไปช้ามาก… It seemed time was passing very slowly…  
พี่ต้อยเปิดประตูออกมาอีกครั้ง เธอหัวเราะเบาๆ ก่อนจะปิดประตูไว้ดังเดิม ฉันถลาไปที่ประตู พี่ต้อยยกมือห้ามไว้ Toi opened the door and came out again. She laughed softly before closing the door as before. I rushed to the door. Toi raised her hand to prevent me.  
“ให้เธอได้พักผ่อน ฉันให้นมอุ่นๆ เธอกินไปเมื่อครู่นี้” ‘Let her rest. I gave her warm milk; she drank it a moment ago.’  
“เธอเป็นอย่างไรบ้าง” ‘How is she?’  
“ไม่มีอะไรต้องกังวลอีกต่อไป เธอตัดสินใจด้วยตัวเอง…จำเอาไว้ เธอตัดสินใจด้วยตัวเอง และอีกประมาณสองหรือสามชั่วโมงเธอก็จะตื่น” ‘There’s nothing to worry about any longer. She decided by herself … remember that. She decided by herself and two or three hours from now she’ll wake up.’  
ฉันทรุดตัวลงนั่งริมระเบียง อ่อนล้า หวั่นไหว I sat myself down by the edge of the veranda, weary, shaken.  
“เธอจะดื่มอะไรสักหน่อยไหม” พี่ต้อยถาม ‘Do you want to drink something?’ Toi asked.  
ฉันสั่นหน้า I shook my head.  
“ดูเธอไม่มีความมั่นใจเอาเสียเลย ลังเล สงสัย และหวาดระแวง สังคมวันนี้คงทำให้เธอสับสนพอดูทีเดียว บางครั้งเราก็ต้องฝืนทำในสิ่งที่ตัวเองเคยเกลียดมันอย่างเข้ากระดูกดำ เหมือนอย่างที่เธอได้ทำมันลงไปแล้ว อาจจะไม่ใช่กระทำเพื่อความรัก … บางทีมันอาจไม่มีเหตุผลอะไรเลยด้วยซ้ำ ขอบใจนะที่พาลูกค้ามาให้ฉัน นี่เธอเปลี่ยนความคิดของเธอไปตั้งแต่เมื่อไหร่กันนะ” พี่ต้อยหัวเราะ ‘You don’t look confident at all. You hesitate, you wonder, you’re suspi- cious. Society these days must make you feel very confused. Sometimes we must force ourselves to do things we positively hate, as you’ve already done, perhaps not out of love … Sometimes there isn’t even any reason. I thank you for bringing me this client. When did you change your mind?’ Toi laughed.  
ฉันรู้ดีว่ามันเป็นเสียงหัวเราะเยาะ ฉันแค้นใจ ตอบเธอกลับไปว่า “พี่ทำแท้งมาตั้งมากมาย พี่ไม่กลัวบาปกลัวกรรมเลยหรือ พวกเด็กๆ ที่พี่ฆ่าทิ้งเคยมาทวงชีวิตคืนจากพี่บ้างไหม” ฉันรู้สึกสะใจที่สามารถกล่าววาจาเหล่านี้ออกมาได้ อย่างน้อยก็รู้สึกผิดน้อยลง I knew very well that her laughter was mocking me. I felt resentful and answered by saying, ‘You’ve practised so many abortions: aren’t you afraid of sin at all? All of those children you’ve killed, haven’t they come back to claim their lives back?’ I felt satisfied to be able to express myself like this. At least I felt less guilty.  
เธอนั่งเงียบ สายตาเหม่อมองออกไปในความมืด กลิ่นดอกการเวกยังคงหอมเอียน She sat quietly, her eyes staring into the dark. The scent of ylang-ylang was still cloying.  
“มโนธรรมของใครที่กำลังโจมตีเธอ” พี่ต้อยหันกลับมาจ้องหน้าฉัน “เธอกลัวใครจะรู้ล่ะ” ‘Whose conscience is it that’s lamb- asting you?’ Toi turned back to stare at me. ‘You’re afraid people will know.’  
“เปล่าละ” ฉันละล่ำละลัก ‘Not at all,’ I sputtered.  
“เธอควรจะแน่วแน่กับมโนธรรมของเธอเสียตั้งแต่แรก” เธอหัวเราะหึหึ “หมายความว่าเป็นมโนธรรมของเธอจริงๆ นะ ไม่ใช่ของใคร แต่เธอก็เพียงกลัวว่าคนอื่นจะรู้เท่านั้น เธอกลัวสังคมของเธอจะประณามความคิดเช่นนี้ ขณะที่เธอก็ดูเหมือนจะยินดีเงียบๆ ถ้าเรื่องราวมันจะจบลงเช่นนั้น ครั้งแรกเธออาจจะผลีผลามไปหน่อย เธอตกใจกับสิ่งที่ได้ยินได้ฟังละสิ แล้วเธอก็ไม่อยากแม้แต่จะคิดถึงเรื่องราวอันน่าบัดสีนั่น เธอชอบที่จะทำตัวลับๆ ล่อๆ ผู้ชายต่างหากที่เธอควรจะประณาม” ‘You should have cleared things with your conscience from the first.’ She chuckled. ‘I mean, it’s truly your con- science, you know. But you’re just afraid other people will know. You’re afraid the circles in which you move will condemn this kind of thinking, while you seem happy to keep quiet if the story stops like that. At first you were a bit hasty, you were shocked by what you heard and you didn’t want to even think about something disgrace- ful like that. You like to be secretive. It’s men instead you should condemn.’  
ฉันยืนนิ่ง รู้สึกคลื่นไส้อย่างรุนแรง I stood still, feeling nauseous.  
“เราอยู่กับความโหดร้ายและไร้ปรานีของสังคมมาโดยตลอด เธอลองก้าวออกไปข้างนอกที่ถนนนั่นสิ อันตรายทุกอย่างรอเธออยู่ตั้งแต่ก้าวแรก เพียงแต่ว่าวันนี้หรือวันพรุ่งนี้เธออาจจะโชคดี ความชั่วร้ายมีอยู่ทุกหนทุกแห่ง ไม่เฉพาะแต่ในบ้านหลังนี้หรอก ในใจเธอ…” ‘The cruelty and mercilessness of society has always been with us. Just step outside to the road there. All sorts of danger are waiting from the first step, except that today or tomorrow you’ll be lucky. There’s evil every- where, in every corner, not just in this house. In your heart…’  
ฉันหันหลังให้พี่ต้อย ละอายแก่ใจ แล้วก็เปลี่ยนเป็นความโกรธ I turned my back to her, feeling ashamed, and then the shame turned to anger.  
พี่ต้อยยังคงพูดต่อ “ฟังนะ เธอไม่ใช่ผู้บริสุทธิ์หรอก เด็กๆ พวกนั้นล่ะ เขาเป็นผลิตภัณฑ์ที่ชั่วร้ายของสังคม…” Toi went on talking. ‘Listen. You’re not an innocent person. Those chil- dren, they are the by-products of evil in society…’  
“พอเถอะ” ฉันโบกมือ ได้ยินเหมือนเสียงเด็กร้องมาไกลๆ ‘Enough.’ I waved my hand, heard like a child’s voice from afar.  
“ฉันเพียงอยากบอกอะไรเธอบ้างเท่านั้น คนที่มีมโนธรรมเพียงพอเท่านั้นที่มีสิทธิ์มายืนชี้หน้าประณามคนอื่นเขาได้” ‘I merely want to tell you a few things. Only those that have enough conscience have the right to stand pointing their finger at others.’  
“หนูจะเข้าไปดูเธอได้หรือยัง” ฉันพูด ‘May I go in yet to have a look at her?’ I said.  
“ก็ได้ … หวังว่าเธอคงจะตื่นแล้ว” ‘Why not … Let’s hope she’s awake.’  
ฉันเพียงต้องการพาเธอออกไปจากที่นี่ให้เร็วที่สุดเท่านั้น ไม่มีที่ใดที่จะชั่วร้ายไปกว่าสถานที่นี้อีกแล้ว พี่ต้อยไม่ใช่คน เธอต้องเป็นนังแม่มด นังปีศาจ ฉันผิดเอง ผิดตั้งแต่แรก ฉันเปิดประตูห้องเข้าไปอย่างรีบร้อน แว่วเสียงหัวเราะของพี่ต้อยลอยตามเข้ามาเบาๆ I just wanted to take her out of here as soon as possible. There was no place worse than this one any longer. Toi wasn’t a person. She must be a witch, a female devil. It was my fault, my fault from the beginning. I opened the door of the room and entered in haste. Low laughter from Toi followed me in.  
เธอลืมตาขึ้นช้าๆ ริมฝีปากแห้งเหมือนขาดน้ำ She opened her eyes slowly. Her lips were parched. ริมฝีปากแห้งเหมือนขาดน้ำ: literally, ‘lips dry as if missing water’.
“เรียบร้อยแล้วใช่ไหม เธอพอมีแรงหรือยัง” ฉันถาม ‘It’s over, right? Are you strong enough yet,’ I asked.  
เธอพยักหน้า มีแต่ความเงียบ เธออาจจะเสียใจ ฉันเองก็เสียใจไม่ยิ่งหย่อนไปกว่าเธอ She nodded. There was only silence. Maybe she was sorry. I was no less sorry than she was.  
รอบๆ ห้องทุกสิ่งยังคงอยู่ในสภาพเดิม น้ำเกลือหมดไปเพียงครึ่งขวด มันถูกถอดออกและเลื่อนเสาไปไว้ด้านข้าง บนโต๊ะมีแก้วนมเหลือติดก้นแก้วอยู่เพียงเล็กน้อย ที่ปลายเตียงมีถังขยะปิดฝามิดชิด … ความชั่วร้ายคงอยู่ในนั้น Around the room everything was the same as before. The pouch of saline solution was still half full. It had been unplugged and hung on a pole on one side of the bed. On the table was a glass of milk with a little milk left at the bottom. At the foot of the bed was a rubbish bin, tightly closed … the terrible stuff was in there!  
“พี่ต้อยบอกว่า มีเด็กๆ มารวมกันอยู่ที่นี่มากมาย พวกเขาร้องไห้กันทุกคืน” เธอพูด ‘Toi said there are lots of children gathered here. They all cry every night,’ she said.  
ฉันจับตัวเธอเขย่าอย่างแรง เธอคงเพ้อ ทว่าเธอค่อยๆ หลับตาลงและเริ่มพูดอีกครั้ง I grabbed her and shook her forcefully. She must be raving, but she slowly closed her eyes and resumed speaking.  
“พี่ต้อยบอกว่าฉันยังมีโอกาสเปลี่ยนใจ มดลูกของฉันยังปกติ เธอว่ามีเด็กๆ มากมายแล้วที่นี่ เด็กๆ เหล่านี้คือผู้บริสุทธิ์ ฉันควรจะไปอยู่ที่ไหนสักแห่ง และเริ่มต้นใหม่ด้วยการลืมเรื่องราวทั้งหมดเสีย มีสิ่งชั่วร้ายเกิดขึ้นกับชีวิตเรามากพอแล้ว เราจะไม่เพิ่มมันอีก ฉันมีโอกาสเล็กน้อยเท่านั้น พี่ต้อยบอกว่า เป็นการง่ายนิดเดียวที่เธอจะจัดการกับเด็กเสียเดี๋ยวนี้ เธอพูดย้ำว่าเดี๋ยวนี้…” เธอปล่อยให้น้ำตาไหลริน “ฉันเปลี่ยนใจ ฉันเลือกที่จะเอาเด็กไว้ พี่ต้อยบอกว่า ขอบใจ คืนนี้เธอจะนอนหลับสนิท เด็กๆ จะไม่มารบกวนเธอ จากนั้นเธอให้ฉันกินนมพร้อมกับยานอนหลับ” ‘Toi said I still could change my mind. My uterus is still normal. She said there are lots of children here. These children are innocent. I should go someplace and begin again and forget all that happened. Enough terrible things have happened in my life, we shouldn’t add to them. I had only a small window of opportunity. Toi told me it was easy enough for her to take care of the child right now. She repeated “right now”…’ She let her tears flow out. ‘I’ve changed my mind. I’ve chosen to keep the child. Toi thanked me, she said tonight she’ll sleep soundly, the children won’t come and disturb her. After that, she gave me milk to drink and a sleeping pill.’  
ฉันรีบผลักประตูออกมานอกห้อง มองหาพี่ต้อย ไม่มีร่างของเธออยู่ที่นั่น ฉันเดินออกไปที่ระเบียง ในความชั่วร้ายมีความงดงามแฝงอยู่ ขณะที่ในความงดงามกลับมีความชั่วร้ายแฝงอยู่เช่นกัน กลิ่นดอกการเวกหอมอบอวลมาตามสายลม แมวท้องแก่เดินอุ้ยอ้ายผ่านไปช้าๆ… I hastily pushed the door and went out of the room, looking for Toi. She wasn’t there. I went out to the veranda. In evil beauty is hidden, while in beauty evil is hidden too. The wind carried the fragrance of the ylang-ylang. The heavily pregnant cat lumbered by…  
  ‘Phoo Borrisut’
in Chor Karrakeit 19, 1994
 
  .Saowaree (Saowaree Yemla-or) is a nurse in a district hospital in Ratchaburi province, where she was born. Two of her collections of short stories were short-listed for the SEA Write Award.  Also published here: ‘Love’s last lesson’ (23.03.12) and ‘The black shadow’ (08.03.13).
=saowaree1

Countless returns of death – Niwat Puttaprasart

There are times when the translator must double as an editor if he’s to do his job when the original phrasing leaves much to be desired. This is one such time: this story has a strong plot and some writing graces, but could in many instances have been written better. Hence a few deletions and editorial remarks, for which I need not apologise. MB

การกลับมานับครั้งไม่ถ้วนของความตาย

Countless returns
of death

ob-stirrups ob stirrups

นิวัต พุทธประสาท

NIWAT PUTTAPRASART

 
TRANSLATOR’S KITCHEN
= =
ฝนตกลงมาอีกครั้งตอนที่ผมออกจากบ้าน หลังจากนั้นฝนก็ตกติดกันสองวัน ก่อนที่ฟ้าจะใสราวกับไม่มีสิ่งใดเคยเกิดขึ้น เมฆสีขาวบางๆ ลอยเอื่อยผ่านไปอย่างเชื่องช้า แดดตอนสายส่องลงมาหลังฝน อ่อนโยนเหมือนทารก ผมเดินฝ่าสายฝนเย็นเฉียบมายังฟุตปาธค่อนข้างสกปรก ต้นไม้ริมถนนแกว่งใบเล็กน้อย ทำให้รู้สึกถึงความชุ่มฉ่ำกว่าปกติ เสียงรถวิ่งผ่านสองสามคัน เมื่อหันกลับไปดู ผมค่อนข้างประหลาดใจกับความเงียบที่ไม่ค่อยเกิดขึ้นบ่อยนัก ผมยังนึกอยู่ว่าวันนี้จะมีใครตายเพิ่มขึ้นหรือไม่ It was raining again when I left home. After that it rained steadily for two days before the sky was clear as if nothing had happened. Thin white clouds drifted by slowly. The late morning sun shone after the rain, as soft as an infant. I walked through the ice-cold rain until I came to a ra- ther dirty footpath. The trees along the road wiggled their small leaves around, making the unusual humidity palpable. I heard a few cars speed- ing by. When I turned to look, I was rather surprised by the silence, which didn’t happen often. I even wondered whether there would be more deaths today or not.
เดินมาถึงหน้าตึกเก่าๆ ทาด้วยสีขาวฉาบฉวย มันเป็นอาคารสองชั้นของโรงพยาบาล มีเนื้อที่เพียงสามคูหา ตั้งอยู่ริมถนนซึ่งรายล้อมด้วยอาคารใหญ่น้อย ตรงด้านข้างของกำแพงสีหลุดล่อนออกมาเป็นแผ่นๆ บางแห่งมีรอยร้าวเป็นทางยาว ตรงประตูทางเข้าเป็นกระจก ติดฟิล์มกรองแสงสีดำมืด หากมองผ่านเข้าไปคงไม่เห็นอะไรนอกจากร่างเงาของผู้มอง I came to an old building sloppily painted white. It was a two-storey hospital, stretching over three compartments. It stood by a road lined with tall and small buildings. On the side walls paint was peeling off in large strips. In some places there were elongated cracks. The entrance door was of glass with a dark light protection film. When you looked through it you saw nothing but yourself. The writing here is awkward: that ‘old building’ the narrator has worked in for years shouldn’t be prefaced by the article ‘an’, which hints at anonymity.=

=

สีดำมืด: literally, ‘dark/opaque black’.

ครั้นเมื่อผลักประตูบานนั้นเข้าไป ผมก็ได้กลิ่นยาฆ่าเชื้อฉุนขึ้นมาอย่างรุนแรง ผมบอกกับแม่บ้านหลายครั้งแล้วว่าไม่ควรทำความสะอาดห้องก่อนเปิดประตู ผมเกลียดกลิ่นยาฆ่าเชื้อเป็นที่สุด When I pushed that door open and entered, I got a strong smell of antiseptic. I’ve told the housekeeper several times she shouldn’t clean the room before opening the door. I hate the smell of antiseptic to the utmost.
บางครั้งผมทนไม่ไหว ถึงกับปั้นสำลีอุดจมูกจนหายใจไม่ออก Sometimes I can’t stand it to the point of stuffing my nose with cotton wool, which makes it hard for me to breathe.
เมื่อมองดูรอบๆ ห้องซึ่งคุ้นตา ผมรู้สึกประหลาดใจ โซฟาสีแดงสำหรับคนไข้นั่งรอมีไส้เบาะทะลักออกมา มันตั้งอยู่ริมห้อง กระเบื้องยางสีขาวสลับดำดูไขว้กันสับสนอลหม่าน เสียงเครื่องปรับอากาศครางกระหึ่มอยู่มุมใดมุมหนึ่ง ผมประหลาดใจกับความไม่คุ้นเคย แม้ผมจะเดินผ่านประตูเข้ามาที่นี่นับครั้งไม่ถ้วน ราวกับว่ามีตัวตนบางอย่างผลัดเปลี่ยนหมุนเวียนมาสิงสู่และจ้องมองผมอยู่ตลอดเวลา ผมเคยสอบถามเพื่อนหมอด้วยกันหลายครั้ง แต่ไม่มีใครรู้สึกเช่นเดียวกับผม กระนั้นผมก็ยังไม่อยากด่วนสรุปเอาว่าตัวเองกำลังมีอาการหลอนทางประสาท When I looked around the familiar room I felt strange. The cushions of the red sofa there for patients to sit and wait had their stuffing showing. The sofa was on one side of the room. The white and black rubber tiles looked out of kilter. The air- conditioner was purring in one corner. It felt surprisingly unfamiliar. Although I’d walked through this door countless times, it was as if there was something that kept changing to spook me all the time. I’ve asked the other doctors many times, but none of them feel the way I do. Thus, I still don’t want to conclude hastily that I’m suffering from a nervous condition.
เคาน์เตอร์รับบัตรคนไข้ขวางอยู่ทางด้านซ้ายมือเยื้องกับประตู ดูขวางตาอย่างไรชอบกล วันนั้นเป็นวันอังคารที่สิบสามมิถุนายน ก่อนหน้านั้นสองวันผมพบว่ามีคนตายอย่างน้อยสองคนที่นี่ หลังจากฝนเทกระหน่ำลงมาไม่หยุด คนไข้ติดฝนอยู่คนหนึ่ง ขณะนั้นผมยังไม่ออกเวร เป็นครั้งแรกที่ผมถูกสายฝนกักขังเอาไว้ พอเปิดประตูฝ่าสายฝนออกไปผมกลับชะงักเท้า แล้วหันหลังกลับเข้าไปในตัวอาคาร มีบางอย่างฉุดรั้งผมไว้ ความอ่อนแรงทั้งหลายประดังเข้ามา นั่นเป็นครั้งแรกที่ความไร้เหตุผลเดินทางมาพร้อมกับปาฏิหาริย์ The registration counter stretches to the left of the door at an angle. It looked oddly cumbersome. That day was Tuesday June 13. Two days earlier I had found that there were at least two deaths here. As it kept raining hard, one patient couldn’t leave. At the time I hadn’t finished my shift. For the first time I was being confined by the rain. As soon as I opened the door to brave the downpour, I stopped short, turned round and went back inside. Something was restraining me. All sorts of weaknesses flooded in. For the first time the unreasonable came along with a miracle. =

=

=

=

=

=

=

=

=

=

=

=

=

What unreasonable? What miracle? Delete.

สองนาทีต่อมา หลังดึงสติกลับคืน ผมก็เดินไปตามทางเดินเล็กๆ ผ่านห้องต่างๆ ที่แบ่งกั้นด้วยกระจกฝ้า มันมีอยู่ด้วยกันสามห้อง พอสุดทางเดินเลี้ยวขวาจะพบบันไดไปชั้นสอง ก่อนจะก้าวขึ้นไป ผมพบน้ำไหลนองลงจากบันไดเป็นทางยาว คงจะมีรอยรั่วบนหลังคา ทางโรงพยาบาลเคยจ้างช่างมาเปลี่ยนเมื่อไม่กี่เดือนที่ผ่านมา พวกช่างคงจะแกล้งตอกตะปูให้เป็นรอยรั่ว ผมไม่รู้ว่าพวกเขาทำเช่นนั้นเพราะสาเหตุใด มันกลายเป็นเรื่องไร้สาระที่หาเหตุผลมาอ้างอิงไม่ได้ แต่มันก็บังเกิดขึ้นแล้ว ผมควรจะหาเศษผ้ามาสักผืนเพื่อซับน้ำบริเวณนี้เสียก่อน อาจมีใครสักคนลื่นหกล้มและเกิดการบาดเจ็บ แต่ผมก็หาผ้าไม่ได้เลย แม่บ้านคงจะมาทำความสะอาดอีกครั้งตอนเก้าโมง ถ้าหล่อนมาผมจะบอกให้หล่อนนำผ้าไปเช็ด แล้วหาถังมารองน้ำ พื้นจะได้ไม่ลื่น Two minutes later, when I was lucid again, I walked along the small walkway going past the various rooms separated by glass partitions. There were altogether three rooms. At the end of the walkway, turning right you came upon the staircase going to the second floor. Before stepping up, I found that water was streaming down the stairs in a long flow. There must be a leak in the roof.  The hospital had hired crafts- men to change it only a few months ago. Maybe they had deliberately nailed it so as to produce leaks. I don’t know why they’d do this. It was something absurd for which no reason could be found, but it was real enough.* I should find some piece of cloth to mop up the water with first; someone could slip and fall and get hurt. But I couldn’t lay my hand on any piece of cloth. The housekeeper would be here at nine to clean the place anyway. If she came I’d tell her to find a piece of cloth and mop it all up and wring the water into some can so the floor wouldn’t be slippery. =

=

=

=

=

=

=

=

=

=

=

=

=

=

=

* This is typical loose writing: the first ‘it’ refers to the notion of a faulty nailing while the second ‘it’ refers to the leak.

=

=

=

=

Is that woman such a simpleton that she has to be told the basics of her job? Delete.

ผมตัดสินใจเดินขึ้นบันได ห้องทำงานของผมอยู่ด้านในสุดของตัวตึกติดกับห้องผ่าตัด ผมเคยขอย้ายมาอยู่ชั้นล่างเพราะทนสู้รบกับกลิ่นยาฆ่าเชื้อไม่ไหว แต่ไม่มีใครเอาด้วย โดยให้เหตุผลว่ามันดูโดดเดี่ยว ผมเลยต้องสิงอยู่ที่นั่นต่อไป I decided to walk up the stairs. My office is at the far end of the building, next to the surgery room. I asked to move to the ground floor because I can’t keep fighting the smell of antiseptic, but nobody agreed, arguing it would be too isolated. So I’ve had to remain there.
ห้องของผมไม่ค่อยได้ให้ใครเข้าไปทำความสะอาด ผมมักจะวางเอกสารกับหนังสือเอาไว้ทั่วห้อง บางครั้งคนไข้ค่อนข้างที่จะกลัวและสับสน เมื่อเข้ามาเห็นห้องของผมครั้งแรกเขาจะไม่ไว้ใจ มันเป็นเรื่องน่ารำคาญ แต่ผมก็ช่วยอะไรเขาไม่ได้ I don’t often allow anyone to enter my room to clean it. I keep my documents and books scattered all over. Sometimes the patients are rather scared and confused when they enter and see my room for the first time. They don’t trust me. It’s annoying, but I can’t help it. =

=

=

=

=

The text says ‘I can’t help them’, which is awkward.

ผมเดินอ้อมโต๊ะเข้ามานั่ง ฝนยังตกอยู่พรำๆ เบื้องนอกมืดดำเหมือนฟ้ากลั่นแกล้ง อาจจะมีใครสาปแช่งการกระทำของเราอยู่ลึกๆ ภายในอุ้งมือของผม ซอกเล็บทุกนิ้วมีกลิ่นเหม็นคาว ผมต้องล้างด้วยสบู่ทุกครั้งก่อนกินข้าวจนติดเป็นนิสัย แต่กลิ่นคาวยังติดอยู่ไม่รู้คลาย ผมมองทอดออกไปยังเบื้องนอกหน้าต่าง ผ้าม่านสีเหลืองตุ่นๆ ถูกรวบเอาไว้อย่างหยาบๆ ตัวตึกฝั่งตรงข้ามปิดหน้าต่างแน่นหนา ผมไม่ค่อยจะแน่ใจว่าวันนี้ทำไมถึงเงียบกว่าปกติ มีบางครั้งที่เสียงลมกระหน่ำขึ้นมาอย่างหนัก บรรยากาศคล้ายงานศพสักเจ็ดแปดรายเกิดขึ้นทีเดียวพร้อมๆ กัน ความรื่นรมย์ของวันต่างสูญสลายไปจากผู้คน I walked around the desk to go and sit down. It was still raining in a drizzle. Outside it was dark as if the sky had it in for us. Maybe someone had put a secret curse on our act- ivities. The cuticles of my fingernails smelled fishy. I had to wash them with soap before every meal so it had become a habit, but the fishy smell remained. I peered through the window. The dirty yellow curtains were bunched up roughly. The windows of the building across were closed tight. I wasn’t quite sure why it was quieter than usual. There were times when the wind howled. The atmo- sphere was as of seven or eight funerals taking place at the same time. The pleasantness of the day had disappeared for everyone. =

Again มืดดำ, dark black!

=

ภายในอุ้งมือของผม: Literally, ‘within my paws’, which sounds weird for fingernails. Better not translate.

จนกระทั่งเข็มนาฬิกาเคลื่อนมาถึงเลขเก้า ผมอยากรู้ว่าแม่บ้านมาเช็ดพื้นหรือยัง จึงเปิดประตูออกไปดู ปรากฏว่าพื้นแห้งสนิท ไม่มีน้ำไหลเลอะเทอะเหมือนเมื่อเช้า สักครู่พยาบาลที่เข้าเวรเดินสวนกับผมลงไปข้างล่าง ผมไม่ชอบพูดกับใครมากนัก เลยไม่ได้ทักทาย ผมหันหลังเดินกลับเข้าห้อง ยังคงคิดคำนึงอยู่ว่าฝนตกอย่างนี้คงไม่มีใครเสี่ยงเดินตากฝนมาหาหมอหรอกจนกว่าฝนจะหยุดตก การรอคอยจะสิ้นสุดลง… Until the clock handle reached the figure nine. I wished to know if the housekeeper had come and wiped the floor or not yet, so I opened the door and went out to have a look. It turned out the floor was totally dry. There was no messy water flowing like before. A moment later the nurse whose shift was starting walked past me on the way down. I don’t like to speak to anyone much, so I didn’t greet her. I turned round and went back to my room, still thinking that with rain falling like this there wouldn’t be anyone to brave it to come and see the doctor. When the rain stopped, the wait would end. =

=

=

เหเหมือนเมื่อเช้า: literally, ‘like this morning’ – for goodness’ sake, it’s only 9am!

=

=

=

=

=

Statement contrary to logic: if no one is to come during the rain, there’s no need to wait; wait will start when the rain stops.

เวลาถูกปล่อยให้เดินต่อไป ถึงอย่างไรผมก็ยังรู้สึกว่าเวลาจริงเดินช้าลงกว่าเดิมหลายนาที มีครั้งหนึ่งผมปรับนาฬิกาข้อมือให้เดินเร็วขึ้นสิบห้านาที ส่วนเวลาจริงที่อยู่ในห้องยังเดินตามปกติ เมื่อถึงตอนเที่ยง ผมเดินลงไปกินข้าว มีนางพยาบาลทักขึ้นว่าผมจะไปไหน ผมตอบกลับไปว่าจะไปกินข้าว หล่อนค่อนข้างจะงง โดยปกติผมจะเป็นคนตรงต่อเวลาเสมอ ดังนั้นหล่อนจึงถามขึ้น “ยังไม่เที่ยงเลยนะคะ?” Time was left to pass. No matter what, I still felt that real time passed more slowly than before by many minutes. At one point I adjusted my wristwatch forward by fifteen minutes. As for the real time in the room, it still passed as usual. At midday I went down to eat. A nurse asked me where I was going. I answered that I was going out to eat. She was rather puzzled. I am always punctual, so she objected, ‘But it isn’t midday yet.’ =

=

=

=

=

=

=

=

=

The text says ‘she asked’ – this is not a question.

ผมอธิบายว่านาฬิกาของผมเที่ยงตรงพอดี นางพยาบาลมองไปที่นาฬิกาบนผนัง เวลายังขาดอยู่อีกสิบห้านาทีอย่างที่หล่อนเห็น นั่นคือสภาวะที่หล่อนรับรู้ ทว่าภาพมายาในอีกมิติหนึ่งซึ่งไม่สามารถหักล้างได้ด้วยข้อเท็จจริงยังฝังแน่นอยู่ในใจ หล่อนคงคิดว่าผมละเมอและยอมโกหกที่จะบอกว่านาฬิกาของผมเดินอย่างเที่ยงตรง นั่นเป็นเรื่องของปัจเจก บางครั้งการหาเหตุผลไม่ได้ยังจะดีเสียกว่า เพราะชีวิตมันตั้งอยู่บนความขมขื่น บางครั้งเจ็บปวดมากกว่ามีความสุข การมีชีวิตที่โดดเดี่ยวลงไปมากกว่านี้เปรียบได้ดังความตายที่มองไม่เห็น I explained that it was exactly midday by my watch. The nurse looked at the clock on the wall. From what she could see, there were still fifteen minutes to go to reach midday. That was the condition she perceived. But illusions in another dimension can’t be refuted with facts still buried deep in the mind. She probably thought I was delirious and willing to deceive her with my watch marking midday. That concerned the personal. Sometimes not being able to find reasons is still better, because life is based on bitterness, sometimes one suffers more than one is happy. Having a life more lonely than this is comparable to invisible death.
ระหว่างที่ผมกำลังตกอยู่ในอาการกึ่งคิดกึ่งฝัน เสียงเคาะประตูก็ดังขึ้นทำลายสมาธิ While I was musing, a knock on the door disrupted my train of thought.
ผู้ที่ผลักประตูเข้ามาคือนางพยาบาลที่เพิ่งพบเมื่อครู่ ติดตามมาด้วยคนไข้ตั้งครรภ์ ท้องของคนไข้ไม่ใหญ่นัก อาจเป็นได้ว่าหล่อนเพิ่งมีท้องแรก หล่อนใส่เสื้อสีดำปล่อยชายเหมือนคนไว้ทุกข์ เอาผ้าลายรัดตรงหน้าท้องเพื่ออำพรางสิ่งที่กำลังเติบโตขึ้นมาจนดูผิดสังเกต ท่าทางของหล่อนกล้าๆ กลัวๆ คนไข้เกือบทุกคนที่มาที่นี่มักมีอาการเช่นนี้ ผมไม่ใส่ใจกับอาการหวาดๆ ของพวกคนไข้มากนัก เพราะอีกสักเดี๋ยว หล่อนจะเริ่มคุ้นไปเอง และในบางครั้งอาจจะคุ้นมากกว่าผมที่สิงสถิตอยู่ในห้องนี้มานานนับปี The person that came through the door was the nurse I’d met a moment ago, followed by a pregnant patient. The patient’s belly wasn’t very big; this must be her first pregnancy. She was wearing a loose black blouse as if in mourning and let the material cover her belly to hide what was growing in a conspicuous way. She looked half daring half scared, like almost all patients that come here. I don’t pay much attention to patients’ apprehension because in a moment they get used to it and in some cases get used to it more than I do, I who have dwelt in this room for years.
นางพยาบาลส่งตัวคนไข้มาถึงห้องแล้วก็ออกไป เสียงปิดประตูดังไล่หลัง แต่มันกลับสะท้อนอยู่ในหัวของผม เสียงฝนดังลอดผ่านเข้ามาทางหน้าต่าง คราวนี้ดูรุนแรงมากเสียจนได้ยินเสียงของมันอย่างชัดเจนและเร้าใจ The nurse after leading the patient into the room went out. The sound of the door closing behind her resounded in my head. The sound of the rain came through the window. This time the downpour was so severe I could hear it clearly, an exciting sound.
การมาของหล่อนทำให้ผมรู้สึกผิดคาด ไม่คิดว่าหล่อนจะลุยฝนบ้าคลั่งมาอย่างนี้ นอกจากเรื่องด่วนที่หล่อนต้องการจะให้มันสิ้นสุดลงโดยเร็วแล้ว อาจยังมีเหตุผลอันน่าสยดสยองแฝงเร้นอยู่ด้วยก็ได้ Her arrival aroused a feeling of disappointment. I hadn’t thought she’d dare come through such a demented downpour. Besides the urgent matter that she wanted dealt with promptly, maybe there was some other hidden horrifying reason to it.
หลายนาทีผ่านไป หล่อนยังไม่ยอมเอ่ยปาก ผมเองก็ไม่ได้ปริปากเช่นกัน ดูเหมือนว่าเรากำลังตกอยู่ในสภาวะเดียวกัน ต่างกันเพียงแค่เหตุผลและหลักการ ผมไม่ได้รับคนไข้มาแล้วสองวัน ช่วงเวลาที่ผ่านมาทำให้ผมรู้สึกสบายใจ Several minutes went by. She still didn’t want to speak out. I didn’t say anything either. It seemed we’d fallen into the same condition, differing only in terms of reasons and prin- ciples. I hadn’t had any patients for two days. The period that had gone by made me feel satisfied.
“รู้หรือเปล่า ท้องมากี่เดือนแล้ว” ผมตัดสินใจถาม เพื่อทำลายความเงียบ ‘Do you know how many months you’ve been pregnant,’ I decided to ask to put an end to the silence.
หล่อนส่ายหน้า ผมจึงบอกให้หล่อนเดินไปที่เตียงตรวจไข้ หล่อนเดินไปอย่างเซื่องๆ คล้ายลูกแมว อันที่จริงหล่อนเองก็เข้าใจว่าหล่อนมาที่นี่เพื่อจุดประสงค์ใด เพียงแต่ทว่าหล่อนกลัว She shook her head, so I told her to walk over to the examination table. She walked to it sluggishly like a kitten. Actually, she understood what she’d come here for but she was afraid.
หล่อนก้าวขึ้นไปบนเตียงอย่างเนิบนาบ สังเกตอาการอุ้ยอ้ายของหล่อน ผมก็พอจะรู้ว่าเด็กที่อยู่ในท้องคงเริ่มจะมีแขนมีขาแล้ว อย่างต่ำๆ คงไม่เกินไปกว่าสี่เดือน ผ่านขั้นตอนพัฒนามาเป็นตัวเป็นตนและเฉียดเข้าใกล้ความเป็นคนขึ้นเป็นลำดับ หล่อนคงรู้ว่าลูกในท้องกี่เดือน แต่หล่อนไม่พูดออกมา คนที่กำลังจะเป็นแม่มักไม่พูดหรอกว่าตัวเองมาที่นี่เพื่อจะเอาเด็กออก นั่นคือความจริงที่เราต่างรับรู้ มันสื่อถึงกันได้ไม่ยากเย็น เรื่องนี้เป็นความผิดของใคร ไม่ใช่ความผิดของใครทั้งนั้น ความผิดมันตกอยู่ที่ผู้พ่ายแพ้ คนชนะก็คือคนแพ้ ฆาตกรถูกนำไปแขวนคอ … แต่นี่มันยุคไหนกันแล้ว ยุคแห่งการสื่อสารไร้พรมแดน ยุคของสิทธิเสรีภาพ บางทีอาชญากรอาจกลับกลายเป็นนักมนุษยธรรมก็เป็นได้? She stepped onto the table unhur- riedly. I noticed her sluggishness. I could tell that the child in her belly had arms and legs. At the very least, she was no less than four months’ pregnant, time enough for it to have taken shape and be about to grad- ually turn into a human being. She must have known how many months the child had been in her womb but she wasn’t saying. Those who are about to be mothers usually don’t say they’ve come here to get rid of the child. This was a truth each of us acknowledged and could share with- out difficulty. Whose fault was this? It was nobody’s fault. The fault falls on the defeated. The winner is the loser. Murderers are taken to be hanged … But which era is this? The era of communications without borders, the era of liberty and rights. Sometimes criminals become hu- manitarians – why not?
มือของผมคลำอยู่บนท้องของหล่อน ความร้อนอวลขึ้นมาปะทะอย่างน่าประหลาด My hands palpated her belly. Strange heat emanated from it.
“ทำไมมาเอาจนป่านนี้” ผมถาม ‘Why did you wait so long,’ I asked.
หล่อนไม่ยอมตอบ ดวงหน้าของหล่อนเศร้า ดวงตาคล้ำเขียวจนเห็นแววบอบช้ำ อายุของหล่อนเพิ่งจะไม่เท่าไหร่เอง แต่ริ้วรอยของความมีอายุกลับหนักหน่วงเกินกว่าผู้หญิงตัวเล็กๆ ต้องแบกรับ She wouldn’t answer. Her face was sad. Her eyes had bruised orbits. She wasn’t that old but the lines of age were more deeply etched than a frail woman should bear. =

=

=

ตัวเล็กๆ means ‘small’, ‘small-sized’, ‘small-bodied’. What’s that got to do with ‘the lines of age’?

“วันนี้หมอคงทำอะไรไม่ได้มาก” ผมหยุดเพื่อครุ่นคิดคำตอบ “อย่างมากก็ตรวจให้ แล้วหมอจะนัดอีกที ไม่อย่างนั้นอาจจะเป็นอันตรายไปทั้งแม่ทั้งลูก” ผมบอกกับหล่อน ‘Today there’s nothing much I can do.’ I stopped to think of an answer. ‘I’ll give you a check-up and then make an appointment. Otherwise it might be dangerous for you and your child.’ =

=

=

ผมบอกกับหล่อน, ‘I told her’, is redundant.

ผมสังเกตเห็นเสื้อของหล่อนมีรอยชื้น หล่อนคงกางร่มเดินเข้ามา ฝ่าสายฝนหนาวเหน็บ และเปียกชุ่มมากับความปรารถนาที่เฝ้าต่อสู้อยู่ระหว่างความเลวกับความดี จนที่สุดความต้องการอันรุนแรงซึ่งฝังอยู่ภายในก็ตัดสินให้หล่อนเอาเด็กออกไปจากท้องก่อนกำหนด นี่เป็นสูตรสำเร็จของเสียงร้องคร่ำครวญจากภายใน I noticed that her blouse had wet splodges. She must have walked under an umbrella, through the icy- cold rain, and got drenched while her volition kept fighting between good and evil until finally a strong need deep inside decided for her to get rid of the child in her womb before time. This is the standard formula of the lamenting inner voice.
เมื่อฟังคำตอบจากผม ท่าทางของหล่อนผิดหวังเป็นอันมาก หล่อนคงคิดว่าตัวเองต้องเดินตากฝนกลับไปโดยฝันร้ายถึงเรื่องซ้ำๆ กัน หล่อนอาจจะนอนไม่หลับมาหลายคืนเพราะตัดสินใจไม่ได้ แต่แล้วเมื่อมาถึงที่นี่พบกับหมอทำแท้งมือเปื้อนเลือด หล่อนกลับได้รับคำตอบในด้านตรงข้าม ซึ่งหล่อนไม่อาจทำความเข้าใจได้แจ่มแจ้ง When she heard what I said, she looked very disappointed. She must have thought she’d have to go back through the rain and through the same nightmare again. She must have gone through many sleepless nights because she couldn’t decide, but now that she had come here and met an abortionist with blood on his hands, she was getting the opposite answer, which she couldn’t quite understand. เมื่อฟัง: literally, ‘when she listened to’.
หลายวันที่ผ่านมา มีทารกถูกฆ่าอย่างน้อยสองคน เมื่อฝนเทลงมาติดต่อกัน ไม่มีผู้ใดเดินผ่านประตูเข้ามา กระทั่งหล่อนเดินมาพร้อมความเปียกชุ่ม ผมสัญญากับตัวเองหลายครั้งว่าจะไม่ฆ่าใครอีก แต่ทุกๆ วันจะมีคนเดินผ่านประตูเข้ามา เคาะประตูด้วยความกังวลเพื่อให้ผมเปิดรับพวกเขาแล้วเอามีดจ้วงแทงลงบนร่างกาย บางครั้งกลิ่นยาฆ่าเชื้อกลับรุนแรงน้อยกว่ากลิ่นคาวเลือด In the past few days, at least two babies had been killed. While it rained non-stop nobody walked through the door – until she came in drenched. I’ve promised myself many times I won’t kill any more, but every day women come through the door, knock at the door anxious for me to open and receive them and then stab their bodies with a knife. Sometimes the smell of antiseptic is less strong than the smell of mucilage and blood.
“ฉันจะกลับมาได้อีกครั้งเมื่อไหร่” หล่อนยอมพูดขึ้นเป็นประโยคแรก ‘When must I come back again?’ she finally said, speaking for the first time.
ผมเสมองออกไปนอกหน้าต่าง อยากจะสารภาพกับหล่อนว่ารอจนกว่าผมจะพร้อม แต่ก็ไม่กล้าพอจะพูดตามความรู้สึก ม่านฝนสีเทาครอบคลุมอยู่ทั่วอาณาบริเวณ กระจกจับเป็นฝ้าเพราะไอน้ำเกาะ อากาศภายนอกดูน่าอึดอัด แมลงปีกแข็งกรีดปีกดังขึ้นในความเงียบ ผมเพิ่งรู้ว่ามีแมลงชนิดนี้ซุกซ่อนตัวอยู่ในห้อง ผมหันกลับไปที่หล่อน หล่อนค่อยๆ พยุงร่างอันเชื่องช้าขึ้นจากเตียง I looked sideways out of the window. I wanted to confess to her to wait until I was ready, but I didn’t dare to speak according to my feel- ings. The grey curtain of rain cov- ered the entire surroundings. The window was misty. The atmosphere outside looked oppressive. A hard- winged insect rubbed its wings in the silence. I was just noticing there was such an insect hidden in the room. I turned back to her. She slowly raised her body on the table.
“คุณมาอีกครั้งวันเสาร์ตอนเก้าโมงเช้า” ผมตัดสินใจนัดหล่อน ก่อนจะเดินกลับมาที่โต๊ะทำงาน หล่อนติดตามลงมาจากเตียง ‘Come back again Saturday at nine.’ I decided on an appointment for her before walking back to my desk. She slipped down from the table accordingly.
“ขอหมอลงประวัติคนไข้หน่อย” ผมพูด ‘I must ask you a few background questions for the record,’ I said.
หล่อนพยักหน้าตอบรับ ก่อนจะบอกชื่อของหล่อนด้วยน้ำเสียงเครือๆ ผมฟังไม่ค่อยชัดจึงยื่นปากกาให้หล่อนเขียน หล่อนรับปากกาไปและเขียนด้วยมือซ้าย ผมมองดูลายมือหวัดๆ ของหล่อน ลายเส้นเบาบางมาก ดูหล่อนไม่ค่อยมั่นใจอะไรบางอย่าง She nodded in agreement before telling me her name in a hoarse voice. I didn’t quite catch it so I held a pen out for her to write it down. She took the pen and wrote with her left hand. I looked at her shaky handwriting whose lines were very thin. It looked as though she wasn’t quite certain of anything.
พอเขียนเสร็จ หล่อนยื่นปากกาคืนกลับให้ผม สักครู่ผมก็ลุกขึ้นจากโต๊ะเดินนำหล่อนลงมาข้างล่าง สายฝนซัดลงมาอย่างบ้าคลั่งอีกครั้ง หล่อนเดินไปหยิบร่มสีแดงที่วางไว้บนโซฟา ผมมองดูร่างของหล่อนก่อนที่หล่อนจะผลักบานประตูติดฟิล์มกรองแสงออกไปเบื้องนอก บรรยากาศไม่ต่างไปจากงานศพ เสียงแตรสังข์อันน่าขนลุกขนพองดังกังวานแทรกผ่านโสตประสาท บางครั้งดังกว่าเสียงฝนเสียด้วยซ้ำ ครั้นเมื่อหล่อนพ้นไปจากประตู ภาพสุดท้ายที่ยังติดตาผมจนกระทั่งวันนี้ก็คือภาพที่หล่อนกางร่มสีแดงฝ่าสายฝนหายลับไปในม่านหมอกสีเทา… When she had finished writing, she handed the pen back. After a while I got up from my desk and took her downstairs. The rain was pour- ing like mad again. She walked over to the sofa and took the red um- brella placed on it.* I looked at her before she pushed the door with the dark film and went out. The atmo- sphere was no different from that of a funeral. The hair-raising screech of a conch resounded through the nerves, at times even louder than the sound of the rain. Once she was past the door the last picture that has lingered in my eyes up until today was of her opening her red umbrella to brave the rain and fading into the grey curtain of haze. =

=

=

=

=

* A little reshuffle of things for the sake of fluency.

หลายวันต่อมาหลังพายุฝนสิ้นสุดลง ผมรู้สึกหดหู่อย่างบอกไม่ถูก มีอยู่คืนหนึ่งผมนอนไม่หลับ เสียงกรีดปีกของแมลงดังอยู่ในความมืด ผมพลิกตัวไปมาบนเตียงหลายครั้ง จวบรุ่งสางได้ยินเสียงฝนตกกระทบหลังคาห่าใหญ่ สักครู่ก็เงียบหาย ระหว่างรอคอย ผมภาวนาขอให้หล่อนเปลี่ยนใจไม่กลับไปที่โรงพยา- บาล แต่ความคิดเหล่านี้ขาดแรงดลใจและสิ้นไร้ลางสังหรณ์เกินกว่าจะเชื่อว่าปาฏิหาริย์มีอยู่จริง Several days later when the rainstorm was over, I felt unspeak- ably depressed. There was one night I couldn’t sleep. The insect rubbed its wings in the dark. I kept turning and tossing on the bed. Close to dawn I heard the pelting of the rain on the roof. After a while it stopped. As I waited I prayed she’d change her mind and wouldn’t be back to hospital, but these thoughts lacked inspiration and premonition too much for me to believe in miracles.
ครั้นถึงวันเสาร์ ผมใช้เวลาทั้งหมดไปกับการนั่งรำพึงรำพัน ฟ้ามืดมัวอีกครั้งตอนรุ่งสาง เมฆจับตัวเป็นกลุ่มใหญ่เห็นได้ชัดเจน สักครู่หมู่เมฆก็เริ่มแผ่รัศมีออกไปทั่วบริเวณ เมื่อผลักประตูเข้าไปสู่อาคาร ฝนก็ตกลงมาปรอยๆ สภาพฟ้าเช่นนี้ฝนคงตกนานกว่าสามเดือนหรือมากกว่านั้น หากมันตกต้องตามฤดูกาลที่คลาดเคลื่อนของมันต่อไป น้ำจากท่อระบายน้ำด้านหน้าของถนนจะเอ่อท่วมขึ้นมาและลุกลามไปยังถนนสายต่างๆ ผมมองดูปฏิทินที่ตั้งอยู่บนโต๊ะ คิดว่าวันนี้น่าจะเป็นวันศุกร์ เพราะถ้าหากวันนี้เป็นวันเสาร์ตอนเก้าโมงเช้านางพยาบาลจะต้องมาเคาะประตูห้อง When Saturday arrived, I spent the whole time bemoaning. The sky was dark and blurry once again at dawn. The clouds gathered in big, highly visible masses. After a while they began to spread over the whole sky. When I pushed the door to enter the building, it was drizzling. With a sky like this, it’d keep on raining for three months or longer. If it went on raining beyond the season, the water from the ducts in front of the road would overflow and invade the other roads. I looked at the calendar placed on the desk, thinking that today should be Friday because if today was Saturday at nine o’clock the nurse would come and knock on the door of the room.
ผมรู้สึกหิวขึ้นมาจึงเดินไปหากาแฟดื่ม กระติกต้มน้ำร้อนตั้งอยู่ที่ชั้นล่าง ผมเดินลงบันไดไปอย่างคนไร้เรี่ยวแรง นางพยาบาลคนเดิมกำลังง่วนอยู่กับเอกสารมากมายหน้าเคาน์เตอร์รับบัตร เมื่อผมได้กาแฟก็กลับไปที่ห้อง ความรู้สึกเจ็บปวดพุ่งตรงมาอย่างแรงเกินกว่าจะข่มมันลงได้ เมื่อมองออกไปนอกหน้าต่าง ท้องฟ้าตั้งเค้าพายุมากขึ้นเป็นลำดับ ผมลองนึกทบทวนดูว่าเหตุใดผมจึงเลือกมานั่งอยู่ตรงนี้ เพื่อเงิน หรือเพื่ออะไรที่ยังคิดไม่ตก ผมอาจยังไม่เข้าใจถึงความคลางแคลงที่เคลือบอยู่ในหัวใจของตนเอง I felt hungry, so I went looking for a coffee. The thermos flask was downstairs. I walked down the stairs as if devoid of strength. The same nurse was busy with lots of doc- uments in front of* the registration counter. When I had a coffee I returned to the room. I suddenly felt acute pain I could do nothing about. When I looked out of the window, the sky was gradually whipping up a storm. I undertook to review the reasons why I’d chosen to come and sit here – for money or for what I couldn’t think of yet. Maybe I still didn’t understand the suspicion that glazed my own heart. =

=

=

=

* Shouldn’t that be ‘behind’?

ขณะนี้เก้าโมงสิบสองนาที หากวันนี้ไม่ใช่วันศุกร์ นั่นย่อมหมายความว่าปาฏิหาริย์ได้บังเกิดขึ้นจริง ทว่าเสียงเคาะประตูกลับดังขึ้นในนาทีถัดมา ผมยกนาฬิกาข้อมือดูอีกครั้ง “เก้าโมงสิบห้า” ผมรำพึงขึ้นเบาๆ มันตอกย้ำว่าวันเสาร์เดินทางมาถึงนับครั้งไม่ถ้วน พร้อมสายฝนและความหนาวเหน็บ Now it was twelve minutes past nine. If today wasn’t Friday, it should mean that a miracle had indeed taken place, but then there was a knock on the door in the next minute. I raised my wrist to look at the watch once again. ‘A quarter past nine,’ I mumbled. It confirmed that Saturday had come round yet again along with rain and piercing cold.
นางพยาบาลเปิดประตูเดินเข้ามา หล่อนบอกว่าคนไข้รออยู่ที่ห้องผ่าตัด ผมใช้เวลาเตรียมตัวไม่มากนัก ไม่มีอะไรวุ่นวาย ทุกสิ่งทุกอย่างเหมือนกลไกแผนการเอาเด็กออกจากท้องแม่ไม่มีอะไรยุ่งยาก ทุกอย่างขึ้นอยู่กับสถานการณ์ ถ้าผู้หญิงเคยเอาเด็กออกมาก่อนคงไม่รู้สึกทรมานมากเท่าไหร่ มันก็เหมือนการทำคลอดนั่นเอง แตกต่างเพียงว่าเด็กมีชีวิตอยู่กับตายไปโดยไม่ทราบว่าการมีชีวิตคืออะไร The nurse opened the door and entered. She said the patient was waiting in the surgery room. It didn’t take me long to get ready. There was nothing complicated. Everything was like clockwork. Taking a child from a mother’s womb is nothing difficult. It all depends on the situ- ation. If the woman has already had an abortion, she doesn’t feel much torment. It’s like giving birth. It differs only in that the child is alive or dies without knowing what being alive is.
จิตใจของผมไม่สงบ แม้ผมจะผ่านการฆ่ามาแล้วมากครั้ง พอเปิดประตูห้องทำงานเข้าไปสู่ห้องผ่าตัด ฝนก็ตกลงมาอีกครั้ง แมลงเม่านับหมื่นตัวหนีฝนบินขึ้นมาจากดิน รุมล้อมเล่นไฟตลอดทางเดิน My mind wasn’t peaceful even though I’d gone through many, many killings. When I opened the door to the surgery room, it was raining again. Tens of thousands of winged termites fleeing the rain flew out of the ground and mobbed the lights all along the walkway.
ในห้องผ่าตัดไม่ได้สว่างกว่าห้องอื่น แทบจะสลัวด้วยซ้ำ หล่อนเปลี่ยนชุดคนไข้นอนคอยอยู่บนขาหยั่งเรียบร้อย ไม่ต่างไปจากนักโทษประหารรอคอยอยู่บนตะแลงแกง หล่อนเป็นเหยื่อของเทคโนโลยีในสังคมไร้ระเบียบ The surgery room was not lit brighter than the other rooms. It was actually rather dim. She had changed to patient clothes and lay waiting on the stirrups*, no different from a convicted woman waiting at the execution ground. She was the prey of technology in a society devoid of order. =

=

=

* The Thai word is usually translated as ‘tripod’ or ‘trestle’ or ‘easel’! I guess the word required here is simply (ที่)วางเท้า, footrests.

นางพยาบาลผู้ช่วยเดินตามเข้ามา เวลาในข้อมือของผมบอกเวลาเก้าโมงสี่สิบห้า หากย้อนไปเมื่อสองวันก่อน ผมจะทอดตัวอยู่บนเก้าอี้อย่างเกียจคร้าน และมองออกไปนอกหน้าต่างทุกๆ สามนาที ผมเฝ้าภาวนาให้หล่อนเปลี่ยนใจ แต่แล้วหล่อนก็กลับมา เพื่อร่วมพิธีฝังศพทารกของหล่อนเอง The assistant nurse walked in. The time on my wrist read 9:45. Two days earlier, I was stretching myself on a chair lazily and looking out of the window every three minutes. I kept wishing for her to change her mind but then she had returned for the ceremony of burying her own baby.
ผมพิศใบหน้าของหล่อนอีกครั้ง ขณะนี้มันคล้ายใบหน้าของเด็กทารกไม่มีผิด ผมรีบบอกนางพยาบาลเตรียมเครื่องมือ ดูหล่อนค่อนข้างจะชำนาญและรู้หน้าที่เป็นพิเศษ กลิ่นน้ำยาฆ่าเชื้อโชยมาอีกครั้ง ผมฉีดยาขับให้หล่อนช้าๆ ตอนที่ทิ่มเข็มลงไปบนเนื้อหนังสีขาวซีดๆ เลือดสีแดงทะเล็ดออกมาหลายหยด ผมรู้สึกวิงเวียน รีบเอาสำลีกดลงไปที่บาดแผล เมื่อมองโยนีของหล่อนลอดผ่านขาหยั่ง ตอนนั้นผมรู้สึกสิ้นหวัง… I stared at her once again. By now she looked exactly like a baby. I hastily told the nurse to get the instruments ready. She looked rather expert and knew her duty precisely. The smell of antiseptic arose once again. I slowly injected her with an emetic. When the needle pierced her pale skin several drops of blood surfaced. I felt dizzy, hastily took a slab of cotton wool I applied to the puncture. When I looked at her yoni through the stirrups, I felt hopeless. =

=

=

A disconcerting remark: is this a new nurse or what?

สายฝนยังคงกระหน่ำลงมาอย่างหนัก สิบเอ็ดโมงครึ่ง ผมจับเวลาเอาไว้ตอนเสร็จสิ้นการทำแท้ง เมื่อออกมาจากห้องผ่าตัด ผมเดินไปอาเจียนที่ห้องน้ำ อาการพะอืดพะอมเป็นอยู่นานกว่าสามอาทิตย์ ผมกินข้าวได้น้อยลงหลายเท่า น้ำหนักลดฮวบฮาบ ใบหน้าอิดโรย ตอนกลางคืนผมนอนไม่หลับ เสียงแมลงกรีดปีกดังอยู่ในสมอง It was still pelting with rain. Half past eleven. I noted the time when the abortion was completed. When I came out of the surgery room I went to vomit in the bathroom. I’d been feeling nauseous for over three weeks. I hardly ate anything at all. My weight had gone down suddenly. My face was gaunt. At night I couldn’t sleep. The rubbing of insect wings resounded in my brain.
ตอนที่ผมถอดถุงมือทิ้ง กลิ่นคาวเลือดโชยเข้าจมูก มันติดอยู่ในลมหายใจกระทั่งฝนหยุดตก As I peeled off my gloves, the odour of blood entered my nose and stuck to my breath until it stopped raining. =

=

A beautiful non sequitur.

ผมให้หล่อนนอนพักอยู่ที่โรงพยาบาลอย่างน้อยสามวัน กลัวว่าหล่อนจะติดเชื้อ เครื่องมือที่นี่ไม่ค่อยสะอาดนัก แม่เด็กเคยเสียชีวิตพร้อมกันที่นี่ไม่ต่ำกว่าปีละสามราย ทารกที่ผมดูดออกมาจากช่องคลอดเริ่มงอกแขนงอกขาออกมาให้เห็นแล้ว ผมทิ้งซากทารกลงในถุงดำ สั่งให้พยาบาลมัดให้แน่นแล้วนำไปเผาที่เตาของวัด เด็กที่ยังไม่เกิดหากต้องเสียชีวิตก่อนลืมตาดูโลกคงจะมีความบริสุทธิ์กว่ามนุษย์คนใด แต่ผมสงสัยว่าวิญญาณของเด็กจะไปสิงสถิตอยู่แห่งหนไหน อาจจะเป็นดินแดนที่ไม่เคยมีมนุษย์คนใดเดินทางไปถึงก็ได้ I had her stay recovering in hos- pital for at least three days, afraid she’d get infected. Instruments here are not very clean. No fewer than three mothers a year lose their lives here. The babies I suck out of the wombs have visible limbs. I throw their corpses into a black bag, order the nurse to shut it tight and then take it to burn in the temple’s fur- nace. Unborn children, if they have to lose their lives before they open their eyes to the world*, are more innocent than any other human beings, but I wonder where their souls go and rest, maybe a land to which no human being has ever travelled. =

=

=

=

=

=

=

=

=

=

Here, I feel compelled to translate word by word the Thai expression, which is a hackneyed formula meaning ‘to be born’, to avoid a repetition.

ความเงียบกลับเข้าครอบคลุมทุกซอกหลืบของอาคารอีกครั้ง เสียงร้องของหล่อนยังก้องดังอยู่ในใจ บางครั้งแม้เสียงฝนจะแทรกเข้ามา ทว่ากลับไม่มีอิทธิพลใดๆ โยกคลอนความรู้สึกอีกเลย Silence reigned over every nook and cranny of the building once again. Her crying was still loud in the mind, sometimes even though the sound of the rain interfered. It had no power to sway feelings again at all.
ห้าโมงเย็น ผมเดินลงมาชั้นล่างด้วยอาการล่องลอย ตรงบันไดน้ำเจิ่งนองไปทั่ว ผมย่ำลงมาชั้นล่าง พบว่าระดับน้ำบนถนนสูงขึ้นกว่าเดิม นางพยาบาลเห็นผมเดินลงมาจึงเหลือบมองด้วยหางตา โซฟาสีแดงลอยอยู่เหนือน้ำที่กำลังท่วมพื้นห้อง นางพยาบาลต้องยืนอยู่ตรงนั้นจนกว่าจะออกเวร ถึงเวลานั้น … น้ำอาจท่วมถึงหัวเข่าของหล่อน Five p.m. I went downstairs, feel- ing as if I was floating. The front of the stairs was flooded. I tramped down the stairs and found that the level of the water on the road was higher than before. The nurse saw me coming down so she watched me from the corner of her eyes. The red sofa was floating over the water which flooded the room. The nurse had to stand right there until the end of her shift. By then, maybe the water would reach her knees.
“จะกลับแล้วหรือคะ” หล่อนถาม ‘Going back,’ she asked.
ผมพยักหน้า หล่อนหันไปมองนาฬิกา เหลือเวลาอีกสิบห้านาทีก่อนห้าโมง แต่กว่าหล่อนจะพูดอะไรออกมา ผมก็ผลักประตูเดินตากฝนที่ตกลงมาอย่างต่อเนื่องออกไป I nodded. She turned to look at the clock. There were still fifteen minutes to go to five o’clock, but before she could say anything I pushed the door and walked under the rain which fell steadily.
ผมเดินลุยน้ำที่กำลังจะท่วมถึงหัวเข่า… I waded through water that was almost knee high.
=

‘Kan Klap Ma Nap Khrang Mai Thuan Khong Khwamtai’
in Chor Karrakeit 20, 1994

Niwat Puttaprasart, born in Bangkok in 1972, founded a small publishing house and the (now defunct) first Thai literary website. Now a freelance writer, he has published so far four collections of short stories and four novels. =niwat

The bespoke pickup truck – Darunee Dechanusorn

There are echoes of Dokmai Sot in this subtle, tongue-in-cheek and ultimately feel-good exposure of village life in the South in the throes of consumerism. MB

รถออกปาก

The bespoke
pickup truck

thai pickup truck thai pickup truck

ดรุณี เดชานุสรณ์

Darunee Dechanusorn

TRANSLATOR’S KITCHEN
= ==
รถกระบะกลางเก่ากลางใหม่สีเทาเข้มบุกทะยานไปตามทางขรุขระ ลงหลุมแต่ละทีเด็กๆ ส่งเสียงหวีดร้องด้วยความสนุกตื่นเต้น คนขับหัวเราะเอิ๊กอ๊ากราวกับตนเองเป็นฮีโร่ขับขี่ ทั้งที่เพิ่งขึ้นขับรถได้ไม่ถึงสามเดือน เจอหลุมลึกก็จอด เด็กๆ เฮโลลงจากกระบะช่วยกันเข็นรถ The dark grey pickup truck past its prime was storming the bumpy road. With each jolt, the children shrieked with excitement and fun. The driver laughed uproariously as if he was a driving hero, even though he had only started driving three months earlier. For the bigger holes, he stopped and the flock of children scrambled out to push the truck. กลางเก่ากลางใหม่: literally, ‘half old, half new’…
“เทาเอ๋ยเทา เทาต้องไปให้ถึง ฮุยเลฮุย ลุยๆๆ” ‘Turtle, oh, turtle, make it you must. Heave-ho! Across, across, across you go.’
รถเคลื่อนพ้นหลุมไปได้ก็กระโดดพรึ่บขึ้นกระบะ ไม่มีวี่แววว่าจะเหนื่อย ต่างมุ่งหวังไปให้ถึงเป้าหมายเป็นพอ When the hole was cleared, they all jumped back in, none the worse for wear, each merely hoping to reach their destination. ไม่มีวี่แววว่าจะเหนื่อย: literally, ‘with no signs of fatigue’.
เทพจำใจยอมให้ลูกๆ ของเพื่อนบ้านยืมรถกระบะ เวทนาแววตาใส่ซื่อที่มาออกปากขอยืมรถ อาศัยบารมีพ่อเป็นข้ออ้างเพื่อให้เจ้าของรถเกิดความเกรงใจ Thep had been reluctant to allow his neighbour’s children the use of his pickup truck, yet had pitied the honest eyes that came to ask to borrow it, trusting in their fathers’ standing for the owner of the vehicle to oblige.
“ลุงเทพ พ่อว่าช่วยออกค่าน้ำมันรถ” เด็กๆ กำเงินมายื่นให้ตั้งแต่วันศุกร์ ‘Uncle Thep, dad says we should pay for the fuel.’ The children had come and stood with money in their hands right from Friday.
“ถ้าพ่อจะไปด้วยก็ไปสิ ลุงจะรอรับ เอาเงินไปคืนพ่อซะ” เขาแสดงความเอื้อเฟื้อ ‘If your parents are going, I’ll pick them up. Take the money back to them.’ He was being generous. จะรอรับ: literally, ‘I’ll wait for them’.
“พ่อน่ะไม่ไป แต่พวกเราไป มั่นใจเกินร้อย” ลูกของเพื่อนบ้านตอบ ‘Dad won’t go but we will, over a hundred per cent sure,’ one of his neighbour’s children said.
“อะไรของเอ็งวะ มั่นใจอะไร” เขาถามทั้งที่รู้คำตอบ ‘What do you mean? Sure of what,’ he asked, although he knew the answer.
“มั่นใจว่าจะไปโลตัส” เด็กๆ พร้อมใจกันตอบราวนัดกันไว้ ‘Sure we’ll go to Lotus,’ they all replied at the same time as if they had re- hearsed.
“อ้าว! ตกลงพวกเอ็งไปขอตังค์พ่อมาล่ะซี เวรกรรมอ้ายลูกเวร” ‘Well, if you’re so sure you’re going, then go and get money from your parents, you little rascals!’
เด็กๆ หัวเราะชอบใจ คะยั้นคะยอต่อ The children laughed, delighted, and went on wheedling.
“นะ นะ นะ ลุงให้พวกเราไปด้วย อยากไปโลตัส” ‘Please, please, say you’ll take us there, uncle, we want to go to Lotus.’
“เออ! เวร หายใจเข้าหายใจออกเป็นโลตัส ไม่อยู่ช่วยพ่อแม่ทำงานบ้างเรอะ” ‘Lotus, Lotus, heck, you’ve only got that word ‘Lotus’ in your mouths. Why don’t you stay and help your parents instead?’
“ช่วยเสร็จแล้วนี่แหละ ได้เงินค่าเหนื่อย เลยเอามาให้ลุง น้ำมันแพงอาศัยรถลุงบ่อยๆ เกรงใจครับ พอดีพ่อกะแม่เพิ่งไปมาเมื่อเสาร์ที่แล้ว เสาร์นี้เราขอจอง” พูดพลางยักคิ้วหลิ่วตาแผล็บๆ ‘We’ve done just that! We got some pocket money, so we give it to you. Petrol is expensive. It wouldn’t do to use your pickup often. As it is, dad and mum went there last Saturday, so we want to book for this Saturday’ – said with raised eyebrows and a wink.
“เสาร์นี้ลุงไม่ขับเองนา ให้น้าโป่งขับ” เขาต่อรองเผื่อเด็กๆ เปลี่ยนใจแล้วก็ผิดคาด ‘This Saturday, I can’t drive you there. How about Pong driving you instead?’ he ventured for the children to change their minds but was disappointed.
“น้าโป่งขับก็ได้ เราไม่กลัว เชื่อเหอะน่า…แกขับได้ ขับไปช้าๆ ถึงโลตัสแน่นอน” ‘Sure Uncle Pong can drive, we’re not afraid. Believe us … he can drive, he’ll reach Lotus slowly but surely.’
ตั้งแต่ห้างโลตัสเปิดที่นี่ รถกระบะไม่เคยว่าง ประเดี๋ยวครอบครัวนี้จอง ประเดี๋ยวครอบครัวนั้นชวน จริงอยู่แม้ว่าจะช่วยออกค่าน้ำมัน แต่มันก็ไม่คุ้มถ้าเกิดอุบัติเหตุ Since the opening of the Lotus store, the pickup was never idle. Now this family reserved it, now that one did. Sure, they helped with the cost of petrol but it wasn’t worth it if some accident were to happen.
เทพซื้อรถกระบะมือสองมาจากลูกชายของเถ้าแก่ เป็นรถที่ถูกใช้มาอย่างสมบุกสมบัน เขาซื้อรถมีจุดประสงค์เพื่อใช้งานยามจำเป็น ด้วยเหตุที่เวลาเจ็บไข้ได้ป่วยกลางค่ำกลางคืน คนในหมู่บ้านถูกงูกัดจะได้ส่งคนเจ็บถึงมือหมอเร็วขึ้น ใครเจ็บท้องเกิดลูกจะได้ส่งโรงพยาบาลทันที Thep had bought the truck second- hand from the son of the thaokae*. It had been used to the full. He had bought it for the purpose of using it when necessary, if someone was sick in the night time or if some villager was bitten by a snake to get him faster to the doctor or take to hospital some woman about to give birth. * Local godfather, usually a wealthy and influential Chinese businessman or trader.
ชีวิตในชนบทรถเป็นปัจจัยที่ห้าก็จริง แต่ไม่ใช่เรื่องง่ายเลยถ้าคิดจะมี เริ่มจากเงินซื้อรถก็กระเบียดกระเสียรซื้อ ไหนจะค่าน้ำมัน ไหนจะค่าซ่อม มีรถประจำบ้านเหมือนมีภาระติดตัวมาด้วย นอกจากให้ยืมรถแล้วยังขอยืมคนขับอีกต่างหาก ครั้นจะปฏิเสธก็ไม่สบายใจ คนหมู่บ้านเดียวกันยังต้องคบหากันอีกนาน การพึ่งพาอาศัยซึ่งกันและกันเป็นวิถีชีวิตของชาวบ้านที่มีมาช้านาน เข้าทำนองน้ำพึ่งเรือเสือพึ่งป่า Sure, a motor vehicle was the fifth requisite* of country life, but thinking of having one wasn’t easy, starting with scraping enough money to purchase it and then what with the cost of fuel and the cost of repairs. Having a motorcar at home was like taking up a duty, not only by having it borrowed but by being conscripted as its driver as well. If you refused you felt bad. People of the same village you had to go on living with. Relying on one another had been the way of life of villagers since old times, in the manner of water and boat or tiger and jungle. * The four requisites (for Buddhist monks) are food, clothing, housing and medicine – in other words, a bowl, a robe, an umbrella and herbs.
แต่ระยะหลังนี้ความจำเป็นขอยืมรถชักจะเกินความจำเป็น กลายเป็นหน้าที่ของเขาไปตั้งแต่เมื่อไหร่ก็ไม่รู้ มันซึมซับเข้ามาอย่างชนิดไม่รู้ตัว เริ่มแรกเขามีค่าในฐานะเจ้าของรถร้อยเปอร์เซ็นต์ มีสิทธิปฏิเสธหรือตอบรับก็ได้ แต่หลังจากที่เพื่อนบ้านชวนไปงานศพญาติที่พัทลุงช่วยออกค่าน้ำมันรถ ส่วนเขาไปในฐานะคนบ้านใกล้เรือนเคียงที่มีน้ำใจไปร่วมงานศพ วันนั้นเจ้าภาพช่วยค่าน้ำมันรถ บรรดาผู้ที่ไปร่วมงานศพเต็มรถกระบะไม่ต้องร่วมหุ้นจ่าย จ่ายเฉพาะเงินใส่ซองช่วยงานศพ But lately the need to borrow the pickup had gone beyond necessity. Since when it had become his duty he had no idea; it had come gradually without his realising it. At first his value as the owner of the pickup was one hundred per cent; he had the right to refuse or to agree, but one day his neighbours trapped him into driving them to the funeral of a relative in Pattalung by paying for the petrol. He went there as a fellow villager willing to join the funeral. That day the host paid for the petrol. The other passengers that crowded into the car didn’t have to contribute to the trip expenses, only slip banknotes into envelopes to help defray funeral costs. =
=

=

=

=

Pattalung, Thung Song: the story takes place in the Buddhist South.

“ไหนๆ ผมก็ไปร่วมงานอยู่แล้ว ไม่ต้องจ่ายค่าน้ำมันหรอก เพื่อนบ้านกันทั้งนั้น” เขาแสดงความเอื้อเฟื้อ ‘Since I’m going to the funeral anyway, you don’t have to pay for the petrol. We’re all neighbours.’ He was being generous.
“ไม่ได้ๆ รับไปเถอะ ถ้าไม่ได้รถของบ่าวเทพ เราก็ต้องเหมารถหกล้อของเถ้าแก่ แกคิดเป็นรายวัน วันละพันสอง ค่าน้ำมันรถคนเหมาต้องจ่ายนอกอีกต่างหาก” ‘No way! No way! Take it. If we didn’t have your truck, we’d have to hire the thaokae’s six-wheeler. He charges by the day, one thousand two hundred a day, plus the cost of petrol.’
“แต่ผมไม่ใช่รถรับเหมา ทำอย่างนั้นไม่ได้” ‘But I’m not into chartering. I can’t do that.’ รถรับเหมา: literally, ‘car on hire’.
“ถึงเป็นรถออกปากมันก็กินน้ำมัน เมื่อบ่าวเทพมีน้ำใจมา เราก็มีน้ำใจตอบรับค่าน้ำมันรถเถอะนะ ไม่น่าเกลียดหรอก เราคนกันเองทั้งนั้น” ‘Even though it’s at our request, it consumes petrol. You’ve got goodwill. We must show goodwill too and pay for the petrol. There’s nothing to it. We help one another.’ รถออกปาก: literally, ‘car on demand’, which could have been the title of this piece.
เขาจึงยอมรับค่าน้ำมันรถ ถ้าหากวันนั้นเขายืนกรานไม่ยอมรับค่าน้ำมันรถ ชีวิตน่าจะมีอิสระมากกว่านี้ เจ้าภาพทั้งหลายคงจะเกรงใจไม่กล้ามาขอยืมรถบ่อยๆ แบบนี้ รถกระบะของเขาจึงกลายเป็นรถออกปากประจำหมู่บ้านนับตั้งแต่บัดนั้นดูเหมือนว่าเขาเองก็กลายเป็นคนขับรถออกปากไปโดยปริยาย So he accepted money for the petrol. If that day he had persisted in turning that money down, his life would be freer than it was. Any party host would think twice before asking to borrow the truck every so often. So his truck had become the village truck since that time, and it looked as if he was its bespoke driver by the same token. =

=

=

จะเกรงใจไม่กล้ามาขอ: would think twice before asking – another way of translating เกรงใจ.

“มีงานแต่งงานที่ทุ่งสง ว่าจะออกปากขอยืมรถสักหน่อย ช่วยจ่ายค่าน้ำมันให้ เชิญบ่าวเทพไปร่วมงานด้วย ไปกันไม่กี่คนหรอก กะว่าเต็มกระบะพอดี บ่าวเทพขับเองค่อยเบาใจหน่อย เจ้าของรถขับระวังเต็มที่อยู่แล้ว ไม่เมาไม่ใช่เรอะ” รายนี้ออกปากขอยืมรถไปงานแต่งงาน ‘There’s a wedding at Thung Song. I’m thinking of using your truck. I’ll pay for the petrol and invite you to join us. We aren’t that many, just enough to fill the truck. Having you drive will be a relief: an owner driving is very careful and doesn’t drink, right?’ This fellow was asking for help to go to a wedding.
“ทางสายลัดถนนดินแดงขรุขระจะนั่งกระบะกันไหวหรือ” ‘The red-earth shortcut is full of holes; won’t sitting at the back of the truck be too tough?’
“ไม่เป็นไรหรอก ทางสายนอกมันอ้อม เปลืองค่าน้ำมันด้วย คลุกขี้ฝุ่นบ้างพอทนได้” ‘Never mind. The outer road would take too long, it’d waste petrol. We can cope with a little dust.’
“ไปงานแต่งงานคนไทย หัวแดงเป็นฝรั่งขี้นก ตลกดีเหมือนกัน” เทพเปรียบเปรย ‘You’re going to a Thai wedding. By the time you get there, you’ll have red hair like the farang. Funny, wouldn’t you say?’
“ฉันซื้อหมวกอาบน้ำให้ครอบผมคนละใบ พอใกล้ถึง เราก็จอดรถปัดฝุ่น ถอดหมวกอาบน้ำ หวีผมใหม่ โอ๊ย! เท่จะตายน่ะไม่ว่า” เจ้าภาพวางแผนไว้เสร็จสรรพ ‘I’ve bought shower caps for every- one. When we’ve almost reached the place, we stop the truck to dust ourselves, take off the caps and comb our hair again. Won’t that be cool?’ The man had planned everything.
“นั่งกระบะท้ายกันหลายคน ขากลับถ้าไม่เมาก็ดี” ‘Those that sit at the back, they’d better not be drunk on the way back.’
“คนอื่นจะเมาก็ช่างมันเถอะ บ่าวเทพไม่เมาคนเดียก็พอ” ‘Never mind if the others are drunk. All we need is for you not to be.’
กลายเป็นว่าเขาจะต้องรับผิดชอบชีวิตคนที่ไปร่วมงานอีกหน้าที่หนึ่ง คุณสมบัติเมาไม่ขับรับภาระเพิ่มขึ้น ต้องช่วยดูแลผู้ดื่มน้ำเปลี่ยนนิสัยไม่ให้นั่งบนขอบกระบะ ควบคุมไม่ให้ส่งเสียงเอะอะโวยวายเมื่อผ่านป้อมตำรวจ หน้าที่แค่นั้นยังไม่พอ กลับถึงหมู่บ้านต่างคนต่างรีบลงจากรถ กลับเข้าบ้านตนเองแล้ว แต่เขายังไม่หมดหน้าที่ต้องกวาดเปลือกถั่วต้ม เปลือกเงาะ เปลือกผลส้มในกระบะ เก็บขวดเบียร์ ขวดเหล้าทิ้งลงถังขยะ ที่แสบมากกว่านั้นต้องล้างเศษอาหารที่เพื่อนบ้านอ้วกใส่รถกลิ่นเหม็นคลุ้ง เข้าทำนองเจ้าภาพแกงอะไรก็ได้กลิ่นแกงนั้นผสมเหล้าเบียร์ This meant he had to be responsible for so many lives as another duty, with the burden of driving sober, making sure that those who drank intoxicating liquor didn’t sit on the slatted sides of the back platform and control them so that they didn’t holler when driving past police kiosks. Just that wasn’t enough: back in the village, they each got out of the truck in a hurry to return home, but his duties weren’t over, he had to sweep the boiled peanut shells and rambutan and tangerine peels in the truck and collect the beer and whisky bottles and throw them on the trash heap. What was even more irking was having to wash away the vomit that pervaded the whole truck with a nasty stink. It was like offering a dish and being stuck with the smell of that dish mixed with alcoholic fumes.
ในหมู่บ้านเมื่อใครจะไปร่วมงานมงคลสมรส งานขึ้นบ้านใหม่ งานบวช งานสู่ขอลูกสาว และงานศพ ซึ่งจำเป็นต้องใช้รถ ต่างมุ่งหน้ามายืมรถออกปากของเขา เจ้าภาพบอกต่อๆ กันไปว่า “รถบ่าวเทพมี ออกค่าน้ำมันรถให้แล้วยืมทั้งรถทั้งคนขับ สะดวกกว่าเหมารถ ราคาถูกกว่าด้วย บ่าวเทพเองก็ได้อาชีพเสริมผ่อนรถได้สบายๆ” In the village whenever anyone went to a wedding, a house-warming party, an ordination, a betrothal parley or a funeral for which it was necessary to use a motor vehicle, each turned to him to borrow his pickup, each saying every time, ‘Thep has a pickup. I pay for the petrol and I borrow both the pickup and the driver. It’s more convenient than hiring a truck. It’s cheaper too. Thep himself gets an extra job which helps toward the payment of his pickup.’
“สร้างรถกระบะหารายได้แบบบ่าวเทพ พอผ่อนหมดก็ได้รถเป็นของตัวเอง เราออกปากยืมรถก็จริง แต่ช่วยออกค่าน้ำมันให้ทุกครั้ง เงินมันไม่เข้าใครออกใคร ไปยืมเถอะมันไม่ขัดข้องหรอก” ‘By having a pickup to get more income as Thep does, when he’s through paying the bills, the pickup is his. Sure we borrow his pickup, but we pay for petrol every time. Money doesn’t change hands. Go and ask. He won’t refuse.’ [A lovely set of self-serving, warped reasoning.]
“เกรงใจมันเหมือนกัน ได้แต่ค่าน้ำมัน ค่ารถสึกหรอยังไม่ได้คิด บวกเข้าไปนะ” ‘But it isn’t fair to him. He only gets the cost of the petrol. How about depre- ciation? That should be added.’
“ไม่เป็นไรหรอก เราคนกันเอง รถในหมู่บ้านก็มีของบ่าวเทพกับเถ้าแก่ อุดหนุนบ่าวเทพไว้ไม่เสียหลายหรอก ได้ข่าวว่าห้างใหญ่จะมาเปิดบ้านเรา คราวนี้แหละได้เที่ยวกันสนุก อยากไปวันไหนหุ้นค่าน้ำมันรถกัน ออกปากบ่าวเทพให้พาไป” ‘Never mind, it’s between us. There are only two trucks in the village, Thep’s and the taokae’s. By supporting Thep there’s nothing to lose. I’ve heard a big department store is going to open here. That’s when we’ll be having fun. When- ever we want to go, we share the cost of petrol and have Thep take us there.’
พวกจัดการสมบัติชาวบ้าน ผ่านมากี่ยุคกี่สมัยไม่เคยสูญพันธุ์ เจ้าของทรัพย์สินจะคิดอย่างไรไม่เกี่ยว ขอคิดแทนหมด เขาเองก็เคยรำคาญกับพวกจัดการสมบัติคนอื่น แต่ภรรยาคู่ทุกข์คู่ยากกลับเห็นดีเห็นงามด้วย หล่อนให้เหตุผลว่า “รถถ้าจอดไว้เฉยๆ ไม่มีรายได้เข้ามาบ้างมันก็ไม่มีค่า อย่างน้อยมันก็ช่วยให้เรามีหน้ามีตา ใครจะไปไหนมาไหนเรียกหารถเราทั้งนั้น” Those that dispose of the property of villagers are a race that has survived every era. Whatever the owners think is irrelevant: they do the thinking for them. He himself had been irritated by those that managed other people’s properties, but his wife agreed with them. She argued that ‘if the pickup stays idle it doesn’t bring money in, it’s worthless. At least it helps us have face. Whoever wants to go somewhere calls on none other than us.’ =

=

=

=

คู่ทุกข์คู่ยาก = married partner in adversity, mate. With ภรรยา here, no need to translate the expression, except perhaps on the flippant mode: his worthy wife…

“มันจะคุ้มเรอะ” เขาเคยขัดคอ ‘Is it worth it?’ he’d interrupt.
“แล้วถ้าเขาออกปากฟรีเราก็ต้องไปอยู่ดี งานออกปากมันเป็นธรรมเนียมของท้องถิ่นพี่ก็รู้ ผลัดกันไปผลัดกันมา งานเขาเราไป งานเราเขามา แล้วจะมัวคิดเรื่องเสียเปรียบได้เปรียบทำไมกัน” ‘Well, if they just ask, we must go anyway. Asking for help is a local custom, as you know. It’s a two-way street: when they ask we go, when we ask they come. So how can you think of who’s taking advantage of whom?’
“ตกลงกันแล้วนี่นา ว่ารถนี้ไว้ใช้ยามจำเป็น เจ็บไข้ได้ป่วยก็ว่ากันไปอย่าง แต่นี่มันกลายเป็นรถออกปากเพื่องานสารพัด ดูๆ ไปยิ่งยุ่งนา” ‘But we did agree we’d use the truck only when necessary. When someone is sick that’s one thing, but now it’s be- come a free-for-all for all kinds of activi- ties, and it looks as though it’s getting worse.’
“ความจำเป็นนี่มันครอบจักรวาลนะพี่ ไปซื้อของในห้างมันก็จำเป็น” ภรรยาอ้างเหตุผล ‘Necessity rules the universe, darling. Buying things at the department store is a necessity,’ his wife reasoned.
“ของใช้จำเป็นตลาดนัดก็มีขาย ร้านในหมู่บ้านก็มี จำเป็นอะไรต้องไปซื้อในห้าง” ‘The things we need are for sale at the market. There are shops in the village. What’s the necessity of going and buying at the store?’
“แต่ฉันนัดกับคนข้างบ้านไว้แล้ว ว่าจะไปเดินห้างกันสักวัน เราออกรถ เขาออกค่าน้ำมันก็ยุติธรรมดีแล้วนี่” ‘But I’ve already agreed with the neighbours to go shopping at the store. We provide the pickup, they pay for the petrol, that’s fair, isn’t it?’
เมียรักกลับมองต่างมุม มีความภาคภูมิใจมากเมื่อมีคนเห็นความสำคัญของรถออกปาก นางแอบคิดเข้าข้างตัวเองว่านอกจากเมียเถ้าแก่แล้ว ไม่เห็นมีใครที่เชิดคอได้สง่างามเท่าตนเอง His beloved wife had another view- point. She was very proud when some- one saw the need to ask for the truck. Conveniently, she secretly thought that, besides the thaokae’s wife, no woman she could see could bear her head high in a way as dignified as she did. เข้าข้างตัวเอง: literally, ‘took her own side’, ‘self-serving’.
“ไม่ยุติธรรมหรอก ลองหักค่ารถสึกหรอ ค่ากิน ค่าเสียเวลา ก็พอๆ กัน ซื้อแถวบ้านเราก็ได้” ‘No, it isn’t fair at all. Think of the depreciation, the cost of food, the time wasted. We can just as well buy here.’
“พูดกันไม่รู้เรื่องแบบนี้ หยุดพูดดีกว่า เดี๋ยวได้ทะเลาะกัน” ‘We’re talking at cross purposes. We’d better stop or we will quarrel.’
เขาจนแต้มทุกครั้งเมื่อภรรยาตัดบทแบบงอนๆ ห้างโลตัสเข้ามา ภรรยาของเขาและเพื่อนบ้านมีโปรแกรมจ่ายแทบทุกสัปดาห์ ถั่วต้มในหมู่บ้านก็มีขายไม่ยอมซื้อ อ้างว่าแพงถ้วยเล็กนิดเดียวราคาห้าบาท แต่พอถั่วต้มในห้างกิโลละหกสิบกว่าบาท เจ้าหล่อนซื้อได้ง่ายดาย เพื่อนบ้านก็เช่นกัน ซื้อพิซซ่าถาดละเกือบร้อยทดลองกิน พบกับรสชาติไม่คุ้นลิ้นก็บ่นพลางกินพลาง He was cornered every time his wife cut the matter short petulantly like that. The Lotus department store had open- ed. His wife and the neighbours had shopping plans almost every week. Boiled peanuts for sale in the village there were; they wouldn’t buy them, claiming they were expensive, five baht for a small cup, but boiled peanuts in the store at sixty baht a kilo the village women bought without batting an eyelid. The men were the same: they bought pizzas at almost a hundred baht a plate to try and complained about the strange taste as they ate.
“เหมือนกินรากหมา จืดๆ เละๆ แบบนี้ ขายได้ยังไงวะ เออ … แต่ถ้าไม่ลองชิมดู เดี๋ยวเชยว่ะ” ‘It’s like eating dog vomit, tasteless and soggy like this. How can they sell this? Gosh … but if we don’t try, we’re passé.’
เออ … กูก็เหมือนกันแหละ ทดลองชิมดูให้รู้แล้วรู้รอดว่าพิซซ่า หน้าตาเหมือนรากหมานี่อร่อยจริงหรือเปล่า ช่างเถอะ … กินได้หรือไม่ได้ก็อย่าพูด เขาจะหาว่าไม่ทันสมัย เงียบไว้เพื่อน” ‘Right, same with me. Just trying it to see if it tastes good or not; it does look like dog vomit. Never mind. Whether you can eat it or not, don’t say anything or they’ll say you’re not modern. So, better keep quiet, man.’
กลุ่มพ่อบ้านเคยเล่าให้เขาฟังแล้วหัวเราะกันอย่างขบขัน ทั้งนี้ทั้งนั้นล้วนอยากลองเพราะเห็นโฆษณาในโทรทัศน์ ได้ฟังลูกๆ โม้กันจึงอยากชิมบ้างเพื่อให้ทันสมัยทันยุคกับเด็กรุ่นใหม่ A group of homeowners told him so and then laughed in mirth. Everyone wanted to try because they had seen it advertised on TV and had listened to the bragging of their children, so they wanted to try to be trendy in tune with the new generation.
ดูเหมือนภรรยาจะมีความสุขเป็นพิเศษในคืนวันศุกร์ นางจะจัดการรีดเสื้อผ้าให้เขาและตัวเอง จัดหาสมาชิกร่วมหุ้นไปห้างกันเอง เขามีหน้าที่คือขับรถแล้วก็นั่งรอหน้าห้าง ฆ่าเวลาด้วยการคุยกับพ่อบ้านหมู่บ้านอื่น กว่ากลุ่มแม่บ้านจะเดินห้างเสร็จก็ตกเย็นพอดี ขึ้นรถก็คุยกันไม่จบ It seemed his wife was especially happy on Friday nights. She set about ironing his clothes and hers and finding partners to go to the department store together. His duty was to drive the pick- up and then sit waiting in front of the store, kill time by talking with other homeowners. By the time the ladies came out of the store, night was falling, they went into the truck and chattered nonstop.
“ฉันดูโทรศัพท์มือถือรุ่นนั้นไว้แล้ว งวดหน้าขายยางได้ค่อยมาเอา” ‘I’ve seen that new generation of cell phone. Next sale of latex I’ll get one.’
“ฉันดูกล้องดิจิตอลไว้แล้ว ราคาเก้าพันกว่าเอง ถามลูกบ่าวมันก่อน เปียแชร์ได้ค่อยมาซื้อ” ‘I saw that digital camera. It’s only a little over nine thousand. I asked my son first. When my bid for the chit fund comes through, I’ll buy it.’
“แม่ … วันเสาร์หน้า ฉลองเป็ดย่างเอ็มเคนาแม่นา” เด็กชายกอดแขนอ้อนแม่ ‘Mum, next Saturday, let’s have roast duck at MK, okay?’ The son held his mother’s arm as he whimpered.
“ขอเงินพ่อมาแล้วกัน หน็อยแน่ ฉลองเอ็มเค มันไม่ใช่สามบาทห้าสิบนะเอ็ง” ‘Ask your father for money. My goodness! A meal at MK, it isn’t three baht fifty, you know.’
“เด็กมันอยากลอง ซื้อให้กินเถอะ ฉันว่าดีกว่าวอนให้มันกินตอนไข้” ‘The kids want to try. Buy it for them. I think it’s better than having them working up a fever pleading for it.’
“ของกินแพงทั้งนั้น ข้าวราดแกงจานละสี่สิบ ก๋วยเตี๋ยวราดหน้าหมูนิดเดียวเอง สู้ของเจ๊บวบไม่ได้ มีตับ มีหมึก อร่อยกว่าด้วย” ‘Food is expensive. Forty baht for a single dish of curry. A little bowl of fried noodles with pork can’t beat Old Buap’s, which has got liver and cuttlefish as well and tastes better too.’
“พูดกันแต่เราได้นะ อย่าพูดให้ผัวฉันได้ยิน ประเดี๋ยวอดมากันแหละ” ‘Let’s keep this between us, shall we. Not a word to our husbands or they’ll give us hell.’
“จ้า … เข้าใจ ฉันบ่นไปยังงั้นเอง แต่ไม่เป็นไรหรอก รถคันนี้ยังออกปากได้ เมียบ่าวเทพใจดี บ่าวเทพก็ตามใจเมีย ที่ฉันกล้านินทาเพราะเขานั่งหน้าทั้งผัวทั้งเมีย เข้าใจมะ” ‘All right … I understand. I was just saying. But it doesn’t matter. We can still use this truck. Phet’s wife is generous. Phet won’t say no to his wife. If I dared to badmouth, it’s because husband and wife sit upfront, you understand?’
“ที่จริงเราหุ้นค่าน้ำมันน่าจะได้นั่งหน้ารถมั่ง นี่เบียดกันมาในกระบะไม่มีหลังคา” ‘Actually, we share in the cost of petrol, we should sit in the cabin too. Here we sit cramped on a platform without a roof.’
“ได้คืบจะเอาศอก ได้ศอกจะเอาวา ซื้อรถเองสิยะจะได้ไม่ต้องนั่งรถออกปาก” ‘Give an inch and you’ll take a yard. Buy your own car, dear, if you don’t want to sit in someone else’s truck.’
“ถูกรางวัลที่หนึ่งงวดนี้ซื้อแน่ แถมให้นั่งฟรี” เจ้าตัวพูดแล้วก็หัวเราะฮา ‘If I win the lottery this draw I’ll buy one for sure, and I’ll let you sit in it for free,’ the speaker said and then laughed out.
พูดเย้าหยอกกันไปตลอดทาง หมู่บ้านที่ไม่มีรถโดยสารประจำทาง รถออกปากนี่แหละคือที่พึ่ง เพื่อนบ้านลงจากรถขอบอกขอบใจเจ้าของรถ ภรรยาช่วยยกของเก็บไว้ในบ้าน เขามีหน้าที่กวาดกระบะโกยขยะเหมือนเดิม They teased one another all along the way. Those villages that don’t have a regular public transport service must depend on private motor vehicles. When the neighbours came out of the pickup they went and said thank you to its owner. His wife helped them lift their goods and take them into the houses. His duty was to sweep the truck and get rid of the refuse as before.
วันนี้เขาให้โป่งขับรถแทน เพราะเหนื่อยใจกับการออกปากซึ่งไม่มีที่สิ้นสุด การออกปากลามมาถึงรุ่นลูกแล้ว ความรู้สึกห่วงหวงรถลดน้อยลง เขาห่วงตัวเองมากกว่า ห่วงว่าจะควบคุมอารมณ์ความรู้สึกไม่ได้ ลำพังผู้ใหญ่ออกปากขอยืมรถยังพอทำใจให้ยอมรับได้ แต่นี่เพื่อนบ้านกลับใช้ความเป็นกันเองให้ลูกมาเอ่ยออกปากขอยืมรถ เขารู้สึกเหมือนตัวเองถูกพันธนาการไว้ด้วยคำว่าไม่ได้ยืมรถฟรี มีค่าน้ำมันรถให้ Today he has allowed Pong to drive instead, because he’s fed up with the unending demand. The trend has reach- ed the children now. His feeling of poss- essiveness for the truck has diminished. He’s more concerned with himself, wor- ried he might not be able to control his temper. Were the village headman by himself to ask to use the pickup he would still humour him, but now the neighbours are using familiarity to have their children come and ask for the pickup for themselves. He feels as if he’s trussed up with the words ‘we aren’t asking for it for free, we’ll pay for the petrol’.
ค่าน้ำมันรถที่เพื่อนบ้านร่วมหุ้นกันออกกลายเป็นหนี้บุญคุณที่เขาปฏิเสธไม่ได้ ไม่อยากไปก็ต้องไป ปฏิเสธเมื่อไรเป็นได้ผิดใจกัน เมื่อปฏิเสธไม่ได้เขาก็หาทางออกให้โป่งขับแทน ความคิดนี้ ภรรยาเขาเป็นคนต้นคิดอีกเช่นกัน The cost of petrol they club to pay has become an obligation he cannot refuse. He doesn’t want to go, yet has to. Refusing means creating resentment. Since he couldn’t refuse, the way out for him was to let Pong drive instead. Again, this was his wife’s idea. Note the time change here. Although this could also have been translated as: Since he can’t refuse, the way out for him has been…
“หัดให้โป่งขับรถเป็นก็สิ้นเรื่อง มันจะได้ขับแทนบ้าง ไหนๆ มันก็เป็นญาติฉัน” ‘Have Pong learn to drive, end of story. He’ll drive instead of you. After all, he’s a relative of mine.’
เขาไม่เคยขัดใจหล่อนมาแต่ไหนแต่ไรจึงได้แต่เออออตาม โป่งกระตือรือร้นหัดขับ จำได้ว่าหลังจากเขาปล่อยมือให้ขับ โป่งไม่รีรอรีบซื้อแว่นตาดำอันโตทำเท่สวมอวดสาว เปลี่ยนทรงผมใหม่ซอยปรกหน้าเป็นกระเซิงเหมือนเอาซังรังไก่ครอบหัวไว้ ผิวปากร้องเพลง ‘ขอนไม้กับเรือ’ ของบ่าววี He has never displeased his wife so he followed her lead. Pong set about it enthusiastically. He remembers that after he let him drive on his own, Pong bought himself big sunglasses to look cool at the wheel with the girls, he changed his hairdo, raked his hair with his finger to cover his forehead in disorder as if taking the corncobs of a henhouse to cover his head, whistled and sang Bao Wee’s song ‘The log and the boat’. =

=

=

=

=

=

Bao Wee, southern Thai folk singer. Real name Flight Sergeant Wirayut Nancha, born 1974 in Trang, southern Thailand.

‘เปรียบดังพี่เป็นเช่นขอนไม้…’ ร้องซ้ำวรรคทองที่ถูกใจครั้งแล้วครั้งเล่าจนเขารำคาญซื้อหมากฝรั่งให้เคี้ยวสงบเสียงลงได้บ้าง It’s as if you’re a log…’ Repeating his favourite lines on and on which got so much on his nerves he bought chewing gum to fight the sound somewhat by chewing.
ย่ำค่ำแล้ว อีกไม่นานโป่งคงจะกลับมาถึง เขาชะเง้อมองปากทาง อดเป็นห่วงไม่ได้ ถึงอย่างไรรถออกปากคันนี้มันได้กลายมาเป็นส่วนหนึ่งของชีวิต เป็นห่วงโป่งก็เป็นห่วง เป็นห่วงว่ารถจะลงคูติดบ่อหลุมกลางทาง ภรรยาคงเห็นท่าทางกระวนกระวายของเขาเข้ามานั่งใกล้ๆ เอ่ยว่า “โป่งมันขับได้ ประเดี๋ยวก็มาถึง เด็กๆ มันคงเที่ยวกันเพลิน” Dusk already. Pong should be back soon. He stretches his neck to look at the mouth of the way, can’t help feeling worried. No matter what, that pickup on demand has become part of life. Worried about Pong, that he is. He worries the truck might fall into a ditch along the way. Seeing his agitated state, his wife comes and sits down beside him and says, ‘Pong can drive. He’ll be here any minute. The children will have had a great outing.’
“รถเก่าเต็มที ถ้าออกตัวได้ก็ดีเหมือนกัน” เขาแกล้งบ่น ภรรยาโต้แย้งทันที ‘The truck is very old. A new one would be good,’ he pretends to complain. His wife counters at once.
“รถออกปากถึงเก่าก็มีค่า ออกตัวไปก็เสียดาย” ‘That truck is old but it’s still valuable. Buying a new one would be a waste.’
เขาและภรรยาดูโทรทัศน์จนละครหลังข่าวจบยังไม่มีวี่แววว่าโป่งจะกลับมา พ่อแม่ของเด็กไม่มีใครมาถามข่าวคราว ไม่เป็นห่วงลูกกันบ้างหรือไร เขานอนก่ายหน้าผากจนเผลอผล็อยหลับ รู้สึกตัวอีกครั้งเมื่อได้ยินเสียงเจี๊ยวจ๊าวหัวเราะกันครื้นเครงหน้าบ้าน He and his wife watch TV until the post-evening news sitcom is over and there still is no sign of Pong’s return. None of the children’s parents have come to inquire after them. Don’t they worry about their children? He lies with his hand over his forehead until he drifts into sleep. He comes to when he hears noisy chatter and boisterous laughter in front of the house.
ใจหายวูบ รถกระบะที่จอดอยู่ล้อติดโคลน ตัวถังทั้งสองด้านเปื้อนเปรอะดิน รอยบุบบุ๋มเป็นหลุมหลายแห่ง สีถลอกคงครูดกับต้นไม้ข้างทาง ภรรยาบีบมือเขาเหมือนปลอบใจ He is dismayed. The wheels of the parked pickup truck and both sides are plastered with mud, there are bumps and scratches in many places, the paint must have been scraped off by trees along the road. His wife squeezes his hand as if to comfort him.
“ลุงเทพ … โชคดีนะที่พวกเราช่วยกันออกแรงเข็นรถออกมาได้ คิดว่าจะไม่ไหวแล้ว น้าโป่งขับลงคู กอหญ้าริมทางรก พอดีเงาไม้บังด้วยเลยแฉลบลงคู ‘Uncle Thep … Luckily we were able to get the pickup out by ourselves. We thought we couldn’t make it. Uncle Pong drove into an irrigation ditch. There was wild grass on the wayside and the shade of trees masked it, so the pickup skidded into the ditch.’
ดูจากสภาพรถแล้วไม่อธิบายก็เดารู้ เด็กๆ เล่นเหมือนผ่านการเผชิญภัยแสนสนุกและสุดระทึก ต่างคนต่างอวดวีรกรรมว่าตนเองเข็นรถอย่างไร ใครไปตามใครมาช่วย Looking at the state of the vehicle, there is no need for explanation. The children tell it as if they have gone through exceedingly funny and thrilling danger. Each of them boasts of how he has pushed the pickup and who went to ask whose help
“ทำไมไม่มาบอกเจ้าของรถสักคำ” เขาเค้นเสียงถาม ‘Why didn’t you let the truck owner know,’ he asks pointedly.
“กลัวลุงเทพไม่ให้ยืมรถอีก เราเลยออกปากขอแรงคนกันเองช่วย” เด็กตอบเสียงอ่อย ‘We were afraid you wouldn’t let us have the pickup again, so we decided to help each other out,’ a child answers with a meek voice.
เพื่อนบ้านทยอยกันมาดูสภาพรถ ไม่มีใครแสดงความรับผิดชอบ ได้แต่ดุด่าว่ากล่าวลูกหลาน ต่างคนต่างดึงลูกกลับบ้าน ด้วยสีหน้าเคร่งเครียด Neighbours file in to look at the state of the pickup truck. No one takes responsibility. They merely berate their progeny. Each pulls his child out and goes back home with a taught face.
สองผัวเมียสบตากัน เป็นครั้งแรกที่เทพเห็นภรรยาแสดงอาการถอดใจ ถอนหายใจยาว เขาสะกดอารมณ์คุกรุ่นไว้ไม่อยากซ้ำเติม ผลัดผ้าแล้วคว้าถังน้ำ แปรง แชมพู ต่อสายยางฉีดน้ำลงมือล้างรถ มีโป่งเป็นผู้ช่วย ต่างคนต่างเงียบกริบ โป่งสิ้นลายวัยรุ่นจอมซ่า อาสาขัดสีทุกอย่าง เขาฉีดน้ำให้ ล้างเสร็จเจ้าเทารถออกปากที่เด็กเรียกขานค่อยดูดีขึ้น Husband and wife stare at each other. It’s the first time Thep sees his wife look discouraged. He heaves a sigh, forces himself to keep his temper in check, changes clothes then grabs a pail, a brush and a bottle of shampoo, takes the hose and begins to wash the truck with Pong giving a hand. They both scrub in silence. Pong is no longer the swaggering teenager. He undertakes to scrape off the paint everywhere. He hoses and washes. When it’s over, the truck on demand as the kids call it looks better. =

=

=

=

You can’t ‘grasp … shampoo’ so you need to add ‘a bottle of’…

ไม่มีใครกล้ามายืมรถอีก มีแต่บรรยากาศอึมครึม เพื่อนบ้านทักทายพูดคุยด้วยแบบกล้าๆ เกรงๆ ยิ่งเขาไม่เอ่ยปากพูดถึงเหตุการณ์คืนนั้น เพื่อนบ้านยิ่งถอยห่าง มีท่าทีเกรงขามเขาอย่างไม่เคยเป็นมาก่อน ภรรยาก็เงียบขรึมลง ห่างเหินจากบรรดาแม่บ้านที่ชอบเดินห้างด้วยกัน พูดคุยกับเขานับจำนวนครั้งได้ No one dares to come and ask to use the pickup again. There is only a con- strained atmosphere. Neighbours greet and talk in a half daring half deferential manner. As he never mentions the event of that night, the neighbours keep to themselves all the more, in awe of him as never before. His wife too keeps to herself, keeps a good distance from the village ladies who like to go shopping together and the times she talks to him can be counted.
“ดีเหมือนกันไม่มากเรื่อง” เขาคิดแบบปลงตก “ขายยางงวดหน้าค่อยซ่อมรถทำสีใหม่” ‘’Just as well there’s some peace,’ he figures. ‘When I sell the next load of rubber, I can get it repaired and repainted.’
วันนี้ฟ้าแจ้งอากาศแจ่มใส เขารู้สึกสบายใจชวนภรรยาไปอู่ซ่อมรถด้วยกัน ขากลับค่อยให้รถมอเตอร์ไซค์รับจ้างมาส่ง แต่งตัวเสร็จเตรียมตัวขึ้นรถได้ยินเสียงตะโกนถาม Today the sky is clear, the air is pure. He feels good and invites his wife to go to the garage together. They’ll take motorcycle taxis on the way back. When they are dressed and ready to get into the truck, he hears someone calling him out.
“บ่าวเทพได้ข่าวว่าจะเอารถไปซ่อมเรอะ” เพื่อนบ้านห้าหกคนยิ้มร่าตรงมาหาเขาและภรรยา ‘Thep, I hear you’re taking the pickup for repair, aren’t you?’ Five or six neigh- bours have come to see him and his wife with beaming smiles on their faces.
“ครับ” เขาตอบสั้นที่สุด ไม่อยากต่อความยาวสาวความยืด ‘Yes,’ he answers as curtly as he can, unwilling to expand on the matter.
“เทพ อย่าว่ายังงั้นยังงี้เลยนะ พวกเรารวบรวมเงินก้อนหนึ่งช่วยค่าซ่อมรถ พึ่งพารถคันนี้มาหลายครั้งแล้ว ออกปากยืมครั้งใดก็ไม่เคยขัด ให้เราออกเงินช่วยซ่อมนะ” ‘Thep, don’t argue with us. We’ve collected some money to pay for the repairs. We’ve relied on the truck many times, you’ve never refused us, so don’t refuse the money to get it fixed.’ ต่อความยาวสาวความยืด: to go on and on about (something), refuse to let (a matter) rest, to argue back and forth.
พ่อของเด็กที่มายืมรถยื่นซองให้ ส่งสายตาวิงวอน เพื่อนบ้านคนอื่นๆ ส่งยิ้มเหมือนเอาใจช่วย The father of the child who asked to use the pickup hands him an envelope with pleading eyes. The other neigh- bours smile helpfully.
เขาลังเล แต่แล้วก็ตัดใจตอบว่า He hesitates but then decides to answer.
“ไม่เป็นไรหรอก รถผม ผมซ่อมเอง เรื่องแล้วก็แล้วกันไป พี่น้องหมู่บ้านเดียวกันทั้งนั้น” ‘Never mind. It’s my truck so I get it repaired and that’s all there is to it. We’re all a big family.’
ได้พูดระบายออกไปบ้าง หายอึดอัด บรรยากาศที่เคยอึมครึมเหมือนมีแสงสว่างรำไรส่องเยือน Having spoken his mind, he feels relieved. The atmosphere which was rather gloomy is brightening, it seems.
ภรรยายิ้มออก คราวนี้เพื่อนบ้านทยอยกันเข้ามารุมล้อมรอบเขาและภรรยา ต่างควักเงินยัดใส่มือให้เพิ่มเติม เขายิ่งปฏิเสธเพื่อนบ้านก็ยิ่งยัดเยียดให้เงินจำนวนนั้นจึงเปลี่ยนไปอยู่ในมือของภรรยาแทน ขากลับเพื่อนบ้านอาสาขับมอเตอร์ไซค์ไปรับเขาและภรรยาที่อู่รถ ไม่ต้องว่าจ้างรถมอเตอร์ไซค์ บอกว่า “อย่าคิดมากเลยเทพ รถออกปากคันนี้มันก็เหมือนเป็นรถของพวกเราทั้งหมู่บ้าน” His wife smiles. This time the neigh- bours file in to surround him and his wife. Each presses more money into his hands. The more he refuses the more they force the money into his wife’s hands instead. For the return trip, the neighbours volunteer to drive their motorcycles to go and fetch him and his wife at the garage, no need to hire motorcycles over there. They say, ‘Don’t think too much, Thep. This truck on demand it’s like having the whole village owning the truck.’
ภรรยาของเขาเชิดหน้านิดๆ ยิ้มอย่างภาคภูมิใจ His wife raises her head a little, smiles with pride.
เขาหัวเราะ หึ…หึ จนถ้อยคำตอบโต้ He chuckles, at a loss for an answer.
= ‘Rot Ork Park’ in Rahoo Om Jan 5, 2008
Darunee Dechanusorn teaches Thai in Trang, southern Thailand. She has published numerous short stories in the best Thai magazines and is the recipient of half a dozen literary prizes.
=darunee dechanusorn

And then the two of them lived together – Chen Chomthawat

This was written twenty years ago. Of course, things like these don’t happen anymore, do they now? MB


แล้วทั้งสองก็
อยู่ด้วยกัน

And then the two
of them lived together

kissing shadows kissing shadowsx

เชน ชมธวัช

CHEN CHOMTHAWAT

TRANSLATOR’S KITCHEN
โลกส่วนตัว The personal world
ส่วนน้อยคนนี้ก็เช่นกัน เธอจากผมไปอย่างง่ายดายเช่นสาวอื่น ดูเหมือนทุกคนต้องการจะอยู่ในอ้อมกอดของผมเพียงชั่วคราว ไม่มีใครจริงจังต่อใครได้เนิ่นนาน เราคล้ายจะอึดอัดต่อการอยู่ร่วมกัน ทั้งที่ในขณะเวลาเหล่านั้นเราสามารถหาความสุขกันได้ไม่ยาก เราอาจกระซิบคำรักหวานหูให้กัน หยอกเอินกันด้วยถ้อยคำแห่งรักอย่างหวานชื่น มอบความสาวความหนุ่มให้กันบนเตียงอ่อนนุ่ม เต็มไปด้วยรสชาติการสัมผัส เสน่หาในแววตา ริมฝีปากเผยเผยอชื้นฉ่ำ พวงแก้มอบอุ่นน่ารัก รูปร่างได้สัดส่วนสวยงาม… As for this girl Noi, it’s the same. She left me as easily as the others. It seems they all want to stay in my arms only for a while. No one is serious with anyone for long. It’s as if we are uncomfortable being together, even though at such times we are able to find happiness easily, we whisper sweet words of love in each other’s ears, tease each other with honeyed words of love, give each other the gift of youth on a soft bed full of the flavours of touch, charm in the eyes, wet lips cracked open, cheeks full and lovely, and bodies beautiful. =

=

=

=

=

คำรักหวานหู: literally, ‘words of love sweet to the ear’.

=

=

ได้สัดส่วน = well proportioned; here, would only weigh down the sentence.

หลายครั้งที่ผมรู้สึกว่าเรากลัวความแก่ กลัวความจริงที่จะมาเยือนเราเร็วๆ นี้ ดูเหมือนคำรักคำสัญญาต่างๆ ไม่เคยได้ลงลึกเข้าไปในจิตวิญญาณของเราอย่างแท้จริง Many times I’ve felt the fear of being old, the fear of the truth that will soon come over. It seems that words of love, words of promise do not penetrate truly deep into our consciousness. =ความจริง: truth or reality.
เราอาจมองตากันอย่างซาบซึ้ง แต่ชั่วขณะเราสัมผัสได้ถึงการโกหกมดเท็จของกันและกัน ดวงตาของเราจะกะพริบใส่กันทันที ถ้อยคำเริ่มเบี่ยงเบนออกไปจากใจ ความรู้สึกถูกจับเหวี่ยงไปอย่างไม่น่าเชื่อ สิ่งที่เรากระทำคือร่วมรักกัน ปล่อยให้อารมณ์บรรเลงเพลงของมันไปในขณะที่ใจยังคงคับข้องและคิดถึงบทบาทของคู่รักเก่าๆในอดีต We may look into each other’s eyes with fascination but the moment we can sense each other’s fibs, our eyes blink right away, words begin to come out of our hearts twisted out of shape, feelings are caught and cast aside at an amazing rate. What we do is make love, letting the mood perform its song while the mind is still frustrated, and think of the performance of previous partners in the past. =

=

=

=

อย่างไม่น่าเชื่อ: literally, ‘incredibly’.

เรานอนกอดก่ายกันอย่างสิ้นแรง สิ้นไร้ความรู้สึกใดๆนอกจากความเหนื่อย การสัมผัสหลังจากนั้นเป็นไปด้วยความหยาบคาย ซ่อนความรุนแรงไว้ภายในอย่างน่าเกลียด We lie hugging each other as if without strength, without any sort of feeling besides exhaustion. Contact after that takes place with coarseness, hiding violence within in a distasteful way.
เราเหนื่อยหน่ายต่อสภาพเช่นนี้ และใช้เวลาอยู่ด้วยกันในความเงียบ ต่างคนต่างมีมุมส่วนตัวของตัวเอง ทอดสายตาผ่านตัวหนังสือบนหน้ากระดาษไปอย่างเชื่องช้า รอคอย นานๆจะขยับตัว ผมได้ยินเสียงลมหายใจอันอึดอัดระหว่างเราลอยเอื่อยอยู่ในห้องอุดอู้ We are weary of a situation like this and spend our time together in silence. Each has a personal corner. We cast our eyes over the characters on the page sluggishly, waiting, moving a little once in a long while. I hear the sounds of our constrained breathing between us floating in the stuffy room.
ทำไมเราไม่แยกทางกันไปเสียที Why don’t we part ways once and for all?
ไม่ เราไม่ยอมทำเช่นนั้น เรากักขังกันและกันไว้ในกรงของความคิด ใช่เล่ห์เหลี่ยมต่อกันและกัน ทำเป็นทะนุถนอมกันและกันเหมือนคนป่าพลัดหลงเข้าไปในเมืองใหญ่ จูงมือกันไปข้ามท่อระบายน้ำเน่าเหม็น กล่าวชมฟากฟ้ายามราตรีกาลและหมู่ดาวระยิบด้วยถ้อยคำพร่ำเพ้อ เราฝันไปไกลถึงโลกอนาคต โลกแห่งความฝันและจินตนาการ เหยียดหยามคนจนอย่างสนุกสนาน พอๆกับกล่าวคำร้ายกาจต่อหน้าคนรวยอย่างไม่ยี่หระ เราทั้งคู่ (หรือเราทั้งหมด) เป็นชนชั้นกลางผู้มักมากในกามคุณ สนองตัณหาบ้าบอคอแตกให้ตัวเอง และพยายามจะทำความดีหลังจากนั้นเพื่อทดแทนความรู้สึกผิดบาปภายใน สิ่งที่ตามมาคือความขุ่นเคืองใจ ความระเริงหลงในรสชาติแห่งกามราคะ คุณค่าต่างๆ สูญสลายหายไปสิ้น และเรากลับกลายเป็นตัวมายา No, we don’t want to do this. We sequester each other in the jail of thought, use tricks with each other, pretend to cherish each other like jungle dwellers erring into the capital, holding hands to walk across a drain of stinking stagnant water, expressing admiration for the sky at dusk and for the blinking stars by talking gibberish. We reach out in a dream far out into the world of the future, the world of fancy and of imagination, and have fun despising the poor just as much as making definite judgments in front of the rich without concern. The two of us (or all of us) are middle-class sensuous creatures, satisfying our own crazy cravings and trying to do good after that to make up for the feeling of sin inside. What follows is annoyance, cheerfulness addicted to the taste of sex, all values vanished, and we return to being illusions.
ลองมาดูทีซิว่าเราอยู่ในโลกส่วนตัวของเราอย่างไร Let’s have a look this once at how we are in our personal world.
=
โลกของเธอ Her world
เธอนั่งเช็ดผมอยู่หน้ากระจก เบื้องหน้าเป็นขวดกระปุกเสริมความงามให้ใบหน้าหลายชนิด ไฟในห้องจางสลัวเร้าอารมณ์ เสียงเพลงอ่อนซ่านหวานซึ้งโปรยปรายกระจายฟุ้งอยู่ในห้องปรับอากาศ ภาพชายหนุ่มติดไว้บนกำแพง นาฬิกาปลุกส่งเสียงดังติ๊กต็อก She sits drying her hair in front of the mirror. In front of her are a variety of bottles and pots of creams and lotions for her face. The light in the room is enticingly dim. The discreet sound of sweet music pervades the air- conditioned room. Picture of a young man on a wall. Loud tic-tac of the alarm clock.
เธอไม่ได้สวมเสื้อ หน้าอกได้ขนาดตั้งชูชันเพราะเพิ่งเสร็จจากการเช็ดตัวมาหมาดๆ เธอช้อนหน้าอกข้างหนึ่งขึ้น ก้มลงมองดูมัน เส้นผมย้อยลงมาคลอเคลียอยู่บนนั้น เธอสังเกตเป็นพิเศษไปที่หัวนม จากนั้นใช้มืออีกข้างประคองเต้านมข้างที่เหลือขึ้นมา มันยกตัวขึ้นนูนดูอวบขาวอิ่มมือ เธอรู้สึกพอใจใหลหลงกับหัวนมสีชมพูอมแดงเรื่อของตัวเอง She isn’t wearing a blouse. Her breasts are well-proportioned and erect as they have just been wiped dry. She raises one breast and bows her head to examine it. Her hair droops down and flops over the breast. She pays special attention to the tit. After that she uses the opposite hand to palm and lift the other breast, holding it and looking at the white plumpness filling her hand. She feels smitten with her red-pink tits.
เธอมองตัวเองในกระจก ทำหน้าทำตาเปลี่ยนไปเรื่อย ยืดอกขึ้น สันหลังลึกลงเป็นแนว เอวคอดกระชับลงมา เธอยิ้มให้ตัวเองในกระจกอีกครั้ง เสียงเพลงยังคงบรรเลงอยู่สม่ำเสมอ She looks at herself in the mirror, taking various poses and express- ions, pushing her chest up, her backbone a straight line down, her waist narrow. She smiles at herself in the mirror once again. The song is still purring on evenly.
เธอหันมองโปสเตอร์หนุ่มนักร้องบนกำแพงอีกด้าน จ้องมองไปที่เป้ากางเกงของเขา อมยิ้มน้อยๆแล้วทำท่าคิด เธอลุกขึ้นเดินไปที่แผ่นโปสเตอร์ ใช้มือลูบไปบนแผ่นโปสเตอร์ โดยเฉพาะตรงบริเวณอวัยวะเพศและแผงหน้าอก – เขาใส่เสื้อกล้าม นุ่งกางเกงหนังรัดรูปสีดำมัน เธอใช้ใบหน้าคลุกเคล้าไปที่เนื้อตัวของเขา หลับตาพริ้ม มือข้างหนึ่งล้วงนิ้วเข้าไปในอวัยวะเพศของตัวเอง … สำเร็จความใคร่ … เสียงครางดังเบาๆเป็นระยะต่อเนื่อง เสร็จแล้วเธอทรุดกองลงบนพื้นปูพรมสีแดง หอบหายใจแรงถี่ She turns to look at the poster of a young crooner on another wall, stares at his crotch, has a little smile and then takes a thoughtful pose.  She gets up and walks over to the poster, strokes it with her hand, especially the sexual organ and the chest – he’s wearing a vest and tight, shiny black leather trousers. She uses her face to touch his flesh, shuts her eyes tight, one hand pointing her fingers to enter her own sex … and come to a climax after sustained bouts of low groans. When she’s done she collapses onto the floor covered with a red carpet, breathing hard.
ผ่านไปเนิ่นนาน เสียงโทรศัพท์ดังขึ้น After a long while, the phone rings.
เธอเปิดเปลือกตา ส่ายหัวคล้ายเบื่อหน่าย สูดลมหายใจเฮือกใหญ่ เดินไปที่โทรศัพท์ ยกหูโทรศัพท์ She raises her eyelids, shakes her head as if fed up, takes a deep breath, walks over to the phone, lifts the handset.
“ทำอะไรอยู่เอ่ย” เป็นเสียงของเขา ‘What are you doing?’ It’s his voice.
“เปล่านี่คะ” เธอตอบ พลางมองไปที่แผ่นโปสเตอร์ ลูบผมตัวเองอย่างไม่รู้จะทำอะไร รอคอยเสียงพูดต่อไป ‘Nothing,’ she answers while looking at the poster, stroking her hair, not knowing what else to do, waiting for his voice to say something next.
“ผมคิดถึงคุณ” ‘I miss you.’
“ฉันก็ … คิดถึงคุณเหมือนกันค่ะ” ‘I … I miss you too.’
“ออกมาเจอกันได้ไหม ให้ผมไปรับก็ได้” เขาชวนเสียงนุ่ม ‘Come out and let’s meet, okay? I’ll go and fetch you,’ he entices with a soft voice.
“ไปไหนคะ … พรุ่งนี้ได้ไหม วันนี้ฉันเหนื่อย” ‘Where to? … How about tomorrow? Today I’m tired.’
“ว้า … เหนื่อยเหรอ … ไม่เป็นไร พรุ่งนี้ก็ได้ สวัสดีครับ” ‘Oh, no! Tired? Oh well, never mind then. See you tomorrow. Goodnight.’
“สวัสดีคะ” ‘Goodnight.’
เธอวางหู ทำท่าโล่งอก เดินไปที่ตู้เสื้อผ้า หยิบชุดนอนมาใส่ เดินไปปิดวิทยุ หยิบหนังสือ พิศวาสหรรษา ขึ้นมา หรี่ไฟโคมที่หัวเตียงลงครึ่งหนึ่ง อ่านหนังสือ… She puts down the handset, looks relieved, walks over to the wardrobe, takes out her nightdress and slips it on, walks over to switch off the radio, picks up the book Tender delights, reduces by half the light of the lamp at the head of her bed and reads…
เสียงโทรศัพท์ดังขึ้น เธอขมวดคิ้วอย่างหงุดหงิด ดึงสายโทรศัพท์ออกคว่ำหนังสือลง ตาจ้องมองเพดาน สักพักตะแคงตัวหันไปดูโปสเตอร์แผ่นนั้นอีก จ้องมองเนิ่นนาน The phone rings. She frowns in irritation, unplugs the phone, puts down the book. Her eyes stare at the ceiling. After a while she lies on one side to look at the poster again and stares at it for a long time.
=
สมุดบันทึก The diary
ตีสอง … เธอหยิบสมุดบันทึกขึ้นมา Two in the morning … She picks up her diary.
นี่คือสิ่งที่เธอบันทึก This is what she writes:
ฉันรู้ว่าเขาไม่ได้รักฉันจริง ฉันรู้ตลอดเวลาว่าเขามีหญิงอื่นอยู่ในหัวใจ ยามที่เขาหลับนอนกับฉัน เขาเห็นใบหน้าฉันเป็นหญิงอื่น เขาร่วมรักกับฉันอย่างหยาบคาย ใช้ลิ้นเลียอวัยวะเพศของฉันอย่างหื่นกระหาย เขาอยากให้ฉันร้องครวญครางเพื่อให้เขามั่นใจว่าเขาเป็นผู้ชายขึ้นมาอีกนิด ฉันจะบอกให้ก็ได้ ลีลาของเขาน่ะแย่มาก สู้…ก็ไม่ได้ I know he doesn’t love me really. I’ve known all the time that he has another woman in his heart. When he sleeps with me, he sees my face as that of another woman. He makes love to me crudely, uses his tongue to lick my sex with lust. He’d like me to moan and groan to be certain he is a bit more of a man. Let me tell him, his performance is very clumsy. He can’t compare with …’
เธอปิดสมุดบันทึก She closes the diary.
=
ความฝัน The dream
คืนนั้นเธอหลับฝัน เธอฝันเห็นตัวเองถูกเขาวิ่งไล่ไปรอบภูเขาใหญ่ ในฝันนั้นหน้าตาของเธอเหมือนเขามาก เธอมาสะดุ้งอีกครั้งเมื่อดิลโด้ (เครื่องมือสั่นสะเทือนสำหรับเพศหญิง) ตามวิ่งไล่เธอมาจากที่แสนไกล มันทะลวงอวัยวะเพศของเธอจนขาดกระจุย สักพักร่างหญิงอีกคนก็ปรากฏขึ้น เป็นผู้หญิงที่เธอคิดว่าเขาฝันเห็นยามร่วมหลับนอนกับเธอ เธอจิกผมผู้หญิงคนนั้น ใช้ดิลโด้ทะลวงเข้าไปในปากผู้หญิงคนนั้น เธอรู้สึกหวาดกลัวต่อภาพของตัวเองที่ปรากฏในฝัน That night she dreams. She dreams she sees herself being chased by him around a big mountain. In that dream she looks very much like him. She is startled once again when a dildo (vibrating instrument for women) chases her from afar. It pierces through her sexual organ and tears it apart. After a moment the body of another woman appears. It’s the woman she thinks he dreams he sees when he makes love to her. She pulls that woman’s hair, uses the dildo to enter that woman’s mouth. She feels terrified by the picture of herself that appears in the dream. ===[Way back at the end of the twentieth century, it seems Thai readers still needed to be told what a dildo was. If only to have it misused in dreams.]
=
โลกของเขา His world
เธอโทรศัพท์ไปหาเขา เขาเพิ่งเสร็จจากการดูรายการโทรทัศน์ภาคดึก เธอรีบเล่าให้เขาฟังถึงเรื่องที่เกิดขึ้นในความฝัน เขาซักเธอใหญ่โต ทำท่าสนอกสนใจเป็นพิเศษ เธอเล่าไปร้องไห้ไป She phones him. He has just finished looking at the late night programme on television. She hurriedly tells him what happened in her dream. He asks her many questions, pretending to look especially interested. She cries as she tells him.
“คุณเล่าให้ผมฟังใหม่ได้ไหม” เขาพูด พลางปลดกางเกงชาวเลออก ‘Can you tell me all over again?’ he says as he undoes his loose trousers.
“ทำไมหรอคะ … ฉันไม่อยากเล่าซ้ำแล้ว…” ‘Why? … I don’t want to tell you all over again…’
“เถอะนะ … ผมรู้สึกว่าเรื่องราวมันน่าสนใจ ผมคิดว่ามันเป็น…” ‘Come now … I think it’s an exciting story. I feel it’s…’
เธอเล่าให้เขาฟังอีกรอบ … ตลอดเวลานั้นเขาสำเร็จความใคร่ไปด้วย She tells him all over again … and as she does so, he masturbates.
=
โลกภายนอก The outside world
เสร็จจากการคุยโทรศัพท์ เขาหลับไปพักใหญ่ ตื่นขึ้นมาอีกทีก็ได้เวลาต้องไปทำงาน เขารีบอาบน้ำแต่งตัวเป็นการใหญ่ แล้วออกมายืนรอรถเมล์หน้าซอย สาวบ้านางหนึ่งวิ่งเปลือยกายออกมาจากซอย ผู้คนหลบกันกระเจิง ในมือสาวบ้ามีมีดเล่มหนึ่ง เขาเองหลบไปยืนอยู่หลังถังขยะเช่นกัน สาวบ้ามองหน้าเขาอย่างเคียดแค้น เขารู้สึกตกใจกลัว แต่ก็แอบมองไปที่ขนบริเวณอวัยวะเพศของเธอ เขาคิดเทียบขนาดหน้าอกของเธอกับสาวคนรัก สาวบ้าวิ่งเข้ามาเงื้อมีดจะแทงเขา เขาวิ่งหนี ผู้คนฮือฮากันใหญ่ เขาตกใจสุดขีดแข้งขาสั่น มีพลเมืองดีสองสามคนกับตำรวจอีกคนหนึ่งเข้ามาปล้ำแย่งมีดไปจากสาวบ้า เขายืนเหงื่อแตก ปลดปมเนกไทออก เฝ้าดูเหตุการณ์ต่อไป… Once the phone conversation is over, he sleeps for hours. When he wakes up it’s time for him to go to work. He showers and dresses in a hurry and then goes out to stand waiting for the bus at the head of the street. A naked mad woman runs out onto the street, scattering people in her flight. She holds a knife in her hand. He too retreats to stand behind a rubbish bin. The mad woman stares at him resentfully. He feels scared but steals a glance at her pubic hair. He thinks of comparing the size of her breasts with those of his lover. The mad woman rushes at him, raising her knife to strike him. He scampers. There’s pandemonium. He is in a panic, shaking all over. A few good citizens and a police officer jump on the woman to take the knife away from her. He stands sweating, loosens up his tie and watches what’s happening next…
=
โลกของเขาและเธอ The world of him and her
เขาและเธอเจอกันที่ทำงาน เธอกำลังนั่งร้องไห้ มีเพื่อนสาวสองสามคนนั่งปลอบอยู่ เขาเข้าไปหา เมื่อเธอเห็นเขา เธอร้องไห้ไม่หยุด เขาโอบกอดเธอไว้ เขาเล่าเรื่องที่ประสบมาเมื่อเช้าให้เธอฟัง เธอฟังบ้างไม่ฟังบ้าง เธอบอกว่าช่วงนี้เธอรู้สึกโชคไม่ดี เธอชวนเขาไปหาหมอดู แต่เขาทักท้วงว่าไร้สาระ เธอบอกว่าก็น่าจะลองดู ไม่เสียหายอะไร เขาตกลงไปกับเธอ ทั้งสองแยกย้ายกันไปทำงาน ทั้งวันเธอและเขารู้สึกไม่สบายใจ … เธอหวังพึ่งหมอดูเป็นหลัก ส่วนเขารู้สึกเบื่อ He and she meet at work. She sits crying. A few female friends sit comforting her. He goes over to her. When she sees him, she won’t stop crying. He takes her in his arms. He tells her what happened this morning. She listens distractedly. She tells him that these days she feels out of luck. She invites him to go and see a fortune teller but he protests it’s nonsense. She tells him they should try, there’s nothing to lose. He agrees to go with her. They split to do their work. All day he and she feel unhappy … She puts her trust in fortune tellers. As for him, it bores him.
เวลาเลิกงานมาถึง เขาและเธอจับรถแท็กซี่มุ่งหน้าไปที่โรงแรมแห่งหนึ่ง ซึ่งหมอดูคนดังกำลังนั่งดูดวง When work is over, he and she take a taxi to go to a hotel where a well-known fortune teller sits reading the stars.
=
โชคลาง The omen
“หนูเป็นอะไรคะหมอ” เธอพูดขึ้นเมื่อเล่าเรื่องราวในฝันให้หมอฟัง ‘What’s the matter with me, master?’ she says when she has told the fortune teller her dream. หมอ: usually, ‘doctor’.
“หนูเป็นโรคอยากมีผัว” หมอดูพูดพลางยิ้ม ‘Your sickness is you want a mate,’ the fortune teller says with a smile.
เธอรู้สึกโกรธและอาย กำมือเขาแน่น She feels angry and ashamed, grabs her lover’s hand hard.
“หมอพูดดีๆนะ หมอกำลังพูดอยู่กับสุภาพสตรีนะ” เขาเตือนเสียงขุ่น ‘Please be polite, you’re talking to a lady here,’ he warns in a murky voice.
“เจ้าอย่ามาทำโอหัง … ข้าคือผู้รู้ดินฟ้ามหาสมุทร” หมอดูทำท่าคล้ายคนทรง ‘Don’t be arrogant … I’m the one who knows earth, sky and oceans.’ The seer plays it out as if he is a medium.
“แล้วจะให้ทำยังไง” เขาถาม ‘What do you want her to do,’ he asks.
“ต้องแต่งงาน … ต้องแต่งงาน แล้วทุกอย่างจะเรียบร้อยคืนสู่ปกติ” ‘Get married … She must get mar- ried and then everything will be back to normal.’
“แต่งงาน!” เธออุทาน ‘Get married,’ she exclaims.
“ใช่ … ต้องแต่งงาน” ‘Yes … you must get married.’
เขาและเธอเงียบ จ้องมองหน้ากัน ต่างคนต่างคิดว่า “เวลานี้มาถึงจนได้…” He and she are silent, staring at each other, each thinking ‘So the time has come…’
=
การแต่งงาน Getting married
ทั้งสองแต่งงานกันในอีกสามเดือนต่อมา แขกเหรื่อล้วนเป็นเพื่อนเก่าเพื่อนใหม่ของทั้งสองฝ่าย เจ้าบ่าวเจ้าสาวฉีกยิ้มต้อนรับผู้มาในงานเป็นอย่างดี The two of them get married three months later. The guests are old and new friends on both sides. The bride- groom and the bride tear off welcome smiles at those who have come to the wedding nicely.
เมื่อเลิกงานกลับเข้าเรือนหอซึ่งเป็นบ้านของเขา ตลอดเวลาที่นั่งรถกลับมา ต่างคนต่างไม่พูดอะไรกัน เธอคิดถึงดิลโด้ ส่วนเขาคิดถึงสาวบ้า ทั้งสองทุกข์ร้อนใจอยู่กับเรื่องส่วนตัวของตัวเอง ต่างคนต่างหน้าบึ้ง When the wedding is over and they return to the bridal house, which is his house, all the time they sit in the car on the way back, neither of them says anything. She thinks of the dildo. As for him, he thinks of the mad woman. Both worry about personal concerns. Each has a sullen face.
เมื่อเข้าไปในห้อง ทั้งสองดูเหนื่อยหน่าย เขาพยายามชวนเธอคุย When they enter the room they both look exhausted. He tries to make her speak.
“เป็นไงบ้างจ๊ะ … งานคืนนี้คงทำให้คุณเหนื่อยมากเลยใช่ไหม” ‘How are you, darling? The party tonight must have tired you out, mustn’t it?’
“ค่ะ … คุณก็ด้วยใช่ไหมคะ” ‘Yes … and you too, right?’
ทั้งสองพูดจาพอเป็นพิธี เขาขอตัวเข้าห้องน้ำ ขณะอาบน้ำเขาครุ่นคิดหาคำพูดที่จะใช้พูดกับเธอเมื่อออกจากห้องน้ำ เธอนั่งอยู่บนเก้าอี้หน้าโต๊ะเครื่องแป้ง จ้องมองตัวเองในกระจก เหลือบมองไปที่กำแพง มีโปสเตอร์รูปดาราผู้หญิงคนหนึ่งติดอยู่ เธอถอนหายใจ Having both spoken for the sake of it, he retreats into the bathroom. As he showers he ponders what he is going to say to her when he comes out of the bathroom. She sits on the chair in front of the dressing table, staring at herself in the mirror, then glancing at the wall. There is the poster of a female star. She sighs.
อาบน้ำเสร็จ เขาออกมาจากห้องน้ำ นุ่งผ้าเช็ดตัวผืนเดียว เธอมองหน้าเขา เขามองหน้าเธอ ทั้งสองรู้สึกกระอักกระอ่วน ยิ้มแห้งๆให้กัน เขาตัดบทโดยการเดินไปที่เครื่องเล่นวิดีโอ ยัดเทปเข้าไปม้วนหนึ่ง เธอมองเขาตลอดเวลา ภาพปรากฏขึ้น… Having showered he comes out of the bathroom, a towel around his waist. She stares at him. He stares at her. They both feel awkward, smile drily at each other. He cuts things short by walking over to the video set, stuffs a tape in it. She watches him all the time. An image appears…
เขานั่งลงบนเตียง พยักหน้าให้เธอเข้าไปหา เธอลุกขึ้นอย่างว่าง่าย ทั้งสองดูวิดีโอกันเงียบๆ He sits down on the bed, nods to have her join him. She gets up obediently. Both look at the video in silence.
เขาค่อยๆ เอื้อมมือไปกอดเอวเธอ เธอซบหน้าที่ไหล่ของเขา เขาถกกระโปรงชุดแต่งงานของเธอ ล้วงมือเข้าไปในกางเกงใน เธอหลับตาแน่นกอดกระหวัดรัดตัวเขา จิกเล็บลงบนหัวไหล่ของเขา He slowly stretches his hand to hold her waist. She buries her face into his shoulder. He hitches up her wedding dress, slides his hand into her pants. She closes her eyes tightly, hugs him tightly, digs her nails into his shoulder.
เขาผลักเธอนอนลง … เขาทำท่าทางทุกอย่างเลียนแบบจากภาพบนจอ กระทั่งเสร็จจึงปิดเครื่องเล่น He pushes her to lie down … He does exactly everything in the same way as the pictures on screen until it’s over and he shuts the video.
ต่างฝ่ายต่างเงียบ Each side is silent.
“ราตรีสวัสดิ์” เขาพูด ‘Goodnight,’ he says.
“ราตรีสวัสดิ์” เธอพูด ‘Goodnight,’ she says.
เขาเอื้อมมือปิดไฟหัวเตียง ทั้งสองนอนหันหลังให้กัน ลืมตาโพลงในความมืด He reaches out to switch off the light at the head of the bed. They lie turning their backs to each other, eyes wide open in the dark.
= ‘Laeo thang song kor yoo dueikan’ in Chor Karrakeit 18, 1994
Chen Chomthawat, the son of a long retired senior police officer, writes poems and short stories
and is probably an artist (studies
at Silpakorn University).
No further information or picture
is available on the net.
.male silhouette

Credit – Pongwut Rujirachakorn

Sign of the times: only yesterday, it was the plight of the rice farmers fleeced of their land and livelihood; now, it’s the credit card blues, the entrapment of urban consumers into a new form of slavery. Whatever happened to the notion of living within one’s means? Debtors of the world unite! MB

สินเชื่อ

CREDIT

credit credit

ปองวุฒิ รุจิระชาคร

Pongwut Rujirachakorn

TRANSLATOR’S KITCHEN
= ==
ผมโยนจดหมายทั้งกองลงบนโต๊ะอย่างเหนื่อยหน่าย มองผ่านๆ ไม่คิดเปิดดูให้เสียเวลา ทั้งหมดคือจดหมายทวงสารพัดหนี้ ทั้งผ่อนบ้าน ผ่อนรถ บัตรเครดิต และหนี้จิปาถะอื่นๆ คำว่า ‘หนี้’ รายล้อมอยู่รอบตัวไม่ห่าง วนเวียนจนชวนอึดอัดหายใจหายคอไม่สะดวก เพราะรู้ว่าไม่มีปัญญาผ่อนชำระได้แม้แต่ยอดขั้นต่ำแล้ว I throw the whole pile of letters on the table wearily. A cursory glance and I don’t think of wasting time opening them. They are all demands for repay- ment of various debts, for the house, for the car, for credit cards and a number of other debts. The word ‘debt’ surrounds me at close quarters, circling me so that I find it difficult to breathe, because I know I don’t have what it takes to reimburse even the smallest of them.
เรื่องทั้งหมดเริ่มต้นเมื่อผมเข้าทำงานเป็นพนักงานขายในบริษัทผลิตกระดาษชั้นนำของประเทศ เงินเดือนสำหรับเด็กจบใหม่รวมค่าคอมมิชชั่นเกือบสองหมื่นปลาย เรียกว่าพอกับค่าใช้จ่าย ถ้าหากไม่ฟุ่มเฟือย แต่ช่างเป็นความคิดในอุดมคติที่พูดง่ายทำยากเสียเหลือเกิน เพียงไม่กี่เดือนจากนั้นผมก็ได้รู้จักสภาวะเป็นหนี้จากบัตรเครดิตใบแรก It all began when I went to work as a salesman in the country’s leading paper manufacturing company. The salary of a recent graduate plus commissions amounted to almost thirty thousand baht a month, which you could say is enough for spending without luxury, but that’s an ideal easy to proclaim yet most difficult to put into practice. Only a few months later, I discovered the condition of being in debt from my first credit card. เกือบสองหมื่นปลาย: literally, ‘almost end of twenty thousand’. A strange way of making the sum sound smaller than it is.
ได้มาใหม่ๆ ผมไม่กล้าใช้เจ้าบัตรพลาสติกแข็งสีเงินใบนี้เท่าไรนักหรอก แต่พอนานๆ ไป เงินสดขาดมือก็ต้องหยิบมาใช้แทนไปพลาง จากนั้นก็ติดใจในความสะดวกง่ายดายของมัน รูดไปก่อน เงินจ่ายทีหลัง พอควักกระเป๋าสตางค์ออกมาทีไร เป็นต้องใช้บัตรเครดิตเสียทุกครั้ง When I first got it, I hardly dared to use that hard, silver piece of plastic, but in time when I ran out of cash I had to resort to it instead. From then on I yielded to the facility. You slip it in and pay later. Every time I took out my purse it was the credit card I used.
ใบแจ้งหนี้เดือนแรกไม่มากนัก ผมจัดการจ่ายทุกบาททุกสตางค์ ทว่าพอถึงเดือนต่อมา เงินชักไม่พอใช้เพราะจ่ายหนี้ไปเสียตั้งแต่ต้นเดือน เลยมีเหตุให้หยิบยืมเงินจากอนาคตมาใช้ก่อนอยู่เรื่อย ใบแจ้งหนี้เดือนต่อมาถูกส่งถึงมือ ผมก็จัดการจ่าย วนเวียนไปกระทั่งเงินเดือนชักไม่พอกับค่าใช้จ่ายที่ออกไปก่อนหน้า ผมก็เริ่มกุมขมับ ตัวเลขมันเยอะเหลือเกิน แทบไม่น่าเชื่อว่าตัวเองเป็นคนใช้เงินจำนวนนั้นมากกว่าเงินเดือนผมถึงหลายเท่าตัว กลายสภาพเป็นข้าวของเครื่องใช้ราคาแพงรอบตัว เพื่อเสริมฐานะคนทำงานบริษัทใหญ่โต The bill on the first month wasn’t much. I arranged for the payment of every single baht, but then in the fol- lowing month there wasn’t enough money because I had cleared the debt at the beginning of the month, so there was reason enough to borrow money from future income for current use first. When the bill of the following month reached me I arranged for its clearance, and this went on until my monthly salary suddenly wasn’t enough for expenses already incurred. So I began to worry. There were so many digits. It was al- most impossible to believe I could be the one who spent several times what I earned on a host of expensive possess- ions enhancing the status of someone working for a big company.
ผมกลุ้มใจอยู่นาน จนได้ปรึกษารุ่นพี่ ให้คำแนะนำว่า “ธรรมดานะ รุจ ส่วนใหญ่คนเขาก็ใช้วิธีผ่อนกันทั้งนั้นละ จ่ายแค่ขั้นต่ำก็พอ ใครจะมาจ่ายเต็มจำนวน เสียดายเงิน ไม่เคยได้ยินเรอะ หลักการใช้เงินอย่างฉลาด ต้องจ่ายออกให้ช้าที่สุด” I was depressed for quite a while until I consulted a senior, whose advice was, ‘That’s normal. As a rule people use the instalment system. Paying only the min- imum is enough. Who would pay in full? Your money is too precious. Haven’t you heard? The principle for a smart use of money is paying as late as possible.’
ได้ฟังอย่างนี้แล้วผมก็โล่งใจ เห็นด้วยกับหลักการของรุ่นพี่ บอกตามตรง ต่อให้อยากจ่ายทั้งหมด ผมก็หาเงินมาจ่ายไม่ได้หรอก ยิ่งตอนนี้ยอดขายของบริษัทไม่ค่อยดีนัก เพราะมีบริษัทคู่แข่งออกโปรโมชั่นดึงดูดใจลูกค้ามากกว่า ยอดขายเลยลดฮวบ แค่ยังพอมีลูกค้าเก่าให้ดูแลอยู่ได้ก็บุญโข นับประสาอะไรจะหวังค่าคอมมิชชั่นซึ่งมีแต่น้อยลงทุกวัน โบนัสปลายมือก็ดูเหมือนจะไกลเกินเอื้อม Hearing this, I felt relieved and agreed with his principle. To put it bluntly, even if I wanted to reimburse everything, I couldn’t find the money for it, especially now that the company’s sales weren’t that good because a competing comp- any had come up with a promotion which was more attractive to customers and our sales had shrunk drastically. Just keeping the old custom was a blessing. So forget about hoping for commissions which kept dwindling every day. Bonuses seemed to be out of reach.
ไม่ทันไร แฟนสาวก็เร่งรัดให้แต่งงาน ผมจำต้องกู้สินเชื่อผ่อนทาวน์โฮมหลังเล็กย่านไกลเมืองสักหลังเพื่อเตรียมไว้เป็นเรือนหอ ถึงขนาดจะเล็ก แต่ราคาไม่แปรตามไปด้วย เมื่อเทียบกับรายรับของผมขณะนี้ก็ถือว่าหนักหนา ทว่าก็ต้องยอมกัดฟันทน เป็นหนี้อีกเฮือก ไม่น่าเชื่อว่ากู้ผ่าน ได้ภาระหนี้มาครอบครองอีกหนึ่งชิ้น แต่อนิจจา พอมีบ้านแล้วแฟนสาวก็เกิดอยากแต่งงาน เลยต้องกู้เงินมาอีกก้อนเพื่อจัดงานในโรงแรมให้สมความต้องการของเธอ เมื่อทบกับหนี้เก่าแล้ว หนี้รายเดือนผ่อนจ่ายเกินครึ่งของเงินประจำเลยทีเดียว ผมจึงต้องมองหาลู่ทางใหม่ๆ มาเสริมรายได้ ประกอบกับเพื่อนเก่าสมัยเรียนชักชวนลงทุนทำร้านขายกาแฟ บอกว่าเป็นพื้นที่ค้าขายเปิดใหม่ ทำเลใกล้มหาวิทยาลัย ไม่นานคงคืนทุนได้แน่ ผมก็ชักเอนเอียง เงินก็อยากได้ แต่การลงทุนย่อมมีความเสี่ยง กระทั่งได้ดูโฆษณาทางโทรทัศน์ของธนาคารที่ผมเป็นลูกหนี้อยู่ ในภาพนั้นพนักงานยิ้มแย้มให้กำลังใจคนทำธุรกิจขนาดเล็กถึงกลาง พร้อมฝ่าฟันอุปสรรคจนประสบความสำเร็จ พร้อมสโลแกน ‘เคียงข้างคนมีฝัน’ มันทำให้ผมฮึกเหิม ตกลงใจร่วมทุนทันที โดยมีผมเป็นคนกู้ร่วมในฐานะหุ้นส่วน แน่นอนว่าผ่านฉลุย ได้เงินสดก้อนใหญ่มาสานฝัน Before long, my girlfriend pressed me to get married. I had to borrow for a down payment on a small townhouse far from the city centre to get it ready as our newlywed’s home. Small it might be but the price was anything but. Compared with my current income, it was real hefty, yet I had to clench my teeth and bear with another set of debt. Incredibly, the loan was granted, giving me another burden of debt to carry, but alas, now provided with a house my girlfriend decided to get formally betrothed, so I had to borrow another amount of money to hold a party in a hotel as she wished. Added to the old debt, whose monthly servicing was more than half the available money, I had to look for a new way of increasing my income. As luck had it, an old school friend pressed me to invest in a coffee shop. He said it’d be in a new location close to the university. Before long we’d get our money back. I was all in favour of it. Indeed I wanted money, but investing was risky – or so I thought until I saw advertising on TV by the bank whose debtor I was. In it a smiling bank official encouraged small to medium-sized entrepreneurs ready to get rid of obstacles until success was achieved with the slogan ‘On the dreamers’ side’. It made me reckless. I agreed at once to invest jointly by borrowing as a shareholder. Of course the loan was approved. We got a big pile of cash to weave our dream. =

=

=

=

=

=

=

to get formally betrothed: I chose this formulation to avoid repeating the initial ‘to get married’, as the Thai ungainly does (ก็เกิดอยากแต่งงาน = suddenly felt like getting married).

ผมนึกภาพตัวเองเป็นเจ้าของกิจการ ถึงจะเหนื่อย แต่พร้อมใจสู้ อีกไม่นานคงได้ลาออกจากงานประจำ พอกันทีกับการขับฝ่ารถติดเข้าเมืองตั้งแต่เช้ามืด กว่าจะกลับถึงบ้านก็ปาไปมืดค่ำ กินค่าน้ำมันไปอีกเกือบหนึ่งในสี่ของเงินเดือน เบิกก็ไม่ได้ เสียเปล่าโดยใช่เหตุแท้ๆ I could see myself as a business owner. No matter how tired, I was ready to fight. Before long I’d resign from my present work. Enough with driving into town before dawn to beat traffic jams and returning home after dusk, with petrol expenses almost one fourth of my monthly salary that could not be claimed back, an expense without real justifi-cation.
ทว่าความฝันพังทลายในเวลาแค่ครึ่งปี ทำเลร้านที่ว่าดีนักหนากลับไม่ดึงดูดลูกค้าเข้าร้าน คนเดินผ่านยังแทบไม่มีเลยด้วยซ้ำ ผมนึกโกรธไอ้เพื่อนเวรไหนรับรองเป็นมั่นเหมาะ สุดท้ายพื้นที่เปิดใหม่นั้นกลับร้างเป็นป่าช้า มีแต่คนขายนั่งมองหน้ากันเอง ไม่มีคนซื้อ ร้านรอบข้างทยอยปิดตัวเพราะสู้ค่าเช่าไม่ไหว เปิดไปก็มีแต่ขาดทุนมากขึ้น แถวนั้นกลายเป็นเศษซากเมืองร้างยิ่งกว่าหนังผีเกรดบี ทว่าเลวร้ายกว่าเพราะมันคือชีวิตจริง สภาพโล่งร้างหมายถึงเงินที่สูญไปเปล่าปลี้ไม่มีทางถอนคืนอะไรทั้งสิ้น ท้ายที่สุดผมก็ต้องถอยทัพ โดยมีไอ้เพื่อนตัวดียิ้มแหยแก้ตัวว่าคาดการณ์ผิด มันเองก็เสียเงินไปเท่าๆ กับผม แต่ไม่ได้ช่วยให้ผมรู้สึกดีขึ้นนัก มันไม่มีภรรยาคอยด่ากรอกหูเช้าเย็นอย่างผม เฝ้าตอกย้ำว่าผมผิดพลาดไปขนาดไหน But the dream petered out within half a year. The alleged excellent location didn’t attract customers. They walked past the shop almost as if it didn’t exist. I was angry with that damn friend who had guaranteed it’d be a hit. Finally the new location was as deserted as a graveyard, with only the sellers sitting staring at one another and no buyers. The surrounding shops closed down one after the other as they couldn’t afford the rent. Staying open would only mean further losses. The whole area turned into a ghost town as in a B-grade movie, but only worse because it was real life. This vacancy meant a total loss of money, never to be recovered. In the end I had to beat a retreat, with my good friend smiling sheepishly and apologis- ing by saying we had miscalculated. He himself was losing as much as I was, but that didn’t make me feel any better. He didn’t have a wife waiting to curse him morning, noon and night like me, always driving the point home of how big a mistake I had made.
แม้ว่าตึกของร้านจะเหลือเพียงความว่างเปล่า แต่สิ่งที่ไม่หายไปด้วยคือหนี้ก้อนใหญ่ ตอนแรกว่าจะเซ้งต่อแต่คงไม่มีคนหลงมาสนใจ ภาพลักษณ์พื้นที่ค้าขายใหม่เปลี่ยนจากเหมืองทองล้ำค่ากลายเป็นเพียงบ่อโคลนแห่งความล้มเหลว The building where the shop was ended up empty but what didn’t disappear was the huge debt. At first I thought I’d lease it out but nobody would be interested. The image of the new trading location changed from an invaluable goldmine to a mere quagmire of failure.
เมื่อเงินไม่หมุนผมก็ไม่มีมาใช้หนี้ที่ลงทุนไปได้ ไม่นานธนาคารก็เริ่มขยับตามระเบียบ ส่งทั้งจดหมายเตือนและให้พนักงานติดต่อมาทวงเงินยิกๆ ผมเริ่มกังวลว่าพวกนี้จะตามมารุกรานถึงบริษัทอย่างที่เคยได้ยินจากประสบการณ์ลูกหนี้บางคน ถ้าเป็นอย่างนั้นผมคงอับอายขายหน้าเพื่อนร่วมงานและหัวหน้าเป็นแน่ อาจกระทบถึงการงาน พิจารณาเลื่อนขั้นและประเมินผลปลายปี จะปล่อยให้เป็นอย่างนั้นไม่ได้เด็ดขาด แรกๆ ผมก็รับปากส่งๆ ไปก่อนว่าจะจ่ายหนี้ให้ทันเวลา แต่คิดว่าธนาคารก็คงรู้แกวเหมือนกันว่าลูกหนี้อย่างผมเชื่อใจไม่ได้ When there was no circulation of money, I didn’t have any to repay the loan I had taken to invest. Before long the bank began to move according to procedure, sent me reminders as well as debt collectors. I began to worry that these fellows would follow me and bother me at the company as I had heard from other debtors’ experiences. If that was the case, I’d lose face with my co-workers and boss for sure. It might affect my work, promotion and end-of- year bonus. I couldn’t let that happen. At first I carelessly promised I’d reimburse in time but I think the bank suspected a debtor like me couldn’t be trusted.
ผมยังไม่อับโชคเสียทีเดียว ขณะเดินผ่านสาขาธนาคารแห่งหนึ่งในห้างสรรพสินค้า พลันเห็นป้ายโฆษณาติดไฟสว่างจ้า แนะนำสินเชื่อหมวดรถแลกเงิน ภาพชายคนหนึ่งยืนข้างรถยนต์สีเงิน แต่งกายด้วยชุดรัดรูปประหลาดแบบซูเปอร์ฮีโร่ในหนังแอ่นอกตั้งท่าองอาจ ข้างๆ มีพนักงานสาวในเครื่องแบบธนาคารยืนถือพานทองเต็มล้นด้วยธนบัตรเป็นกองสูง หน้าตาเบิกบาน ตัวหนังสือสีแดงสดใหญ่โตกระแทกเข้าตา อ่านได้เป็นประโยคว่า ‘เคียงข้างฮีโร่ทางการเงิน’ ผมเผลอยิ้ม นี่แหละทางออก ผมยังเหลือทรัพย์สินอีกหนึ่งชิ้น ติดตัวมาตั้งแต่ยังไม่เป็นหนี้ใคร เรียกว่ารถคันนี้ปลอดหนี้อย่างแท้จริง และมันกำลังจะทำเงินให้กับผมได้ โดยไม่ต้องขายออกไป I wasn’t totally out of luck. As I walked past a bank branch in a department store, I saw a brightly lit advertising board about a car swap loan. There was a picture of a man standing next to a silver car dressed in weird tight-fitting gear like a movie super-hero thrusting out his chest in a bold posture. Beside him was a woman in the bank’s uniform who stood holding a golden tray heaped high with banknotes with a beaming face. In huge, bright, eye-catching red letters one could read the sentence ‘By the hero’s side with cash’. I smiled unwittingly. This was the way out. I had one piece of property left which I had acquired before I got indebted to anyone. It was called a car and was truly free of debt and it was about to make money for me without my having to sell it.
บ่ายวันนั้นผมใช้เวลาพึ่งพาเว็บไซต์กูเกิ้ลค้นหาข้อมูลสินเชื่อประเภทนี้ บังเอิญไปเจอเว็บไซต์ ‘ศูนย์รวมคนสู้หนี้’ สมาชิกทั้งขาประจำและขาจรกำลังตกอยู่ในสถานะลูกหนี้ธนาคารทั้งสิ้น ผมทั้งประหลาดใจระคนตื่นเต้น ไม่เคยรู้มาก่อนว่ามีเว็บไซต์รวมตัวอย่างเป็นเรื่องเป็นราวขนาดนี้ เหลือบตามองเห็นตัวเลขสมาชิกกว่าแสนคน แสดงว่ามีคนแบบผมอยู่ไม่น้อย ความอุ่นใจแทรกเข้ามาอย่างน่าประหลาด ผมมีพวกพ้อง ไม่ได้อยู่โดดเดี่ยวอีกต่อไปแล้ว ผมรีบสมัครเป็นสมาชิกเว็บไซต์ อ่านข้อความทั้งหมดคล้ายเด็กสำรวจแผนกของเล่น นอกจากข่าวสารสินเชื่อประเภทต่างๆ ของทุกธนาคารในประเทศแล้ว ยังมีเว็บบอร์ดแลกเปลี่ยนข้อมูลระหว่างสมาชิกด้วยกัน ให้คำปรึกษา ประเด็นยอดนิยมคือกลวิธีหลากหลายเพื่อเอาตัวรอดในยามโดนติดตามเร่งรัดหนี้สิน หลังอ่านกระทู้ไปสักพัก ผมก็ตัดสินใจตั้งกระทู้เป็นครั้งแรก บอกเล่าสถานการณ์ปัจจุบัน เพื่อขอคำปรึกษากับเขาบ้าง That afternoon, I spent time on Google searching for data about this kind of loan. By chance I found the website debtorrightscenter.com. All members, whether permanent or temp- orary, were victims of bank debts. I was surprised as well as excited. I had no idea before that there was a serious collective website of that size. A glance showed more than a hundred thousand members, which meant there were quite a lot of people like me. This was oddly reassuring. I had companions, I wasn’t alone any longer. I hastened to register as a member of the website, read all the data like a child surveying a toys department. Besides information on the various kinds of credit of all the banks in the country, there was a web board for members to exchange tips and advice. The most popular topic was the various ways to achieve safety when being hassled to reimburse debts. After I had read the entries for a while, I decided to have one of my own, telling of my current predicament and asking for advice. =

=

ศูนย์รวมคนสู้หนี้: literally, ‘centre of people fighting debts’.

ไม่นานก็มีคนมาตอบ เริ่มด้วยส่งข้อความยินดีต้อนรับสมาชิกใหม่ ก่อนเข้าเรื่อง Before long someone answered, beginning with welcoming the new member before addressing the topic:
ความคิดเห็นที่ 1 First entry
สถานการณ์ของคุณถือเป็นเรื่องปกติมากครับ สมาชิกส่วนใหญ่ในเว็บเป็นหนี้สินเชื่อหลายตัวเลย เยอะกว่าคุณเสียอีก เรื่องแบบนี้เป็นเรื่องที่ควรเข้าใจและยิ้มได้ครับ ค่อยๆ แก้กันไป อย่ามองว่ามันเป็นเหมือนโรคร้าย เดี๋ยวจะกลายเป็นโรคขึ้นมาจริงๆ Your situation is very common. Most members here are in debt over many loans, more than yours actually. This is something you should understand and smile about, solve little by little. Don’t think it’s a serious disease or else it’ll turn into one.
ความคิดเห็นที่ 2 Second entry
ฉันก็มีหนี้อยู่เยอะเหมือนคุณเลยค่ะ แนะนำว่าให้ลองหาเงินทางอื่น อย่างสินเชื่อรถแลกเงินก็ใช้ได้ รีบทำก่อนประวัติจะเสีย พอธนาคารเช็กเครดิตบูโรเห็นเราติดแบล็กลิสต์แล้วจะลำบากได้ค่ะ พอติดแล้วแก้ไขไม่ได้ด้วย เอาใจช่วยนะคะ I too am very much in debt like you. I suggest you look for other sources of money, such as a car swap loan. Do it fast before your history is compromised. When a bank checks with the Credit Bureau and finds out you’re blacklisted, things become difficult. Once you’re list- ed, you can’t change that. Rooting for you. Lost in translation: the writer of this second entry is a woman; the writer of the first, a man.
มีความเห็นอื่นๆ อีกร่วมสามสิบความเห็น ส่วนใหญ่ให้ข้อสรุปเดียวกันคือ สินเชื่อรถแลกเงินคือทางออกที่ผมควรกระโจนเข้าหา รีบกู้ไปโปะหนี้เก่าเอาตัวรอดก่อน ขืนปล่อยไว้นานกว่านี้จะโดนขึ้นบัญชีดำ ประวัติการชำระหนี้ของเราจะโดนบันทึกไว้ในสิ่งที่เรียกว่าเครดิตบูโร พนักงานสินเชื่อของทุกธนาคารสามารถเรียกตรวจสอบดูได้ คราวนี้จะไปกู้หนี้ที่ไหนก็ไม่ผ่าน เพราะไม่มีใครออกสินเชื่อให้แน่ There were altogether another thirty entries, most of them coming to the same conclusion, which was that a car swap loan was the way out I should rush through, hurry to borrow to service the old debts first. If I waited longer than that I’d be blacklisted. My debt repayment history would be recorded in what was called the Credit Bureau, which all bank employees were able to access to check, and then I couldn’t borrow anymore as no one would extend me a new credit. =

=

=

=

=

[Credit Bureau or Kreditburo?]

บอกตามตรง พอได้อ่านความเห็นของคนเหล่านี้แล้วผมรู้สึกอุ่นใจขึ้นอีกโข การเป็นหนี้เป็นเรื่องธรรมดาสามัญ ทุกคนล้วนเห็นใจกัน ให้คำแนะนำโดยไม่หวังผลตอบแทน น่าชื่นใจกว่าสังคมนอกโลกอินเทอร์เน็ตเสียอีก To tell you the truth, when I read the opinions of these people, I felt much more at ease. Being in debt was something ordinary; everybody thought so and gave advice without expecting a return. How much more pleasant than society outside of the internet world!
หลังเลิกงานผมตกลงใจติดต่อธนาคารทันที ไม่ควรปล่อยเวลาให้ผ่านไปนานเกิน ผมเดินเข้าห้างสรรพสินค้า แจ้งความจำนงกับพนักงานสาขาว่าสนใจสินเชื่อตัวดังกล่าว ตอนแรกออกจะกังวลเพราะผมเป็นหนี้ธนาคารอื่นชนิดอีนุงตุงนังไปหมด แต่สุดท้ายก็ได้รับการอนุมัติอย่างง่ายดาย ดูเหมือนว่าสินเชื่อรถแลกเงินกำลังเป็นที่นิยม ธนาคารต่างๆ ล้วนทำการตลาดแย่งลูกค้ากันอยู่ เป็นประโยชน์ต่อผู้บริโภคโดยแท้ After work I decided to contact the bank at once. It wouldn’t do to wait too much. I walked over to the department store and told a branch employee I was interested in that particular credit. At first I was rather worried because I was in debt with other banks in a tangle, but the loan was approved easily. It seemed the car swap loan was popular. The various banks were all scrambling for customers over that market, which truly was to the advantage of consumers.
เมื่อได้เงิน ผมรีบนำไปโปะหนี้ทั้งบ้านและธุรกิจ เปรียบประหนึ่งราดน้ำดับไฟที่กำลังลุกไหม้ พนักงานเร่งรัดหนี้ถอยกลับไปราวข้าศึกแตกพ่าย ผมยืนยิ้มอย่างผู้ชนะ รู้สึกเบาสบายอย่างบอกไม่ถูก แต่ก็เป็นได้แค่ประเดี๋ยวประด๋าวเท่านั้น ผ่านไปอีกสามเดือน ธนาคารใหม่ที่ผมทำสินเชื่อรถแลกเงินด้วยก็เริ่มกระบวนการทวงหนี้ ข่มขู่ว่าถ้าไม่ยอมจ่ายก็จำเป็นต้องยึดรถคู่ชีพไปตามสัญญา เวลาเช่นนี้พนักงานหน้าแฉล้มพูดจาอ่อนหวานไพเราะอย่างที่ติดต่อกู้ครั้งแรกนั้นไม่รู้หายไปไหนกันหมด ส่งมาแต่กลุ่มชายฉกรรจ์เสียงโหด หน้าตาบอกบุญไม่รับ ร่างกายกำยำ บึกบึน ทั้งโทรศัพท์ อีเมล โผล่มาเยี่ยมเยือนถึงบ้าน ดีหน่อยยังไม่ไปที่บริษัทอย่างนึกกลัว ผมต้องคอยต่อรองขอเวลา หนักเข้าก็หนีหน้า แกล้งทำเป็นไม่อยู่บ้าน หรือบล็อกเบอร์โทรศัพท์บ้าง คนไม่มีเงินจ่ายจะให้ทำอย่างไรได้ When I had the money, I hastily took it to pay off the debts regarding the house and the failed business venture, which was like throwing water to extinguish a fire which was flaring up. The debt col- lectors fell back like defeated foes. I stood smiling like a victor, feeling extra- ordinarily relieved, but that was only a brief respite. Three months later, the new bank where I had obtained the car swap loan launched the procedure to recover the loan, threatening in case of no repayment to confiscate the car I used for work as agreed. At a time like this, I didn’t know where those pretty employees using beautiful sweet words I had first contacted for the loan had all gone. I was sent only burly men with harsh voices, unfriendly faces and stout bodies who phoned, emailed and showed up at my house. At least they hadn’t yet gone to the company as I feared. I had to plead for more time. When the going got tough, I disappear- ed, pretended not to be at home and blocked my phone number. When you don’t have money to pay, what can you do?
ทุกวันผมต้องคอยเฝ้าระวังดูรถตัวเองตลอดเวลา เพราะได้อ่านประสบการณ์จากเหล่าสมาชิกเว็บไซต์ศูนย์รวมคนสู้หนี้ไว้ว่า เมื่อถึงเวลาเร่งรัดหนี้สินเชื่อประเภทนี้ ธนาคารมักส่งพนักงานมาแอบยกรถไปโดยเจ้าของไม่ทันได้ตั้งตัว ผมศึกษากลยุทธ์มาเป็นอย่างดีเลยพร้อมรับมือทุกกระบวนท่า วันทำงานแทนที่จะจอดรถในที่จอดประจำ ผมก็ย้ายไปจอดในซอยห่างๆ ไม่ให้หาเจอ วันหยุดปิดรั้วบ้านแน่นหนา เลี้ยงข้าวหมาจรจัดสองสามตัวให้มันคอยเฝ้าหน้าบ้าน ไล่คนไม่พึงประสงค์ออกไป ส่วนผมน่ะหรือก็เก็บตัวเงียบอยู่ในบ้าน แกล้งทำเป็นไม่ได้ยินเสียงตะโกนเรียกเสียอย่างนั้น Every day I had to keep a constant eye on my car because I had read what had happened to the members of the debtorrightscenter.com website: when the time came for a debt of this kind to be recovered, the banks would send employees to stealthily impound the car before the owner could react. I had studied the tactics carefully, so I was ready to answer any eventuality. On working days, instead of parking the car at the usual parking slot, I parked it in a distant street where it wouldn’t be found. On weekends I closed the fence of the house solidly. I gave food to a few stray dogs to have them wait in front of the house and chase away undesirable onlookers. As for me, I stayed quietly inside, pretending not to hear the shouts and calls aimed at me.
อย่างไรก็ตาม เกมแมวจับหนูอย่างนี้ไม่สามารถดำเนินไปได้ตลอด หนี้เก่าจากบ้านและธุรกิจยังมีอยู่ ผมต้องใช้วิธีการเดิมๆ ที่เคยเรียนรู้จากคราวก่อน ย้ายค่าย เปลี่ยนธนาคาร เปิดบัตรเครคิดใบใหม่เพื่อหาเงินมาชำระหนี้เก่า เน้นสถาบันการเงินหน้าใหม่ที่ยังมุ่งตีตลาด พวกนี้อนุมัติง่ายและรวดเร็ว เอกสารไม่ยุ่งยากมากความ พอได้มาผมก็กดเงินออกมาใช้ก่อน ค่อยหาเงินจากบัตรอื่นมาจ่ายขั้นต่ำเอาในเดือนต่อมา เวียนเป็นวงจรอยู่อย่างนี้ Nevertheless, this cat-and-mouse game couldn’t go on forever. The old debts from the house and the coffee- shop venture were still there. I had to use the method I had learned last time: remove camp, change bank, open a new credit card to find money to pay off old debts, with a preference for a new financial institution intending to capture the market: these people approve easily and fast, they aren’t fussy about documents. As soon as I got the card I withdrew cash, taking money from another card to pay the minimum in the following month, making it revolve like that.
ผมได้เรียนรู้ตอนนี้เองว่าหนี้ก็เหมือนกับสัตว์ในตำนาน มีหลายหัว ฆ่าอย่างไรก็ไม่ตาย ของเก่ายังไม่ทันหมด ของใหม่ก็ผุดขึ้นมาเพิ่ม แถมยังเท่าทวีคูณอีกต่างหาก รู้ตัวอีกทีผมก็เป็นหนี้สินเชื่อสารพัด รวมได้เกือบสิบ โดนล้อมจากหนี้กลายเป็นนักสู้สิบทิศอย่างนี้ เห็นโฆษณาสินเชื่อทีไรจะพลันหงุดหงิด โกรธเคืองเหมือนถูกหลอกลวง มีอย่างที่ไหน พรีเซนเตอร์หน้าตายิ้มร่าราวกับพร้อมรับหนี้ บางคนอ้างตัวเป็นลูกค้าเก่าบอกเล่าประสบการณ์ตรงว่ากู้เงินจากธนาคารแล้วดีอย่างโน้นอย่างนี้ ผมไม่เชื่อหรอกว่ามีอยู่จริง คนพวกนี้อาศัยอยู่มุมไหนของโลก สร้างเนื้อสร้างตัวประสบความสำเร็จได้จากการกู้ยืมไปจริงหรือ ทำไมชีวิตผมจึงไม่เห็นสุขสบายอย่างนั้นบ้าง That was when I learned that debt is like the mythological beast: it has several heads. No matter how many times you kill it, it won’t die. The old one isn’t discharged when a new one crops up on top. Furthermore it keeps growing. By the time I came to my senses, I had all sorts of debt, almost ten altogether, I was surrounded by debt, I had become an all-round borrower*. Whenever I saw an advertisement for a loan, I felt grumpy and resentful as if I was being deceived. Where would you find a presenter beaming as if he was ready to get indebted? Some claimed to be old customers telling from experience how good it was that they had borrowed from the bank. I didn’t believe there were such people in real life. In which corner of the world did they live and establish themselves successfully by borrowing from banks? Why wasn’t my life nice and easy like that? =

=

=

=

=

=

* Allusion to an early 1930s popular adventure novel by Yakorp (i.e. Jacob), The all-round winner, or, more literally Winner in all ten directions as the text here has it too.

ผ่านมาเป็นเดือนๆ ผมก็ชักทนไม่ไหว เครียดแต่เรื่องหนี้สินจนทำงานไม่ได้ เจ้าหนี้ก็ตามทวงไม่เว้นแต่ละวัน จดหมายทวงหนี้กองโตวางเรียงราย ผมจึงนำสถานการณ์ปัจจุบันไปปรึกษาในเว็บไซต์อีกครั้ง เพื่อนฝูงประเภทเดียวกันแนะนำวิธีการสุดท้าย คือพยายามลดหนี้จากหลายแหล่งให้เหลือเพียงก้อนเดียวเป็นก้อนใหญ่ ผมจะทำอะไรได้เล่านอกจากทำตามกลยุทธ์ที่ชาวหนี้เสนอแนะมา ไม่เหลือทางเลือกอื่นอีกแล้ว ผมติดต่อธนาคารแห่งแรก แน่นอนว่าคงกู้เพิ่มอีกไม่ได้แน่ เลยต้องใช้วิธีพลิกแพลงด้วยการขอเพิ่มวงเงินกู้บ้านหลังเดิม ได้ข่าวมาว่าธนาคารกำลังทำการตลาดแบบใหม่ให้เหมาะกับวิถีคนเมืองยุคใหม่ที่เพิ่งมีบ้านหลังแรก เรียกว่า เงินกู้เพื่อการตกแต่ง As months passed I couldn’t stand it any longer, so tense about debt I couldn’t work. The creditors came after me every single day. Letters demanding reimbursement kept piling up. So I took my current situation to the website for advice once again. Fellow debtors suggested a final way, which was to try to swap the debts from various places for a single big debt. What could I do if not adopt the tactics the debtors suggested? I had no other option any longer. I contacted the first bank. Of course I couldn’t borrow from them again so I had to use a different method, which was of asking for an increase in the loan for the house as the bank, I was told, had a new marketing approach that fitted the new-generation city dwellers who had their first homes, called ‘loans for home decoration’.
ผมลุ้นแทบตายว่าหนนี้จะกู้ผ่านหรือไม่ โชคยังดี สุดท้ายธนาคารอนุมัติให้ตามวงเงินที่ขอไว้ ถ้าหากผมเอาเงินไปตกแต่งบ้านจริงๆ คงได้บ้านหรูหรา ดีไซน์โก้เก๋ตามแบบนิตยสารบ้านแน่นอน แต่เมื่อต้องนำเงินไปใช้หนี้สินอื่นๆ ตามแผนที่วางไว้ บ้านจึงไม่มีอะไรเปลี่ยนแปลงนอกจากเก่าโทรมลงทุกวัน I almost died wondering whether this time my loan application would be accepted or not. My luck held: the bank granted the amount of money I had requested. If I really used that money to decorate my house, I’d get a luxurious house according to the snazzy designs of home magazines, but since I had to use the money to service the other debts as planned, nothing has changed in the house except that it grows more dilapidated with every passing day.
หนี้จำนวนมากจนจำแทบไม่ไหวนั้นรวมกลายเป็นก้อนเดียวคือสินเชื่อบ้าน และตกแต่ง แต่ที่แย่คือผมถึงทางตัน จำนวนยอดชำระแต่ละเดือนสูงเกินเงินเดือนผมไปทั้งเดือน ถ้าต้องจ่ายทั้งหมดผมคงไม่มีข้าวกินแน่ ภรรยาก็ไม่มีงานทำเสียด้วยเลยแบ่งเบาภาระไม่ได้ อีกไม่นานคงได้วนเข้าสู่วงจรเดิม เปิดบัตรเครดิตและเป็นหนี้ไม่รู้จบอีกครั้ง A debt so high I almost couldn’t remember it was now a single amount, which was the loan for house decor- ation, but the bad part was that I was stuck. The amount to be reimbursed each month was higher than my entire salary. If I had to pay it all I wouldn’t have any money left to eat. Besides, my wife didn’t work so she couldn’t alleviate the burden. Before long we would enter the same vicious circle as before, open a new credit card and get even more into debt once again.
กระทั่งวันหนึ่ง ผมได้รับโทรศัพท์จากพนักงานสินเชื่อสาวที่อนุมัติเงินให้ผม Until one day I received a call from a female bank employee who had approved the loan to me.
“สวัสดีค่ะคุณพี่ อรจิราเองนะคะ” เธอทักทายเสียงหวานใส ‘Good morning, sir. Onjira speaking,’ she greeted in a bright sweet voice.
“อะไรหรือครับน้อง ถ้าเรื่องยอดเงิน งวดนี้ยังเหลืออีกหนึ่งอาทิตย์ไม่ใช่หรือ” ผมออกตัวก่อน คุ้นชินดีกับรอบเวลาของธนาคาร ‘What is it now? If it’s about the balance, there’s still one week to go, isn’t there?’ I explained first, well aware of the bank schedule.
“แหม หนูไม่ใช่พนักงานทวงหนี้นะคะคุณพี่ ที่โทรมาเพราะทางธนาคารมีข้อเสนอสำหรับลูกค้าคนสำคัญของเราค่ะ” ‘Come now, I’m no loan recovering officer. If I’m calling it’s because the bank has a suggestion for an important customer such as you.’
“ถ้าเป็นสินเชื่อใหม่พี่คงขอผ่านนะครับ แค่ที่มีอยู่ยังผ่อนไม่หมดเลย เหลืออีกตั้งยี่สิบปี” ‘If it’s a new loan, I beg to be excused. Just those I have I’m not through reimbursing. There’s another twenty years to go.’
“ไม่ใช่หรอกค่ะ อย่างอื่นน่ะ แต่เป็นข้อเสนอที่พี่ต้องสนใจแน่” ‘It’s not that. It’s something else, but it’s a proposal I’m sure you will like.’
เธอพูดกระตุ้นต่อมความสนใจผมเสียอยู่หมัด แน่นอนว่าผมหลงกลยอมฟังเธออยู่นานสองนานอีกจนได้ The way she spoke aroused my interest. Of course I fell for it and was ready to listen to her for as long as it took.
หนึ่งเดือนถัดมา ผมกับภรรยายืนอยู่หน้าบ้านทรงทันสมัยหลังใหญ่ พร้อมสวนตกแต่งอย่างสวยงาม มีศาลาริมบ่อน้ำเยื้องทางด้านหลังบ้าน โรงจอดรถขนาดสองคันมีรถซูเปอร์คาร์ราคาแปดหลักจอดขวางอยู่ด้านหน้า ผมค่อยๆ เอามือลูบไล้สัมผัสผิวเงางามของมัน ก่อนยิ้มกว้าง แล้วพูดด้วยน้ำเสียงร่าเริง “ขอบคุณธนาคารไทยแท้ที่ยืนเคียงข้างผมทุกเวลา ไม่ว่าจะสร้างครอบครัว สร้างธุรกิจ หรือแม้แต่ยามฉุกเฉิน ช่วยพาไปถึงจุดหมายอย่างที่ฝันไว้” One month later, my wife and I are standing in front of a large, modern house with garden beautifully decorated. There is a pavilion by the pool at the back of the house. The garage, which can house two cars, has a car with an eight-digit price parked in front of it. I slowly stretch out my hand to caress the car’s beautiful shiny skin before smiling widely and saying in a cheerful voice, ‘I truly thank the Thai bank that has always been by my side as I built my family and my business and through emergencies, helping me along to reach the objective I always dreamt of.’ =

=

=

=

[‘eight-digit price’ (ten million baht or more) for a car seems rather excessive, but you never know these days.]

“คัท! เอาใหม่” ‘Cut! Start again.’
ผมหุบยิ้มทันทีเมื่อได้ยินเสียงจากผู้กำกับหลังกล้อง นึกหงุดหงิด อะไรนักหนา รอบที่สิบแปดแล้ว ผมต้องพูดประโยคเดิมซ้ำไปซ้ำมา น่าจะให้ผ่านๆ ไปเสียที I cancel my smile as soon as I hear the voice of the director from behind the camera and think with annoyance, What’s the fuss? Eighteen times already! I’ve had to speak the same sentence time and time again. He should let it go.
“ยังไม่ได้อีกหรือ” ผมถาม ‘Yet again,’ I ask.
“อีกสักเทคนะครับพี่” เขาบอกผม “เมื่อกี้พี่พูดดีแล้ว แต่หน้านิ่งไปหน่อย พยายามฉีกยิ้ม ทำท่าร่าเริงแจ่มใสมีความสุขมากๆ หน่อยครับ โฆษณาคนประสบความสำเร็จนะครับ ไม่ใช่ล้มเหลว” ‘Just another take, please,’ he tells me. ‘Just now your voice was okay but your face was a bit too bland. Try to smile more, look cheerful, very happy. We’re advertising someone who achieves success, not failure.’
ผมได้แต่พยักหน้าขณะภรรยาถอนหายใจด้วยความเหนื่อยหน่าย แต่จะบ่นอะไรได้ เซ็นสัญญารับงานมาแล้ว นึกถึงตอนที่พนักงานสาวโทรศัพท์มาแจ้งข้อเสนอ แปลกดีเหมือนกัน เธอบอกว่าธนาคารเล็งเห็นความสำคัญของการประชาสัมพันธ์ อยากได้พรีเซนเตอร์ที่เป็นลูกค้าอยู่แล้วเพื่อความสมจริง ผมเป็นลูกค้าชั้นดี เลยได้รับเลือกโดยมีค่าเหนื่อยให้ ถึงจะไม่มากนักก็ตาม ผมคว้าโอกาสไว้ มาถึงตอนนี้จะให้พูดหรือทำอะไรก็ยอมทั้งนั้นแหละ I merely nod while my wife heaves a sigh out of weariness but how could we complain? I’ve signed a contract to do this job. I think of when the female bank official called to make her offer. Strange but good all the same. She told me the bank, aware of the importance of public relations, wanted a presenter who was a customer for the sake of veracity. I was a good customer so I was chosen for a fee. Even though it isn’t much, I grabbed the opportunity. By now, whatever they want me to say or do I’m more than willing.
อย่างน้อยก็จะได้มีเงินมาจ่ายค่าหนี้สินเชื่อทั้งหลายของธนาคารอีกสักก้อนหนึ่ง At least I’ll have some money to pay some of the interest on the bank loan…
=

‘Sinchuea’ in Rahoo Om Jan 11, Oct-Dec 2012

Pongwut Rujirachakorn, born in Bangkok in 1982 and a Chulalongkorn graduate in commerce and accounting,
is a versatile writer who has published eight novels in the past eight years
as well as several collections
of short stories and columns.
:????????

How many other rivers are there in this world? – Jadet Kamjorndet

A delightful multilevel story that probes the depths of human relations with a local lore background and discreet allusions to the complexity of life. MB

มีแม่น้ำอีกกี่สาย
บนโลกนี้

How many other rivers are there in this world?

lacoste logobkwd lacoste logo

จเด็จ กำจรเดช

JADET KAMJORNDET

TRANSLATOR’S KITCHEN
= ==
เรารับเขาขึ้นรถ ระหว่างทางกลับบ้าน เรากำลังขาดคนงาน We took him on board as we drove back home. We were one worker short.
ซึ่งเขาอาสา He had volunteered for the job.
=
1 1
เขาเพิ่งขึ้นจากทะเล ทิ้งเรืออวนไว้ที่ริมฝั่ง หอบกระเป๋าเสื้อผ้าขึ้นรถ มีทะเลมากมายรอการค้นพบ มีแม่น้ำอีก หลายสายรอให้เราล่องเรือ เขาไม่ได้เบื่อทะเล เพียงแต่เขาอยากแหวกว่ายในสายธารอื่นๆบ้าง He had just come from the sea, leaving a trawler by the shore, and got into the car with a bag of clothes in his arms. Many seas are waiting to be found; many other rivers wait for us to ply. He wasn’t fed up with the sea: he just wanted to swim in other waters.
งานของเราต้องการคนงานเพิ่มอีกคน ช่วยตอกเสาไม้และยกแผ่นป้ายกระดาน เรือของเราติดล้อ วิ่งด้วยเครื่องยนต์ แม่น้ำที่เราล่องเป็นคอนกรีตและยางมะตอย Our work needed another worker to help plant wooden poles and hoist bill- boards. Our boat had wheels and was propelled by an engine. The river we rode was of cement and asphalt.
เราเป็นคนติดตั้งป้ายโฆษณา We set up advertising boards.
=
เราวิ่งไปทั่วพื้นที่14จังหวัดภาคใต้ กระจายกันติดตั้งป้ายโฆษณาของวงดนตรีเอกชัย ศรีวิชัย ไม่มีอะไรมาก แค่ติดตั้งป้ายให้เสร็จก่อนการแสดง 15วัน และรีบรื้อป้ายลงในคืนแสดง เพื่อจะพาวิ่งไปติดตั้งที่อื่นต่อไป We covered all fourteen southern provinces and fanned out to set up advertising boards for the Ekachai Sri- vichai band*. It wasn’t anything much: just putting up all the boards fifteen days before the performance and hurrying to take them down on the night of the performance to go and set them up somewhere else later. * Watch him here, if you have to.ekachai srivichai
บางวันเราขึ้นเขา บางวันเราลงทะเล Some days we went up a mountain; other days we went down to the sea.
บางวัน ค้างคืนใกล้แม่น้ำ นอนฟังเสียงน้ำไหล Some days we spent the night by a river, lay listening to the water flowing.
งานต่อเนื่อง เป็นเดือนที่ต้องห่างบ้าน ห่างครอบครัว บางเดือนโชคดีเส้นทางต้องผ่านบ้าน มีโอกาสแวะเยี่ยมเยียนครอบครัว บางเดือนโชคร้าย เส้นทางมีแต่วิ่งออกห่าง Working continuously, it was months away from home, away from the family. On some months if we were lucky we had to travel by our house, had the opportunity to visit our families. On some months if we were unlucky, we moved away anywhere but.
เดือนที่โชคดี เราผ่านบ้าน เพื่อนร่วมงานถือโอกาสลางาน เพราะเป็นห่วงลูกที่ไม่สบาย ทั้งยังฝากชายอีกคนให้เป็นผู้ช่วยแทน On a lucky month as we went by our houses, my co-worker resigned be- cause he worried about his child who was ill, and got another man to replace him as well.
คือเขา ชายผมสีสนิมผู้มาจากทะเล That was him, the man with hair the colour of rust who came from the sea.
=
2
ผมไม่ชอบหน้าเขาตั้งแต่วันแรกที่เจอ I disliked him from the day we met.
เขาเป็นผู้ชายอายุหลักสี่สิบแล้ว แต่แข็งแรง กล้ามเนื้อแขนเป็นมัด ผิวดำกร้านแดด นิ้วมือใหญ่ ผมประบ่าเป็นสีสนิม ครั้งแรกผมคิดว่าเขาย้อมสี แต่เขาเฉลยเองว่านั่นเป็นผลจากน้ำเค็ม He was a man in his forties, but strong, brawny, swarthy, with thick fingers, and shoulder-length hair the colour of rust. At first I thought he dyed it but he volunteered that it was due to the seawater.
“งานหนักนะ ไหวไหม” ผมพูดจริง งานติดตั้งป้ายบางครั้งต้องแข่งกับเวลา แทบไม่ได้หลับนอน ‘It’s heavy work, you know. Will you be up to it?’ I spoke the truth. Setting up billboards sometimes you compete with time and hardly sleep at all.
“จะมีงานไหนหนักกว่าการเป็นลูกเรือประมง” เขาตอบ สีหน้าเหมือนเยาะยิ้มโลกทั้งใบ ‘Is there any work heavier than that of a trawler deckhand?’ he answered, a derisive smile on his face.
“งั้นขึ้นมาเลย” ‘Then hop in.’
เขาเหวี่ยงกระเป๋าเข้ามาในรถ แล้วพาตัวเองตามเข้ามา He flung his bag into the car and then followed it.
=
เขาเคยสู้กับปลาฉลามด้วยมือเปล่า เคยว่ายน้ำจากเกาะหนึ่งไปเกาะหนึ่ง เคยสู้กับทหารเรือพม่า และเคยทำอะไรหนักๆแบบนั้น ถ้าดูจากคำพูดของเขา ยอมรับว่าเรื่องเล่าของเขาสนุก แต่บางทีรู้สึกเบื่อ เมื่อคิดได้ในที่สุดว่าเขาโม้เอาทั้งเพ He had fought a shark bare-handed, had swum from one island to another, had brawled with a Burmese navy man and had accomplished many other such exploits. Judging from his speech, you must admit his stories were fun but sometimes you felt fed up when you reflected that actually he was a braggart. =

=

เคยทำอะไรหนักๆแบบนั้น: literally, ‘had done other heavy stuff like that’.

เขาทำงานเก่ง ผมคงจะชอบเขามากกว่านี้ ถ้าเขาอวดความเก่งให้น้อยลง He was a good worker. I’d have liked him more if he’d been less boastful.
“ผมว่ายน้ำเร็วกว่าฉลามเสียอีก” ‘I swim faster than a shark, actually.’
“นั่นมันในทะเล ลองว่ายแข่งกับจระเข้เอาไหม” ผมแกล้งยั่ว ‘That’s in the sea. Try and see if you can swim faster than a croc,’ I said to provoke him.
เขายักไหล่ He shrugged his shoulders.
=
3 3
เรามาถึงตาขุนเมื่อเวลาค่ำ ฝนตกหนัก แม่น้ำพุมดวงขุ่นคลั่ก เราไม่มีทางเลือก นอกจากต้องนอนค้างที่วัด We reached Ta Khun* at nightfall. It was raining heavily. The Phum Duang river was very murky. We had no choice but to sleep the night at the temple. * Ban Ta Khun is a district in the west of Surat Thani Province of southern Thailand.
ผมโทรกลับไปที่บ้าน ที่นั่นกำลังจะกลายเป็นอดีต ไม่ว่าด้วยเหตุผลอะไร ผมกำลังถูกขอหย่า ภรรยาคงเบื่อที่ต้องอยู่บ้านคนเดียวนานๆ ทั้งที่จริงเธออยู่กับลุกชายอีกคน แต่นั่นแหละ ความรู้สึกของการมีคนโอบกอดใกล้ๆคงหาอะไรแทนไม่ได้ นอกจากหาทางทำสิ่งนั้น I called back home. Over there it was becoming the past. For whatever reason, I was being sued for divorce. My wife must be fed up having to stay at home alone for long stretches of time. Actually our son was with her, but then, nothing can replace the feeling of having someone close to hug, except finding a way to do just that.
เธอมีชู้หรือ So she had a lover, did she?
นั่นเป็นแค่คำที่ชาวบ้านพูดกัน ผมไม่เชื่อ เธอไม่ใช่คนแบบนั้น เงียบๆ ไม่มีปากเสียง แต่นั่นแหละ ดูจากภายนอกหรือจะทะลุข้างใน That was only a rumour. I didn’t believe so. She wasn’t that sort of person, quiet, never quarrelling, but then if you look from the outside how can you see through? คำที่ชาวบ้านพูดกัน: literally, ‘what villagers were telling one another’.
ความจริงเป็นผมเอง ที่มีคนอื่น Actually it was I who had someone else.
ระหว่างเส้นทางที่เลื้อยผ่าน ระหว่างแม่น้ำที่ไหลสายผ่านโค้งคด ต้องมีสักที่ซึ่งผมเลี้ยวผิด อาจเป็นการแหกโค้ง จะเอาอะไรมาก เราไม่สามารถควบคุมอารมณ์ได้ในทุกสถาณการณ์ Along the roads that wind past, along the bends of rivers, there must be some place where I went wrong. Maybe I overshot a curve. What was I to do? We are unable to control our mood in every situation. =

=

จะเอาอะไรมาก: alternative translation: ‘What more could anyone want?’

ข่าวลือของผมคงไปถึงหูของเธอ The rumour about me must have reached her ears.
เราเสมอกัน We were even.
เธอโทรมาขอหย่า ผมขอผลัดว่า รอวันที่ต้องผ่านทางนั้นก่อน ความจริงคือ ซื้อเวลา ไม่มีปัญหาเรื่องแยกทาง แน่นอนว่าชีวิตต้องเปลี่ยนแปลง ซึ่งคงไม่ต่างจากการเปลี่ยนเส้นทางวิ่งรถ หรือเปลี่ยนจากทะเลมาว่ายในแม่น้ำ เพียงแต่กังวลกับแม่น้ำสายใหม่อยู่บ้าง She had called to ask for a divorce. I asked her for a stay, to wait first for the day when I’d be coming by. The truth was I was buying time. Parting ways is no big deal. For sure there must be changes in life, which is no different from changing course when you drive or leaving the sea to swim in a river, only with some worry about the new river.
วันนี้โทรถามข่าวลูกชาย รู้สึกกังวล เมื่อรู้ว่าลูกชายวัย7ขวบกำลังเรียนว่ายน้ำ ที่กังวลเพราะว่าเขายังเด็กเกินไปสำหรับการเผชิญหน้ากับสายน้ำ อย่างที่สองคือเขาไปเรียน คนที่สอนเป็นครูแบบไหนกัน Today I called to ask for news of our son. I felt worried when I learned that our seven-year-old was learning how to swim. I worried because he’s still too young to face a watercourse and second, he goes and learns and what kind of person is his teacher?
โลกวันนี้ เราต้องเสียเงินไปเรียนว่ายน้ำ เราเรียนการทำอาหาร เราเสียเงินเพื่อเรียนขับรถ เราเข้าห้องเพื่อเรียนกระทั่งการพูด วิธียืนต่อหน้าคนหมู่มาก In today’s world, we must pay to learn how to swim, learn how to cook, we pay to learn how to drive, we enter a room to learn even how to speak, the way to stand in front of a multitude.
ผมนึกไปถึงวิธีที่พ่อสอนให้ว่ายน้ำสมัยเป็นเด็ก I recall the way dad taught me how to swim when I was a child.
แค่ปล่อยให้เราลงเล่นน้ำ จากนั้นนั่งดู Just letting us go and play in the wa- ter and after that he sat and watched.
=
เราจอดรถที่โค้งถนน แล้วเดินลัดลงไปหาแม่น้ำ สายน้ำช่วงที่เป็นวังพ่อตาขุนอยู่ตรงช่วงที่เป็นโค้ง น้ำขุ่นข้น และไหลเชี่ยว น้ำกัดเซาะตลิ่งช่วงที่เป็นโค้งลึกเข้าไปใต้ร่มไม้นานาพรรณ ฝั่งโน้นคือป่า มองจากฝั่งนี้เห็นคุ้งน้ำเป็นวังลึก ซึ่งน่าเชื่อว่าเป็นที่สถิตย์ของพ่อตาขุน We stopped the car at the bend of the road and then walked down to the river. The watercourse, in the section of the Phor Ta Khun basin, stretches over the bend. The water is turbid and flows furiously. The water bites deep into the bank at the bend in the shade of a variety of trees. Jungle covers the other side. Seen from here, the water bend is a deep pool, a credible abode for Phor Ta Khun.
จระเข้ขนาดมหึมา The giant crocodile.
สายน้ำมีตำนานเสมอ พ่อตาขุนหรือไอ้ขุน หนุ่มแห่งลุ่มน้ำพุมดวงกับรักที่ถูกหักหลัง ชายหนุ่มออกหาปลาแล้วกลับมาพบว่าเมียตัวเองคบชู้ การต่อสู้แย่งชิงคนรักเป็นได้แค่การตะเกียกตะกายหนีการรุมซ้อม นำมาซึ่งความแค้นใหญ่หลวง การรอคอยคนรักให้กลับมาหาไม่เกิดประโยชน์ การล้างแค้นใช้เวลาคอยเนิ่นนาน ที่คุ้งน้ำ นับปีนับเดือน กระทั่งผิวหนังไอ้ขุนเริ่มมีปุ่มปม แข็งกระด้าง กลายร่างเป็นจระเข้ใหญ่ยักษ์ อาศัยคุ้งน้ำหลังวัด รอคอยคนรัก นัยหนึ่ง รอการแก้แค้น Flowing water always has legends. Phor Ta Khun or Ai Khun: a young man of the basin of the Phum Duang river and a love that was betrayed. The young man went out fishing and then came back to find his wife with her lover. Fighting out over the one you love is just a scramble to flee from being beaten up which fosters tremen- dous resentment. Waiting for the loved one to return is useless. Taking re- venge takes time: a wait at the bend of the river for months and years, until Ai Khun’s skin began to burst into knobs that turned hard and the body became a giant crocodile dwelling at the bend of the river behind the temple, waiting for his lover, waiting for revenge. Phor (father) is a friendly way of calling a young man; ai has the same function but can be derogatory.
ตำนานไม่มีสิ่งใดยืนยัน อาจเป็นแค่เรื่องเพ้อฝันของนักเล่านิทานขู่เด็ก Legends have nothing to vouch for them. They may be only fancies of storytellers eager to spook children. ขู่: intimidate, scare, threaten, terrorise.
เนิ่นนานหลายปี มีคนเซ่นชีวิตที่โค้งน้ำปีละราย For many years every year someone offers his life at the bend in the river.
“จะมีอะไรน่ากลัวกว่าทะเล” ชายผมสีสนิมยังยืนยันเช่นเดิม ‘There’s nothing as scaring as the sea,’ the man with hair the colour of rust boasted as usual.
=
วัดตาขุนกำลังมีงาน ฝนที่ตกหนักทำให้ร้านค้าต้องปิดเร็ว ชิงช้าม้าหมุนหยุดนิ่ง รถไฟถูกผ้าเต็นท์คลุม ปาเป้าลูกโป่ง และโชว์สิ่งมหัศจรรย์ปิดประตูเงียบ There was a fair at the Ta Khun temple. The pelting rain had the shops close fast. The swing and the merry-go-round had come to a standstill. The chew-chew train was covered with tarp- aulin. Dartboards, balloons and magic shows had quietly closed their doors.
โดยปกติเราจะต้องเก็บป้ายไม้กระดาน เพื่อที่จะขนไปใช้ในงานต่อไป แต่คราวนี้ ป้ายของเรา มีป้ายไวนิลแผ่นอื่นคลุมอยู่ ป้ายแผ่นใหม่เป็นรูปผู้ชายคนหนึ่งยกมือไหว้ และมีข้อความ”ขอบคุณทุกคะแนนเสียง” เราเข้าใจได้ทันทีว่า มีกลุ่มคนบางกลุ่มได้ยืมไม้ของเราเป็นที่ปิดป้าย เป็นวิธีที่ง่ายซึ่งเราเจอบ่อย ไม้มีอยู่แล้ว ตีโครงแน่นหนา ความยาวของป้าย 12เมตรใหญ่พอดีสำหรับป้ายหาเสียง Usually we have to collect the boards to use them in the next fair, but this time our signboard was covered with another vinyl panel. The new ad bore the picture of a man bowing, joined hands to his chin, with the words ‘Thank you for all your votes’. We understood at once that some people had borrowed our wooden boards to stick their ad, an easy method we often come across: there was already the wood to make a thick frame. The signboard was twelve metres long, big enough for an electioneering display.
แต่นี่เป็นไม้กระดานของเรา But these were our boards.
ผมยืนงง อันที่จริงเป็นสิทธิ์ของเราที่จะรื้อได้ทันที แต่ดูป้ายแล้ว เข้าใจว่าเป็นของคนใหญ่คนโตในพื้นที่ ซึ่งหากทำอะไรตามที่เราควรจะทำ มันจะกลายเป็นไม่สมควรทันทีในถิ่นและกติกาของเขา ผมรีรอ ก่อนตัดสินใจโทรหานายหัว บอกเล่าเรื่องราว I stood puzzled. Actually we had the right to tear it off at once but looking at the ad, we understood it belonged to some local big gun, which, if we did what we should do, would turn into something inappropriate for him and his territory. I hesitated before deciding to call our boss and inform him.
นายหัวบอกคำเดียว ว่ารื้อแล้วรีบออกมา The boss merely said to pull it down and get out fast. Alt. translation: ‘get the hell out’.
เราทำตาม ซึ่งคงไม่มีปัญหา หากเราทำตามทุกอย่าง โดยเฉพาะคำที่บอกว่า รีบออกมา This we did, which was no problem if we did it all, especially the part about getting out fast.
มันเริ่มจากการพูดที่ไม่ตั้งใจดูหมิ่นดูแคลนอะไร แต่ชายผมสีสนิมคงฟังเป็นเรื่องที่ไม่ควรยอมกัน ก็แค่เรื่องกลัว ไม่กลัว แน่อยู่แล้ว ไม่มีใครกลัวใคร แม้แต่ผู้มีอิทธิพล หรือกระทั่งจระเข้ยักษ์ It all began with words that didn’t mean to be demeaning in any way, but which the man with hair the colour of rust thought we shouldn’t let go unchallenged. If it was just a matter of fear or not, of course no one was afraid of anyone, not even of the influential man or the giant crocodile.
เราจะรื้อป้ายให้เสร็จ แล้วจะไม่ไปไหน ตามคำท้า ชายผู้มาจากทะเลเคยต่อสู้กับฉลาม เคยผ่านมาหลายสมรภูมิ จะกลัวอะไร We’d take down the signboard and then wouldn’t go anywhere else as per that challenge. The man who came from the sea had fought a shark, had gone through many battlefields, why should he be afraid?
ดูเหมือนแค่นั้นยังไม่สะใจ เขายังบอกว่าจะไปว่ายน้ำที่วังตาขุน It seemed just that wasn’t enough for him. He even said he was going to swim at the Ta Khun basin.
ทั้งที่มืดค่ำ และฝนตกหนัก Even though it was dark already and the rain was pelting.
ผมตกใจ แต่เกมเริ่มแล้ว ยากจะหยุด I was shocked but when a game is started it’s hard to have it stop.
=
คำท้าทายเรามีไม่มาก อย่าให้ถึงกับต้องว่ายน้ำข้ามคุ้งไปหักกิ่งไผ่ฝั่งโน้นเลย แค่ลงไปว่ายน้ำเล่น ก็ถือว่าเก่ง We don’t have many words of chal- lenge. Let’s not talk about having to swim across the bend to cut bamboo stems on the other bank: just getting into the water for fun is quite some- thing.
เราสองคนยืนมองสายน้ำ ฝั่งทรายไม่อนุญาตใครเดินเล่นกลางคืน แต่เราฝ่าฝืน The two of us stood looking at the water flow. The sandy side didn’t allow for anyone to stroll at night. But we paid no heed.
ฝนยังไม่หยุด และมีทีท่าว่าจะหนักขึ้น ผมมองสายน้ำที่ไหลคลั่กแล้วอยากออกปากให้ยกเลิก The rain still hadn’t stopped and looked about to pour down harder. I looked at the fast-flowing watercourse and wanted to say let’s give up.
เขาเดินลงไปในสายน้ำ He walked into the water.
เกมเริ่ม The game had begun.
=
4 4
ตอนเป็นเด็ก ผมกับพี่ชายเคยว่ายน้ำแข่ง แค่ครั้งเดียว When I was a child, I swam in com- petition with my big brother, just once.
บ้านของเราติดลำคลองสายเล็กที่น้ำขาดในหน้าแล้ง แต่หน้าน้ำหลากแล้วไหลท่วมท้น พวกเราทั้งหมด ซึ่งหมายถึงผม พี่ชาย และลูกพี่ลูกน้องคนอื่นๆ ชอบใจนักกับช่วงเวลานี้ เพราะนอกจากการว่ายน้ำเล่นแล้ว ก็ยังมีการทำแพล่องข้ามไปมา ซึ่งกิจกรรมนี้ ไม่เป็นที่โปรดของผู้ปกครอง Our house was by a small canal that had no water in the dry season but flowed in abundance during the rainy season. The lot of us, which meant me, my brother and our cousins liked that time of year very much because besides having fun swimming we made rafts to float back and forth, an activity our parents didn’t look kindly on.
พ่อของผมไม่เคยดุด่าเราเรื่องนี้ แต่ท่านบอกให้ผมกับพี่ชายว่ายข้ามลำน้ำแข่งกัน My father never shouted at us over this but he told my brother and me to race swimming across the flow.
ผมกับพี่ชายพยายามว่ายนำตั้งแต่ช่วงแรก เราสูสีกันในช่วงอยู่กลางลำคลอง แต่เมื่อขากลับ พี่ชายนำผมห่างออกไปทุกที My brother and I tried to swim right away. We were even in the middle of the canal but on the return leg my brother was much ahead of me.
ผมเห็นพ่อยืนมองที่ริมฝั่ง ขณะที่ผมค่อยๆจมลง I saw my father standing on the bank while I slowly drowned.
=
คนที่ดึงผมขึ้นมาเป็นพี่ชาย ซึ่งเขาถูกพ่อตีสามครั้ง The one who pulled me back up was my brother, whom father thrashed three times.
“แกจะอยู่ช่วยน้องตลอดเวลาหรือเปล่า” พ่อพูด ก่อนลงไม้เรียว ‘Will you help your little brother all the time or not?’ father said before applying the rod.
เราไม่เคยว่ายน้ำแข่งกันอีกเลย ทั้งรู้แล้ว แม่น้ำทุกสายล้วนอันตราย We never swam in competition again, as we knew that all rivers are dangerous.
=
แม่น้ำทุกสายล้วนอันตราย แม้คนที่เคยผ่านทะเลมาแล้วอย่างโชกโชน ก็ไม่พ้น All rivers are dangerous. Even for someone who survived the sea skilfully.
แต่เรายังไม่ได้ลงไป แสงไฟก็สาดจับที่เรา เราทั้งสองหยุดยืนมองรถที่กำลังแล่นตรงมาที่หาดทราย But we didn’t go down yet. Head- lights caught us. The two of us stopped and stood looking at the car heading for the sand bank.
ชายสี่ห้าคนลงมาจากรถ Four or five men came out of the car.
“ใครรื้อป้าย” ใครคนหนึ่งถาม ‘Who took down the board,’ one of them asked.
ซึ่งเรารู้ทันทีว่าจะเกิดอะไรขึ้น แม้เราจะอธิบายอย่างไรพวกเขาก็ไม่ฟัง ป้ายนั่นเราต้องใช้ ถ้าเราไม่เอาไป งานเราก็เสียหาย แต่นั่นคงไม่ใช่ปัญหาใหญ่โต เท่ากับที่เรารื้อป้ายแผ่นนั้นลงมา แล้วม้วนกองไว้แถวนั้น ทำเหมือนมันเป็นขยะชิ้นหนึ่ง We knew at once what would happen. No matter how we explained, they wouldn’t listen. That signboard we had to retrieve. If we didn’t take it with us, our work would suffer. But that wasn’t a big problem compared to our tearing off the poster down and then rolling it up and leaving it there as if it were a piece of refuse.
คนที่ถามครั้งแรก ยกโทรศัพท์ พูดคุยกับปลายสาย จับใจความว่าเจอพวกเราแล้ว The man who had asked raised his phone, talked with the other end, say- ing in substance that they’d found us.
ผมมองไปที่เขา ชายผู้มาจากทะเล ดูเหมือนเขาจะรู้ ว่าเราเจอสถาณการณ์แบบไหน ถ้าจะสู้กัน แน่นอนว่าเราไม่รอด ทางรอดคงมีแค่ทางเดียว I looked at him, the man who came from the sea. It seemed that he knew what we were in for. If we fought, of course we wouldn’t be safe. There was only one safe way.
ขอความช่วยเหลือจากจระเข้ Ask for the crocodile’s help.
เป็นความคิดที่บ้า แต่เราต้องทำ It was a crazy thought, but we had to do it.
ชายผู้มาจากทะเล ฉุดมือผมแล้วกระชาก เขาลากผมวิ่งไปที่คุ้งน้ำ กระโจนลงไปหาสายน้ำเชี่ยว ผมขืนตัวไว้ ตะโกนห้าม มองเห็นเพียงเงาตะคุ่ม แต่ก็ต้องรีบกระโจนตามไป The man who came from the sea caught my hand and pulled it. He drag- ged me running to the bend in the river and jumped into the strong current. I stiffened, shouted at him to stop, saw only a blurred shadow but I had to jump right after him.
สายน้ำเย็นเฉียบ ซ้ำยังไหลแรง ผมพยายามตะเกียกตะกายให้จมูกพ้นน้ำ ขณะที่ตัวถูกพลังมหาศาลกระชากลงไป พยายามเพ่งมอง เผื่อเจอพ่อยืนอยู่ที่ฝั่ง The water was icy cold and flew fast. I tried my best to keep my nose above water as a gigantic force flung me forth. I tried to peer to see my father standing on the bank.
แต่ที่เห็นเป็นเพียงชายกลุ่มนั้น ซึ่งชะงักอยู่ที่ริมตลิ่ง But what I saw was only those men, who had stopped short at the water’s edge.
=
มือป่ายเปะปะ เหมือนจะสัมผัสโดนปุ่มปมแข็งๆ ของอะไรบางอย่างใต้น้ำ My hands shot up disorderly, as if in contact with the hard knobs of some- thing underwater.
มือใครบางคนดึงผมขึ้นไป Someone’s hands pulled me up.
=
5 5
ผมกลับมาบ้านโดยไม่บอกใคร แอบไปดูลูกชายที่สระน้ำ เขากำลังรวมกลุ่มกับเพื่อนๆ สวมหมวกสีเหลือง และแว่นสำหรับว่ายน้ำ ขณะที่จ้องมอง ผมเห็นว่าลูกชายวัยเจ็ดขวบมีผิวคล้ำลง แต่มีกล้ามเนื้อเพิ่มขึ้น ช่วงไหล่ผายออก ดูคล้ายๆผู้ใหญ่ย่อส่วน I went back home without telling any- one and went to steal a look at my son in the swimming pool. He was with a group of friends and wore a yellow cap and goggles. As I watched him, I could see that my seven-year-old son’s complexion had paled but his muscles had grown, his chest had expanded, making him look like a model grownup.
เขายังว่ายน้ำไม่แข็ง ยังต้องอาศัยโฟมช่วยพยุง He still couldn’t swim well. He had to use a slab of Styrofoam to keep afloat.
บางขณะ นึกเป็นห่วง กลัวว่าเขาจะจมน้ำ ถึงกับเตรียมตัวกระโจนข้ามแนวกั้น เพื่อวิ่งไปช่วย แต่ความห่วงใยกลับถูกรั้งด้วยสำนึกอดีต At times I worried, afraid he’d sink, so I got ready to jump over the partition to rush to his help, but that worry was dismissed when I thought of the past.
ทำไมพ่อไม่ลงไปช่วย จะนิ่งเฉยรอให้ผมจมน้ำหรือไร คำถามนี้วนเวียนในหัวตลอดหลายปีที่ผ่าน Why didn’t father come down and help, waiting quietly for me to drown? That question had been revolving in my head for years.
=
ในโลกนี้มีแม่น้ำอีกกี่สาย คงหลายสายนัก เราอาจกระโจนลงแม่น้ำสายใดสายหนึ่ง อาจโดยลำพัง อาจจะมีเพื่อน แต่แน่นอนว่าทุกสาย ไม่ได้มีพ่อยืนมองเราที่ริมฝั่ง In this world, how many other rivers are there? A great many, no doubt. We jump into one river, all alone or perhaps with friends, but for sure none of the rivers have father standing looking at us from the bank.
พรุ่งนี้มะรืนนี้ หลังหย่ากับภรรยา ผมต้องออกว่ายในสายน้ำของผม ลูกชายกำลังเติบโต สระแห่งนี้เป็นเพียงแม่น้ำสายหนึ่ง ซึ่งวันหน้า เขาย่อมต้องเผชิญสายน้ำอื่นอีก และแน่นอนว่า ผมไม่สามารถอยู่ดูเขาว่ายในแม่น้ำทุกสาย Tomorrow or the day after, after I’ve divorced, I must go out and swim into my own stream. My son is growing up. This swimming pool is just one river of sorts and one day he’ll have to face other watercourses and of course I won’t be around to look at him swimming in all those rivers.
สิ่งซึ่งเขาควรเรียนรู้คืออันตราย กับการเอาตัวรอด What he should learn is danger and how to be safe.
=
6 6
คนที่ฉุดผมขึ้นจากกระแสน้ำคือเขา หนุ่มผมสีสนิมผู้มาจากทะเล The one who pulled me up from the flow was him, the man from the sea with hair the colour of rust.
สายน้ำพัดเราไปไกล เราขึ้นฝั่งที่ซึ่งมีป่ารก เดินล่องลำน้ำจนเจอลำน้ำส่วนที่แคบ ว่ายตัดกลับ แล้วเดินย้อนขึ้นไป The current had dragged us far out. We climbed an overgrown bank, walk- ed downstream until we came to a narrow canal, swam across it and then walked back up.
เราต้องไปขอความช่วยเหลือกับตำรวจ ให้ช่วยพาไปเอารถซึ่งเราจอดทิ้งไว้ที่โค้งถนน ก่อนถึงทางลงแม่น้ำ ซึ่งเป็นไปตามคาดว่า พวกนั้นดักรอเราอยู่ We had to go and ask the police to take us back to our car which we’d left at the bend of the road before reach- ing the path down to the river and it was as we expected: they were waiting for us there.
ตำรวจนำทางไปส่งพวกเราจนถึงจุดที่คาดว่าจะพ้นอันตราย จากนั้นผมก็เหยียบคันเร่งจนหมดอัตราเร่ง ถึงอย่างนั้นยังรู้สึกว่ามันช้า The police took us to a point hope- fully past danger. After that I stepped on the accelerator as far as it would go and yet still felt it wasn’t fast enough.
ชายผมสีสนิมขอลงที่ทางแยกเข้าบ้าน ผมจอดรถและชวนเขาเดินเข้าร้านกาแฟ The man with the hair the colour of rust asked to be dropped at the junc- tion leading to his house. I stopped the car and walked with him to the coffee- shop.
กาแฟเช้านี้หวานชุ่มคอ ดวงตะวันกล้าแรง แสงอบอุ่นบอกให้รู้ว่าเรายังมีชีวิตอยู่ต่ออีกเช้า ซึ่งวันนี้เรายังต้องว่ายในแม่น้ำอีกสาย Coffee this morning was a real treat. The sun was blazing. The warm sunrays told us we were still alive for another morning and today we still had to swim in another river.
เราจับมือและร่ำลากันตรงนั้น We shook hands and said goodbye to each other right there.
“สิ่งที่น่ากลัวกว่าทะเล ก็คือทะเลซึ่งเราไม่รู้จัก” เขาพูดยิ้มๆ แน่นอนว่าผมแทนคำว่าแม่น้ำลงไปในประโยคนั้น แม้ผมจะว่ายอยู่บนถนน ‘What’s more scaring than the sea is the sea we don’t know,’ he said, smiling. Of course, I put the word ‘river’ into that statement instead, even though I was swimming on a road.
ชายผมสีสนิมจากไป พร้อมเพิ่มเรื่องเล่าให้กับตัวเองอีกเรื่อง The man with the hair the colour of rust left, taking along yet another story of his,
ซึ่งหากใครได้ฟังเขาเล่าว่าเขาเคยว่ายน้ำแข่งกับจระเข้ which anyone who hears him tell how he once outswam a crocodile
ควรจะเชื่อ… should believe.

เขียน เมษา 2555 ริมทางหลวงระหว่างทับปุด-ตาขุน พิมพ์ครั้งแรก เนชั่นสุดสัปดาห์ 13 กรกฏาคม 2555

First printed in Nechan Sutsapda (Weekend Nation), 13 July 2012

=

Jadet Kamjorndet, born in 1975 in Surat Thani, is an artist and a song writer as well as a writer. His first collection of short stories, It is too hot this morning to sit sipping coffee in the sun, won him the SEA Write Award in 2011 (see ‘This morning the sun is out’ previously posted here).

=jadet

Life is a slow curse – Wiwat Lertwiwatwongsa

This powerful short story written around the main theme of duplicity and betrayal can be read on its own, even though it’s a sequel to a longer one that focuses on the protagonist’s mother – and whose translation I’ll keep for the end-of-year anthology. The author tells me he ‘can’t stop thinking about her life. Imagining about her son with a supreme anger about a society that leaves him no choice but to grow against his mum, and then being betrayed by society itself.’ MB

คำสาปแช่งเชื่องช้า
ชื่อชีวิต

Life
is a slow curse

drummer drummer

วิวัฒน์
เลิศวิวัฒน์วงศา

WIWAT LERTWIWATWONGSA

TRANSLATOR’S KITCHEN
= =
มีอยู่สองวิธีที่จะทำให้คนฟังสิ่งที่คุณอยากจะพูด หนึ่งคือเป็นร๊อคสตาร์และสองคือเป็นฆาตกรฆ่าต่อเนื่อง There are two ways to have others listen to what you have to say: be a rock star or be a serial killer.
= =
1 1
กว่าที่คุณจะยอมรับว่าสิ่งที่มารดาของคุณพูดนั้นถูกต้องทุกอย่าง นางก็ได้ตายลงจากคำสาปแช่งเชื่องช้าของคุณเสียแล้ว Before you came to accepting that everything your mother said was correct, she had died from a slow curse of yours.
มันเป็นสิ่งที่แทบจะช่วยไม่ได้สำหรับคุณ ที่เติบโตมาจากแม่ที่ไม่มีความรักจะให้ คุณมารู้ทีหลังว่าแม่กล่าวไว้ถูกแล้ว ฉันไม่มีความรักจะให้แกหรอก แต่นั่นทำให้ฉันไม่มีความเกลียดที่จะให้แกด้วย สิ่งที่ดีที่สุดที่ฉันจะให้ได้คือการที่ฉันสามารถมองแกเป็นหนึ่งเดียว จำเอาไว้ว่าเมื่อไหร่ก็ตามที่ฉันมองเห็นแกแตกออกเป็นสอง แกจะต้องไปจากที่นี่  เชื่อฉันเถอะ แกไม่อยากรู้หรอกว่าฉันทำอะไรได้บ้าง That was hardly of any use to you, you whom your mother had no love to give to as you grew up. You came to know later that mother had claimed correctly, ‘I have no love to give you but by the same token have no hate to give you either. The best I can give you is my being able to see you as one. Remember that if ever I see you splitting into two, you must go away from here. Believe me: you don’t want to know what I can do.’
แม่ไม่เคยกอดคุณ แต่แม่ไม่เคยหนีไปไหนด้วย ความสามารถพิเศษที่แม่ได้รับติดตัวมาคือการมองเห็นสิ่งจริงแท้  มองเห็นผู้คนที่แตกออกเป็นสอง เช่นกันความสามารถพิเศษที่คุณได้จากแม่ สืบทอดผ่านสายเลือดของคนบ้า นั่นคือการสาปแช่งผู้คน Mother never hugged you but she never fled either. The special ability she had acquired was to look at the true nature of things, look at people splitting into two. In the same fashion, the special ability you got from her, trans- mitted by blood from a crazy woman, was to curse people.
แม่ไม่เคยเห็นคุณแตกออกเป็นสอง จวบจนแม่ตายลงก็ไม่เห็น แม่บอกว่าฉันมองเห็นแกเป็นหนึ่งเดียว เป็นรูปทรงของความทุกข์ทรมาน ช่วงเวลาท้ายๆที่นางนอนแซ่วอยู่บนเตียงในโรงพยาบาลที่นางทำงานมาชั่วชีวิต นางเรียกคุณเข้าไปใกล้ๆ จับมือคุณไว้ บอกว่านางเสียใจที่ช่วยอะไรคุณไม่ได้มากกว่านี้  ฉันเสียใจ ชีวิตมันทุกข์ทรมาน แต่แกทุกข์ทรมานเกินไป ฉันหวังว่าการตายของฉันจะทำให้ความสามารถของแกจบลง ความตายน่ะดีกว่าสำหรับฉัน แต่ถ้ามันยังเป็นเช่นนั้น ถ้ามันยังคงอยู่ ถ้าแกยังต้องทุกข์ทรมานมากมายขนาดนี้ ฉันก็เสียใจจริงๆ Mother never saw you split into two, to her death she didn’t. Mother told you, ‘I see you as one; you’re the form of suffering.’ In the final days when she lay wearily on a bed in the hospital where she had worked all her life, she told you to come closer, took your hand, said she was sorry she couldn’t help you more than this. ‘I’m sorry. Life is suffering but you’re suffering too much. I hope my death will put an end to your ability. Death is better for me, you know. But if it’s still like that, if it still goes on, if you still must suffer so much, I’m really sorry.’
แม่กระซิบกับคุณที่ข้างหู เชื่องช้าทีละคำ แม่ตายในค่ำคืนนั้น หลายปีต่อมาคุณจึงรู้ว่ามีแต่การอยู่แบบแม่เท่านั้นที่จะทำให้คุณทรมานน้อยที่สุด Mother whispered in your ear, droning out the words. She died that evening. Years later, you knew that it was only by living like mother that you would suffer the least.
คุณจะไม่กล่าวถึงช่วงเวลาที่งดงามที่สุดในชีวิต ช่วงเวลาวัยเยาว์ที่คุณกับแม่อยู่ด้วยกันในห้องมืดไร้เสียง คุณเคยคิดว่าแม่เป็นคนพิเศษ  คุณเติบโตโดยมองเห็นจักรวาลทั้งหมดผ่านสายตามารดา ทั้งหมดพังพินาศเมื่อคุณเข้าโรงเรียน เรียนรู้เชื่องช้าว่าแม่ของคุณไม่ใช่คนพิเศษ หนำซ้ำไม่ใช่แม้แต่คนธรรมดา  แม่ของคุณคือนางตัวประหลาด ยิ่งคุณเข้าสู่สังคมมากขึ้นเท่าไหร่ โลกก็ยิ่งเหวี่ยงมารดาของคุณไปอยู่ที่ขอบของสรรพสิ่งมากขึ้นเท่านั้น มนุษย์ที่ผิดพลาด เติบโตจากความเข้าใจผิดเกี่ยวกับบิดามารดาตน เรื่องที่ยากแก้ไข ถึงจุดหนึ่งคุณรู้ว่า แม้คุณจะเกลียดนางเท่าไหร่  ความเป็นแม่ได้ฝังเมล็ดพันธุ์ลงในตัวคุณอย่างไม่อาจหลบหนี คุณทั้งรังเกียจและยอมรับจนเกือบจะเป็นคำชมเมื่อใครสักคนพูดว่า มันก็เหมือนแม่ของมันนั่นแหละ นางทิ้งร่องรอยไว้ในตัวคุณมากมายเกินไป ถึงที่สุดคุณกลายเป็นส่วนหนึ่งของนาง เป็นร่างทรงที่ไม่สามารถขัดขืน เกลียดแม่เพียงไหนคุณก็รับเอาแม่เข้ามาในตัวคุณ You won’t mention the most beautiful period of your life, the period of youth when you and mother were together in a dim, soundless room. You used to think mother was someone special. You grew up seeing the whole universe through your mother’s eyes. It all ended when you entered school and slowly learned that your mother was not someone special, indeed wasn’t even normal. Your mother was eccentric. The more you integrated society the more the world spun your mother to the outer fringe of things – a human being in error who had grown up misunderstand- ing her parents, something difficult to correct. At one point, you knew that no matter how much you hated her, as your mother she had sunk her seed into you unavoidably. You both resented and accepted that, so that it was almost a compliment when someone said ‘he looks so much like his mother’. She had left far too many traces of herself in you. In the end you were a part of her, a medium unable to rebel. No matter how much you hated her, you had absorbed your mother in you.
เมื่อถึงเวลาที่คุณต้องเลือก วิธีการเดียวที่คุณจะได้รับการยอมรับจากคนในสังคมที่เหลืออยู่คือคุณต้องปฏิเสธมารดาของคุณ สงครามมันเริ่มต้นในตอนนั้นเอง คุณไม่ต้องการเป็นตัวประหลาดในโรงเรียน ไม่มีใครเข้าใจว่าคุณคิดหรือพูดอะไร คุณจำต้องเปลี่ยนแปลงตัวเอง คุณต้องคบหาผู้คนที่จะฉุดคุณออกจากบ่ออันมืดทึบและเงียบใบ้นี้ ฉีกสายสัมพันธ์ของคุณออกจากนาง ไปให้พ้นแม่บ้าๆบอๆที่เกลียดผู้คนจนต้องหลบลี้หนีหน้า แม่ที่เห็นโลกแตกออกเป็นสอง ผู้คนแตกออกเป็นสอง คนหนึ่งยืนอยู่คงที่ อีกคนพุ่งเข้ามาทำร้าย คุณไม่เคยเห็นอะไรแบบนั้น คุณไม่อาจเข้าใจดวงตาแบบนั้น คุณเริ่มต้นด้วยการตอบโต้อย่างง่ายดายและทรงพลังที่สุด ตอบโต้ด้วยความอึกทึก  คุณฟังเพลงร๊อค เปิดเพลงเสียงดังจนแม่ประสาทเสีย เพลงร๊อคคือจุดเริ่มต้นทั้งหมด เมื่อคุณละเมิดกฏหนึ่งของความสัมพันธ์คุณก็เริ่มละเมิดกฏอื่นๆ การละเมิดนำมาซึ่งการค้นพบใหม่ๆ คืนหนึ่งหลังจากคุณฟังเพลงเสียงดังได้สามวัน แม่ของคุณเดินเข้ามาในห้อง นางทุ่มเครื่องเล่นซีดีของคุณลงกับพื้น  ทุกอย่างดำเนินไปในความเงียบ ชิ้นส่วนแผงวงจรอิเล็คทรอนิกส์เกลื่อนกระจายในแสงอันมืดมนอนธการ นางกระทืบลงบนลำโพงจนฉีกขาด กระทืบซ้ำๆจนนางเหนื่อยหอบ หายใจแรง ราวกับคุณไม่อยู่ตรงนั้น คุณไม่ได้พูดอะไร ตื่นตะลึงและขึ้งโกรธ แม่ไม่เคยอธิบายอะไรมาแต่ไหนแต่ไร และการทำลายล้างในความเงียบของแม่เป็นเรื่องที่เหลือจะทน คุณสาปแช่งแม่ นางล้มลงตรงหน้ามือกุมกำหัวใจ ใบหน้าเหือดสีเลือด คุณตกใจหน้าถอดสี แม่กำลังจะขาดใจตายตรงหน้า เพียงเพราะคุณคิดว่านางสมควรตาย When the time came for you to choose, the only way that remained for you to be welcome in society was to ignore your mother. War began during that period. You didn’t want to be a freak at school. Nobody understood what you thought or said. You had to transform yourself. You had to mix with people who would pull you out of that dark and mute pool, tear off the bonds linking you to her, get away from your crazy mother who hated people to the point of making herself scarce, mother who saw the world splitting into two, people splitting into two, one standing still, the other rushing in to harm. You had never seen anything like that. You didn’t understand eyes like those. You began by retorting easily and most forcefully, by retorting boisterously. You listened to rock music at full blast until mother couldn’t take it any longer. Rock music sparked off everything. When you broke one rule of the relationship, the other rules were there to be broken, which led to a discovery. One night, after three days of listening to loud music, your mother walked into your room. She flung your CD player to the floor. It all happened in silence. Bits and pieces of the electronic motherboard scattered in the dim light. She trampled the speakers until they tore, trampled them until she panted in weariness, her breathing belaboured, as if you weren’t there. Shocked and enraged, you didn’t say anything. Mother had never explained anything whatsoever and her silent vandalising was unbearable. You cursed her. She collapsed before you, her hand to her heart. Her face drained of blood. You were frightened and turned ashen. Mother was breathing her last in front of you just because you thought she deserved to die. =

=

=

ตัวประหลาด: someone eccentric, wacky; a deviant, a freak. ประหลาด itself has many translations: strange, odd, weird, queer, peculiar, uncommon, unusual; extraordinary, astonishing, amazing, outlandish, marvelous, wonderful. This word is much used here, with slightly different meanings that call for modulations in translation.

=

=

มืดมนอนธการ means dark, but the light of the dark is a bit much; hence, dim light.

ด้วยวิธีการนี้เอง คุณค้นพบความสามารถในการสาปแช่งของตนเอง That was how you found out your ability to curse.
และถึงที่สุดในวันหนึ่งเมื่อคุณได้เรียนรู้เกี่ยวกับโลกอันชั่วร้ายนี้ คุณก็พบว่ามารดาของคุณได้กล่าวไว้ถูกต้องทุกประการ จนเมื่อถึงตอนนั้นนางซึ่งไม่เคยทำตัวเป็นแม่ที่ดีของคุณก็จากไปอย่างไม่อาจหวนกลับอีกแล้ว And ultimately one day, when you learned about this evil world, you found that your mother was right on every count. By then, she who had never behaved with you as a good mother was gone, never to come back.
=
2 2
ก่อนที่จะมีคุณ พวกเขาเป็นเหมือนนิยามของความสมบูรณ์ คู่เด็กหนุ่มสาวประหลาดที่ลอยพ้นจากทุกคนในโรงเรียนมัธยมประจำจังหวัด Before there was you, they were like the incarnation of perfection, a strange young couple who floated beyond ev- eryone else in the provincial secondary school.
ก่อนที่จะมีคุณพวกเขาคือคู่ที่แม้แต่อาจารย์ที่เฮี้ยบที่สุดก็เกรงใจ เด็กหนุ่มล่ำสันสมส่วนเด็กสาวบอบบางใบหน้าหมดจด  เมื่อพวกเขาอยู่ด้วยกันราวกับพวกเขาเรืองแสงน้อยๆของความสมบูรณ์ออกมา จนกระทั่งคุณก้าวเข้าไปเป็นเส้าที่สามในความสัมพันธ์ Before there was you, they were a couple even the strictest teachers deferred to. The boy sturdy and shapely, the girl lithe, her face flawless. When they were together it was as though they glowed a little with perfection, until you stepped in to be the third party in the relationship. Always difficult to decide whether เด็กหนุ่ม is a young man or a boy and เด็กสาว a young woman or a girl. When the context doesn’t help, play it by ear, as here.
พวกเขาเลือกคุณเป็นเพื่อนเพราะคุณเล่นดนตรี พวกเขาฟอร์มวงเล็กๆกันในตอนนั้น คนหนุ่มเล่นกีตาร์ เด็กสาวเล่นคีย์บอร์ด คุณเล่นดนตรีได้ทุกชนิดเพื่อตอบโต้มารดา  คุณอยากเล่นกีตาร์แต่คุณได้ตีกลอง การเข้าร่วมเป็นหนึ่งในพันธมิตรของหนุ่มสาวเรืองแสงทำให้คุณรู้สึกอยู่ไกลจากมารดานับล้านปีแสง ข้อพิสูจน์กระจ่างชัด คุณไม่มีอะไรเหมือนแม่สักนิด คุณสามัญดาษดื่น เผลอๆจะงดงามเรื่อเรือง คุณแค่เกิดผิดที่ผิดทาง มาจากครรภ์ที่ผิด แต่ทุกอย่างจะถูกแก้ไขในอนาคต เมื่อคุณเติบโตขึ้น เมื่อคุณไปจากเมืองนี้ เมื่อคุณลบประวัติตัวเองทิ้ง หมดจดงดงาม They chose you as their friend because you played music. They formed a small band at the time. The boy played the guitar, the girl manned the keyboard. You played all sorts of instruments to hit back at your mother. You wanted to play the guitar but you played the drums instead. Becoming one in the alliance of the glowing couple made you feel a million light-years away from your mother. The evidence was clear. You had nothing of your mother. You were run-of-the-mill and found yourself beautiful and bright. It was just that you were born in the wrong place, from the wrong womb, but everything would be solved in the future, when you were grown-up, when you had left this town, when you had erased your own history, flawless, beautiful. =

=

=

=

=

=

สามัญ = ordinary, common; ดาษดื่น = abundant, widespread, plentiful; so สามัญดาษดื่น = run-of-the-mill, which covers both notions.

แต่สรรพสิ่งที่หลงเหลือจะเป็นเพียงรอยขูดลบขีดฆ่าที่ทำให้มันเห็นได้ชัดจนยากจะเบือนสายตาหลบหนี คุณคือร่องรอยด่างดวงเปื้อนความสัมพันธ์ของคนทั้งสอง เริ่มจากเพลงของ ฟรองซัวส์ ฮาร์ดี้ที่คุณได้ยินมาจากหนังสักเรื่อง พวกเขาได้ยินคุณฮัมเพลงนั้น และคิดว่าคุณเหมาะเจาะสำหรับการเป็นส่วนหนึ่งของวงดนตรี เป็นองค์ประกอบ เป็นฉากหลัง ตีกลองหัวใจลอยล่อง จ้องมองแผ่นหลังพิสุทธิ์งดงาม กีตาร์และคีย์บอร์ด ตีกลองโดดเดี่ยวห่างไกลนับล้านปีแสง But for all that traces of that erasing remained, so obvious they couldn’t be ignored. You were the blemish ruining the relationship of these two, starting with a Françoise Hardy song you had heard in a film. They heard you humming that song and thought you were suitable to be a part of their band, a component, a background, beating the drums with a drifting heart, staring at the flawless, beautiful backs, guitar and keyboard, beating the drums alone millions of light-years away. [The last sentence of this paragraph has the syncopation of a drum break.]
คุณเรียนรู้ว่าแม่พูดถูก เมื่อเกิดมาอย่างประหลาดคุณจะไม่มีทางเป็นส่วนหนึ่งของความสามัญ ต่อให้คุณอยู่หลังกลองชุด ความผิดประหลาดก็โชนฉาย มันช่างงดงามเพราะมันทำให้วงดนตรีสมดุล ความพิเศษสดสว่างและความพิลึกพิสดาร เมื่อคุณสามคนอยู่ด้วยกันบนเวที สรรพสิ่งเหมาะเจาะลงตัว สีคู่ขนานที่กลมกลืน เสียงสูงและต่ำที่ประสานเป็นเนื้อเดียว หมดจดงดงาม You learnt that your mother was right. Since you were born unusually you could in no way be part of things ordinary. Even if you were behind the drums, the strangeness radiated. It was so beautiful it gave the band balance, a special luminosity and queerness. When the three of you were together on stage, everything fitted, colours match- ed, sounds high and low became one, flawless, beautiful. =

=

=

หมดจดงดงาม: these two words, from two paragraphs up, are repeated and, although they qualify different things, the repetition must be kept. And again in the next paragraph.

นั่นล่ะ คุณดำรงคงอยู่เพื่อสิ่งนั้น เพื่อที่จะเป็นส่วนประหลาดที่เติมเต็มความงามที่มากเกินไป  มันคงจะงดงามถ้าสรรพสิ่งดำรงคงอยู่เช่นนั้นไปจนจบมัธยม คุณแทบไม่กลับบ้าน ขลุกอยู่กับคนทั้งคู่ในบ้านของใครคนใดคนหนึ่งที่อยู่ในละแวกเดียวกัน หมู่บ้านจัดสรรหรูหราที่มีทางเข้าซับซ้อน ครั้งหนึ่งคุณเคยไปที่นั่นโดยไม่ได้บอกให้พวกเขาออกมารับ ผลคือยามไล่ตะเพิดคุณไม่เหลือดี คุณเข้าไปที่นั่นได้ก็ต่อเมื่อพวกเขาพาเข้าไป อยู่ได้เท่าที่พวกเขาอยากจะให้อยู่ โลกหมดจดงดงามมีเวลาเปิดปิดตายตัว แต่บ่อมืดทึมที่คุณอยู่เปิดอ้าตลอดนิรันดร์กาล Sure, you held on for that, to be the patch that completed a beauty that was too much. How beautiful it would be if everything remained like that until the end of secondary school. You hardly went back home, stayed with the two of them in either of their houses in the same compound, a luxurious housing development of restricted access. Once you went there without telling them to come out and fetch you. The guards just chased you away. You could only get in when they took you in; you could stay only as long as they wanted you to stay. The world of flawless beauty had visiting hours, but the dark pool in which you simmered was open wide forever. =

=

=

=

=

=

=

=

=

=

=

ที่คุณอยู่: literally, ‘where you were’.

คุณแทบจะลืมทุกเรื่องราว เรื่องการสาปแช่งผู้อื่น เรื่องของแม่ที่ไม่เคยถามหาว่าคุณไปไหนมา นางยังคงอยู่ในโลกมืดทึบเงียบใบ้ของนาง ห้องซึ่งปิดม่านหน้าต่าง ไร้สรรพเสียงเงียบใบ้  ครรภ์มารดาจำลองชั่วนิรันดร์ หลังการสาปแช่งครั้งนั้นแม่ชราลงราวทศวรรษในข้ามคืน ตกดึกนางลุกขึ้นมาหัวเสียให้กับเสียงไอของตัวเอง ซึ่งลอดเข้ามาแม้คุณจะปิดหูจนสุด เสียงซึ่งโบยตีคุณในฐานะของอาชญากร  ไม่เลยไม่ใช่เพราะคุณสาปส่งนางในครั้งนั้น แต่เพราะคุณค่อยๆเรียนรู้การสาปแช่งอันเชื่องช้า วันละเล็กละน้อย  ให้นางหายใจไม่ออก ให้นางหกล้ม ให้นางเวียนศีรษะ ให้นางหูอื้อ คำสาปแช่งเชื่องช้าทรงฤทธานุภาพของคุณมีมารดาเป็นหนูทดลอง ใหสมราคากับความไร้รักที่นางมอบมาแด่คุณ ความรักที่คุณได้รับจากเด็กสาวและเด็กหนุ่มเป็นการทดแทน You forgot almost everything, forgot about cursing others, about mother who never asked where you’d been. She still lived in her dark silent mute world. The room with the drawn curtains was devoid of any noise, an ersatz mother’s womb forever. After the curse that time, mother grew a decade older overnight. Come nightfall she’d get up incensed at the sound of her own breathing that came through even though you closed your ears as much as you could, a sound that lashed into you as a criminal. No, it wasn’t because you cursed her that time, but because you slowly learned cursing, a little every day, so that she couldn’t breathe, so that she collapsed, so that she had headaches, a ringing in her ears. This slow curse with supernatural power of yours used mother as a guinea pig to match the cost of the love she failed to bestow on you, a love you received instead from the young woman and man.
ระยะเวลาหนึ่งโลกที่สีสันสดกระจ่าง การสาปแช่งกระถดตัวเข้าไปในมุมมืด คุณหลงรักพวกเขา โดยไม่อาจรู้ว่าความรักต่างหากคือการสาปแช่งเชื่องช้าที่จะกัดกินคุณไปชั่วชีวิต For a while the world had fresh colours. The cursing shifted to a dark corner. You fell in love with them without knowing that love was a slow curse that would eat away at you all your life.
=
3 3
คงเป็นเรื่องแบบที่แม่คุณจะยิ้มเยาะใส่ ความรักกระนั้นหรือ ชื่อปลอมของความพังพินาศน่ะสิ It was the sort of thing for which your mother would have given you a mocking smile. Love, hey? The pseudonym of destruction, rather.
เริ่มต้นจากรักสามเส้าอันพิลึกพิลั่นของคุณสามคน มันอาจเกิดเพราะสายลมต้นฤดูร้อนในห้องซ้อมดนตรีที่ปิดสนิท ลมวูบเดียวจากที่ไหนสักแห่งที่ไม่ใช่เครื่องปรับอากาศ มันพัดเส้นผมเด็กสาวสะบัดไหวเพียงครึ่งวินาที ไม่มีใครรู้สึกถึงสายลมนั้น แต่คุณเห็นมัน เห็นในลักษณะเดียวกับที่แม่เห็นคนอื่นเป็นสอง สายลมหอบกลิ่นของเด็กสาวชวยมาทางคุณ ในชั่วขณะของอินโทรเพลงซึ่งมีแต่เสียงคีย์บอร์ด วินาทีนั้นคุณตกหลุมรัก รักโดยที่ยังไม่รู้ว่ามันคืออะไร จะดำเนินไปเช่นไร รักใครหรืออะไรกันแน่ ความรักที่ยืนอยู่ตรงกันข้ามจักรวาลที่คุณอยู่อาศัยได้เดินทางมาถึงพร้อมสายลมร้อนให้ห้องซ้อมดนตรีไฟสลัวที่เหม็นอับกลิ่นเครื่องปรับอากาศ และกระดาษกันเสียงกรุผนัง It began with the weird love triangle of the three of you. Maybe it happened because of the wind of the beginning of the hot season in the room where you rehearsed your music, a room tightly closed, yet a single gust of wind from somewhere which wasn’t the air-condi- tioner blew the hair of the young woman and made it flap for just half a second. No one felt that gust of wind but you saw it, saw it in the same way as mother saw others splitting into two. The wind carried the scent of the young woman to you. At the moment of the intro to the song which had only the keyboard playing, that very second, you fell in love, without yet knowing what love was, how it would proceed, love of whom or what exactly. A love which stood on the other side of the universe where you dwelt came to you with a hot gust of wind in the dim rehearsal room which had the musty smell of the air-condi- tioner and of the soundproofing pad- ding covering the walls.
เนิ่นนานหลายเดือน คุณหลงอยู่ในความคลุมเครือมืดมนว่าคนทั้งคู่ที่แท้เป็นเพียงเพื่อนหรือคู่รัก กับคนที่ใกล้ชิดเกินไปคุณไม่มีวันเปิดปากถาม คุณสังเกตและคิดไปเองเรื่อยเปื่อยจากนั่นนี่ เข้าข้างตัวเองในแบบที่ทำให้ตัวเองทุกข์เศร้า ความผิดประหลาดคลี่ห่มคุณเสียจนคุณเชื่อว่ามีแต่ความรักที่ไม่สมหวังเท่านั้นที่จะโรแมนติค คุณต้องเป็นคนที่ดีมากกว่านี้ ทุกข์ทรมานมากกว่านี้เพื่อชำระบาปแห่งการไม่แยแสโลกของมารดา คุณจึงไม่ได้บอกกับใครเรื่องนั้น ซีดเซียวเปื่อยเน่าอยู่ในโลกส่วนตัว บ้านห้องเช่าน่าเกลียด ไกลจากหมู่บ้านคนรวยที่พวกเขาอาศัย ในยามดึกสงัดซึ่งมืดและเงียบ ในเสียงครางเศร้าๆของแม่ที่หลับไปแล้ว คุณเฝ้าจินตนาการว่าพวกเขาทำอะไรกันอยู่ พวกเขามีชีวิตอย่างไรในโลกสมบูรณ์แบบที่ไม่มีคุณ โบยตีตัวเองราวนักบวชมากศรัทธาที่โบยตีตนเองเพื่อพิสูจน์ความรักอันเที่ยงแท้ต่อพระเจ้า For many long months you strayed in the ambiguity of whether the two of you were just friends or lovers. With someone too intimate you would never dare to ask. You observed and from this and that thought by yourself as you went along, siding with yourself in ways that made you grieve. The oddness unfurled over you to the point that you thought only unrequited love was romantic. You had to be a better person than you were, suffer more to atone for your mother’s sin of ignoring the world, so you told no one about that, and languished pale and festering in your personal world, the ugly rented room far from the housing development for the wealthy where they dwelt. In the dead of night which was dark and silent, in the sad moans of mother who was already asleep, you kept imagining what they were doing, what their lives were like in the perfect world that didn’t have you, thrashing yourself like those flagellants that flail themselves to prove the purity of their love for God.
กระทั่งเด็กสาวบอกรักคุณ ในชั่วขณะที่คุณอยู่กับเธอเพียงลำพัง มือของเธอกุมกำลำลึงค์พร่ำกระซิบคำรัก เด็กหนุ่มไม่อยู่ที่นั่นในวันนั้น ห้องสีชมพูดูอ่อนหวาน เธอจู่โจมคุณด้วยความรักและความใคร่ คุณสงสัยตลอดเวลาที่จูบกับเธอแล้วร่วมรักกับเธอว่าเด็กหนุ่มจะเคยร่วมรักกับเธอหรือเปล่า และลำลึงค์ของเขามีขนาดเท่าใด ใหญ่หรือเล็ก มันเป็นเช่นไรที่ได้ชำแรกเข้าไปในร่างของเธอ ความคิดอันแปดเปื้อนสรรพสิ่ง  การร่วมรักอันแปดเปื้อนสรรพสิ่ง ในทางหนึ่งคุณได้สาวงามมาครอบครอง เดินมาถึงจุดที่งดงามที่สุดที่คุณจะมีได้ แต่ในอีกทางหนึ่งคุณกำลังรื้อทำลายความหมดจดงดงามที่คุณเฝ้าถนอม  คุณไม่ควบคุมตัวเองมากพอและปล่อยให้ตัณหารุกรานเข้ามาในโลกหมดจดของตัวเอง Until the girl told you she loved you, at a time when you were alone with her. Her hand held your phallus as she murmured words of love. The young man wasn’t there that day. The pink room looked pleasant. She assaulted you with love and lust. You wondered all the time you kissed her and then made love with her whether or not the young man had made love with her and how big or small his phallus was, how it would feel to penetrate her. Thoughts contaminated everything. Lovemaking contaminated everything. On the one hand, you possessed a beautiful girlfriend, you had reached the most beautiful spot you could have, but on the other hand you were destroying the flawless beauty you had nursed, you didn’t control yourself enough and let lust intrude into your pristine world. =

=

=

=

ความใคร่: strictly speaking, ‘sexual desire’, but that wouldn’t sound good here. Lust is ตัณหา, see further down.

แสงแดดยามบ่ายกวาดกวัดสรรพสิ่ง การร่วมรักอันพิกลพิการ ลำลึงค์กลายเป็นเพียงสิ่งเหนียวข้นฝ่อฟีบ เด็กสาวชื้นเหงื่อผละไปจากคุณ คำรักเลื่อนลอยที่คุณหลงเชื่อว่าเป็นจริงนั้นพังพินาศ เพราะคุณเรียนรู้ว่าที่คุณหลงรักไม่ใช่กลิ่นเส้นผม กระโปรงผ้าโปร่งบาง รูปทรงอันอ่อนนุ่มหรือทรวงที่เล็กราบของเด็กสาว หากคือสิ่งอื่น อาจคือภาพฝันบางประการไม่ก็เด็กหนุ่ม The afternoon sun rays swept every-thing. The weird love ritual, the phallus now reduced to something shrivelled and sticky, the girl drenched in sweat withdrawing from you. The floating words of love which you mistakenly believed were true were destroyed because you learned that what you had fallen in love with wasn’t the scent of her hair, the skirt of thin material, the soft silhouette or the small flat chest of the young woman but something else, maybe some dreamy pictures or else the young man.
คุณปฏิบัติต่อเธอเยี่ยงคนรักนับจากนั้น ความรักพิกลพิการที่ดำเนินไปเพื่อตัวมันเองโดยไม่มีอะไรมากกว่า เด็กหนุ่มรวดร้าว เด็กสาวรวดร้าว คุณรวดร้าว วงดนตรีหวานของคุณพังพินาศลงไปด้วยความงดงามที่คุณหวงแหนไว้กับตัว ยิ่งคุณพยายามยิ่งพังพินาศ เด็กสาวล่อลวงคุณเพื่อจะท้าทายเด็กหนุ่ม เธอคิดว่าหากเป็นคุณทุกสิ่งคงพออภัยได้ เพราะคุณคือเพื่อนของเธอ และคุณคือสิ่งชำรุดไร้ปากเสียง เด็กหนุ่มเจ็บปวดจริงจังที่รู้ว่าเด็กสาวพยายามจะร่วมรักกับคุณ เกมของเธอไร้ความหมายในสายตาของเขา สำหรับเขานี่ไม่ใช่เกม แต่เป็นคำประกาศปฏิวัติตัวเองออกจากเขาผู้ซึ่งเคยครอบครองสรรพสิ่ง เคยเป็นผู้นำ และเป็นแสงสว่างของความสัมพันธ์ เขาไม่พูดกับเธออีกเลย  เปล่าเปลี่ยวทุกข์เศร้า   ในขณะที่คุณ เหยื่อที่ถูกทำร้ายในเกมรักสามเส้า สิ่งชำรุดยากเยียวยา กลับฝันถึงบ่ายวันนั้นซ้ำแล้วซ้ำเล่า น่าตลกที่สิ่งที่คุณเฝ้าฝันกลับคือลำลึงค์มหึมาของเด็กหนุ่มในจินตนาการ You behaved with her as her lover from then on. The crippled love went on for its own sake with nothing more than the young man in agony, the young woman in agony, you in agony. That sweet band of yours was shattered as was the beauty you valued so highly for yourself. The more you tried the more it shattered. The young woman had hoodwinked you to defy the young man. She thought that with you everything could be forgiven because you were her friend and you were something damaged with no say in the matter. The young man was seriously hurt knowing that the young woman was trying to make love with you. Her game had no meaning in his eyes. For him, this wasn’t a game but a declaration of independence away from him who used to own everything, used to be the one in charge and the light of the relation- ship. He no longer spoke to her, lone- some, grieving, while you, the prey that was hurt in the love triangle game, the damaged thing hard to fix, dreamt instead of that afternoon time and time again. How laughable that what you kept dreaming about was the huge phallus of the young man in your imagination!
แม้แต่การแตกสลายก็งดงามสินะ แม่คงพูดอะไรแบบนั้น มารดาต้องสาปที่บอกว่า ในวันที่เขาเกิดมานั้นแม่สวมเสื้อผ้าของคนตาย ผีแห่งป่าเขาลำเนาไพรเป็นพยานในการเกิดของเขา เด็กที่จะต้องสาปชั่วนิจนิรันดร์ คำสาปที่ติดตัวมาในรูปทรงของการสาปแช่งผู้อื่น Even destruction can be beautiful, you know. Mother said something like that, mother that must be cursed who said that on the day he was born she wore mourning clothes. The spirits of the woods witnessed his birth, a child that must be cursed forever, the curse attached to him in the form of the ability to curse others. =

=

สวมเสื้อผ้าของคนตาย: literally, ‘wore the clothes of a dead person’. What dead person?

โรงเรียนคือแหล่งเพาะพันธุ์สัตว์โง่ และศักดินาชั่วช้า คุณคิดถึงเรื่องนี้ในเวลาต่อมา หลายปีต่อมาเมื่อคุณออกมาจากที่นั่น จบลงอย่างเจ็บปวดด้วยการกลับไปเป็นเด็กที่บ้าเหมือนแม่ของมัน โรงเรียนคือสถานที่ซึ่งเอาเด็กไปกักขัง เสี้ยมสอนให้พวกมันเป็นภูติผีด้วยการกดขี่ผู้อื่น ด้วยการรวมกลุ่มกันเพื่อแสดงอำนาจบาตรใหญ่ใส่คนอื่นๆ คัดสรรคนบางพวกมาเป็นกลุ่ม แล้วขับไสคนอื่นๆให้เป็นตัวประหลาด พวกครูๆก็ถูกฝึกมาเพื่อการนี้ บั่นทอนปัญญาผู้คนวันแล้ววันเล่า ฝึกฝนวันแล้ววันเล่าให้เด็กกลายเป็นปีศาจ ขอเพียงในสังคมยอมรับ การเป็นปีศาจก็อาจเป็นการบรรลุธรรมประการหนึ่ง นี่คือข้อคิดเห็นทั้งหมดที่คุณมีให้กับโรงเรียน สถานที่ที่แม่ไม่เคยสนับสนุนให้คุณมีส่วนร่วม คุณรู้ว่าแม่กล่าวถูกต้อง คุณรู้ในตอนนี้ ล่าช้าเกินไป บางอย่างของอำนาจนิยมจากโรงเรียนฝังในตัวคุณ เฉกเช่นการต่อต้านโรงเรียนที่ฝังอยู่ในตัวคุณอันเป็นสิ่งที่คุณได้มาจากแม่อีกต่อหนึ่ง School is a nursery of stupid animals and wicked dignity. You thought about this later, years later when you came out of it, ending in pain by going back to being a child as mad as his mother. School is a place which detains children to instruct them in how to be demons by oppressing others, by forming groups to exert their might on others, by selecting a few to form a group and then dismiss- ing the others as freaks. Teachers are trained for this, ruining people’s wisdom day by day, training children day by day to become devils just for society to accept them. Being a devil may be a way of attaining enlightenment. Such are the opinions you hold altogether about school, a place mother never supported you to frequent. You know that what mother said was correct. You know it now, too late. Something of authoritarianism from school has buried itself inside you, as if the opposition to school buried in you was something you received instead from mother.
=
4 4
คุณสาปแช่งเด็กสาว เธอล้มลงตาย นั่นคือเรื่องที่เกิดขึ้น You cursed the young woman. She col- lapsed and died. That was what hap- pened.
ตั้งใจหรือไม่ไม่อาจทราบ คุณก็เหมือนกับมารดาของคุณแม้จะฝึกตนเพียงใด พอมาถึงจุดหนึ่งสติก็ขาดผึง ประกอบอาชญา- กรรมที่ไม่มีใครรู้นอกจากคุณ เด็กสาวป่วยไข้เฉียบพลัน ฤดูร้อนอันแสนสุขจบสิ้นอย่างเป็นทางการ เขาร่ำลือกันว่าเธอเป็นไข้เลือดออกแต่คุณรู้แน่ชัดว่าเป็นเพราะคุณสาปแช่งเธอ เธอบอกเขาเรื่องคุณ มันเท่านั้นเอง เรื่องง่ายๆซึ่งปลิดขั้วคุณร่วงหล่นจากฟางเส้นเดียวที่ผูกขาคุณไว้กับโลก ในที่สุดคุณกลับมาอยู่กับมารดาของคุณ เป็นเหมือนแม่และเป็นอย่างแม่ Whether or not you meant to, you are like your mother, no matter how much you train yourself. At a certain point you lost your mind, performed crimes nobody but you knew about. The young woman became ill all of a sudden. The very happy hot season ended officially. The rumour was that she had haemor- rhagic fever but you knew for sure it was because you cursed her. She told him about you. That was all, a simple story that plucked your pole and sent you crashing from the straw that tied your legs to the world. In the end you went back to staying with your mother, looking like her and being like her.
=
5 5
คุณเลิกเล่นดนตรีชั่วนิรันดร์ อาการป่วยไข้ของมารดาหนักหนาลงเรื่อยๆ หลังจากคุณจบชั้นมัธยมปลาย คุณเลิกเรียนหนังสือ ทำงานเป็นลูกจ้างในร้านหนังสือเปลี่ยวร้าง  เจ้าของร้านรับคุณมาทำงานแทนภรรยาที่หายสาบสูญไปของเขาซึ่งก็คืออดีตลูกจ้างคนก่อนหน้า คุณแทบไม่พบเจอผู้คน ซึ่งนับเป็นความงดงามประการหนึ่ง คุณควรได้รับความสงบ แต่โดยที่คุณไม่รู้ ความเกลียดชังผู้คนฝังแน่นในจิตใจลบไม่ออกดังรอยเลือดเปื้อนผ้าสีขาว คุณไม่ได้เห็นเธอตาย แต่ความโกรธเกลียดชั่วแล่นตอกตรึงลงในตัวคุณ คุณเกลียดผู้คนเพื่อที่จะได้เป็นเหมือนพวกเขา นับวันสรรพสิ่งเผาไหม้เชื่องช้า ร้านหนังสือร้างผู้คน คุณคิดว่าสักวันถ้ามีสักคนโผล่มา คุณจะสาปคนพวกนั้น ขอเห็นมันลงไปแดดิ้นต่อหน้าต่อตาสักครั้งในชีวิต ผู้คนล้วนเป็นเช่นนั้น ชั่วช้าสมควรตาย คุณคิดถึงการฆ่าซ้ำแล้วซ้ำเล่า You stopped playing music forever. Mother’s illness grew gradually worse. After you ended secondary school you stopped learning, found a job as an employee in a deserted bookshop. The owner of the bookshop hired you instead of his wife who had left him and who used to be his employee before that. You seldom met anyone, which is beauty of a kind. You should have been in peace but, unwittingly, loathing people was buried deep inside you and couldn’t be erased, like blood stains soiling a white cloth. You didn’t see her die but momentary anger pinned you down. You hated people in order to be like them. As days went by everything slowly burned out, the bookshop was empty of people, you thought that one day if one person showed up you’d curse that person, to see someone fall in torment in front of your eyes for once in your life. People are all like that, so wicked they deserve to die. You thought of a series of murders.
คุณไม่ได้จะฆ่าเพื่อที่จะทำให้พวกมันมีความสุข ให้ได้รับการกล่าวขวัญถึงด้วยความหวาดผวาว่าคุณจะฆ่าพวกมันเสียเมื่อไรก็ได้ คุณฆ่าเพื่อให้พวกมันได้รู้ถึงความโกรธของคุณ ความเกลียดของคุณ ความกลัวของคุณ คุณไม่ได้ต้องการให้พวกมันรู้สึกเหมือนที่คุณรู้สึก หรือรู้ว่าคุณรู้สึกยังไง คุณอยากให้พวกมันรู้สึกถึงความเกลียดของพวกมันเอง ความโกรธของพวกมันเอง ความกลัวของพวกมันเอง พวกมันจะได้รู้สึกถึงความทรมานแบบเดียวกับที่คุณรู้สึก และจะได้ไม่ต้องเอาความสุขระยำของพวกมันไปถ่มใส่หน้าใครอีก You wouldn’t kill them to make them happy, to have them mention in fright that you’d kill them any time. You’d kill for them to know about your anger, your hate, your fear. You don’t want them to feel as you feel or to know how you feel. You want them to feel their own anger, their own hate, their own fear. They will feel the same kind of torment as you feel and they won’t have that despic- able happiness of theirs to spit in the face of anyone again.
=
6 6
‘ผมไม่ได้เล่นดนตรีเพื่อที่จะทำให้พวกคุณมีความสุข ให้คุณชื่นชมหรือมีปัญญา ผมเล่นดนตรีเพื่อให้พวกคุณได้รู้ถึงความโกรธของผม ความเกลียดของผม ความกลัวของผม ไม่ ผมไม่ได้ต้องการให้คุณรู้สึกเหมือนผม หรือรู้ว่าผมรู้สึกยังไง ผมอยากให้คุณรู้สึกถึงความเกลียดของคุณเอง ความโกรธของคุณเอง ความกลัวของคุณเองคุณจะได้รู้สึกถึงความทรมานแบบเดียวกับที่ผมรู้สึก และคุณจะได้ไม่ต้องเอาความสุขระยำของคุณไปถ่มใส่หน้าใครอีก’ ‘I don’t play music for you lot to be happy, for you to praise or be wise. I play music for you lot to feel my anger, my hate, my fear. No, I don’t want you to feel like me or to know how I feel. I want you to feel your own anger, you own hate, your own fear. You will feel the same torment as I feel and you won’t have that despicable happiness of yours to spit in the face of anyone again.’ [Of course, in passages like these, one must be careful to duplicate the repetition down to the last word and to catch the variations, if any.]
คุณพบกับเด็กหนุ่มอีกครั้งบนจอโทรทัศน์ในวันที่แม่ตาย คุณพบเขาอยู่บนเวทีคอนเสิร์ตถ่ายทอดสด  เขาพูดข้อความเจ็บปวดร้าวใจความล่มสลายในรักผลักให้เขาจริงจังกับงานดนตรี ความล่มสลายที่คุณไม่มีวันรู้ว่ามันเป็นเพราะเธอรักคุณ หรือเพราะเธอตายลงกันแน่ คุณไม่มีวันได้เป็นส่วนหนึ่งในประวัติศาสตร์ชีวิตของใคร แม่ตายดับ ร่างผอมบางถูกห่อหุ้มด้วยผ้าคลุม โลกทั้งสองใบของแม่แตกดับลงไป เหลือเพียงร่างอันทุกข์ทรมานของบุตรชาย มนุษย์คนแรกที่คุณสาปแช่งตายลงเชื่องช้า คุณมองเห็นเด็กหนุ่มที่คุณหลงไหล ยืนโดดเดี่ยวป่วยไข้อยู่บนเวทีที่คุณอยากมีส่วนร่วม สวมบทรูปร่างของคุณ เป็นคุณ เป็นความป่วยไข้ชำรุดที่น่าหลงไหล สิ่งซึ่งคุณปรารถนาจะเป็นแต่เป็นไม่ได้ เพราะคุณป่วยไข้เกินไป ชำรุดเกินไป คนรักของเขาตายลง เขากลายเป็นคุณ และคุณกลายเป็นความว่างเปล่าเบาโหวง ไม่มีแม่ให้ยึดจับ กระทั่งบ่อลึกที่คุณหลบซ่อนอยู่ก็ถูกดินถมจนมิด เปล่าเปลือยต่อหน้าแสงตะวัน ด้วยหลักการที่ไม่มีใครเข้าใจนอกจากคนที่เลี้ยงคุณมา You saw the young man once again on television the day your mother died. You saw him on stage in a live concert. He said words of heart-rending pain. The collapse of love prompted him to be earnest in his music work, a collapse you had no way of knowing for sure whether it was due to her loving you or because she had died. There was no way for you to be part of the history of anyone’s life. Mother was dead, her thin body wrapped in a shroud. Mother’s two worlds were gone, leaving behind only the suffering body of her son. The first human being you cursed had died slowly. You watched the young man you were mad about, standing alone and ailing on a stage you would have liked to join, taking on the role of your body, being you, being ailing and damaged and thus worthy of being mad about, what you aspired to be but couldn’t be because you were too ailing, too damaged. The woman he loved had died, he had become you and you had become light emptiness, with no mother to hold on to. Even the deep pool in which you hid was filled up with earth, naked in the face of the sun, with principles no one understood but the person that raised you.
=
มีอยู่สองวิธีที่จะทำให้คนฟังสิ่งที่คุณอยากจะพูด หนึ่งคือเป็นร๊อคสตาร์และสองคือเป็นฆาตกรฆ่าต่อเนื่อง There are two ways to have others listen to what you have to say: be a rock star or be a serial killer.
=

‘Kham Sarp Chaeng Chueang Cha Chue Cheewit’, June 2013

Wiwat Lertwiwatwongsa, a well-known film critic under the pen name Filmsick, is at the forefront of modern Thai writing with such works as Alphaville Hotel, A tale without a name and A damaged utopia (all available from thaifiction.com). See also ‘Made of glass’ and ‘A world behind eyelids’, published here. =wiwat filmsick1=

Selling durians – Nuan Oo

Enough of funerals and buried corpses. Here is a fun story for a change, in the manner of good old Humorist. MB

พ่อค้าทุเรียน

Selling durians

green-durian green-durianx

หนวนอู้

NUAN OO

TRANSLATOR’S KITCHEN
= =
เสียงพ่อคุยกับแม่ถึงทุเรียนที่คุณอาสามคนเอามาให้เมื่อวานและวันนี้ ผมรู้สึกว่าทั้งสองพูดเย้าแหย่กัน พ่อเป็นคนชอบพูดเล่น และมักชอบพูดอะไรที่เกินความจริงและเป็นไปไม่ค่อยได้อยู่เสมอ แม่ว่าพ่อพูดเหมือนหนังการ์ตูน บางทีชอบแกล้งพูดหรือพูดแกล้งอะไรทำนองนั้น แม่ก็ดูเหมือนชอบพูดแบบเดียวกัน แต่บางคราวก็ชอบขัดคอ และบางคราวก็โกรธหาว่าพ่อพูดอะไรไม่ได้สติ Dad’s voice is talking to mum about the durians the three uncles brought us yesterday and the day before. I feel that they are teasing each other. Dad likes to say funny things and tends to exag- gerate or talk about things that can’t be. Mum says dad talks like a cartoon. Sometimes he likes to pretend to talk or talks to pretend or something like that. It seems mum likes to speak in the same way, but at times she likes to contradict and at times she angrily says that what dad says is daft. คุณอาสามคน: only two are real uncles (see below); the third one is a friend of the family, whom the little boy calls ‘uncle’ anyway as he calls grownups younger than his father. คุณอา specifically is father’s younger brother, sister or cousin.
ผมเงี่ยหูฟังอยู่ตลอดเวลา รู้สึกว่าเรื่องชักจะเข้มข้นขึ้น และในที่สุดก็ได้ยินเสียงท้าทายกัน I prick up my ears all the time, feel that the story is heating up and in the end I hear challenge in their voices.
พ่อท้าว่า “ทำไมจะไม่กล้า” Dad queries, ‘Why wouldn’t I dare?’
แม่ท้ากลับว่า “โธ่เอ๊ย ไม่มีทาง” Mum retorts, ‘Oh dear! No way!’
พ่อท้าหรือเถียงว่า “ทำไมจะไม่มีทาง ไม่เห็นจะยากเย็นอะไร ฉันก็เอาใส่ตะกร้าไปที่ตลาดสิ” Dad asks or argues, ‘Why “no way”? It’s easy enough, I say. Just putting them in a basket and going to the market.’
แม่ถามว่า “แล้วจะขายยังไงไม่ทราบ” Mum asks, ‘And how will you sell them, pray tell?
พ่อตอบว่า “ก็นั่งลงขายเหมือนคนอื่นๆ น่ะสิ” Dad answers, ‘I’ll just sit down and sell, like everyone else, of course.’
แม่ว่า “ต้องนั่งอีตรงที่พวกแม่ค้าเขาตั้งกระจาดขายกันที่หน้าตลาดนะ” Mum says, ‘You must sit right where the women are lined up to sell in front of the market, you know?’
พ่อตอบ “เออ ตรงนั้นแหละ” Dad answers, ‘Yeah, right there.’
ถึงตอนนี้ผมลุกขึ้นไปนั่งร่วมวงสนทนาด้วย และกำลังจะอ้าปากถาม ก็พอดีพ่อชิงถามขึ้นเสียก่อนว่า “เฮ่ย พรุ่งนี้ไปขายทุเรียนกับพ่อไหม” At this juncture, I get up to join the conversation and I’m opening my mouth to ask something when dad chimes in ahead of me, ‘Hey, will you come and sell durians with me tomorrow?’
ผมนึกหาคำตอบไม่ทันจึงหันไปถามแม่ว่า “แม่ไปด้วยหรือเปล่า” I can’t think of an answer so I turn to ask mum, ‘Will you come too, mum?’
แม่ตอบ “เรื่องอะไร โธ่เอ๊ย ไม่มีทาง ยังจะมาชวนคนโน้นคนนี้อีก” แม่ยิ้มเยาะพ่อแล้วพูดกับผมว่า “แม่ไม่ไปหรอก เรื่องอะไร” Mum answers, ‘What for? Oh dear! No way! And he’s asking others as well!’ She smirks at dad and then says to me, ‘I’m not going. Why should I?’
ที่จริงผมก็ไม่ค่อยอยากไป ผมอาจถนัดซื้อของมากกว่าขายของ แต่ถ้าพ่อจะไปจริงๆ ผมอาจไปด้วยก็ได้ เพราะผมอยากรู้ว่าพ่อจะขายทุเรียนได้จริงหรือเปล่า Actually, I don’t quite want to go either. I’m better at buying things than selling, but if dad really goes, I’ll go with him because I want to know if he’s really going to sell durians.
=
เช้าวันรุ่งขึ้น พ่อหาตะกร้ามาสองใบซึ่งใส่ทุเรียนได้ 5 ลูก ทุเรียนที่จะเอาไปขายมี 7 ลูก เมื่อวานนี้มีทุเรียนทั้งหมด 11 ลูก แม่กินไปแล้ว 1 ลูก แล้วก็ขอเก็บเอาไว้อีก 3 ลูก แม่บอกว่าเอาไปขาย 7 ลูกก็มากเกินไปแล้ว และไม่เชื่อว่าพ่อจะขายได้จริงๆ ส่วนอีก 2 ลูกแม่ช่วยหาถุงไนลอนมาใส่เพื่อให้ผมช่วยหิ้วไป ผมลองหิ้วลองเดินดูก็ถูกหนามทุเรียนแยงน่อง ผมอยากเกี่ยงไม่หิ้วถุง แต่เมื่อพ่อเกร็งข้อหิ้วตะกร้าก็เลยเปลี่ยนใจไม่เกี่ยงดีกว่า The next morning dad takes two baskets in which he puts five durians. Altogether there are seven to be sold. Yesterday there were eleven durians in all. Mum has already eaten one and has asked to keep another three. Mum tells dad that taking seven durians to sell is too much and she doesn’t believe he’ll be able to sell them anyway. As for the remaining two, mum puts them in a nylon bag for me to carry. I test carrying them as I walk and get my calves shot by their spikes. I want to argue over having to carry durians but when I see dad tensing up to lift the baskets I change my mind about arguing.
จากบ้านถึงตลาดระยะทางเกือบสองกิโล ผมแน่ใจเพราะได้ยินคนอื่นเขาประมาณไว้แล้ว ใครๆ แถวนี้ก็เดินไปตลาดกันทั้งนั้น บางคนก็ใช้จักรยาน เราเดินมาได้ครึ่งทางพ่อก็วางตะกร้าลง หันไปมองทางที่เดินมาแล้ว ผมก็หันไปมองบ้าง นึกในใจว่าถ้าแม่เดินตามมาก็จะดี ผมไม่ค่อยมั่นใจเลยว่าพ่อจะขายทุเรียนได้ พ่อไม่ใช่พ่อค้า พ่อเป็นอาจารย์มหาวิทยาลัย ส่วนผมก็ไม่ใช่เช่นกัน ผมอายุ 10 ขวบ เรียนหนังสืออยู่ชั้น ป. 5 ส่วนแม่อยู่บ้านและไปซื้อกับข้าวหรือข้าวของที่ตลาดบ่อยเกือบทุกวัน แต่แม่ก็ไม่เคยไปขายของเลยเช่นกัน From the house to the market it’s almost two kilometres. I’m certain because I’ve heard others figure it out. Everyone around here walks to the market; some use bicycles. We’ve walked half way when dad puts the bas- kets down, turns to look at the distance covered. I too turn to look, thinking it would be good if mum were following us. I’m not sure dad can sell the durians. Dad is no vendor; he’s a university professor. And I’m no vendor either. I’m ten years old; I’m in the fifth grade. As for mum she stays at home and she goes to buy food or things at the market almost every day, but she has never gone there to sell things either.
ที่ตลาดผมเห็นคนขายของส่วนมากเป็นผู้หญิง คนซื้อส่วนมากก็เป็นผู้หญิงเช่นกัน ผมถามพ่ออีกครั้งเพื่อความแน่ใจว่า “ทำไมพ่อไม่ชวนแม่มาด้วย” At the market I see that most sellers are women. Most of the buyers also are women. I ask dad once again to be sure, ‘Why didn’t you invite mum to come along?’
“นั่นซี” พ่อตอบสั้นกุด ‘Indeed,’ dad answers pithily.
“กลับไปชวนแม่ดีกว่า เพราะที่ตลาดมีแต่แม่ค้าทั้งนั้นเลย แม่อาจจะขายเก่งกว่าพ่อก็ได้นะฮะ” ‘We’d better go back to have her come because there are only women here. Maybe she can sell better than you, you know.’
“นั่นซี” พ่อตอบเหมือนเดิม ‘Indeed,’ dad answers as before.
ผมสงสัยว่าพ่อจะลังเลหรือไม่ก็ใจลอยเสียแล้ว I wonder if dad is hesitating or having second thoughts.
พ่อหันไปมองทางไปตลาดแล้วก็คว้าตะกร้าขึ้นมาหิ้วแล้วออกเดิน ผมจึงต้องฉวยถุงของผมขึ้นมาบ้าง เหลือทางอีกไม่มากนัก เดินไปได้อีกเจ็ดแปดก้าวก็มีคนรู้จักเดินสวนทางมา เป็นผู้หญิงหิ้วตะกร้ามีผักสองสามชนิดโผล่ให้เห็น เขามองทุเรียนในตะกร้าของพ่อแล้วร้องทักว่า “อาจารย์จะเอาทุเรียนไปให้ใครแต่เช้าเชียวคะ” Dad turns to look at the entrance to the market then grabs the baskets and lifts them and then starts to walk, so I must heft and carry my bag along. There isn’t much walking left to do. Another seven or eight steps and some- one we know coming the other way passes us. It’s a woman with a basket holding a variety of vegetables. She looks at the durians in dad’s baskets and then greets him with, ‘Professor, who are you going to give durians to so early in the morning?’
“ครับ” ‘Hi.’
ผมได้ยินพ่อตอบสั้นๆ ว่า ‘ครับ’ เท่านั้นเอง แล้วเราก็เดินผ่านกันไป I hear dad answer only ‘Hi’ and then we walk past each other.
เช้านี้พ่อชอบตอบอะไรสั้นๆ และไม่ตรงคำถามหลายเรื่อง ผมไม่ค่อยชอบเลย This morning dad likes to answer with short words that have little to do with the questions. I don’t quite like that.
“ทำไมพ่อไม่บอกเขาว่าจะเอาไปขายล่ะ เผื่อเขาเกิดอยากซื้อ” ‘Why didn’t you tell her we were going to sell them? Just in case she’d feel like buying one?’
“นั่นซี” พ่อตอบ ‘Indeed,’ dad answers.
“เอ๊ะ! คุณพ่อน่ะ อะไรๆ ก็นั่นซีอยู่เรื่อยเลย” ‘Come on, dad! What’s this “indeed”, “indeed” thing of yours?’
ผมชักไม่ชอบคำตอบของพ่อขึ้นทุกทีแล้ว I really don’t like the way he answers every time.
“นั่นซีนะ” พ่อก็ยังตอบว่า นั่นซี … นั่นซีนะ อยู่อย่างเก่า ‘Yes indeed.’ Dad still answers with ‘indeed’ … ‘indeed’ as before.
ผมมองหน้าพ่อ พ่อมองหน้าผมแล้วก็ยิ้มนิดๆ I stare at him. He stares at me and then smiles a little.
“พ่อจะขายใบละกี่บาทฮะ” ผมถามเพราะนึกขึ้นได้ว่ายังไม่มีใครพูดถึงเรื่องราคากันเลย ‘How much will you sell each for, dad,’ I ask because I think nobody has mentioned any price yet.
“ยี่สิบบาทมั้ง” พ่อตอบ ‘Twenty baht, I think,’ dad answers.
“ถ้าเขาต่อสิบบาทล่ะฮะ” ผมถาม ‘What if they bargain for ten baht,’ I ask.
“เฮ่ย เขาคงไม่ต่อมากอย่างนั้นหรอก … แต่สิบบาทก็ขาย” ‘Now, they wouldn’t, would they? … But if they did, I’d sell for ten.’
“ถ้าขายลูกละยี่สิบบาทก็ได้ตังค์แยะเลย แล้วพ่ออย่าลืมขนมที่แม่ฝากซื้อนะครับ” ‘If you sell them twenty baht each, you’ll get pots of money. And don’t forget the cakes mum asked you to buy, too.’
ก่อนจะออกจากบ้านแม่สั่งให้พ่อซื้อขนมกลับมาด้วย แม่ยังถามพ่ออีกหลายคำ พร้อมทั้งยังทำท่าไม่เชื่อว่าพ่อจะเอาทุเรียนไปขายที่ตลาดจริงๆ Before leaving the house, mum ordered dad to bring back some cakes. She even said many more words to him and acted too as if she didn’t believe he’d really take the durians to sell at the market.
แม่ถามว่า “เธอแน่ใจหรือ” Mum asked him, ‘Are you sure?’
พ่อตอบว่า “แน่เสียยิ่งกว่าแช่แป้ง” Dad answered, ‘Surer than ever.’ Variant: Surer than death and taxes.
แม่ทำหน้ายิ้มเยาะแล้วพูดว่า “ถ้าเจอกานท์ หรือไกร หรือสิทธิ์ล่ะ” Mum smiled mockingly and then said, ‘What if you meet Karn or Krai or Sit?’
พ่อตอบว่า “ก็ดีสิ จะได้ขายให้เขาเสียเลย” Dad answered, ‘That’d be good. I’d sell to them, of course.’
สามคนที่แม่เอ่ยถึงคือคุณอาของผมสองคนกับเพื่อนพ่ออีกหนึ่งคน ซึ่งคือคนที่เอาทุเรียนชนิดต่างๆ และขนาดต่างๆ มาให้เรา คุณอาและญาติพี่น้องของพ่อหลายคนชอบกินทุเรียน เมื่อวานผมเห็นอากานท์แบกกระสอบใบหนึ่งที่มีอะไรตุงๆ อยู่ค่อนกระสอบเดินผ่านหน้าบ้านผมไป แล้วไม่นานก็หิ้วทุเรียนมาให้พ่อสามลูก อาบอกว่าไปซื้อเหมามาไม่แพง ส่วนอาไกรและเพื่อนพ่อก็เอาทุเรียนมาให้ก่อนหน้านั้นวันหนึ่ง มันจึงเป็นวันที่บ้านผมมีทุเรียนมากมายอย่างที่เคยมีมาก่อน The three persons mum referred to are my uncles and a friend of dad’s. They are the ones who gave us the durians of various species and sizes. Several of dad’s relatives like to eat durians. Yesterday I saw Uncle Karn carrying a gunny sack on his shoulder which had something bulging at the bottom as he walked past my house and shortly afterward he brought dad three durians he said he’d bought wholesale at a good price. As for Uncle Krai and dad’s friend, they had brought us durians the day before that, so on that day my house had many durians, more than ever before.
ผมไม่ชอบกินทุเรียน และเมื่อวานผมก็ไม่ยอมกินด้วย แม่กับคุณยายชอบมาก แต่ตอนนี้คุณยายไม่อยู่ ไปค้างบ้านคุณป้าที่กรุงเทพฯ พ่อก็ดูเหมือนไม่ชอบทุเรียนเหมือนแม่ แต่ผมก็ไม่แน่ใจนักว่าพ่อชอบหรือไม่ชอบกินอะไร ผมได้ยินพ่อพูดกับแม่บ่อยๆ ถึงชื่ออาหารหลายชนิด และบอกว่าไม่ชอบสักชนิด เวลาแม่จะไปตลาดพ่อมักสั่งว่า “ไอ้นั่นฉันไม่ชอบนะ ไม่ต้องซื้อมาเผื่อ” ซึ่งแม่ก็มักจะตอบกลับมาว่า “อะไรๆ เธอก็ไม่ชอบทั้งนั้นแหละ แต่ซื้อมาทีไรกินเรียบหมดทุก อย่าง คนที่ชอบยังไม่ทันจะได้กินด้วยซ้ำ” I don’t like durians and yesterday I refused to eat any. Mum and granny like them very much but now granny isn’t here, she’s staying over at auntie’s house in Bangkok. Dad doesn’t seem to like durians, like me, but I’m not sure whether he does or doesn’t like to eat anything. I often hear him mention to mum the names of many kinds of food and telling her he doesn’t like any of them. When mum goes to the market, dad will order, ‘That I don’t like. Don’t buy any for me,’ to which mum usually answers, ‘You don’t like anything, but you gulp down whatever I happen to buy and there’s none left for those that like it.’
ถึงพ่อไม่ชอบทุเรียนแต่อาจกินเรียบหมดอย่างที่แม่ว่าก็ได้ แต่ผมก็ไม่เข้าใจว่าทำไมพ่อจะต้องเอาทุเรียนที่ใครๆ เอามาให้เราไปขายต่อด้วย ถึงแม้เมื่อคืนพ่อจะอธิบายว่าทำเพื่อทดสอบความมั่นคงในจิตใจ ทดสอบความกล้า โดยเฉพาะกล้าทำในสิ่งที่ไม่เคยทำมาก่อน ผมก็ยังไม่ค่อยจะเข้าใจดีนักหรอก แต่ก็ภาวนาขอให้พ่อทำสำเร็จ Even if he doesn’t like durians, dad will eat them all, as mum says, but I don’t understand why dad must go and sell the durians we’ve been given. Even though last night he explained it was to check his mental steadfastness, his daring, in particular daring to do some- thing he had never done before, I still don’t understand very well, but I pray that he be successful.
ผมจำได้ว่าเคยมีการท้าทายและทดสอบความมั่นคงในจิตใจระหว่างพ่อกับแม่หลายเรื่อง เช่นเมื่อเร็วๆ นี้ ก่อนหน้าปิดเทอมและก่อนที่เราจะเดินทางมาพักผ่อนที่บ้านของพ่อที่อำเภอพนัสนิคม เรื่องนั้นคือกระดุมเสื้อเชิ้ตของพ่อหลุดหายไปหนึ่งเม็ด พ่อจึงอดใส่เสื้อตัวที่พ่อชอบไปหลายวัน ต่อมาแม่หากระดุมมาใส่ให้ใหม่และเตือนพ่อให้ใส่เสื้อตัวนั้นได้แล้ว ซึ่งพ่อก็ไม่ยอมใส่ แม่เตือนพ่อหลายวันและพ่อก็ไม่ยอมใส่สักวันหรืออีกสักครั้งเดียว ในที่สุด แม่พูดว่า “โธ่เอ๊ย! กะอีแค่กระดุมไม่เหมือนกันแค่นี้ก็ไม่ยอมใส่ กระดุมเม็ดเดียวก็กลัว ยังงี้จะไปกล้าทำอะไร” พ่อกลับตอบแม่ว่า “เม็ดเดียวไม่เหมือน ฉันไม่ชอบ ถ้าเป็นห้าสีห้าแบบทั้งห้าเม็ดสิจะใส่ให้ดู” แม่ก็ตอบว่า “โธ่เอ๊ย!” อีกครั้ง และอีกหลายวันต่อมาแม่บอกพ่อว่า “หากระดุมที่เหมือนกันมาเปลี่ยนให้แล้ว ใส่ได้แล้วย่ะ” I remember that there have been challenges and testing of steadfastness between dad and mum many times, such as recently, before the end of term and before we travelled to rest in dad’s house in Phanat Nikhom district*. The story is that dad’s shirt lost a button, so dad didn’t wear the shirt he liked for many days. Later mum sewed a new button for him and told him he could wear the shirt but he wouldn’t. Mum reminded him for days and still dad didn’t wear it, not even once. Finally mum said, ‘Oh dear! Just because one button is different you won’t wear that shirt. If you’re afraid of a single button, what is it you’ll dare to do?’ Dad retorted, ‘A single odd button I don’t like. If all five were the same, of course I’d wear it!’ Mum answered, ‘Oh dear!’ once again and several days later she told dad, ‘I found buttons that are the same and I’ve sewn them on. You can now wear that shirt, dear.’ =

=

=

* Northernmost district of Chonburi province, about one hour’s drive east- southeast of Bangkok.

=
เกือบจะถึงตลาดอยู่แล้ว ผมภาวนาเอาใจช่วยให้พ่อทำการทดสอบความมั่นคงในจิตใจได้เป็นผลสำเร็จ เราข้ามถนนไปยังห้องแถวที่อยู่ขวางหน้าก่อนจะถึงตัวตลาด แถวนี้เป็นร้านกาแฟ ร้านขายของชำ ร้านขายข้าวสาร ร้านซื้อขายผลไม้มากๆ ชนิดเป็นเข่งๆ ลังๆ ที่แม่ค้าขนมาจากไร่จากตำบลอื่นๆ รอบตัวอำเภอ We have almost reached the market. I pray dad will be successful in the determination of his steadfastness. We cross the road to reach the row of houses that stand in the way before we reach the market. They are a coffee shop, a grocer’s, a shop selling rice and a shop selling many kinds of fruit in crates that women from the fields all around the district have brought to sell. ===

ปาท่องโก๋ pathongko

พ่อเอ่ยชวนกินกาแฟกับปาท่องโก๋ก่อนจะไปนั่งขายทุเรียนที่ตัวตลาด ผมยินดีรับคำชวนทันที Dad offers to have coffee and pathongko* before we go and sit down to sell durians inside the market. I gladly accept the offer at once. =

* Fried popover (pictured above)

พ่อสั่งกาแฟร้อนกับโอวัลตินร้อนอย่างละถ้วย ผมเดินไปหยิบปาท่องโก๋ที่อยู่ในชามใบโตมาสองคู่ ในชามใบโตนั้นยังมีซาลาเปาทอดอีกอย่าง แต่อร่อยสู้ปาท่องโก๋ไม่ได้ ใครมากินกาแฟมักหยิบปาท่องโก๋ในชามใบโตมากินแทบทุกราย จะกินกี่คู่ก็ได้ เสร็จแล้วจึงจ่ายเงินภายหลัง Dad orders a cup of coffee and a cup of Ovaltine. I go over to the plate and take two double pathongko. In that plate there are also fried salapao* but they aren’t as tasty as pathongko. Almost everyone that orders coffee helps himself to pathongko, as many doubles as you want. You pay once you’ve eaten. =

=

* Chinese stuffed bunsfried salapao

ผู้หญิงเจ้าของร้านเอาเครื่องดื่มมาวางให้เราที่โต๊ะและมองดูทุเรียนของพ่อด้วย แล้วก็พูดว่า “โอ้โฮ ทุเรียนลูกงามจัง ซื้อที่ตลาดนี่เหรอ” The female owner of the shop brings the drinks to the table and looks at dad’s durians and says, ‘Wow! Beautiful durians these. You bought them at the market, did you?’
ทำไมจึงถามเช่นนั้น ผมรีบแก้ความเข้าใจผิดของเขาโดยเร็ว “ไม่ได้ซื้อครับ จะเอาไปขาย” Why does she ask like this? I hasten to correct her misapprehension. ‘We didn’t buy them. We’re here to sell them.’
ตอนนี้เจ้าของร้านหันมาพูดกับผมว่า “ขายลูกละเท่าไหร่ อ้อ ในถุงก็มีแต่ลูกเล็กกว่า” At this point, the shop owner turns to me and says, ‘How much? Oh, there are others in the bag, but they are smaller.’
“ขายลูกละยี่สิบบาทครับ” ผมรับบอกราคาด้วยความดีใจ คงจะขายได้ที่นี่ละ ‘Twenty baht a piece, ma’am,’ I hasten to tell her the price gladly. Maybe we’ll make a sale right away.
“แพงไปหน่อยนะ ที่ตลาดเขาขายกันลูกละสิบสี่สิบห้าเท่านั้น” ‘That’s too much. At the market they sell them for fourteen, fifteen baht a piece only.’
เอ…ผมไม่รู้ว่ามันถูกหรือแพง แต่อาจจะแพงอย่างเขาว่าก็ได้ หมู่นี้ผมได้ยินพวกคุณลุงคุณอาพูดกันว่าปีนี้ทุเรียนแยะและมีราคาถูกกว่าปีก่อนๆ แต่ผมก็ไม่รู้ว่าราคาถูกหรือแพงนั้นมันเป็นเงินเท่าไร Oh? … I don’t know if it’s cheap or expensive, but maybe it’s expensive as she says. These days I hear grownups say this year is bad for durians and they are cheaper than in previous years, but I don’t know how many baht is considered cheap or expensive.
ผมหันมองพ่อก็เห็นกำลังดื่มกาแฟและไม่ได้มองมาที่ผมเลย ผมจึงตัดสินใจบอกว่า “สิบห้าก็ขายครับ” ตอนที่เราเดินมายังไม่ถึงตลาดเห็นพ่อบอกว่าเขาต่อเท่าไรก็ขายทั้งนั้น ผมคงขายไม่ผิดราคา I turn to look at dad whom I see drinking coffee and not looking at me at all. So I decide to say to her, ‘Fifteen it is, then.’ When we were walking before we reached the market, I heard dad say he’d sell at whatever price was bargain- ed for, so I’m not selling at a wrong price.
เจ้าของร้านหยิบลูกที่โตที่สุดไปจากตะกร้าแล้วก็พูดว่า “ฉันเอาลูกนี้นะ สิบสองบาทก็แล้วกันนะจ๊ะ ลูกอื่นๆ น่ะสิบบาทใช่ไหม” พูดเสร็จก็ถือทุเรียนกลับไปที่คอกชงกาแฟ The shop owner chooses the biggest durian in the basket and then says, ‘I’ll take this one, twelve baht, all right? Ten baht for the others, right?’ Having said this, holding the durian she goes back to the coffee-making corner.
ในร้านยังมีคนอื่นๆ ที่นั่งดื่มกาแฟโอเลี้ยงอยู่อีกสองโต๊ะ แล้วผมก็เห็นคนหนึ่งลุกขึ้นมามองทุเรียนในตะกร้า เขาหยิบขึ้นมาลูกหนึ่งแล้วก็ถามผมว่า “ใบละสิบบาทหรือ” ผมตอบว่า “ใช่ครับ” เขาก็ต่อว่า “เจ็ดบาทได้ไหม” In the shop there are two other tables with people drinking o-liang* and I see one of the men getting up to come over for a look at the durians in the baskets. He picks up one durian and then asks me ‘Ten baht, right?’ I answer, ‘Yes, sir.’ He adds: ‘How about seven?’ =

* Sweet iced black coffee

ผมหันมองพ่ออีกหนแล้วถามพ่อว่า “เขาต่อเจ็ดบาทได้ไหมพ่อ” พ่อไม่ตอบ แต่อาจจะพยักหน้าน้อยๆ ก็ได้ ผมไม่แน่ใจ I turn to look at dad once again and then ask him, ‘He wants it for seven baht, dad. Is that okay?’ Dad doesn’t answer but maybe he nods a little, I’m not sure
“ได้ครับ” ผมตัดสินใจเองอีกครั้ง ไม่เห็นพ่อพูดอะไรสักคำเดียว ‘Okay, sir,’ I decide once again. I don’t see dad saying anything.
ผู้ชายคนนั้นหยิบทุเรียนในตะกร้าเพิ่มขึ้นมาอีกลูกควักเงินจากกระเป๋าวางให้ผมบนโต๊ะ มีธนบัตรใบละ 10 บาทกับเหรียญบาทอีก 4 อัน แล้วก็ฉวยทุเรียน 2 ลูกกลับไป That man lifts another durian from a basket and then takes money out of his pocket and puts it for me on the table. There’s a ten-baht banknote and four one-baht coins and then he takes the two durians and walks away.
ไม่น่าเชื่อว่าผมขายทุเรียนได้สตางค์ และไม่น่าเชื่อว่าผมเป็นคนขาย! ไม่ใช่พ่อ! I can’t believe I’ve sold durians and made money and I can’t believe it’s me selling, not dad!
มีใครอีกสองคนจากโต๊ะถัดไปลุกมามองทุเรียนในตะกร้าที่เหลืออีก 2 ลูกและในถุงของผมอีก 2 ลูก มีเสียงถามจากคนที่ดูแก่กว่าอีกคนว่า “ลูกละเจ็ดบาทหรือ เหลืออยู่กี่ลูก อ้อ สี่ลูก ลูกละห้าบาทก็แล้วกันนะ ลุงจะเหมาหมดเลย” Two more people from the other table come over to look at the remaining two durians in the basket and the two durians in my bag. The one who looks older says, ‘Seven baht each, is it? How many are there? Oh, four. Five baht each then, okay? I’ll take them all.’
ผมหันไปถามพ่อว่าลูกละ 5 บาทได้ไหม พ่อก็ไม่ตอบอีกตามเคย พ่อก้มหน้าดื่มกาแฟ ดื่มหรือว่าเอาปากไปชนแก้วไว้เฉยๆ ก็ไม่รู้ ถ้วยแก้วไม่เอียงพอที่น้ำจะไหลเข้าปาก และหน้าของพ่อก็ก้มต่ำกว่าที่จะดื่มกาแฟที่เหลือไม่ถึงครึ่งแก้วได้ I turn to ask dad if five baht a piece is fine. Dad doesn’t answer, as before. He lowers his head, sipping his coffee, drinks or has his mouth against the cup I don’t know. The cup isn’t tilted enough for the coffee to flow into his mouth and his face is bent too low for him to be drinking the coffee that’s left in less than half of the cup.
ผมจำต้องตัดสินใจอีกเป็นครั้งที่สามว่า “ได้ครับ” ลุงคนที่ต่อราคาจึงวางเงินไว้บนโต๊ะ 20 บาท แล้วทั้งสองก็หิ้วทุเรียนไปหมด 4 ลูก I must decide for the third time to say ‘Okay, sir.’ The man who has bargained thus puts twenty baht down on the table and then the two of them carry the four durians away.
ทั้งตะกร้าและถุงที่ผมถือมาว่างเปล่า มีเงินวางอยู่บนโต๊ะ 34 บาท ไม่น่าเชื่อว่าขายได้แล้ว ผมบอกกับพ่อว่า “ขายหมดแล้ว” พ่อไม่ตอบ แต่เลื่อนแก้วโอวัลตินมาให้ตรงหน้า ผมเพิ่งนึกได้ว่ายังไม่ได้ดื่ม ผมกินปาท่องโก๋เพื่อให้โอวัลตินหายร้อน และโดยไม่รู้ตัวว่าใช้เวลาทำการค้าขายจนโอวัลตินหายร้อนพอดี Both baskets and the bag are empty. There are thirty-four baht on the table. I can’t believe we have sold out. I tell dad, ‘We have sold out!’ Dad doesn’t answer but pushes the glass of Ovaltine further towards me. I realise I haven’t drunk yet. I ate a pathongko to let the Ovaltine cool down and I wasn’t aware how much time I spent selling so that the Ovaltine is no longer hot.
ยังไม่ทันยกขึ้นดื่มก็มีคนเดินมา เจ้าของร้านนั่นเอง “แหม ขายหมดเร็วจัง ว่าจะเอาอีกสักสองลูก ขายถูกดีนะ แต่ทำไมของฉันแพงกว่าเพื่อนล่ะจ๊ะ ตั้งสิบสองบาท เอ้า นี่ตังค์” พูดเสร็จก็เดินจากไป ดีที่ไม่คาดคั้นเอาคำตอบ เพราะผมก็ไม่รู้จะตอบว่าอย่างไร 12 บาทแพงขนาดไหนก็ไม่รู้ Before I can bring the glass to my lips, someone comes in, the shop owner herself. ‘Well, that was fast! I meant to have two more, you sell them cheap, but why did you sell to me more expensive than the others? Twelve baht, no less. Anyway, here’s your money.’ Having said this, she walks away. It’s good she didn’t demand an answer, because I don’t know how to answer. Twelve baht: how expensive that is I have no idea.
ผมดื่มโอวัลตินหมดแก้วแล้วก็บอกให้พ่อเก็บเงินใส่กระเป๋า พ่อก็ทำตามแต่เหลือเหรียญไว้ค่าเครื่องดื่มกับปาท่องโก๋เป็นเงิน 5 บาท I drink up the Ovaltine and then I tell dad to put the money in his pocket. Dad does that but leaves five baht on the table to pay for the drinks and the pathongko.
พอออกมานอกร้านผมอดส่งเสียงดังด้วยความตื่นเต้นดีใจไม่ได้ “โอ้โฮ เราขายได้จริงๆ ได้กำไรแยะเลย” As soon as we are out of the shop, I can’t help exclaiming loudly out of excitement, ‘Wow! We really sold them and made a lot of profit!’
พ่อก็คงจะดีใจมากเช่นกันเมื่อพูดตอบว่า “เห็นไหมล่ะว่าขายได้จริงๆ” Dad must be very happy too when he answers by saying, ‘You see? We did sell them.’
ก่อนจะเดินกลับบ้านผมนึกถึงขนมที่แม่ฝากซื้อจึงเตือนพ่อ แต่พ่อส่ายหน้าบอกว่าไม่ต้องซื้อหรอก “เอาเงินนี่แหละฝากแม่” Before walking back home, I think about the cakes mum wants, so I remind dad but he shakes his head and says we don’t have to buy any. ‘Let’s bring all the money to mum.’
ตอนนี้ผมอดรู้สึกผิดหวังขึ้นมาไม่ได้ พ่อน่าจะเดินต่อไปจนถึงตลาดแล้วซื้อขนมหวานหรือผลไม้อะไรก็ได้ไปฝากแม่สักอย่าง แต่ไม่ซื้อก็ไม่ซื้อ … กลับบ้านก็ได้ บางทีแม่อาจจะอยากเห็นเงินทั้งหมดที่เราขายทุเรียนได้ก็ได้ ขนมค่อยออกมาซื้อตอนเย็นหรือตอนไหนก็ได้ Now I can’t help feeling disappointed. Dad should walk on to the market and buy those cakes or some fruits to offer mum, but if he won’t buy any he won’t buy any, let’s go back then. Maybe mum wants to see all the money we got from selling the durians, she’ll go out and buy cakes in late afternoon or whenever she feels like it.
=
เมื่อถึงบ้านผมรีบบอกแม่ทันที และทันทีที่แม่ตอบกลับมาก็คือ “ไม่มีทาง” ผมต้องย้ำว่า “ขายหมดแล้วจริงๆ ไม่เชื่อแม่มาดูซี่” สิ่งที่ผมและพ่อยื่นให้ดูคือตะกร้าและถุงไนลอนที่ว่างเปล่า แม้กระนั้นแม่ก็ยังไม่ยอมเชื่อกลับพูดว่า “เธอขายจริงๆ หรือ ไม่มีทาง เอาไปให้ใครมาแล้วน่ะซี” When we are back, I tell mum at once and she at once shoots back, ‘No way!’ I must insist. ‘We sold them all. If you don’t believe me, come and have a look.’ What dad and I show her is the empty baskets and nylon bag. Even then she won’t believe us and says instead, ‘Did you really? No way. You gave them away, I’ll wager.’
ผมแทบจะต้องตะโกนเมื่อพูดว่า “ไม่ได้ให้ใครเลย” ดีที่ไม่ถูกแม่ดุ แม่กลับทำหน้ายิ้มๆ แล้วพูดอย่างคนอารมณ์ดีว่า “ขายที่ไหนไม่ทราบจ๊ะ ใครมาซื้อไม่ทราบจ๊ะ” I almost have to shout when I say, ‘We didn’t give them away!’ At least she doesn’t tell me off. Instead, she puts on a smile and says good-humouredly, ‘Where did you sell them, pray tell? To whom, pray tell?’
“ก็ขายที่ตลาดน่ะซีฮะ” ผมยืนยัน ‘At the market, of course!’ I insist.
“ถึงตลาดเร้อ!” ยังไงๆ แม่ก็ไม่ยอมเชื่อ “ไหนล่ะขนมที่ซื้อฝากแม่” ‘You did go to the market, did you?’ No matter what, mum won’t believe us. ‘Then where are the cakes I asked for?’
“ก็พ่อไม่ให้ซื้อ พ่อ…เอาตังค์ให้แม่ดูซี่” ‘Dad didn’t want to buy them … Dad, show mum the money!’
พ่อหยิบสตางค์ออกมาจากกระเป๋ากางเกง Dad takes the money out of his trouser pocket.
“นี่ไง … นี่ไงค่าทุเรียน เห็นมั้ยล่ะ” ผมบอกแล้วช่วยดึงธนบัตรดึงเหรียญบาทมาจากมือพ่อไปยื่นให้แม่ ‘Here you are … the money from selling the durians, see that?’ I tell her as I take the banknote and the coins out of dad’s hand to hold them out to her.
“โธ่เอ๊ย อัฐยายซื้อขนมยาย” แม่ไม่รับสตางค์ที่ผมยื่นให้ “เอาใส่กระเป๋าพ่อไว้เถิดจ๊ะ” ‘Oh dear! Buying granny cakes with granny’s money!’ Mum won’t take the money I proffer. ‘Put it back into dad’s pocket.’ Variant: The wool still comes from the sheep’s back.
“นี่ … ฉันขายได้จริงๆ นะ ไม่เชื่อถามลูกซี่ ขายที่ร้านกาแฟ ยังเดินไปไม่ถึงตลาด แวะกินปาท่องโก๋แล้วก็มีคนมาซื้อ นี่ไม่ใช่เงินในกระเป๋าหรอกนะ” ‘Hey, I really sold them, you know. If you don’t believe it, ask the kid. We sold them at the coffee shop, we didn’t even enter the market, stopped by to eat pathongko and people came over to buy. This isn’t my pocket money at all.’
พ่อเพิ่งจะตอบแม่เป็นครั้งแรก คงมัวฟังผมพูดกับแม่ แต่เมื่อเห็นไม่ได้ผลจึงต้องพูดเอง ตอนนี้ผมไม่เห็นหน้าพ่อยิ้มด้วยความครึ้มใจเหมือนตอนเราเดินมาถึงหน้าบ้าน ผมก็เช่นกัน ชักยิ้มไม่ออก It’s the first time dad answers mum. He must have heard what I told mum but when he sees it’s hopeless he has to speak out himself. By now I don’t see him smile in high spirits as when we were back in front of the house. Neither can I quite smile.
“ไม่ใช่เงินในกระเป๋าแล้วเงินที่ไหนล่ะ ก็เห็นควักออกมาจากกระเป๋าหยกๆ” แม่ว่า ‘If it’s not pocket money, then where does it come from? I saw you take it out of your pocket, didn’t you?’ mum says.
“หมายความว่าไม่ใช่เงินเก่าในกระเป๋าของฉันน่ะสิ เป็นเงินที่ขายได้ ถ้าไม่เก็บใส่กระเป๋าแล้วจะเอาไปไว้ที่ไหนล่ะ” พ่อเถียงแล้วก็ชี้แจงต่อไป “จะให้ฉันถือตะกร้าเปล่าสองใบใหญ่ๆ ต่อไปทำไมถ้าไม่กลับบ้าน อยากกินขนมก็ไปซื้อเอาเองสิ ไอ้เราก็ไม่รู้ว่าเขาขายกันตรงไหน ไม่อยากถือตะกร้าเร่อร่ามัวเดินหาร้านขนมอยู่หรอก หนอย! หาว่าเราไม่ได้ไปตลาด” ‘It means it’s not old money in my pocket, it’s money from the sale. If I didn’t keep it in my pocket, where should I have put it?’ dad argues and then points out further: ‘Why would you want me to carry two big baskets if not to return home? If you want to eat cakes, go and buy them yourself. I don’t know where it is they are on sale, I didn’t want to burden myself with baskets awkwardly looking for a shop selling them. Look at you! Still claiming we didn’t go to the market!’
ผมว่าพ่อคงจะเริ่มโกรธ หรือเคือง หรือไม่พอใจ หรืออะไรก็ไม่รู้ล่ะ แต่แม่ก็ยังไม่ยอมเชื่อ I think dad is beginning to get angry or resentful or unhappy or I don’t know what, but mum still doesn’t want to believe him.
แม่ทำหน้าเหมือนจะยิ้มเยาะน้อยๆ แล้วพูดว่า “ก็ไม่จริงหรือ ก็เมื่อกี้บอกหยกๆ ว่าไปไม่ถึงตลาด” She makes a kind of mocking smile and then says, ‘Well, isn’t that so? Didn’t you just tell me you didn’t quite reach the market?’
“โธ่เอ๊ย! กะแค่ไม่ได้ซื้อขนมมาจากตลาดเท่านั้น ร้านกาแฟก็อยู่ติดตลาด รู้งี้เอาปาท่องโก๋มาซะก็ดี” ‘Oh dear! Just because we didn’t buy cakes at the market! The coffee shop is next to the market. If I’d known, I’d have bought you pathongko!’
นั่นซี ผมก็คิดเช่นเดียวกัน พ่อน่าจะซื้ออะไรกลับมาสักอย่างเพื่อเป็นพยานในการไปตลาด That’s right. That’s what I think too. Dad should have bought something as proof that we went to the market.
“โธ่เอ๊ย! ถึงเอาปาท่องโก๋มาก็ไม่เชื่อ แวะซื้อตอนกลับจากบ้านใครก็ได้ของแค่นี้” ‘Oh dear! Even if you brought back pathongko I wouldn’t believe you. You could have stopped by on your way back from someone’s house, such small things like that.’
โอย! แม่ไม่ยอมเชื่อจริงๆ ตอนนี้ไม่รู้พ่อคิดอะไร แต่สำหรับผมนั้นไม่มีปัญญาแล้ว ผมคงไม่สามารถจะหาทางอธิบายให้แม่เชื่อถือได้อีก เหตุผลดีๆ ก็บอกไปหมดแล้ว เสียงดังๆ ก็ใช้ไปมากแล้ว คงต้องปล่อยเป็นหน้าที่ของพ่อ ถ้าพ่อทำไม่ได้ผมก็ไม่มีทางช่วยอะไรอีกแล้ว Groan! Mum really doesn’t want to believe it. I don’t know what dad is thinking now. As for me, I give up. I don’t think I’m able to explain so that mum believes me. All the good reasons we’ve already put forward, we’ve raised our voices enough already. I must leave it to dad. If dad can’t do it, there’s no way I can help.
“ไม่เชื่อก็ตามใจ เราอุตส่าห์รีบเอาเงินที่ขายได้มาฝาก ไม่เอาก็อย่าเอา … ไปดูหนังกันดีกว่า” พ่อหันมาชวนผม ซึ่งผมก็รีบตอบรับด้วยความยินดีว่า “ไปสวนสนุกดีกว่าฮะพ่อ เพราะหนังเขาฉายตอนกลางคืน” ‘If you don’t believe us, it’s up to you. We’ve endeavoured to bring back to you the money from the sale at once. If you don’t want it, leave it … Let’s go to the movies,’ dad turns to invite me, and I hasten to answer with pleasure, saying, ‘Let’s go to the amusement park instead, because movies show in the evening.’
=
ผมได้ไปสวนสนุกในตอนสายๆ ส่วนตอนกลางคืนก็ได้ดูหนัง อาจจะเป็นรางวัลที่ทำให้พ่อทดสอบความมั่นคงในจิตใจได้เป็นผลสำเร็จ เอ … หรือว่าไม่สำเร็จ ผมก็ไม่แน่ใจ ดูเหมือนพ่อยังมีอะไรตกค้างอยู่ในจิตใจ ตอนก่อนนอนพ่อยังพูดเหมือนบ่นกับผมว่า “แล้วเมื่อไหร่จะทำแบบนี้ได้อีกหนเล่า” I went to the amusement park in late morning and in the evening I went to see a movie. It must be my reward for helping dad to pass the test of mental steadfastness. Eh? Or was it a failure? I’m not sure. It seems dad still has something on his mind. Before going to bed he even says, as if complaining to me, ‘And when will we do this sort of thing again?’
ผมรู้สึกว่าพ่อจะเคืองแม่ไม่น้อยเลย หรืออาจเคืองนิดเดียวก็ได้ อ๊ะ … หรืออาจจะไม่เคืองเลยก็ได้ แฮ่ะๆ … ผมก็ไม่ค่อยแน่ใจนักหรอก I feel that dad is rather annoyed with mum or maybe only a little or maybe not at all. Ah, I can’t be certain.
พ่อบอกอีกว่าถ้าเมื่อไรแม่เชื่อว่าพ่อได้ขายทุเรียนไปแล้วจริงๆ ก็มีหวังบ่นเสียดายไปเจ็ดวันเจ็ดคืน เสียดายที่พ่อขายทุเรียนดีๆ 7 ลูกด้วยราคาเพียง 46 บาทเท่านั้น แม่จะต้องเสียดายแน่ๆ เพราะแม่ชอบกินทุเรียนมาก Dad also says that when mum ends up believing he really did sell the durians, you can bet she’ll complain at length over his selling seven good durians for only forty-six baht. She must be sorry for sure because she likes durians very much.
พ่อยังพูดต่อไปอีกเมื่อเห็นแม่เดินมาใกล้ในรัศมีที่จะได้ยินว่า “สม … อดกินทุเรียน ไม่ได้ง้อให้เชื่อ เราทำสำเร็จก็แล้วกัน มีใครแถวนี้กล้าบ้างล่ะ ใครจะกล้าหิ้วทุเรียนของฝากจากญาติจากเพื่อนออกไปนั่งขายที่ตลาด … ใครจะกล้า … ฮ่าฮ่า” Dad goes on saying, when he sees mum walk up close enough to be able to hear, ‘Serves her right … no durians to eat, she won’t believe us, but we did it, and that’s that. Is there anyone around here who’s daring enough to take durians given by relatives and friends to go and sell them at the market? … Who would dare? … Ah! Ah!’
ผมได้ยินเสียงแม่ลอยมา “ถึงไงก็ไม่แน่จริงหรอกว้า ถ้าแน่จริงก็ต้องเอาไปขายให้คนที่เอามาให้สิ แล้วก็บอกเขาด้วยว่า นี่คือทุเรียนลูกที่คุณเอามาให้เมื่อวานนี้ด้วย” I hear mum’s voice floating forth. ‘Even so, it’s not for sure. To be sure they must be sold back to those who gave them in the first place and they must be told these are the durians you brought us yesterday.’
“เออ … คราวหลังคอยดูก็แล้วกัน” เสียงพ่อ ‘Right … we’ll do that next time around.’ Dad’s voice.
“เออ … แล้วจะคอยดู แล้วก็ไปคนเดียวนะ ไม่ต้องเอาเจ้าตัวนี้ไปด้วย” เสียงแม่ ‘Right … and I’ll be watching and you’ll go alone, too. No need to take the kid with you.’ Mum’s voice.
“เออ!” เสียงพ่อ ‘Right!’ Dad’s voice.
=

‘Pho Kha Thurian’
in Chor Karrakeit 19, 1994

Nuan Oo published four or five collections of short stories up to twenty years ago, mostly dealing with childhood, children and memories of troubled times (1970s and 1980s). No other information and no picture available from the internet. Opposite, cover of one of his books, Kham Khor Thoat (Apology). Kham Khor Thoat Nuan Oo

Corpse without a name – Wijai Thongsut

This isn’t exactly Memoirs beyond the grave – at least let’s hope not, even though the author is definitely beyond the net – but at a symbolic level there is much to glean from this tale from six feet under. MB

ooo

ศพไม่มีชื่อ

Corpse without a name

 
??????????????????????????????? broken penx  

วิจัย ทองสุทธิ์

WIJAI THONGSUT

 
    TRANSLATOR’S KITCHEN
= ===  
เป็นเวลานานมาแล้วที่ร่างของฉันถูกฝังกลบใต้ผิวดินรวมกับศพอื่นๆ อีกหลายศพ แต่นั่นไม่ช่วยให้ฉันพ้นจากความเดียวดาย It was quite some time ago that my body was buried underground along with many other corpses, but that hasn’t helped me get over my loneliness.  
ฉันใช้เวลาไปกับการครุ่นคิดถึงความหลังขณะเฝ้ามองคนมา กราบไหว้ ฉันไม่รู้สึกดีใจ ไม่รู้สึกถึงความอาลัยอาวรณ์ พวกเขาคิดกันไปเองว่าฉันพึงพอใจกับพิธีกรรมที่พวกเขาสร้างขึ้น มันทำให้ฉันโกรธ ทำให้ความตายของฉันเป็นเรื่องง่ายและไม่สลักสำคัญ ฉันย้อนถามตัวเองว่า ถ้าเช่นนั้นฉันต้องการอะไรจากพวกเขา – จากคนแปลกหน้าเหล่านั้น ไม่มีคำตอบแน่ชัด ฉันอาจต้องการให้พวกเขาร้องไห้ ไม่ใช่เพียงในวันตายของฉัน แต่ร้องไห้ไปชั่วชีวิต – ร้องไห้ต่อชะตากรรมที่พวกเขาและฉันต้องเผชิญร่วมกัน I while away the time brooding about the past as I watch people come and bow or prostrate themselves. I don’t feel happy; I don’t feel any longing. They fancy I am pleased with the rites they think up. It makes me angry. It makes of my death something easy and unim- portant. So I ask myself, in that case what it is I want from them – from those strangers. There is no clear answer. Maybe I want them to cry not just on the day of my death but all their lives, cry over the fate they and I have to face in common.

=

=

=

=

=

ถ้าเช่นนั้นฉันต้องการอะไรจากพวกเขา: alternative translation, ‘If that’s the case, what do I want from them?’

ฉันอยากสั่งสอนพวกเขาว่า ไม่ใช้เรื่องง่ายในการแสดงออกด้วยระเบียบและพิธีกรรมที่คิดแต่งขึ้น ฉันอดรู้สึกไม่ได้ว่าพวกเขาทำเพื่อตัวเอง ปลอบตัวเองต่อสิ่งที่จะต้องเผชิญในบั้นปลายชีวิต ความรู้สึกนี้ไม่ได้เกิดขึ้นเพราะพวกเขาไม่กราบไหว้ฉันเพียงคนเดียว หากกราบไหว้ซากศพทั้งหมดในบริเวณ ฉันไม่ได้น้อยเนื้อต่ำใจ ทั้งหมดเป็นคนตาย และฉันไม่เห็นว่าคนตายจะชิงดีชิงเด่นเพื่ออะไร พวกเขาอาจนึกถึงศพอื่นที่มีประวัติน่าสนใจกว่าฉัน หรืออาจนึกถึงฉันมากกว่าในฐานะศพที่ไม่มีประวัติ I’d like to teach them that it’s not easy to express oneself by thinking up rites and regulations. I can’t help but feel that they do it for themselves, to console themselves for what they must face in the final part of their lives. This feeling doesn’t arise because they prostrate themselves to me alone. If they prostrated themselves to all the bodies here, I wouldn’t feel slighted. We are all dead people and I don’t see why dead people should strive for fame. Maybe they are thinking of other corpses that have a more interesting history than mine and think of me more as a corpse without history. การแสดงออกด้วยระเบียบและพิธีกรรมที่คิดแต่งขึ้น: ‘expressing oneself through existing rites and regulations [isn’t easy]’ is another possible translation.
ไม่มีใครรู้จักฉัน ไม่รู้แม้ชื่อเสียงเรียงนาม เมื่อฉันตายใหม่ๆ ฉันออกจะแปลกใจและประทับใจ พวกเขาพยายามอย่างยิ่งที่จะสืบค้นประวัติของฉัน กระตือรือร้นค้นหาสาเหตุการตาย ถ้าทำได้ฉันอยากประกาศตัวให้พวกเขารู้ บอกเล่าทุกอย่างเพื่อสะดวกต่อการจัดการศพ ทั้งที่ตอนมีชีวิตฉันแทบไม่เปิดเผยตัว ความกระตือรือร้นของพวกเขาทำให้ฉันรู้สึกเป็นมิตร กำแพงแห่งความระมัดระวังที่เคยคุ้มกันแน่นหนาพังทลายลง พวกเขามองผ่านเข้ามาได้แต่ไม่มีฉันอยู่ Nobody knows me, nobody knows even my name. Shortly after I died, I wondered and was impressed. They tried their utmost to flesh out my curriculum vitae and busied themselves trying to find motives for my death. If I could I’d like to declare myself to them, tell them everything to make it easy to deal with the corpse, even though when I was still alive I was rather standoffish. Their enthusiasm made me feel friendly. The wall of caution separating us had been demolished. They could see through, but I wasn’t there.  
ฉันเสียใจที่สร้างความยุ่งยากให้พวกเขา ศพจะเผาหรือฝังได้ก็ต่อเมื่อมีสิ่งยืนยันว่าฉันเคยมีชีวิตอยู่จริง ตลกตรงที่ใบหน้าและร่างกายซึ่งยังสมบูรณ์ไม่เปื่อยเน่าในเวลานั้น ไม่สามารถยืนยันว่าฉันเคยมีตัวตน ความมีอยู่ถูกบ่งชี้โดยชื่อ นามสกุล ที่อยู่ อายุ และประวัติอื่นซึ่งฉันไม่มีแสดง อย่างไรก็ตาม ในสภาพคนตาย พวกเขาสร้างประวัติให้ฉันจนได้ นับแต่เรื่องวันตาย สถานที่พบศพ การวินิจฉัยของแพทย์ วิธีและสถานที่เก็บรักษาศพ ชื่อถูกแทนที่โดยเลขที่ของลิ้นชักเก็บศพ รายงานการสืบสวนของตำรวจนับวันก็หนามากขึ้นจนได้รับการยอมรับว่าเป็นประวัติของฉัน I’m sorry I made their lives difficult. My corpse was to be burnt or buried only when there was some confirmation that I used to be alive. The funny thing is that my face and my body, which had yet to putrefy at the time, weren’t proof enough that I used to exist. Existence is defined by name, surname, address, age, and other records which I didn’t have to show them. In any case, as a dead person, they did manage to create a record for me, with date of death, how and where the body was found, post mortem diagnosis, and how and where the body was kept. The police investigation report kept thickening by the day until it was accepted that that was my history.

ซึ่งยังสมบูรณ์ไม่เปื่อยเน่า: repetitive, so no need to translate both expressions. ‘had yet to putrefy’ carries the full meaning.

Note the various translations of ประวัติ as history, record or curriculum vitae.

เมื่อมีประวัติแล้ว ศพของฉันจึงถูกจัดการด้วยพิธีกรรมง่ายๆ เพราะประวัติสั้นกว่าคนอื่น My body was then handled through a simple ceremony because my history was shorter than anyone else’s.  
  =  
ฉันไม่สามารถตัดสินได้ว่า ถึงเวลาสมควรที่ฉันจะตายหรือยัง ไม่ว่าชีวิตจะเป็นของฉันหรือของใคร มีหลายสิ่งที่ฉันไม่สามารถกำหนดกฎเกณฑ์เองได้ ไม่มีสิทธิ์อุทธรณ์ร้องขอ ทั้งที่ความเจ็บปวดนานัปการจากเคราะห์กรรมรุมเร้านั้นมีฉันเพียงลำพังเป็นผู้เผชิญ ที่สำคัญ ความตายของฉันเป็นเคราะห์กรรมที่ไม่ได้เกิดจากธรรมชาติ มีคนจงใจทำให้เกิด หลังความโกรธแค้นฉันถามตัวเองว่า นอกจากชะตากรรมมีสิทธิ์กำหนดชีวิตแล้ว มนุษย์ธรรมดาคนหนึ่งมีสิทธิ์อะไรมากำหนดความเป็นตายบ้าง I’m not in a position to decide if it was the proper time for me to die or not. Whether in mine or in someone else’s life, there are many things I couldn’t regulate. I didn’t have the right to appeal or demand, even though I was the only one to incur much pain from so much misfortune. Importantly, my death was a fate which didn’t come naturally. Someone meant it to happen out of resentment. I asked myself, besides fate which has the right to determine life, what right any ordinary mortal had to determine death.  
หรือเขาเป็นส่วนหนึ่งของชะตากรรม ตลอดชีวิตฉันแยกตัวไม่ยุ่งเกี่ยวกับใคร แต่สุดท้ายชะตากรรมของฉันยังคงเกี่ยวพันกับ “คนอื่น” คนซึ่งจะว่าไปแทบไม่รู้จักฉัน ยิ่งตัวฉันยิ่งไม่รู้เรื่องราวของเขา ถึงจะอยู่ในสภาพของคนตายซึ่งถือว่าหลุดพ้นแล้ว ฉันก็ยังไม่สามารถอธิบายความเกลียดชังที่คนคนหนึ่งมีให้กับคนอีกคนหนึ่งที่เขายังไม่รู้จักดี และเป็นความเกลียดถึงขั้นเอาชีวิต ในตอนแรกไม่ใช่ความเกลียดด้วยซ้ำ เป็นเพียงความอยากรู้อยากเห็นธรรมดา แต่ฉันไม่สนองความอยากรู้ของเขา เขาจึงทึกทักว่าสิ่งที่คนอื่นสงสัยเกี่ยวกับตัวฉันน่าจะเป็นจริง – ความสงสัยซึ่งถือเป็นการปรักปรำโดยปราศจากมูลเหตุ Or maybe that mortal was a part of fate. All my life I stayed aloof, unwilling to interfere with anyone, but in the end my fate was tied to others, to persons who, let it be said, hardly knew me and about whom I knew nothing. Even though I’m in the state of a dead person believed to be free from earthly concerns, I’m unable to explain the hate one person has for another person whom he has yet to know well, a hate so strongly felt as to take a life. At first it wasn’t hate; it was just ordinary curiosity, but I didn’t respond to their curiosity. So they took for granted that what others suspected about me was true – even though it was slander without foundation.

Here, เขา (he), referring to มนุษย์ธรรมดาคนหนึ่ง, must be specified as such: ‘that mortal’.

=

=

Also, หลุดพ้น (to be free, released, liberated) needs to be expanded: ‘free from earthly concerns’.

เรื่องเริ่มขึ้นเมื่อฉันย้ายเข้าอยู่ในบ้านชายป่าห่างไกลผู้คน ด้วยต้องการทำงานที่ค้างคาให้เสร็จ เป็นนวนิยายที่ฉันตั้งใจเขียนให้มีความยาว 1,000 หน้า โครงเรื่องยังไม่สมบูรณ์ การเดินเรื่องติดขัด ฉันหวังว่าสถานที่เงียบสงบจะช่วยให้งานลื่นไหล มันเป็นความฝันของฉัน ถ้าทำสำเร็จชีวิตฉันจะได้มีอะไรเป็นชิ้นเป็นอันสักอย่าง ฉันเก็บตัวทำงานเหมือนฤษี นั่งอยู่หน้าโต๊ะ หน้ากองกระดาษระเกะระกะบนโต๊ะ เขียนบทแรกไม่ทันเสร็จ ฉันเปลี่ยนไปขึ้นบทที่สาม พอเริ่มติดขัดก็เปลี่ยนไปต่อตอนกลางบทที่ยี่สิบซึ่งเขียนค้างไว้ ในที่สุดฉันต้องเอาโครงเรื่องที่สร้างไว้มาแก้ใหม่ทั้งหมด โละสิ่งที่เขียนค้างตั้งแต่บทที่สามเป็นต้นไปทิ้ง ฉันเริ่มท้อ คงเป็นการแก้ครั้งที่สิบได้แล้ว แต่ฉันก็สามารถเอาชนะความเหนื่อยหน่ายและมุเขียนต่อไป It began when I moved to a house at the edge of the jungle away from people for the purpose of getting on with the writing of a novel I intended to be one thousand pages long. The plot still wasn’t perfect. The story had inconsist- encies. I hoped that by writing in a quiet place my work would flow smoothly. Such was my dream. If I succeeded, my life would have something tangible to show. I set about working as a hermit, sat in front of a table, in front of stacks of sheets of paper on the table. I hadn’t finished the first chapter when I changed to tackling the third chapter. As I began to get stuck I went over to add to the middle of chapter twenty, which was already written. Finally I had to redo the plot entirely and throw away all that I had written as of chapter three. I began to be discouraged. It must have been the tenth rewrite, but I was still able to win over boredom and concentrate on getting on with the writing.  
อุปสรรคอีกอย่างหนึ่ง นอกจากความเหนื่อยหน่ายคือ ฉันเริ่มรู้สึกว่าที่นี่ไม่เงียบสงบเหมือนที่เคยคิด บางครั้งเวลางานเริ่มเดิน มีสายตามองผ่านช่องไม้ข้างฝาเข้ามา พอออกไปดูกลายเป็นเด็กสามสี่คนวิ่งหนีไป นั่นยังไม่ร้ายเท่าบางครั้งเป็นสายตาผู้ใหญ่ พอออกไปดูก็วิ่งหนีไปเช่นเดียวกัน – ผลัดเปลี่ยนหมุนเวียนกันมาดู ฉันมารู้หลังจากตายไปแล้ว พวกเขาสงสัยกันว่าฉันเป็นคนบ้า ข้อปรักปรำนี้ไม่ไร้เหตุผลเกินไป การที่ใครสักคนเก็บตัวอยู่คนเดียวเป็นเวลานานเช่นนี้ เขาจะประคองจิตใจให้ครบถ้วนสมบูรณ์ไม่ใช่เรื่องง่าย แต่ข้อกล่าวหาเริ่มเกินเลยไปมากกว่านี้ บางคนบอกเล่าให้คนอื่นฟังว่า เขารู้จักฉัน ว่าฉันหนีมาจากหมู่บ้านทางอีกฟากหนึ่งของทิวเขา ถูกขับไล่ออกมาด้วยความผิดบางอย่างซึ่งเขาไม่รู้เพราะคนที่นั่นปิดกัน แต่ก็น่าจะเป็นความผิดร้ายแรงและน่าอับอาย Another obstacle besides boredom was that I was beginning to feel that it wasn’t as quiet as I thought at first. At times when the work was beginning to flow, there were eyes looking in through the chinks in the wooden walls. When I went out to have a look, three or four kids would run away. That wasn’t as bad as those eyes sometimes being those of grownups who, when I went out to have a look, also ran away – they took turns to spy on me. I came to learn after I was dead that they wondered if I wasn’t a madman. This allegation was not without foundation. That someone would stay alone for a long time like this and keep a sane mind wasn’t easy. But the allega- tions went much beyond that. Some people told the others that they knew me, I had fled from a village on the other side of the mountain, had been chased away for some crime which they didn’t know because people over there kept to themselves but it must have been a big and shameful crime.

=

=

=

=

=

=

=

‘to spy on me’ is not strictly in the text, which merely says ‘to come to look’, but seems to fit the situation.

คำบอกเล่านี้ได้รับการเชื่อถืออยู่พักหนึ่ง เชื่อฝังจิตฝังใจเหมือนพวกเขารู้จักฉันด้วยตนเอง ต่อมาอีกเดือนหนึ่ง นวนิยายของฉันคืบหน้าไปเพียงเล็กน้อย แต่เรื่องราวเกี่ยวกับตัวฉันลุกลามใหญ่โต ชาวบ้านคนหนึ่งกลับจากในเมือง บอกว่าเห็นรูปของฉันติดที่สถานีตำรวจ ฉันเป็นฆาตกรหนีหัวซุกหัวซุนมาหลบซ่อน พวกชาวบ้านตกลงใจจะจับตัวฉันส่งตำรวจ แต่ชาวบ้านคนนั้นยับยั้งไว้ เขาให้เหตุผลว่าสิ่งที่ฉันทำไม่ได้เลวร้าย เป็นการป้องกันตัวและบัง เอิญคนที่ฉันฆ่าเป็นที่รู้จักรักใคร่ของคนทั่วไป ถ้าฉันถูกจับ โทษที่ได้รับอาจรุนแรงเกินความผิด อีกอย่างหนึ่ง ฉันเก็บตัวอยู่เงียบๆ ไม่ได้สร้างความเดือดร้อนให้ใคร This tale was believed for a while. The belief sank deep into their minds as if they knew me personally. One month later, my novel had hardly progressed, but the story about me had spread widely. One villager came back from town and said he’d seen my picture at the police station. I was a murderer on the lam. The villagers decided to arrest me and take me to the police, but that villager prevented them, arguing that what I had done wasn’t wrong, it was in self-defence and it so happened that the person I killed was popular and if I were arrested the punishment I would receive would be too harsh for the crime. Besides, I was keeping myself to myself and wasn’t making problems for anyone.

=

=

=

=

=

=

[หนี]หัวซุกหัวซุน = to flee, fly for one’s life, take to one’s heels; frantically, in a panic, in a headlong rush.

ขณะที่ข้อหารุนแรงขึ้น ฉันยังคงเก็บตัวเขียนหนังสือ ไม่รู้เรื่องราวที่คนอื่นปั้นแต่งใส่ความ As the accusations grew fiercer, I still kept writing, unaware of the stories of my crimes cooked up by others.  
คนที่ฆ่าฉันได้รับฟังสิ่งที่คนอื่นพูดถึงฉันโดยตลอด เขาไม่ออกความคิดเห็นเหมือนคนอื่น นิ่งฟังเงียบๆ ครุ่นคิด ไม่เคยเห็นด้วยกับใคร เขาเป็นคนฉลาดที่สุดในบรรดาคนพวกนั้น แต่ด้วยความคับแคบของผู้คนรอบข้าง เขาจึงไม่รู้จะแสดงความฉลาดออกมาในรูปไหน นอกจากฟังอยู่เงียบๆ หรือคิดค้านในใจ ตอนที่คนอื่นพูดถึงฉันในแง่ร้าย เขากลับรู้สึกกับฉันในแง่ดีตลอด ชื่นชมความสันโดษของฉัน แต่พอมีคนพูดถึงฉันในแง่เห็นใจว่าฉันถูกใส่ร้าย ถูกตั้งข้อหาเกินจริง เขากลับมองฉันในแง่ร้าย เขาว่าฉันฆ่าคนอย่างจงใจเป็นอาชญากรที่ควรแก่การลงโทษ อย่างไรก็ตาม ด้วยความฉลาดรอบคอบกว่าคนอื่น เขาไม่ปักใจเชื่อทันที และครุ่นคิดหาวิธีพิสูจน์ความจริง The man who killed me had listened to what had been told about me from the beginning. He didn’t express his opinion like the others but sat listening quietly, pondering, never agreeing with anyone. He was the smartest of them all, but due to the narrowness of mind of the people around him, he didn’t know how to ex- press his smartness other than by listen- ing quietly or protesting in his mind. When the others were busy maligning me, he was feeling for me all the time, admiring my reclusive stance, but as soon as someone sympathised with me for being maligned he looked at me in a negative light. He would say that I killed someone with intent and I should be punished as a murderer. In any case, being smarter and more thorough than the others, he didn’t make up his mind at once and mulled over ways to determine the truth.

=

=

=

=

=

=

=

=

=

ฉันถูกใส่ร้าย ถูกตั้งข้อหาเกินจริง: literally,‘I was slandered [through] exaggerated allegations’.

เรื่องราวเกี่ยวกับตัวฉันถูกแต่งเติมต่างๆ นานา เร้าความสนใจของเขามากขึ้น จนคืนวันหนึ่ง ขณะฉันกำลังพยายามตั้งชื่องานเขียนทั้งที่ยังเขียนไม่ได้ถึงครึ่ง ประตูไม้เก่าๆ ก็ถูกเคาะ ฉันเข้าใจในตอนนั้นว่าเป็นคนมาก่อกวน สักพักพอเบื่อก็คงเลิกไปเอง ฉันนั่งนิ่ง รอคอยอย่างอดทน เสียงเคาะยังดังต่อเนื่องและกระชั้นแรงขึ้นทุกที Stories about me were embellished every which way, drawing his attention increasingly, until one night, as I was trying to find a title for my novel even though I hadn’t written half of it, there was a knock on the old wooden door. I understood there and then that some- one had come to disturb me. After a while he’d get fed up and would leave. I sat still, waiting patiently. The knock was repeated several times and was louder each time.  
“ต้องการอะไร” เสียงฉันสั่นจากความกลัว ‘What do you want?’ My voice trembled with fear.  
“ให้เข้าไปได้ไหม” เสียงตอบ กลับฟังดูหวาดไม่แพ้กัน ‘May I come in?’ The answering voice sounded no less frightened.  
ฉันชั่งใจอยู่นาน เวลาตีสองกว่า ไม่มีทางคาดเดาได้ว่าแขกผู้มาเยือนหลังสองยามซึ่งไม่รู้จักมักคุ้นจะมาด้วยธุระใด ถ้าจำเป็นต้องคาดเดา สิ่งที่นึกถึงมีแต่เรื่องร้ายๆ I deliberated for a long moment. It was past two in the morning. There was no way I could guess what this unknown visitor coming at this time of night was here for. Forced to guess, I could only think of bad things.  
“ขอร้องเถอะ ข้างนอกมืดเหลือเกิน” ‘I beg you. Out here it’s too dark.’  
“ถ้าอย่างนั้นก็กลับไปสิ” ‘Go back then.’  
“ไม่ ผมมีเรื่องอยากคุยด้วย” ‘No. There’s something I want to talk to you about.’  
ผมจำไม่ได้ว่าเคยรู้จักคุณเมื่อไหร่ อีกอย่างผมกำลังทำงานอยู่” I don’t think I know you. Besides, I’m working.’ Literally, ‘I don’t remember ever meeting you.’
“งานอะไร” ‘Doing what?’  
ฉันรู้ว่าภายนอกบ้านมืดและน่ากลัวเพียงใด แม้ภายในบ้านเทียนไขสองเล่มยังไม่ช่วยคลายความมืดเท่าใดนัก I knew how dark and scary it was outside. Even inside the house the two tallow candles didn’t do much to keep darkness at bay.  
งานอะไรก็ช่างเถอะ ผมมีปืนคุณก็รู้ว่าการอาศัยในป่าต้องมีปืนผาไว้ป้องกันตัวจากสิงสาราสัตว์ หรือจากคนอย่างคุณ” None of your business. I have a gun. You know that living in the wild one must be armed to protect oneself from beasts or from people like you.’ Literally, ‘Never mind what kind of work.’
“ไม่ต้องกลัว ผมมาดี” ‘You don’t have to be afraid. I come in peace.’  
“ผมไม่ได้กลัว” ‘I’m not afraid.’  
“เขาว่ากันว่า คุณเป็นฆาตกรหนีตำรวจมา แต่ผมไม่เชื่อหรอก ผมอยากได้คำยืนยันจากคุณเอง” ‘They say you’re a murderer hiding from the cops, but I don’t believe that. I’d like you to tell me if it’s true.’  
“ใช่ ผมเป็นฆาตกร ฆ่าคนได้อย่างเลือดเย็น ขอให้คุณเชื่อเถอะ” ‘Yes, I’m a murderer. I kill people in cold blood. You’d better believe it.’  
อีกด้านหนึ่งของประตูเงียบไปนาน ฉันเชื่อว่าเขาเชื่ออยู่ไม่น้อย ฉันได้ใจ ย่องไปยืนหน้าประตู ถ้าเขายืนยันจะเข้ามา ฉันจะเปิดประตูให้ The other side of the door was silent for a long while. I felt certain he quite believed me. I took courage, tiptoed to stand in front of the door. If he insisted on coming in, I’d open the door for him.  
ฉันน่าจะเปิดประตูให้เขาในคืนนั้น อีกห้าคืนต่อมาเขายังเวียนมาถามซ้ำเรื่องเดิม พอฉันเปิดประตูก็เห็นเพียงหลังไวๆ หายไปในความมืด คืนที่หกฉันเปิดประตูรอเขา เขาก้าวเข้ามา ฉันปิดประตูและยืนกั้นไว้ I should have opened the door to him that night. Five nights later he was back to ask me the same thing. When I open- ed the door, I only saw his back fading into the darkness. On the sixth night, I opened the door and waited for him. He stepped inside. I closed the door and stood blocking his way.  
ไม่เหลือเค้าความอยากรู้อยากเห็นในตัวเขา มีเพียงความหวาดกลัว สายตาจับไปบนข้าวของทุกชิ้นในห้อง – เครื่องพิมพ์ดีด กองกระดาษ หน้าต่างปิดสนิท ไม่มีช่องทางให้เขาหนีออกไปได้ There was no trace of curiosity left in him, only dread. His eyes shifted around at the things in the room – the type- writer, the stacks of paper. The window was closed tight. There was no exit for him to flee.  
“คุณมากวนเวลาทำงานอีกแล้ว” ‘You’re disturbing me again during my working hours.’  
ใช่ ผมจะไม่มาอีก ผมเชื่อสิ่งที่คุณพูด ผมคงต้องกลับแล้ว” Sorry. I won’t do it again. I believe what you told me. I must go back now.’ ‘Yes’ instead of ‘Sorry’ would be too cavalier.
“เชื่อ เชื่อว่าอย่างไร” ‘Believe? Believe what?’  
“เชื่อว่าคุณเป็นฆาตกร” ‘That you’re a murderer.’  
“ผมบอกคุณไปอย่างนั้นหรือ” ‘Is that what I told you?’  
“ใช่” สีหน้างุนงง “คุณบอกอย่างนั้น” ‘Yes.’ He looked puzzled. ‘That’s what you said.’  
“ผมพยายามฆ่า แต่เขาไม่ตาย” ‘I tried to kill him but he didn’t die.’  
“ถ้าอย่างนั้น คุณหนีมาทำไม” ‘In that case, why did you flee?’  
“ผมหนีเพราะกลัวเขาจะฆ่าผมแต่หนีไม่พ้น เขาตามไปทุกหนทุกแห่ง” สีหน้าคนฟังไม่เข้าใจ “คุณรู้ไหมว่าผมฆ่าใคร ตัวผมเองไงล่ะ ผมพยายามจะฆ่าตัวของผมเอง แต่ไม่สำเร็จ” ‘I fled because I was afraid he’d kill me, but it didn’t work. He’s kept following me everywhere.’ The listener’s face showed that he didn’t understand. ‘You know who I killed? I killed myself, that’s who. I tried to kill myself but I didn’t succeed.’  
  =  
นับแต่วันนั้น เขาก็มาเป็นแขกประจำ อันที่จริงไม่ใช่แค่แขก เขาเป็นเหมือนเงาตามตัวของฉัน ไม่ว่าฉันจะไปไหน เขาติดสอยห้อยตามไปด้วยทุกแห่ง เขารู้เส้นทางที่ฉันใช้หลบเลี่ยงคนอื่นเวลาเข้าเมืองไปซื้อของและสัญญาว่าจะไม่บอกเส้นทางนั้นแก่ใคร เวลาทำงาน เขาเฝ้ามองอยู่ห่างๆ ด้วยความภูมิใจว่าสามารถสะกดความอยากรู้อยากเห็นไว้ได้ ฉันรู้ว่าเขายังไม่คลายความสงสัย ข้อปรักปรำที่ว่าฉันเป็นฆาตกรนั้นเขายังไม่ได้คำตอบแน่ชัด กลับมีความสงสัยอื่นเพิ่มมาอีก เช่น ฉันกำลังเขียนอะไรอยู่ ทำไมถึงเขียนเป็นเวลานานโดยไม่โงหัวขึ้นพักบ้าง ฉันมาจากไหน มีอาชีพแท้จริงอะไร สารพัดคำถามที่เขาข่มใจเก็บไว้เงียบๆ จะปริปากถามเมื่อเวลาและโอกาสเหมาะจริงๆ แต่ไม่เคยได้คำตอบ เขามีท่าทางอยากให้ฉันถามบ้าง แต่ฉันไม่เคยปริปากถามเช่นกัน อย่างไรก็ตามคำตอบเรื่องเหล่านั้นไม่ใช่สิ่งสำคัญที่สุด มันสำคัญตรงที่เขาได้รู้จักฉันมากกว่าคนอื่น เวลามีคนพูดถึงฉัน เขาจะฟังอย่างกระหยิ่มใจ – บอกตัวเองว่า ไม่มีใครรู้จักฉันดีเท่าเขา เขาอดทนฟังจนที่สุดก็โพล่งออกมาว่า สิ่งที่คนอื่นพูดเกี่ยวกับตัวฉันไม่เป็นความจริง ฉันไม่ใช่ฆาตกร เป็นเพียงคนป่วยมาพักฟื้น ต้องการความสงบเพื่องานอดิเรกเล็กๆ น้อยๆ From that day, he came as a permanent guest. Actually not just as a guest: he was like a shadow following me. No matter where I went, he tailed me everywhere. He knew the tracks I used to avoid people when I went into town to buy things and promised he wouldn’t tell anyone about them. When I worked he watched me from afar with pride at being able to contain his curiosity. I knew he was still suspicious. He still didn’t have a clear answer about the allegation that I was a murderer. He had more suspi- cions, such as what was I writing? Why did I write for a long time without looking up and taking a break? Where did I come from? What was my real work? Lots of questions he forced himself to keep to himself and would utter only when time and occasion were proper, but he never got any answers. He looked as if he wanted me to ask questions but I never uttered any either. In any case, answers to those questions were not the most important things. They were important only in that he knew me better than other people did. When someone spoke about me, he would listen complacently – telling him- self that no one knew me better than he did. He listened patiently until he finally burst out that what was being said about me wasn’t true, I wasn’t a murderer, only a sick man who had come to rest and recuperate and who needed quiet to pursue a hobby of sorts.  
ไม่มีใครเชื่อสิ่งที่เขาพูด – เป็นครั้งแรกที่ใครสักคนพูดถึงฉันแล้วถูกปฏิเสธโดยสิ้นเชิง นับแต่วันนั้นไม่มีใครพูดถึงฉันอีก ความตายเป็นสิ่งเดียวที่มีน้ำหนักพอจะดึงความสนใจของชาวบ้านพวกนั้น Nobody believed what he said – it was the first time that someone talking about me was being totally contradicted. From that day on no one talked about me again. Death was the only thing that had enough weight to draw the attention of those villagers.  
เขามาหาฉันในวันหนึ่งหลังจากหายไปหลายวัน ท่าทางเขาแปลกไป ไม่สนใจซักถามเหมือนเคย เขาอาสาปัดกวาดบ้านให้ ชงกาแฟซึ่งในกาแฟนั้นมียาพิษจากพืชจำพวกเห็ดที่หาได้ในป่า นั่นเป็นการแสดงความฉลาดครั้งสุดท้ายของเขาก่อนถูกจับได้ในสองเดือนต่อมา ชาวบ้านช่วยแก้ต่างให้เขาว่า ฉันเป็นคนบ้า เป็นบุคคลอันตราย เคยฆ่าคนมาก่อนแม้ตำรวจไม่พบหลักฐานใดๆ ที่แสดงว่าฉันมีประวัติอาชญากร ถึงอย่างนั้นฉันก็ยังคงเป็นคนบ้าและอาจฆ่าใครได้สักวันหนึ่ง สิ่งนี้คงไม่ต้องการหลักฐาน และตำรวจก็ช่วยอะไรไม่ได้ถ้าเกิดเหตุการณ์นั้นขึ้นจริง ดังนั้นการกระทำของเขาจึงมีเหตุผลรับฟังได้ He came to see me one day after having been away for many days. He looked strange, didn’t care to ask ques- tions as before. He volunteered to sweep and clean my house and made coffee in which there was a poison from some mushrooms found in the jungle. That was his last show of smartness before his arrest two months later. The villagers excused him by saying that I was a madman, I was dangerous, I had killed before. Even though the police didn’t find any evidence whatsoever of a history of crime for me, I was still a madman and I might still kill some day: evidence wasn’t required in such a case and the police couldn’t be of help if this really happened. Therefore what he had done was creditable.  
มีหลักฐานหลายอย่างชวนสงสัยได้ว่าฉันมีสติไม่สมประกอบ รวมทั้งงานเขียนของฉันที่แสดงความสับสนฟุ้งซ่าน ฉันอยากแก้ต่างบ้างว่า มันเป็นงานที่ยังไม่ได้แก้ไข เป็นเพียงงานทดลอง ใครๆ ก็อาจเขียนอย่างฉันได้โดยไม่จำเป็นต้องบ้า นอกจากงานเขียนแล้ว การใช้ชีวิตของฉันและการเป็นบุคคลนิรนามที่ไม่สามารถสืบหาญาติพี่น้องได้ – ชี้ไปในทางเดียวกันว่า ฉันมีความผิดปกติอย่างใดอย่างหนึ่ง Various pieces of evidence prompted the suspicion that I was mentally deficient, including my writing, which showed mental confusion. I’d like to side with myself and point out that this work hadn’t been corrected; it was just a first draft. Anybody could write like me without being a madman. Besides my writing, my way of life and being a nameless individual whose relatives couldn’t be found, everything pointed in the same direction, which was that, one way or the other, I wasn’t normal.

=

=

แก้ต่าง = to hold a brief, to defend (a party in court); to speak for (someone), to make excuses for (someone else).

  =  
ฆาตกรตัวจริงได้รับโทษตามกฎหมาย ร่างของฉันถูกฝังชาวบ้านไม่เชื่อคำบอกเล่าของตำรวจ เหมือนกับที่ไม่เชื่อคำบอกเล่าของคนที่ฆ่าฉัน พวกเขายังปักใจเชื่อว่า ฉันเคยฆ่าคนมาก่อน คนที่ฆ่าฉันกลายเป็นวีรบุรุษซ่อนหน้าหลังลูกกรงเหล็ก เขาอ้อมแอ้มรับคำยกย่องซึ่งปรารถนามานาน และเมื่อได้รับแล้ว – แม้จะได้มาอย่างกระอักกระอ่วนใจ – เขาก็ไม่ปล่อยมันทิ้งไป ไม่ปฏิเสธ ความคาดหวังของเขาในครั้งแรกเพียงต้องการให้เรื่องของฉันเป็นที่พูดถึงอีกครั้ง ผลที่ได้เกินคาด เขาอิ่มเอมใจกับคำยกยอปอปั้น จนห้องขังที่กว้างพอเดินไปมาได้กลับคับแคบบีบรัดจนกระดิกกระเดี้ยไม่ได้ เขาเป็นวีรบุรุษ ทำสิ่งถูกต้อง แต่ทำไมผลที่ได้กลับเป็นห้องแคบๆ (โปรดสังเกตว่า เขาเริ่มเชื่อว่าฉันเป็นฆาตกร) เขาพยายามนึกถึงใบหน้าฉัน ท่าทางหยิ่งยโส เหล่านี้เพิ่มน้ำหนักให้กับสิ่งที่เขาทำลงไป เขารอคอยผลฎีกาอย่างเชื่อมั่น ไม่สนิทสนมกับนักโทษคนอื่นเว้นแต่กับตำรวจเจ้าของคดี เวลาตำรวจคนนั้นมาเยี่ยม เขาแสดงตัวเหมือนเป็นเพียงผู้ต้องสงสัย ไม่ใช่นักโทษที่ศาลพิพากษาแล้ว เขาเล่าเรื่องราวเกี่ยวกับตัวฉัน ความไม่น่าไว้วางใจ บุคลิกชาเย็นซึ่งน่าจะฆ่าคนได้โดยไม่สะทกสะท้าน ตำรวจย้อนถามว่า แล้วการที่เขาใส่ยาพิษให้ฉันดื่ม เขารู้สึกสะทกสะท้านบ้างไหม The real murderer was punished according to the law. My body was buried. The villagers didn’t believe the claims of the police just as they hadn’t believed the claims of the man who killed me. They still held that I had killed before.  The man who killed me became a hero hiding his face behind iron bars. He hesitantly accepted the words of praise which he had long wished for and when he had received them – even though with unease – he didn’t reject them. He didn’t deny. His hope at first was merely to have my case talked about once more. The result above his expectation had the praise overwhelm him to the point that the cell which was wide enough to be paced became cramped and so constraining he could hardly move. He was a hero who had done the right thing but why did it result for him in a shrunken cell? (Please note that he was beginning to believe he was a murderer.) He tried to think of my face, of my arrogant attitude. This added weight to what he had done. He waited for the verdict with confidence. He wasn’t close to the other prisoners, but he was to the police officer who handled his case. When that officer visited him, he behaved as if he was merely a suspect, not a condemned criminal. He told him about me, my untrustworthiness, my cold-blooded personality of one who could kill without batting an eyelid. The police officer countered whether he had batted an eyelid when he poured poison for me to drink.

=

=

=

=

=

=

=

=

=

=

=

=

=

=

=

=

=

=

=

=

==ไม่สนิทสนมกับนักโทษคนอื่นเว้นแต่กับตำรวจเจ้าของคดี: literally, ‘He wasn’t close to the other prisoners, except to the police officer…’ This non sequitur needs rewriting.

=

ไม่สะทกสะท้าน = unabashed, unperturbed, unflappable, composed.

เขาตอบว่า แน่นอน เขาเจ็บปวดและขมขื่นมาก แต่ก็ด้วยเหตุผลทั้งหมดที่ตำรวจได้รับฟังจากชาวบ้าน ถ้าฉันไม่ตายเรื่องสะเทือนใจอาจเกิดได้มากกว่านี้ ตำรวจย่อมรู้ดีว่า หลายครั้งที่คนผิดถูกปล่อยตัวเพราะไม่มีหลักฐาน และคนผิดเหล่านั้นก็ทำความเดือดร้อนให้คนอื่นซ้ำแล้วซ้ำเล่า ตำรวจซึ่งถูกเรียกว่าผู้พิทักษ์สันติราษฎร์จะไม่ช่วยพิทักษ์อะไรได้เลยเพราะขาดหลักฐาน อาชญากรฉลาดๆ ย่อมรู้ว่าอะไรคือหลักฐาน และจะไม่ปล่อยให้ตำรวจได้ “หลักฐาน” มัดตัวพวกมัน คนเลวฉลาดๆ พวกนี้ บางครั้งต้องให้คนธรรมดาจัดการกันเอง เพื่อความสงบสุขของคนทั่วไป ในกรณีของฉัน เป็นที่แน่นอนว่าฉันต้องเคยกระทำความผิดอย่างใดอย่างหนึ่งถึงได้เก็บตัว ไม่พบปะใคร และการที่ไม่สามารถสืบค้นประวัติความเป็นมาของฉันได้แสดงถึงความฉลาดในการไม่ทิ้งหลักฐาน เขาขอให้ตำรวจไตร่ ตรองว่า การปล่อยให้อาชญากรฉลาดล้ำลึกอยู่ใกล้กับชาวบ้านธรรมดาและไม่มีทางป้องกันตัวนั้นน่าจะเป็นอันตรายเพียงใด He answered that indeed he was very much hurt and bitter but for all the reasons the police had heard from the villagers, if I hadn’t died, something more alarming might have happened. The police know very well that many times the guilty are freed for lack of evidence and they proceed to make trouble for others time and time again. The police, who are called the guardians of the peace, can’t guard anything because they lack evidence. Clever criminals know what evidence is and don’t leave any behind for the police to truss them up. Those clever evil people, sometimes it is for ordinary people to handle them for the good of society. In my case, it was certain that I must have done something wrong of one sort or another because I was in hiding, I shunned people, and the inability to find out my background showed my cleverness in not leaving evidence behind. He asked the police officer to ponder how dangerous it was to let a deeply devious murderer be close to ordinary villagers who had no way of protecting them- selves.  
เขาสรุปว่า การฆ่าของเขาไม่ได้เกิดจากความโหดร้าย หรือหวาดระแวงอย่างไร้เหตุผล In summary, he said, his murder didn’t come from heartlessness or unfounded mistrust.  
ตำรวจปัดรำคาญว่า ไม่จำเป็นที่เขาจะต้องแก้ตัว คำแก้ตัวในเวลานั้นไม่มีผลกับการฎีกา The police officer, irritated, said there was no need for him to look for excuses. Excuses at this point held no sway over the verdict.  
ตำรวจคนนั้นแวะมาหาฉัน ไม่ใช่หน้าที่ที่เขาต้องไปเยี่ยมนักโทษหรือมาจุดธูปไหว้ฉัน หมดหน้าที่ของเขาตั้งแต่ศาลพิพากษาลงโทษคนผิดแล้ว ความจริงเขาไม่มีหน้าที่ในการสืบสวนจับกุม งานส่วนใหญ่ของเขาเกี่ยวกับการทำสำนวนฟ้องมากกว่า That officer came by to see me. It wasn’t his duty to go and visit prisoners or light up joss sticks and bow to the dead. His duty had been over since the tribunal condemned the wrongdoer. Actually it wasn’t his duty to investigate or detain. Most of his work had to do with filing cases.  
เขาแวะเวียนมาเยี่ยมฉันเพราะยังมีบางสิ่งติดค้างในใจ คำพูดของคนที่ฆ่าฉัน – ถึงจะน่ารำคาญกับการแก้ตัวลนลาน แต่ตรงกับความคิดเขา – ข้อสงสัยตลอดเวลาของอาชีพตำรวจ กฎหมายมีกฎเกณฑ์กำหนดว่าการกระทำใดเป็นความผิด ตำรากฎหมายเล่มหนาที่เขาเคยเล่าเรียนมามีความรอบคอบแม้แต่เรื่องรายละเอียดเล็กๆ น้อยๆ เช่นคำว่า และ/หรือ ความรอบคอบเหล่านี้เองเคยลากคอคนดีๆ เข้าคุกมานักต่อนัก เพียงเพราะการตัดสินใจครั้งเดียวที่จะทำสิ่งหนึ่งสิ่งใดและบังเอิญตรงกับข้อความที่ในกฎหมายระบุว่า “เป็นความผิด” ขณะเดียวกัน กฎหมายก็เคยปล่อยคนเลวลอยนวลด้วยหาหลักฐานไม่พอยืนยันให้ตรงกับรายละเอียดที่ระบุไว้ He came by to see me because he was still uncertain about some things in his mind: the words of the man who killed me – even though his fumbling for excuses was irritating, they matched what he thought –, the constant sus- picion in police work, the law which specifies which acts are wrong, the thick law books he had studied which were comprehensive down to the smallest detail, such as the use of ‘and/or’. This comprehensiveness had tied a noose round the neck of many good persons and driven them to jail just because they decided once to do something which happened to come under the legal definition of ‘wrong’. At the same time, bad people were freed due to insufficient evidence in strict respect of the law.  
การอ้างว่าไม่มีกฎหมายใดไม่มีช่องโหว่ ทุกตัวบทกฎหมายเขียนขึ้นเพื่อความเป็นธรรมมากที่สุด – นั้น เขาไม่เห็นด้วยกับคำว่า มากที่สุด เขาเห็นว่าความยุติธรรมวัดเป็นปริมาณไม่ได้ ตัวอย่างเช่น กฎหมายบทหนึ่งให้ความยุติธรรมกับคนเก้าในสิบคน มีคนเดียวไม่ได้รับ กับอีกบทหนึ่งให้ความเป็นธรรมกับคนเพียงคนเดียวไม่ให้อีกเก้าคน ทั้งสองตัวบทถือว่าทรงไว้ซึ่งความยุติธรรมเท่าเทียมกันคือไม่มีความยุติธรรมเลย เพราะมันไม่เป็นการยุติธรรมถ้าคนคนหนึ่งได้รับความยุติธรรมน้อยกว่าอีกคนหนึ่งหรืออีกหลายคน ความยุติ- ธรรมคือทั้งสิบคนต้องได้รับความเป็นธรรมหรือไม่ก็ไม่ได้รับทั้งหมด The claim that there is no law without loopholes, that every law is written to be as just as possible – well, he didn’t agree with the words ‘as possible’. He thought that justice cannot be quantified. For example, a law gives justice to nine persons out of ten, only one doesn’t get it, and another law gives justice to one person, the other nine don’t get any: to deem that both laws equally convey justice means that justice doesn’t exist, because it is not fair when one person receives less justice than another person or other persons. Justice is that all ten people must receive equal treatment or else none of them.  
ถ้าพูดเรื่องความยุติธรรมแล้ว จะละเลยความเสมอภาคหรือคนคนเดียวไปได้อย่างไร Talking about justice, how can you forget equality or leave one person behind?  
ตำรวจคนนั้นหารือกับฉันในเรื่องนี้ ฉันไม่ให้คำปรึกษาแม้จะรู้ว่าเขาบริสุทธิ์ใจ ฉันอดรู้สึกไม่ได้ว่าฉันกำลังตกเป็นจำเลยอีกครั้ง – คงเป็นฉันกระมังที่ก่อให้เกิดความอยุติธรรมในความคิดของเขา That police officer consulted with me about this. I didn’t give him any advice, even though I knew that he was sincere. I couldn’t help but think that I was a defendant once again – maybe it was I who was the source of injustice in his thinking.  
  =  
ถ้าฉันตกเป็นจำเลยจริง อย่างน้อยก็เป็นครั้งที่สามแล้วที่การอยู่เฉยๆ ทำให้ฉันถูกตั้งข้อหา ครั้งแรกในคืนวันหนึ่งที่ฉันนั่งเขียนหนังสืออยู่คนเดียวในห้อง ไม่รับรู้ความเป็นไปภายนอก พ่อของฉันตายด้วยโรคภัยที่ทรมานเขามานานปี จะด้วยเหตุผลใดไม่แน่ชัด แต่ทุกคนสรุปว่าฉันเป็นสาเหตุการตายของพ่อ ต่อมาคนที่ฆ่าฉันตั้งข้อหาว่า เป็นเพราะฉันทำให้คำพูดของเขาไร้ความหมายจึงไม่มีชาวบ้านคนไหนฟังเขา เป็นความผิดของเขาเองต่างหากที่ไม่รู้วิธีพูดโน้มน้าวใจ เขาให้ความสำคัญกับความจริงมากเกินไปถึงขนาดยอมมาคลุกคลีกับฉัน ชาวบ้านพวกนั้นไม่สนใจหรอกว่าตัวฉันจริงๆ เป็นอย่างไร – เป็นคนบ้า หรือเป็นฆาตกรหนีมาหลบซ่อน – ไม่มีใครอยากพิสูจน์เรื่องนั้น If I were a defendant, at least it would be the third time that my staying put would give rise to accusations. The first time was on a night when I sat writing alone in the room, unaware of what happened outside. My father died of an illness that had tortured him for years. I don’t know exactly why everybody concluded that I was the cause of his death. Later the man who killed me claimed that it was because I had rendered what he said meaningless that the villagers no longer believed him. Actually, it was his own mistake that he didn’t know how to speak convincingly. He gave too much importance to the truth, to the point of associating with me. Those villagers weren’t interested at all in who I really was – a madman or a murderer in hiding. Nobody wanted to figure that out. =broken-pen
และในครั้งนี้ ไม่มีอะไรเลวร้ายไปกว่าการตกเป็นจำเลยขณะนอนนิ่งในหลุมฝังศพ ไม่มีโอกาสแก้ข้อกล่าวหาที่ว่าฉันเป็นส่วนหนึ่งในการสร้างความไม่เป็นธรรมให้กับกระบวนการยุติธรรม (ความคิดของตำรวจคนนั้นเลยเถิดไปถึงกระบวนการยุติธรรมทั้งระบบ) And this time there’s nothing worse than being a defendant while I lie still in the grave. I have no opportunity to answer the claim that I was a part of creating unfairness in the judicial pro- cess (that police officer’s thinking thus expands to the whole judicial process as a system).  
บทลงโทษสุดท้ายคือ ฝังฉันลึกลงไปใต้ผิวดิน ไม่ให้ผุดเกิดมาเป็นภาระกับกระบวนการยุติ- ธรรม – ทั้งระบบ The last penalty is, bury me deep into the ground. Don’t let me be reborn as a burden to the judicial process – to the whole system.  
=

‘Sop Mai Mee Chue’ in Chor Karrakeit 36, 1998

 
  Sorry: no information whatsoever
on this writer, which is ironically apposite
for this particular short story. Opposite,
the cover of Chor Karrakeit 36,
the Thai magazine where the original story was buried.
=chor 36

Auntie’s funeral – Jitsupha

Whoever is hiding behind this pen name gets this story of family friction at a funeral right, if on the conservative side. MB

งานศพอา

Auntie’s funeral

 
sapphire ringx sapphire ring  

จิตสุภา

JITSUPHA

 
    TRANSLATOR’S KITCHEN
1 1  
พี่อิทธิพลโทรศัพท์มาหาข้าพเจ้าราวสี่ทุ่ม แจ้งว่าอาสิ้นลมเมื่อครู่ที่ผ่านมา พี่อิทธิพลบอกเพียงเท่านี้ก็วางสาย หลังจากนั้นไม่ถึงชั่วโมง ข้าพเจ้าเดินทางมาถึงบ้านอา กราบร่างที่นอนสงบนิ่งอยู่บนพื้นกลางห้อง ท่ามกลางลูกหลานบ้านอาซึ่งอยู่พร้อมหน้าพร้อมตาครบถ้วนทุกคน Itthiphon called me at about ten p.m. to tell me auntie had just died. That was all he said before he hung up. Less than an hour later, I reached auntie’s house and prostrated myself before the body which lay peacefully on the floor in the middle of the room amongst auntie’s children and grandchildren all gathered there. Lost in translation: the aunt, here, is specifically the father’s younger sister. The same word, อา, could designate the father’s younger brother.
อาสวมชุดสีขาว มีผ้าห่มคลุมตลอดทั่วร่าง ห้องนอนที่กว้างใหญ่ของอาดูแคบไปถนัดใจ เมื่อมีผู้มาชุมนุมกันอยู่ภายในห้องกว่าสิบชีวิต ทั้งลูกชาย ลูกสาว เขย สะใภ้ และหลานๆ ทุกคนนั่งอยู่บนพื้นกระจัดกระจายทั่วห้อง Auntie was dressed in white; a blanket covered her entire body. Her spacious bedroom looked cramped now that there were more than ten persons in it, her sons, daughters, sons- and daughters-in-law and grandchildren. Everyone sat on the floor all over the room. Also lost in translation: the names of the male characters: Itthiphon means ‘influence’; Amnart means ‘power’; Ekkarart means ‘sovereignty’…
“ตอนสองทุ่มตัวยังอุ่นๆ อยู่เลย ไม่นึกว่าจะไปเร็วอย่างนี้” เมียพี่อำนาจเอ่ยเบาๆ กับข้าพเจ้าโดยเฉพาะ ‘At eight o’clock her body was still warm. I never thought she’d leave us so fast,’ Amnart’s wife confided to me in a low voice.  
“บอกแล้วว่าวันนี้อาการไม่ค่อยดี ไม่มีใครเชื่อๆ” เอื้อมพร ผู้อ่อนกว่าข้าพเจ้าสามสี่ปีเอ่ยขึ้นทันควัน ดวงตาของหล่อนแดงช้ำ คงผ่านการร้องไห้มาอย่างหนักในชั่วโมงที่แล้ว ‘I told you today she didn’t look well; nobody believed me,’ Ueamphorn, who is three or four years younger than I, said at once, her eyes bloodshot. She must have cried a lot in the past hour.  
“ตอนเช็ดตัวดูไม่ออกเลยหรือว่าแม่เริ่มตัวเย็น” เมียพี่อิทธิพลส่งสายตาค้อนควักให้เมียพี่อำนาจโดยตรง ราวกับว่าผู้ที่อยู่กับอาเป็นคนสุดท้ายจะต้องรับผิดชอบในการจากไปของอาอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้ ‘When you freshened her up, couldn’t you see that her body was cold?’ Itthiphon’s wife looked askance at Amnart’s wife, as if the last person to be with auntie had to be held responsible for auntie’s departure.  
เถียงกันทำไม ยังไงแม่ก็ไม่ฟื้น มาช่วยกันคิดเรื่องการจัดงานศพให้แม่ดีกว่า” พี่อิทธิพลเอ่ยสั้นๆ ทุกคนเงียบสนิทและหันมาทางพี่อิทธิพล รอฟังคำสั่งว่าจะให้ทำอย่างไรต่อไป Don’t quarrel. It won’t make her come back. Rather, let’s think together how to organise mum’s funeral,’ Itthiphon said curtly. Everybody was silent and turned to him, waiting to listen to what he’d order next. เถียงกันทำไม: literally, ‘Why are you quarrelling?’
“อุษา ไปหากระดาษมาจดว่าใครมีหน้าที่ทำอะไร” เอกราช ลูกชายคนเล็ก เอ่ยกับน้องสาวคนสุดท้องตามประสาผู้รอบคอบและละเอียด ‘Usa, get some paper to take down what each of us must do,’ Ekkarart, the youngest son said, thorough and meticulous as usual, to his younger sister, the last-born. Usa means ‘dawn’ or ‘aurora’.
“เรื่องแรกคือวัด จะใช้วัดไหน ใครมีความเห็นยังไง” พี่อิทธิพลถามคำถามแรกทันทีที่อุษาขยับปากกาในมือเตรียมพร้อมบันทึกข้อความต่างๆ เก็บเอาไว้ ‘First thing is the temple. Which one should we go to? Any suggestions?’ Itthiphon asked the first question as soon as Usa, pen in hand, was ready to take down all relevant details.  
“น่าจะใช้วัดแถวนี้ใกล้บ้าน สะดวกสำหรับพวกเราทุกคนเพราะต้องไปมาวันละหลายรอบ อีกอย่างแขกก็มาง่าย ลงทางด่วนก็ถึงพอดี” พี่อำนาจให้ความเห็นคนแรกซึ่งไม่มีใครโต้แย้ง ‘It should be one around here, close to the house. It’ll be convenient for all of us because we’ll have to go back and forth several times a day. Besides, it’ll be easy for the guests: we’re just at the exit of the expressway.’ Amnart was the first to express an opinion, to which no one objected.  
“งั้นพรุ่งนี้เพ็ญช่วยไปจัดการเรื่องโลงกับพี่อำนาจ ฉันจะไปจองศาลา” พี่อิทธิพลหันมาทางข้าพเจ้า อุษาก้มหน้าก้มตาบันทึกข้อความ ‘Then tomorrow you, Phen, please go and help Amnart arrange for a coffin; I’ll go and book a pavilion,’ Itthiphon said to me. Usa, head bent, was busy jotting down the instructions. Phen means ‘full moon’.
“อาอิทธ เรื่องอาหารเลี้ยงแขก หนูขอเป็นอาหารว่างที่จัดสวยๆ ใส่กล่องได้ไหมคะ” ลูกสาวพี่อำนาจออกความเห็นบ้าง ‘Uncle It, the food for the guests: how about having it nicely displayed in boxes?’ was Amnart’s daughter’s contri- bution.  
“แขกส่วนใหญ่ไม่ใช่วัยรุ่น อายุรุ่นอาทั้งนั้น แล้วยังพวกญาติๆ อีก” พี่อิทธิพลแย้ง ‘Most of the guests aren’t young; they’re of auntie’s age, and then they’re relatives too,’ Itthiphon objected. Informal use of ‘auntie’ by Itthiphon. It should be ‘great-aunt’ or ‘mum’.
“งั้นก็น่าจะจัดอาหารเป็นสองอย่าง อาหารกล่องกับพวกข้าวต้ม” เอกราชเสนอ ‘Then let’s arrange for two kinds of food: food in boxes and rice gruel,’ Ekkarark suggested.  
“ไม่ดีหรอก งบบานแน่นอน อาหารกล่องพวกนั้นแพง รู้หรือเปล่า” เอื้อมพรไม่เห็นด้วย ‘That won’t do. It’ll inflate the budget. Food in boxes is expensive, you know,’ Ueamphorn objected. Lovely expression: งบบาน: the budget will bloom.
“เลี้ยงข้าวต้มน่ะดีแล้ว เคยทำมายังไงก็ยังงั้น” พี่อิทธิพลสรุป ทำให้ลูกสาวพี่อำนาจหน้าง้ำ ‘Rice gruel’s good enough. It’s always been like that,’ Itthiphon summed up, making Amnart’s daughter scowl.  
“พ่อคะ พรุ่งนี้หนูต้องลางานหรือเปล่า” ลูกสาวพี่อิทธิพลหันมาถามพ่อ แต่ผู้ที่ตอบกลับไม่ใช่พี่อิทธิพล ‘Dad, should I take the day off tomor- row or not?’ Itthiphon’s daughter turned to ask her father, but the one who answered wasn’t Itthiphon.  
“ลาสิ ลาไปเลยอาทิตย์หนึ่ง” พี่อำนาจตอบเสียงห้วน ‘Of course. Take the whole week off actually,’ Amnart answered abruptly.  
“ช่วงนี้งานยุ่งด้วย” ลูกสาวพี่อิทธิพลบ่นเบาๆ ‘At the moment, there’s a lot of work,’ Itthiphon’s daughter murmured.  
“ถ้ามันไม่ให้ลา ก็ลาออกไปเลย คนมันมีพ่อมีแม่ ไม่ได้เกิดจากกระบอกไม้ไผ่” เป็นเสียงของพี่อำนาจอีก ‘If they won’t let you, then quit. People have parents. They aren’t born in bamboo tubes.’ It was Amnart’s voice again.  
“โทรศัพท์ไปลาก่อนพรุ่งนี้ เสร็จงานแล้วค่อยทำใบลาส่งตามไปทีหลัง” พี่อิทธิพลหันมาทางลูกสาว ‘Call up first thing tomorrow to go on leave. Once the funeral is over, have a note of absence to give them after- wards,’ Itthiphon told his daughter.  
“แล้วใครจะจัดการที่เขตเรื่องใบมรณบัตร” คราวนี้เอกราชเอ่ยถาม ‘Who’s going to the district office for the death certificate?’ This time, it was Ekkarart asking.  
“พรุ่งนี้เช้าผมจัดการเอง” สามีเอื้อมพรเอ่ยเป็นประโยคแรกของค่ำคืนนี้ เขาเป็นคนเงียบๆ ไม่ค่อยพูด ต่างจากเมื่อก่อน สมัยหนุ่มๆ ตอนที่เขามาจีบเอื้อมพรนั้น ข้าพเจ้าจำได้ว่าเขาขี้เล่นและช่างหยอกล้อ ทำให้เอื้อมพรผู้ใจร้อนติดใจในความอารมณ์ดีของเขา เอื้อมพรพูดกับข้าพเจ้าบ่อยๆ ว่าคุยกับเขาแล้วมีความสุข ไม่นานทั้งสองก็ตัดสินใจใช้ชีวิตร่วมกัน อาจจะเป็นเพราะต้อง ‘แต่งเข้า’ มาอยู่ร่วมในครอบครัวใหญ่ ทำให้เขาเคร่งขรึมกว่าเดิมก็เป็นได้ ที่จริงเอื้อมพรและสามีช่วยกันผ่อนบ้านหลังเล็กๆ แถบชานเมือง แต่จนแล้วจนรอดก็ไม่ได้ย้ายไปอยู่สักที เนื่องจากอาขอร้องให้อยู่ด้วยกัน บ้านหลังนั้นจึงให้คนเช่าหารายได้ ‘I’ll take care of it myself in the morn- ing,’ Ueamphorn’s husband spoke his first sentence that night. He was a quiet person who seldom spoke, unlike in the old days, when he was a young man who came to court Ueamphorn. I remem- ber he was playful and liked to tease, and Ueamphorn, who was impatient, fell for his good humour. She often said to me that talking with him she felt happy. Before long the two of them decided to live together. Maybe because he had to ‘contract marriage’ to live in a large family, he became more solemn than before. Actually Ueamphorn and her husband helped each other pay in instalments a small house in the suburb, but one thing and another they had yet to move into it, because auntie had begged them to live all together, so that house was let out to generate some income.

=

=

=

=

=

=

=

=

=

=

=

=

จนแล้วจนรอด normally means ‘in the end’.

เมื่อพี่น้องแต่ละคนต่างมีครอบครัว ทั้งเขยและสะใภ้อยู่ร่วมบ้านเดียวกัน ปัญหาการกระทบกระทั่งกันจึงเป็นสิ่งที่ไม่อาจหลีกเลี่ยงได้ และยิ่งแต่ละคนมีลูก การกระทบกระทั่งยิ่งมีมากขึ้น บางครั้งก็มาจากเด็กๆ แล้วขยายวงไปสู่ผู้ใหญ่ เป็นธรรมดาที่พ่อแม่แต่ละคนจะเห็นว่าลูกของตนเป็นฝ่ายถูก และแน่นอนว่าลูกย่อมดีกว่าหลาน When each sibling had a family, with the in-laws living under the same roof, it was unavoidable that there would be some friction, and with each family having children the opportunities for friction increased. Sometimes it came from the children and then spread to the grownups. It is only normal for parents to think that their own children are in the right and that of course their children are better than their nephews.  
เสียงสัญญาณโทรศัพท์มือถือของพี่อิทธิพลดังขึ้นท่ามกลางความเงียบ พี่อิทธิพลรับสายโดยใช้เวลาเพียงไม่ถึงนาทีด้วยการตัดบทว่า จะติดต่อกลับไป หลายคนมองหน้าอย่างรู้กันว่าใครคือผู้ติดต่อเข้ามา Itthiphon’s cellular phone rang in the silence. He took the call and spent very little time online, saying he’d call back. Several persons stared at one another, knowing full well who the caller was. Here a slight rewrite, dispensing with the awkward ‘less than one minute … to cut the matter short’, to make the action more vivid.
“ใครน่ะ พี่อิทธ” เมียพี่อิทธิพลถามเสียงเข้ม ‘Who was that, dear?’ Itthiphon’s wife asked in a tense voice.  
“ถามเรื่องงานนิดหน่อย” พี่อิทธิพลตอบสั้นๆ ‘Just asking about the funeral,’ was Itthiphon’s pithy answer.  
“อย่าให้รู้เชียวนะ” ฝ่ายหญิงยังไม่วายสำทับด้วยสีหน้าเคร่งเครียด ‘Keep me out of it, then!’ The wife couldn’t refrain from threatening with a strained face.  
“แล้วกระถางธูป ใครจะเป็นคนถือ” ข้าพเจ้าเอ่ยถามเมื่อนึกขึ้นได้ ว่าลูกชายคนโตของอาเสียชีวิตตั้งแต่ยังหนุ่มๆ ซึ่งตามธรรมเนียมจีนผู้ที่ต้องทำหน้าที่นี้คือ ลูกชายคนโตนั่นเอง ‘What about the joss stick pot?’ I asked as the thought came to me that auntie’s eldest son had lost his life while still a young man and, according to Chinese tradition, that duty is performed by the eldest son.  
“ให้พี่อำนาจทำแล้วกัน” เอกราชหันมาทางพี่ชายคนที่สอง บรรยากาศเริ่มตึงเครียดเมื่อพี่สะใภ้คนโตสวนกลับมาดังลั่น “ให้เจ้าต้นทำหน้าที่แทนพ่อ” ข้าพเจ้าตกใจในน้ำเสียงของหล่อน ไม่เข้าใจว่าทำไมพี่สะใภ้จะต้องเสียงเกรี้ยวขนาดนี้ หนำซ้ำแววตาของหล่อนที่มองทุกคนดูไม่เป็นมิตรเอาเสียเลย หล่อนมักพูดเสมอๆ ว่า หล่อนเป็นสะใภ้ใหญ่ ถึงจะไม่มีสามีคุ้มหัว แต่ทุกคนก็น่าจะให้ความยำเกรงกันบ้าง ข้าพเจ้าถามตัวเองว่า นี่คือการประชุมเรื่องการจัดงานศพให้อามิใช่หรือ ไม่ใช่การประชุมที่มีวาระเกี่ยวกับการประกาศสงครามที่จ้องจะห้ำหั่นศัตรู บรรยากาศน่าจะเจือความเศร้าด้วยซ้ำ แต่ทำไมข้าพเจ้าไม่รู้สึกว่ารอบตัวเป็นเช่นนั้นแม้แต่น้อย ‘Let Amnart do it.’ Ekkarart turned towards the second eldest brother. The atmosphere began to tense up when the eldest sister-in-law retorted loudly, ‘Let Ton do it instead of his father.’ I was shocked by her tone of voice. I didn’t understand why she had to sound so furious. Besides, her eyes looking at all of us were in no way friendly. She always said she was the eldest sister-in-law and even though she no longer had a husband to protect her, everybody should show her respect. I asked myself whether this was a meeting to organise auntie’s funeral or not. It wasn’t a meeting with an agenda regarding a declaration of war while waiting to pound on the enemy. The atmosphere should be one of sadness, in fact, but why did I feel this wasn’t at all the case around me? เจ้าต้น: Young Ton. In Thai, the expression is fitting in the mother’s mouth. In English it wouldn’t be; the nickname on its own sounds more natural. Let’s keep ‘Young Ton’ for the next paragraph, then.
ต้นเงยหน้าเมื่อได้ยินเสียงลั่นของผู้เป็นแม่ ไม่ได้เอ่ยอะไรออกมา อาจเป็นเพราะไม่รู้ประเพณีก็เป็นได้ Young Ton looked up when he heard his mother’s resounding voice. He didn’t say anything, maybe because he wasn’t aware of tradition.  
“ลูกชายคนที่สองก็ถือได้” เมียพี่อำนาจเสียงเข้มไม่แพ้พี่สะใภ้คนโต ‘The second eldest son can perform just as well.’ Amnart’s wife’s voice was as loud as eldest sister-in-law’s.  
“จะบ้าเหรอ มีธรรมเนียมที่ไหน แขกในงานเห็นคงหัวเราะกันหมดว่าบ้านนี้ไม่รู้จักธรรมเนียม เธออยากให้เป็นยังงั้นใช่ไหม” พี่สะใภ้ไม่ยอมแพ้ ส่งสายตาแวววาวมาถึงเมียพี่อำนาจ ข้าพเจ้าและคนอื่นๆ ได้แต่นิ่ง เพราะทุกคนต่างรู้ดีว่าทั้งสองเป็นคู่ปรับกันมาตั้งแต่สมัยสาวๆ จนบัดนี้ลูกโตเป็นหนุ่มสาวก็ยังไม่ยอมอ่อนข้อ ดูเหมือนนับวันจะยิ่งรุนแรงขึ้นด้วยซ้ำ ‘Are you out of your mind? There’s no such tradition. When the guests at the funeral see that, they’ll all laugh and say we don’t know tradition. Is that what you want?’ Eldest sister-in-law wouldn’t ac- cept defeat and glared at Amnart’s wife. I and the others didn’t interfere because we all knew these two had been at loggerheads since they were adoles- cents. Even now that their children were in their teens they still didn’t want to relent. They seemed to grow fiercer by the day, actually.  
“ให้ต้นถือ” พี่อิทธิพลสรุปสั้นๆ เขาเคยชินกับการออกคำสั่ง ด้วยต้องบริหารกิจการของครอบครัว พี่อิทธิพลเด็ดขาดและเอาจริงเอาจังตลอดมา ไม่อย่างนั้นธุรกิจของครอบครัวคงไม่เจริญรุ่งเรืองมาจนถึงทุกวันนี้ ‘Let Ton carry them,’ Itthiphon decided forthwith. He was used to giving orders, having to run the family business. He had always been decisive and serious, otherwise the family business wouldn’t have flourished as it had up to this day.  
2

2

 
คืนแรกหลังจากพระสวดจบแล้ว ข้าพเจ้ากลับมาที่รถเพื่อหยิบรายการอาหารที่จะเลี้ยงแขกในวันส่งศพให้คนครัวเพื่อจะได้เตรียมจัดซื้ออาหารสดอาหารแห้งไว้สำหรับปรุงในวันนั้น ขณะกำลังจะเดินกลับขึ้นไปที่ศาลาก็ได้ยินเสียงพูดคุยกันเบาๆ On the first night, after the monks had finished chanting I went back to the car to pick up the menu that would be served to the guests on burial day for the people in the kitchen to buy the fresh and dry ingredients needed for that day.* As I walked back to the pavilion, I heard a conversation carried out in low voices.

=

=

=

* These ingredients are for the side dishes served along with the rice gruel.

“แหวนไพลินนั่นพี่เอื้อมเก็บเอาไว้ ไม่ต้องเอาออกมา คืนนี้กลับบ้านเราไปเช็กดูว่าเครื่องเพชรของแม่มีทั้งหมดกี่ชิ้น” เป็นเสียงของอุษานั่นเอง ‘That sapphire ring, Ueam, you keep it. No need to take it out. When we’re back home tonight, let’s check how many pieces of jewellery mum left.’ That was none other than Usa’s voice.  
“คงยาก พวกสะใภ้เตรียมจ้องเต็มที่ พี่ยังนึกไม่ออกว่าจะกันออกมาเป็นของเราสองคนยังไง” เสียงของเอื้อมพรดูจะปกปิดความกังวลไม่ได้ ‘That might be difficult. The in-laws are fully ready to make claims. I still can’t figure out how we can keep them for the two of us.’ Ueamphorn’s voice seemed unable to hide her worry.  
“เรื่องอะไรจะให้พวกนั้นชุบมือเปิบ แม่สะสมตั้งแต่สาวๆ ของพวกนั้นต้องเป็นของเราสองคน ถ้าจะแบ่งเราก็ให้ที่เป็นชิ้นๆ ของที่เป็นชุดเราเก็บเอาไว้เอง ให้พวกนั้นเอาไป ฉันเสียดายของ” ‘Why should we let them rummage in- to them? Mum had collected them since she was young. Those things must be for us two. We can let them have single items, but the sets we keep ourselves. It’d be a shame to let them have them.’  
“เมื่อเช้านี้พี่โดนไล่ ยังไม่ทันไรเลยนะ” ‘This morning she sent me away. Early as it is.’  
“ใครกัน” อุษาซักไซ้ ‘Who did?’  
“จะใครล่ะ ‘ซ้อใหญ่’ ไง เขาบอกว่าลูกสาวต้องแต่งออก ที่ให้อยู่ทุกวันนี้ก็เพราะเห็นแก่แม่” ‘Who else but the high and mighty. She said her daughter had to get married. If I stay these days, it’s only out of deference for mum.’ ซ้อใหญ่: literally, ‘big sister-in-law’ (Chinese dialect).
“ชักจะมากไปแล้ว บ้านแม่นะ ไม่ใช่บ้านมัน ของทุกอย่างเป็นของกงสี พี่เอื้อมอย่ายอม” ‘That’s too much. It’s mum’s house, not hers. Everything in it belongs to the family business. Don’t let her, Ueam.’  
“พี่ว่าพี่ไปดีกว่า ไปอยู่บ้านโน้นเล็กหน่อยช่างมัน ไปอยู่ด้วยกันไหม” ‘I think I’d better leave. Staying in the house over there, it’s a bit cramped but never mind. Will you come and stay with us?’  
“ษาจะอยู่ที่นี่ แม่ต่อห้องไว้ตั้งเยอะ เรื่องอะไร ขืนษาไปเท่ากับว่ามันใหญ่คับฟ้า จะอยู่อย่างนี้แหละ” ‘I’ll stay here. Mum had plenty of rooms built extra. What’s the idea? If I were to leave, the sky would be too small for her. I’ll stay put, and that’s that.’  
เอื้อมพรสะกิดให้น้องสาวเงียบ เมื่อเห็นข้าพเจ้าเดินใกล้เข้าไปทุกที ข้าพเจ้าได้แต่ทำสีหน้าไม่รู้ไม่ชี้คล้ายไม่ได้ยินถ้อยคำใดๆ Ueamphorn nudged her sister to stop speaking when she saw me coming close. I made a bland face, pretending I hadn’t heard anything.  
“เกรงใจพี่เพ็ญจัง เมื่อคืนกว่าจะกลับก็ดึก วันนี้ยังไปช่วยจัดการเรื่องโลงอีก” อุษาเอ่ยเสียงอ่อนหวานราวกับคนละคนกับเมื่อครู่ ‘It must be hard for you, Phen. Last night before you went back it was late. Today you’re still helping with the coffin,’ Usa said in a sweet voice entirely different from the moment before.  
“ไม่เป็นไรจ้ะ พี่ช่วยเต็มที่อยู่แล้ว พูดเหมือนคนอื่นคนไกลไปได้ พี่มีอาแค่คนเดียว ถ้าไม่มาช่วยงานอาแล้วจะให้พี่ไปช่วยงานใครล่ะ อุษา” ‘It doesn’t matter. I’ll help to the utmost. You speak as if I were a stran- ger, almost. I had only one auntie. If I didn’t come and help for her funeral, whose funeral would I help, Usa?’  
“เอื้อม เอื้อม มาจัดการเรื่องซองถวายพระที” เอกราชเดินมาตาม ทำให้วงสนทนาต้องสลายตัวแต่เพียงแค่นั้น ‘Ueam! Ueam! Come and help with the presents to the monks.’ Ekkarart was walking after us, bringing the conver- sation to a close at that point.  
3

3

 
คืนที่แขกมามากที่สุดคงเป็นคืนที่สาม แขกแน่นจนทางวัดต้องขนเก้าอี้มาให้เพิ่ม และยังให้ยืมพัดลมเพิ่มอีกสองตัวเพื่อบรรเทาความอบอ้าวของอากาศอีกด้วย The night with the most guests was the third night. There were so many that extra chairs had to be brought in as well as two extra fans to freshen up the stuffiness.  
ข้าพเจ้านั่งที่โต๊ะด้านหนึ่งจึงเห็นหน้าแขกที่มาในงานแทบทุกคน สายตาสะดุดที่สาวสวยคนหนึ่ง อายุของหล่อนคงอยู่ในช่วงสามสิบต้น หล่อนแต่งชุดดำครบครันทั้งถุงน่องรองเท้า พอเดินมาถึงบริเวณหน้าศาลาก็กวาดสายตามองไปรอบๆ อย่างไม่ขัดเขิน สายตาของหล่อนราวกับต้องการประกาศให้แขกในงานรับรู้ถึงการปรากฏตัวของหล่อน แล้วก็เป็นอย่างนั้นจริงๆ เพราะด้วยใบหน้าที่สะสวยรวมถึงกิริยาท่าทางที่เปี่ยมไปด้วยความมั่นใจ ทำให้สายตาแทบทุกคู่จ้องไปที่หล่อนอย่างพร้อมเพรียง I sat at the table on one side, so I saw the faces of almost all the guests that had come to the funeral. A pretty woman caught my attention. She must have been in her early thirties. She was dressed in black down to her stockings and shoes. When she reached the vicinity of the pavilion she looked around quite ostentatiously, as if she wanted to make the guests aware of her arrival, and that was really what happened, because with her cute face and manners full of aplomb almost all the eyes turned to her as one.  
ข้าพเจ้าหันไปมองต้นเสียงที่อยู่ด้านหลัง พระยังคงสวดให้กับผู้ตาย พี่อิทธิพลพยายามฉุดรั้งเมียไม่ให้ลุกออกจากที่นั่งทว่าไม่สำเร็จ เมียพี่อิทธิพลฟาดต้นแขนอีกฝ่ายดังเพี้ยะ I turned to look at the origin of the voice down the stairs. The monks were still chanting for the deceased. Itthiphon tried to pull at his wife to prevent her from getting up from her seat but didn’t succeed. His wife gave him a mighty slap on the forearm.  
“หน็อย ทำมาห้าม บอกแล้วใช่ไหมว่าไม่ให้มา คืนนี้เป็นไงเป็นกัน” เสียงของเมียพี่อิทธิพลไม่เบาเลย แขกในงานละสายตาจากสาวสวยมาเป็นลูกหลานผู้ตายแทน ทั้งสองยืนอยู่ข้างเสาด้านหน้าศาลา ‘Now, don’t you try to prevent me! I told you, didn’t I, not to let her come. Tonight whatever will be will be.’ Itthi- phon’s wife’s voice was in no way low. The guests switched their stares from the pretty woman to the deceased’s progeny instead. The two of them stood by a pillar at the front of the pavilion.  
“เดี๋ยวจะออกไปจัดการ แต่เธอห้ามออกไป” พี่อิทธิพลพูดสั้นๆ ส่งสายตาปรามอย่างเด็ดขาด ดูเหมือนจะได้ผลเพราะเมียพี่อิทธิพลเดินกลับมาด้านใน แต่ก็เป็นไปด้วยท่าทางที่บ่งบอกว่ากำลังข่มอารมณ์อย่างเต็มที่ ‘I’ll handle this, but I forbid you to come out,’ Itthiphon said briefly, with a forbidding glare. It seemed to work because his wife walked back inside, but in a way that betrayed she was doing her utmost to rein in her wrath.  
คราวนี้กลายเป็นว่าทุกคนต่างเฝ้ารอดูว่าเหตุการณ์จะเป็นอย่างไรต่อไป แขกบางคนที่ตอนแรกไม่ใส่ใจ ได้ยินเสียงกระซิบกระซาบบอกต่อจากแขกคนอื่นๆ รวดเร็วชนิดไม่ถึงอึดใจ ทุกคนต่างได้รับรู้ข่าวสารเท่าเทียมกันหมดชนิดที่แตกต่างกันเฉพาะในรายละเอียดเท่านั้น ขึ้นอยู่กับว่าผู้ส่ง ‘สาร’ เพิ่มเติมสีสันอย่างไร This time everyone waited to see what would happen next. Some of the guests who at first paid no attention heard the whisperings of other guests and in next to no time everyone was in the know, give or take a few details depending on how the news was spread around by each.  
พี่อิทธิพลก้าวยาวๆ ไปที่ผู้หญิงคนนั้นแล้วฉุดหล่อนเดินลับหายไปยังลานจอดรถซึ่งอยู่ห่างออกไปพอสมควร สายตาใคร่รู้ของใครต่อใครยังคงตามทั้งสองออกไปราวกับกำลังชมถ่ายทอดสดรายการสำคัญทางทีวีอย่างไรอย่างนั้น Itthiphon strode over to that woman and took her out of sight to the parking area which was far enough from the pavilion. Full of curiosity everyone eyed their exit as if they were watching a reality show on TV.  
แน่นอนว่าไม่มีใครได้ยินว่าพี่อิทธิพลคุยอะไรกับผู้หญิงคนนั้น แต่ในใจของแต่ละคนอาจกำลังจินตนาการบทสนทนาตามแต่ใจนึกอยากได้ยิน ท่าทางของเมียพี่อิทธิพลและคำพูดสั้นๆ ของหล่อน ทำให้เดาได้ไม่ยากว่าสถานภาพของสาวสวยเกี่ยวข้องกับพี่อิทธิพลอย่างไร Of course no one heard what Itthi- phon told the woman, but everyone’s mind was busy imagining the conversa- tion they would like to hear. Itthiphon’s wife’s attitude and her brief remarks made it easy to guess what the situation of the pretty woman was in relation to Itthiphon.  
เมียพี่อิทธิพลนั่งร้อนรุ่มอยู่ได้ไม่ถึงอึดใจก็ลุกพรวดพราดตามออกไป หล่อนออกตัวเร็วมาก จนไม่มีใครยับยั้งทัน หล่อนเดินแกมวิ่งตรงไปยังลานจอดรถ Itthiphon’s wife sat agitatedly only for a moment before springing up and darting out. She left so fast no one could prevent her from leaving. She almost ran straight to the parking area.  
“พี่เพ็ญ ไปกับษาหน่อย” ฉันละสายตาจากเมียพี่อิทธิพล หันมาทางเสียงที่ได้ยินข้างหู อุษาลุกจากที่ตรงมาหาข้าพเจ้าด้วยความเงียบ ข้าพเจ้าพยักหน้าแล้วลุกตามหล่อนไป เราเดินไปถึงจุดเกิดเหตุพอดีกับที่เสียงเมียพี่อิทธิพลแผดลั่น ‘Phen, come with me, quick.’ I ceased looking at Itthiphon’s wife and turned towards the voice I was hearing next to my ear. Usa had got up and come to me quietly. I nodded and stood up to follow her. We walked to the point where the action was, just as Itthiphon’s wife’s voice resounded.  
“ออกไปจากงานเดี๋ยวนี้นะ ทำเป็นแต่งดำมางาน ท่าทางระริกระรี้อย่างนี้นึกแต่จะขึ้นเตียงอย่างเดียวล่ะสิ” ‘Leave this funeral right now! How can you dress in black for a funeral and behave so excitedly you seem ready to jump into bed?’  
“ของอย่างนี้ต้องถามผู้ชาย ว่าเห็นหน้าฉันแล้วอยากหรือเปล่า ก็น่าเห็นใจพี่อิทธนะ อยู่บ้านคงไม่มีอารมณ์” เสียงที่ตอบกลับมาไม่มีอาการแสดงว่ามีความเกรงกลัวผู้พูดแม้แต่น้อยนิด อีกทั้งสายตาที่จ้องมองเมียพี่อิทธิพลเหมือนจะประกาศว่า หุ่นพะโล้อย่างนี้ ผู้ชายที่ไหนจะสนใจ ‘For that matter, you had rather ask the man whether seeing me is what he wants or not. Itthiphon deserves sympa- thy. At home, he can’t be in the mood.’ The voice answering gave no indication of being afraid of the speaker in the least. Besides, the eyes that glared at Itthiphon’s wife seemed to deny that a man could pay any attention to a chubby doll like her.  
“กลับเข้าไปก่อน บอกว่าอย่าตามออกมา” พี่อิทธิพลหันมาปรามเมีย อุษาได้จังหวะจึงเอ่ยว่า “ไปเถอะพี่ อย่าให้ต้องขายหน้ากันในงานแม่เลย” ‘You go back. I told you not to come out.’ Itthiphon turned to berate his wife. Usa timely said, ‘Go back. Let’s not lose face during mum’s funeral.’  
“ถึงป่านนี้แล้ว กูไม่มีอะไรต้องขาย อุตส่าห์พูดแล้วพูดอีกว่าอย่าให้นังนี่โผล่มา จะออกไปแรดกันนอกบ้านกูก็ไม่ว่า นี่มันฉีกหน้ากันชัดๆ” ‘At this point I’ve nothing left to lose. I’ve told him time and time again not to have her show up. If they do it out of sight I won’t say anything, but she clearly wants to humiliate me.’  
“เธอกลับไปก่อน” พี่อิทธิพลหันมา ‘บ้านเล็ก’ เมื่อเห็นว่า ‘บ้านใหญ่’ มีอารมณ์ ข้าพเจ้าทันเห็นแววตาที่บ่งบอกความพึงพอใจในสายตาคู่นั้น สายตาของสาวสวยที่ไม่สะทกสะท้านกับถ้อยคำที่ได้ยินแม้แต่น้อย ‘You go back first,’ Itthiphon turned to ‘the minor house’ when he saw that ‘the main house’ was angry. I had time to see the glint of jubilation in the eyes of the pretty woman who wasn’t in the least fearful of what she heard.  
“กลับก็ได้ เดี๋ยวหนิงค่อยโทร. หาพี่นะ” หล่อนไม่วายส่งเสียงออดอ้อนและทิ้งสายตาหวานเชื่อมให้พี่อิทธิพลโดยไม่สนใจว่าบริเวณที่ยืนอยู่หาใช่สถานที่ส่วนตัวไม่ ข้าพเจ้าเห็นแล้วได้แต่นึกเห็นใจพี่สะใภ้ขึ้นมาครามครัน เป็นครั้งแรกที่ได้เจอะเจอสาวหนิง หลังจากรับรู้เรื่องราวมานาน พี่สะใภ้บอกกับข้าพเจ้าว่า ที่ทนอยู่ทุกวันนี้ก็เพราะเห็นแก่ลูก ไม่อยากให้ลูกต้องกลายเป็นเด็กบ้านแตก พ่อแม่เลิกกัน แต่ข้าพเจ้าก็ไม่รู้ว่าที่ทั้งสองฝ่ายต่างอยู่กันแบบต่างฝ่ายต่างทนผู้เป็นลูกจะมีความสุขในการตัดสินใจของพ่อแม่หรือเปล่า ปัญหาโลกแตกเช่นนี้ยากที่จะชี้ชัดลงไปว่าอย่างไหนดีกว่ากัน ขึ้นอยู่กับสถานการณ์ของแต่ละครอบครัว บางครอบครัวแม้พ่อแม่จะเลิกกัน แต่ลูกกลับไม่เคยรู้สึกอ้างว้าง ทั้งนี้เพราะยังมีลุงป้าน้าอาคอยให้ความรักความอบอุ่นอย่างเสมอต้นเสมอปลาย เรื่องบางเรื่อง คำสั้นๆ แต่คำว่าผิดหรือถูก ไม่ใช่คำตอบที่จะอธิบายเรื่องของเรื่องได้ ‘I’ll do that and call you up, sweet- heart.’ She didn’t forget to speak sweetly and to cast a syrupy glance at Itthiphon without concern that the place where she stood was in no way private. Seeing this, I couldn’t help but feel some sym- pathy for my sister-in-law. It was my first encounter with this woman Ning after having been told about her long ago. My sister-in-law had told me she was bearing with it for the sake of the children. She didn’t want them to be the children of a broken home, but I didn’t know whether living together, merely bearing with each other, made the children happy with their parents’ decision or not. In this problem of a broken world, it was hard to point out clearly what was better. It depended on the situation of each family. In some families, even though the parents had divorced, the children didn’t feel forlorn, as there were still uncles and aunts to provide love and warmth steadily. In some cases, short words like ‘wrong’ or ‘right’ are not enough to explain what’s really going on.

=

=

=

=

=

=

=

=

=

พ่อแม่เลิกกัน (divorced parents) is superfluous after ‘broken home’ and need not be translated.

“รีบออกไปซะ ก่อนที่กูจะคันมือคันไม้มากกว่านี้” เมียพี่อิทธิพลคงเห็นสายตาหวานเชื่อมของหล่อนเช่นเดียวกัน จึงโพล่งออกมา ทำให้ข้าพเจ้าและอุษาต้องช่วยกันจับข้อมือของพี่สะใภ้คนละข้างแล้วรีบพากันกลับเข้ามาข้างในศาลา ‘Hurry up and be gone before I become brutal.’ Itthiphon’s wife must have noticed the woman’s syrupy glances to burst out heedlessly in such a fashion. It prompted Usa and me to help each other take our sister-in-law by the wrists and hurry back together inside the pavilion.  
4

4

 
ขบวนส่งศพมาถึงสุสานราวบ่ายสามตามฤกษ์ที่ซินแสกำหนด เมื่อมาถึงก็มีการประกอบพิธีเคารพศพอาอีกครั้งที่ศาลาหน้าสุสานก่อนจะเคลื่อนขบวนไปยังบริเวณสุสาน เมื่อคนงานยกโลงลงไปในหลุมที่ขุดเตรียมไว้ ทุกคนอยู่ในความนิ่ง เป็นขั้นตอนที่ซินแสต้องใช้สมาธิในการวัดและคำนวณการตั้งโลงให้พอเหมาะพอดี ซึ่งเป็นเรื่องที่ละเอียดอ่อนมาก เชื่อกันว่า หากตั้งโลกอยู่ในทิศทางที่เหมาะสม องศาพอดี ลูกหลานผู้ตายจะมีฐานะร่ำรวยและปราศจากโรคภัยไข้เจ็บ ตรงกันข้าม หากโลงศพถูกตั้งในทิศทางที่ไม่เหมาะสม เช่น ว่าค่อนไปในทิศทางที่ให้คุณกับลูกชายคนโต คนที่สอง หรือคนสุดท้องสุดแท้แต่ ลูกหลานคนอื่นๆ ก็จะไม่มั่งคั่งร่ำรวยเท่ากับลูกหลานที่ได้รับผลดีจากทิศทางการตั้งโลงนั้นๆ บางครอบครัวลูกหลานมีฐานะแตกต่างกันมาก ลูกคนกลางรวยกว่าพี่น้อง ลูกสาวรวยกว่าลูกชาย ผู้ที่มีฐานะต่ำกว่าย่อมไม่ยินดีให้เป็นอย่างนั้นจึงต้องขุดโลงขึ้นมาประกอบพิธีใหม่ คำนวณทิศทางที่ตั้งจนแน่ใจแล้วว่าจะยุติธรรมกับทุกคน จึงจะกลบดินลงไป The funeral cortege reached the graveyard around three in the afternoon as specified by the sinsae*. Once there, there was a ceremony of performing respect for auntie once again in the front pavilion before moving to the vicinity of the grave. When the workers lifted the coffin and lowered it into the grave, everyone stood motionless, as the sinsae had to mentally focus on measuring and determining the proper layout, which is something very delicate. It is believed that when a coffin is laid down properly, the progeny of the deceased will be wealthy and healthy. Reversely, if the coffin is laid down in a direction that is not proper, for instance oriented too much towards the first-born, the last-born or the one or ones in between as the case might be, the other offspring will not be as wealthy as the one that gets the benefit of the direction of the coffin. Some families have pro- geny with very different status, the second-born son is richer than his siblings, the sisters are richer than the brothers, etc. Those with a lower status tend to be unhappy with this state of affairs and have the coffin exhumed and laid down anew. When its direction is assessed to be fair to all parties, it is covered with earth.

=

=
* Chinese fortune-teller.

=

ที่ขุดเตรียมไว้ (which had been dug/made ready) need not be translated. Same remark for องศาพอดี (at the proper angle).

ซินแสที่คำนวณได้ถูกต้องและมีผลงานในอดีตเป็นที่ประจักษ์ชัดแจ้ง จะเป็นซินแสที่มีชื่อเสียงและมี ‘ค่าตัว’ รวมถึงค่าดำเนินการที่แพงมาก และที่สำคัญ หากไม่มีคนในแนะนำ ก็เป็นการยากที่จะเชื้อเชิญซินแสมาทำพิธีดังกล่าวได้ ครอบครัวที่มั่งคั่งมักจะมีของสมนาคุณซินแสต่างหากนอกเหนือจากรายการที่ได้ตกลงกันไว้ The sinsae who make the right arrangements and whose past work speaks for itself are famous and charge high fees for their services and, importantly, if a sinsae isn’t recom- mended by an insider it’s difficult to invite him to perform. Rich families have gifts for the sinsae on top of the agreed fees.  
ข้าพเจ้าสังเกตเห็นพี่อำนาจและพี่อิทธิพลเฝ้ามองการทำงานของซินแสทุกขั้นตอน ต่างจากเอกราชที่มีสีหน้าเรียบเฉย ยากจะหยั่งรู้ว่าเขารู้สึกอย่างไร หลายครั้งทีเดียวที่ข้าพเจ้าสังเกตเห็นว่า เขามีความเศร้าอยู่ในแววตา ดูเหมือนเอกราชจะเป็นลูกคนเดียวที่ใกล้ชิดและปรนนิบัติแม่ตลอดระยะเวลาที่แม่เข้าออกโรงพยา- บาล ไม่ว่าข้าพเจ้าจะไปเยี่ยมครั้งใด ข้าพเจ้าจะต้องพบเขานั่งอยู่ไม่ห่างจากอา ครั้งหนึ่งข้าพเจ้าเห็นเขาบรรจงหวีผมให้อาด้วยความนุ่มนวล อาไม่ได้สระผมหลายวัน เอกราชจึงโรยแป้งฝุ่นเด็กในหวีก่อนที่จะใช้หวีนั้นสางเอาฝุ่นและความเหนียวหนึบที่เกาะอยู่บนหนังศีรษะออกมา อานอนหลับตาพริ้มให้เอกราชหวีผมด้วยความสุข ข้าพเจ้ายังจำภาพนั้นได้ดี I noticed that Amnart and Itthiphon were watching every single step of the sinsae’s work, unlike Ekkarart whose face was impassive, making it hard to figure out what he was feeling. Many times I had observed that he had sorrow in his eyes. It seemed Ekkarart was the only child that was close to his mother and helped her all along since she entered and left hospital. Whenever I went to visit her, I always found him sitting close to auntie. Once I saw him carefully and gently combing her hair. Auntie hadn’t washed her hair for several days, so Ekkarart sprinkled baby powder on her hair before using the comb to remove the powder and the sticky stuff on the scalp. Auntie lay with eyes closed, happy to let Ekkarart comb her hair. I still remember that scene well.

=

=

=

=

=

=

=

=

=

The author has Ekkarart sprinkle baby powder on the comb rather than the head, which doesn’t make sense to me. I’ve changed that.

“ถ้าวางอย่างนี้ลูกสาวได้เปรียบ” เสียงกระซิบเบาๆ ดังมาจากด้านหลังของข้าพเจ้า ญาติผู้ใหญ่คนหนึ่งของอาซึ่งร่วมเดินทางมาส่งอาด้วย อาจจะด้วยผ่านประสบการณ์ชีวิตมามากหรืออย่างไรก็สุดจะเดา แต่ข้าพเจ้าไม่ทราบว่าผู้อาวุโสท่านนั้นใช้หลักเกณฑ์อะไรจึงเอ่นออกมาเช่นนั้น ‘If it’s placed like this, the daughters will take advantage,’ a low whisper came from behind me. A senior relative of auntie’s who had travelled to bid her farewell. Out of much experience of life or for whatever reason, I don’t know what made that senior speak like this.  
“นั่นน่ะสิ กำลังจะพูดพอดี” เสียงของผู้อาวุโสอีกท่านหนึ่งซึ่งยืนอยู่ใกล้ๆ กันกระซิบตอบ ‘Exactly. I was about to say the same thing,’ the voice of another senior relative who stood close by whispered in answer.  
ที่จริงซินแสยังไม่เสร็จพิธีกรรม เพราะข้าพเจ้าเห็นเขาถือเครื่องมือเดินวนไปวนมารอบหลุม มีการขยับโลงหลายครั้ง ทั้งด้านซ้าย ด้านขวา ด้านบน ด้านล่าง ขยับแล้วขยับอีก แต่ละครั้งขยับเพียงเล็กน้อยแค่เซนติเมตรหรือสองเซนติเมตรประมาณนั้น คนงานใช้ผ้าขาวผืนยาวเป็นอุปกรณ์ช่วยในการเคลื่อนย้าย ข้าพเจ้านึกชมภูมิปัญญาของพวกเขา ไม่อย่างนั้นยังนึกไม่ออกว่าการขยับโลงศพซึ่งมีน้ำหนักขนาดนั้นด้วยระยะเซนหรือสองเซนติเมตรจะทำได้อย่างไร Actually the sinsae hadn’t finished his ritual, because I saw him walking back and forth around the grave holding some implements. There were several shifts of the coffin, to the left, to the right, up, down, again and again, each time just a little, one centimetre or two. The workers used a length of white cloth to move the coffin. I admired their ingenuity, as I couldn’t think how else moving the coffin by a mere centimetre or two could be done.  
ครู่ต่อมา ซินแสพยักหน้ากับทุกคน เป็นอันว่าทิศทางการตั้งโลงอยู่ในที่พอเหมาะพอควรแล้ว มีการโปรยเหรียญเงิน เหรียญทอง และดอกไม้ลงในหลุม เป็นความเชื่อว่านี่คือการช่วยผู้ตายซื้อที่ทางในปรโลก ลูกหลานจุดธูปไหว้เป็นครั้งสุดท้าย คนงานเริ่มถมดินลงไปในหลุม เป็นอันเสร็จสิ้นกระบวนการ A while later, the sinsae nodded to everybody, meaning that the coffin was in the proper direction. There were sprinklings of silver coins, gold coins and flowers into the grave. This was believed to help the deceased buy his way to the next world. Children and grandchildren lighted up joss sticks and bowed for the last time. The workers began to fill the grave with earth, bringing the process to an end.  
ข้าพเจ้าแยกย้ายจากครอบครัวอากลับมาที่รถ งานศพอาจบแล้ว ถือเป็นงานที่จัดให้อาอย่างสมเกียรติและครบถ้วนทุกอย่างตามประเพณีจีนที่ปฏิบัติสืบทอดกันมา บางครอบครัวที่สถานภาพทางการเงินไม่เอื้ออำนวยให้สามารถ จัดได้ครบถ้วน ก็จะคงไว้แต่ประเพณีหลักๆ เท่านั้น แต่สำหรับอา ทุกอย่างครบไม่ขาดตกบกพร่องแต่อย่างใด I took leave of auntie’s family and went back to my car. The funeral was over. It had been done for auntie with dignity and by following all the rituals of ancestral Chinese tradition. Some families whose financial situation doesn’t allow them to follow all the rituals perform only the essential rites, but for auntie everything was complete and passed without a hitch.  
ข้าพเจ้าน่าจะรู้สึกโล่งที่งานของอาผ่านพ้นไปได้ด้วยดี แต่ทำไมจิตใจกลับมีแต่ความว่างเปล่าและอ้างว้าง ข้าพเจ้าซับน้ำตาที่คลอรอบดวงตาไม่ให้หยดลงมา ตั้งแต่วันที่รู้ข่าวว่าอาสิ้นลม วันนี้เป็นวันแรกที่ข้าพเจ้าร้องไห้ให้อา หญิงม่ายผู้ทำงานหนักมาตลอด ฝ่าฟันอุปสรรคมากมายในชีวิตจนสา- มารถสร้างฐานะเป็นปึกแผ่นไว้ให้กับลูกหลาน บัดนี้อาได้พักผ่อนชั่วนิรันดร์ ดูเหมือนว่านี่คือข้อดีข้อเดียวของการตายที่ข้าพเจ้าเห็น I should have felt relieved that auntie’s funeral went well, but why was my heart feeling empty and forlorn? I dabbed at the tears that welled in my eyes to prevent them from rolling down. From the day I knew that auntie was dead, this was the first day I had cried for her, a widow who had worked hard all her life, had overcome lots of difficulties in life to the point of being a solid anchor for her progeny. Now she was resting forever. It looked as though this was the only good point I could see in death.  
ข้าพเจ้าเช็ดน้ำตาอีกครั้ง ก่อนจะออกรถมุ่งหน้ากลับกรุงเทพฯ เตรียมตัวทำงานในวันรุ่งขึ้น ชีวิตยังคงดำเนินต่อไปตราบเท่าที่ยังมีลมหายใจ I wiped away my tears again before I started the car, heading for Bangkok, getting ready to go back to work the next day. Life will still go on as long as we draw breath. Alternative translation: ‘There will still be life as long as we draw breath.
=

‘Ngarn Sop Ar’ in Chor Karrakeit 43, 2008

 
  Jitsupha is obviously the pen name of someone born on a Friday but no other information on this writer is forthcoming. Opposite, cover of Chor Karrakeit 43 where the original story was featured.
=chor43