The intelligence development plan for the city of fools – Apichart Chandaeng

Hard to believe this was written before 22 May 2014. MB

แผนพัฒนาความฉลาด
ของเมืองคนโง่

The intelligence development plan for the city of fools

STUPID02 STUPID01

อภิชาติ จันทร์แดง

Apichart Chandaeng

TRANSLATOR’S KITCHEN
หลังการลงมติ ร่างกฎหมายฉบับใหม่ถูกเห็นชอบ สมาชิกสภาเมืองพร้อมใจกันลงมติ แม้กระทั่งฝ่ายค้าน ถึงเวลาเสียที สมาชิกสภาเมืองพูด ทุกคนเห็นพ้องต้องกัน ปรากฏการณ์ใหม่เกิดกฎหมายใหม่ ลงมติ พร้อมเพรียง ประกาศใช้ในวันต่อมา After the vote, the new bill was ap- proved, the members of the town council all voted in favour, even the opposition did. It was about time, a town councillor said. Everybody agreed, a new phenomenon, a new law passed as per the urban development plan, voted unanimously, that would come into force the next day.
เมื่อประกาศใช้ กฎหมายก็คือกฎหมาย ความศักดิ์สิทธิ์อยู่ที่การปฏิบัติตาม นอกเหนือจากนั้นคือผู้ละเมิด วินาทีแรกที่ประกาศใช้ ชายคนนั้นมีความผิด ชายคนที่โง่ที่สุดในเมืองนี้ถูกจับ เขาถูกจับทันที ตั้งแต่วินาทีแรกของการประกาศใช้ Once in force, the law is the law, following it is sacrosanct. If not, one is a lawbreaker. The very first second it came into force, that man was at fault, the most stupid man in this town was arrested. He was arrested at once, from the moment the law went into force. The phrasing here is a bit weird and needed adjustment with the use of ‘come into force’ rather than ‘announced’.
ไม่มีอะไรมาก การไต่สวนเรียบง่าย หลักฐานเป็นที่ประจักษ์ชัด หมายถึงไม่มีหลักฐานอะไรเลย ไม่มีอะไรมายืนยันได้เลย วุฒิการศึกษา ใบประกาศ หรืออะไรจำพวกนั้น ไม่มีเลย ไม่มีแม้แต่ใครสักคนที่จะมายืนยันว่าชายคนนั้นไม่ได้โง่ ดังนั้น ประจักษ์ชัดที่สุด ชายคนนั้นโง่ที่สุด It was nothing much, the interrogation went smoothly, the evidence was clear, meaning that there was none, there was nothing to confirm the level of educa- tion, a diploma or anything of that sort, nothing at all, not even someone to come and vouch that man wasn’t stupid. Thus it was obvious: most stupid.
แน่นอน เขาถูกประหารในเช้าวันต่อมา Of course he was executed the next morning.
คนในเมืองพูดกัน ชายคนนั้นถูกจับ ชายคนนั้นถูกประหาร ชายคนที่โง่ที่สุดของเมือง นับเป็นข่าวดี ใครๆ พากันกล่าวถึง ยกเว้นคนในครอบครัวของเขา ว่ากันว่าทุกคนเข้าใจ ทุกคนทำใจได้ ญาติบางคนก็เห็นด้วย ให้สัมภาษณ์ผ่านสื่อในทำนองเดียวกัน พูดเหมือนกัน อยู่ไปก็เสื่อมเสียชื่อเสียง ไม่มีเขาก็ดีไปอย่าง ค่าเฉลี่ยความฉลาดของวงศ์ตระกูลถูกยกระดับ โทษประหารจึงเหมาะสม อันที่จริงควรพูดว่า โทษประหารเหมาะสมที่สุด People in town talked, that man had been arrested, that man had been executed, the stupidest man in town. It was good news, they told one another, except the members of his family, saying everyone understood, everyone was easy with it. Some relatives agreed, gave interviews to the media of the same import, said the same thing: he would have been a blemish on our name, his being gone was good in a way, the overall IQ level of the family has gone up a notch, the death penalty thus was justified, actually, to put it plainly, the death penalty was most appropriate.
มีแต่คนพูดถึงเรื่องนี้ กฎหมายใหม่ ชายคนนั้นถูกจับ แล้วก็ถูกประหาร ชายคนที่โง่ที่สุดของเมือง มีแต่คนพูดถึง และคนพูดถึงมีความหวัง เกี่ยวกับตัวเอง เกี่ยวกับเมืองของตัวเอง Everybody was talking about this, the new law. That man had been arrested and then executed, the stupidest man in town. Everybody talked about him and everybody had hopes for themselves and for their town.
“ต่อไปนี้เมืองของเราจะไม่มีคนโง่ๆ อย่างนั้นอีกต่อไป” ใครสักคนพูด ‘From now on our town will be clear of fools like that,’ someone said.
“พวกละเมิดกฎหมาย!” ใครสักคนว่า ‘A lawbreaker,’ someone exclaimed.
“คนอย่างเขาทำให้เมืองของเราล้าหลังกว่าเมืองอื่นๆ” อีกคนเสริม ‘It’s because of people like him that our town ranks behind the others,’ someone else added.
“ต่อไปนี้ฉันจะได้ภูมิใจในเมืองของตัวเองบ้าง” ใครอีกคนตะโกนสำทับมา ‘From now on, I can be proud of my hometown,’ someone else iterated loudly.
“ฉันก็ว่างั้น” แล้วทุกคนในเมืองพูดขึ้นพร้อมๆ กัน ‘Me too,’ everyone in town chimed in.
‘ฉันชอบกฎหมายฉบับนี้จัง’ ใครๆ ในเมืองนี้คิด ‘I like this law very much,’ people in this town thought.
ตามที่ระบุไว้ ชัดเจน ใครๆ เข้าใจได้ แม้แต่คนที่โง่ที่สุด กฎหมายฉบับนั้นถูกเขียนขึ้น ‘หากมีหลักฐานหรือพิสูจน์ได้ว่าผู้ใดโง่ที่สุด ผู้นั้นต้องโทษประหารชีวิต’ As reported, it was clear, everyone could understand, even the stupidest man. That law specified ‘If there is ev- idence or it can be assessed that some- one is most stupid, that person must be executed’.
กฎหมายใหม่ ใครๆ ต่างตื่นเต้นยินดี เป็นไปตามการเรียกร้องของประชาชน พวกเขาพูด หมายถึงเป็นไปตามข้อเรียกร้องของพวกเขาเอง ทุกคนต้องการสิ่งเดียวกัน พัฒนาคุณภาพทางความคิด ยกระดับการศึกษา หลุดพ้นจากข้อกล่าวหาเดิมๆ เสียที Everyone was excited and happy about this new law, it answered people’s demand, they said, meaning it an- swered their own requests. Everybody wanted the same things: to improve the quality of thought, to raise the level of education, to escape from the old accusations at last.
‘คนโง่’ หากคนเมืองอื่นพูดถึงผู้คนในเมืองนี้ ‘Fools’ when people in other towns spoke of the people in this town.
‘เมืองคนโง่’ หากคนเมืองอื่นพูดถึงเมืองนี้ ‘City of fools’ when people in other towns spoke of this town.
เมื่อพูดหรือได้ยิน หมายถึงคนเมืองอื่นพูดหรือได้ยิน พวกเขามักอมยิ้มน้อยๆ หรือไม่ก็หัวเราะขำๆ เสียทุกครั้ง ทุกคนคิดเหมือน หากพูดก็เหมือนกัน คนโง่ เมืองคนโง่ ไม่เว้นแม้แต่ผู้นำประเทศ When they spoke or heard, meaning people from other towns spoke or heard this, they would hide a smile or some- times laugh out loud, amused every time. Everyone thought the same and said the same: fools, city of fools … Even the country leader.
รู้ดี คนเมืองนี้รู้ดี แม้จะไม่ชอบ แต่ไม่เคยโกรธเคือง เนื่องด้วยความจริงประจักษ์ชัด ไม่อาจหยิบยกสิ่งใดมาแก้ข้อกล่าวหา สำหรับคนเมืองนี้ ความโดดเด่นทางสติปัญญาไม่ปรากฏ ไม่มีผู้ใดแสดงออกมาได้ ระดับชาติเป็นเรื่องยาก แค่ระดับภูมิภาคก็ห่างไกล หากพยายามก็เป็นเรื่องล้มเหลวโดยสิ้นเชิง ป้ายประกาศยกย่องความสามารถ ไม่เคยมีใครเห็น ถ้าเห็นก็เป็นพวกป้ายโฆษณาสินค้า ทั่วทั้งเมือง ยอดเยี่ยม เป็นเลิศ ไม่ใช่คนของเมืองนี้ แต่เป็นสินค้าจากเมืองอื่น Well aware, people in this town were well aware of it, but they were never resentful, given that the truth was ob- vious, nothing could be found to counter that claim. For the people in this town, outstanding intelligence was nowhere to be seen, no one showed any. Forget about the national level, way too hard: even at local level it was beyond reach, all attempts had been total failures. Hoardings extolling ability no one had seen; what was seen were hoardings of products all over town, superior, excellent products, not from people in this town but products from other towns. =

=

=

=

=

ระดับชาติเป็นเรื่องยาก: (national level difficult): a bit too cryptic, needs to be expanded.

เมืองนี้เป็นได้แค่นั้น และเป็นอยู่อย่างนั้น นานเท่าไหร่ ไม่เคยมีใครบอกได้ นานเท่าไหร่ มีคนตอบไปต่างๆ นานา แต่ที่ทุกคนตอบเหมือนกัน ไม่เคยมีใครฉลาดพอ ไม่มีหรอกนายกรัฐมนตรีจากเมืองนี้ ไม่มีหรอกคนที่มีสติปัญญาสูงส่งจากเมืองนี้ แน่นอน ไม่มีใครฉลาดพอ แม้กระทั่งการตอบคำถามชิงรางวัลผ่านรายการโทรทัศน์หรือวิทยุ คำถามง่ายๆ คำถามที่คนถามบอกใบ้จนเห็นคำตอบ ก็ยังไม่ปรากฏว่ามีใครคนใดเคยได้รับรางวัลมาก่อน ได้แต่หวัง สักวันคนเมืองนี้คงตอบถูกบ้าง This town, that was all there was to it and that was how it was, how long it had been like this nobody could say, there were all sorts of answers, but what everyone agreed upon was, there had never been anyone clever enough, never been a prime minister from this town, never been someone of superior intellect from this town. Even answering the questions on the quizzes organised on TV or on the radio, simple questions, questions to which those who asked practically gave the answers away, even then it turned out no one ever won a prize, only hoping someday someone from this town would give the right answers.
ฉะนั้นคงไม่ต้องพูดถึงเรื่องวีรบุรุษ ไม่ต้องพูดถึงเรื่องการสร้างชาติ อย่างที่รู้ ในประวัติศาสตร์ชาติมักมีบุคคลสำคัญมากมาย โดยเฉพาะวีรบุรุษผู้ปกป้องชาติ ไม่มีอะไรเกี่ยวข้องกับคนเมืองนี้เลย ความภาคภูมิใจเป็นอย่างไร คนเมืองนี้ไม่เคยรู้ ยิ่งกว่านั้น กลับถูกคลางแคลงใจสงสัย หมายถึงคนเมืองอื่นๆ คลางแคลงใจสงสัยมาตลอด กลายเป็นข้อครหา คนเมืองนี้รักชาติจริงหรือไม่ แล้วทั้งประเทศก็เชื่อ เชื่อแล้วก็พูดต่อๆ กัน คนเมืองนี้โง่เกินกว่าจะคิดได้ว่าต้องรักชาติ So no need to talk about heroes, no need to talk about nation building. Everybody knows, in the history of the nation there are lots of important persons, especially heroes who protect the nation. Nothing to do with the people in this town at all. What pride feels like the people in this town have never known. Worse than this, they are under suspicion, meaning people from other towns are always suspicious. It has become a scandal. Are people in this town truly patriotic or not? And then the entire country believes it, believes then talks about it among themselves. People in this town are too stupid to even think of being patriotic.
นั่นแหละ เมืองคนโง่ That’s how it is, a city of fools.
คนโง่คนที่สองถูกประหารในวันต่อมาอีกวัน เขาถูกจับหลังนับเงินผิด แล้วจ่ายเงินเกินราคาสินค้า เหตุเกิดที่ร้านค้าแห่งหนึ่ง เจ้าของร้านเป็นพยาน ลูกค้าอีกสองสามคนด้วย เจ้าของร้านค้ารู้กฎหมายใหม่ดี แจ้งให้เจ้าหน้าที่ตำรวจรู้ หลังถูกจับ เงินที่จ่ายเกินราคาสินค้าถูกยึดเป็นของกลาง เมื่อการไต่สวนสิ้นสุด เงินทั้งหมดกลายเป็นรายได้ของเมือง กฎหมายกำหนดไว้ชัดเจน The second stupid person was exec- uted the next day. He was arrested after making a mistake counting and paid more than the price of the product purchased. The shop owner saw it, and so did the two or three customers there. The shop owner was well aware of the new law. He called the police. After the arrest, the money in excess of the price of the product was confiscated. When the interrogation ended, it became part of the town’s budget; the law was clear about it. =

=

เหตุเกิดที่ร้านค้าแห่งหนึ่ง = It happened in a shop. A bit too obvious for once.

เจ้าของร้านค้าได้รับการยกย่อง ‘เป็นแบบอย่างที่ดี’ นายกของเมืองกล่าวชื่นชมผ่านสื่อต่างๆ มีรูปเขาปรากฏในทีวี มีเสียงสัมภาษณ์ทางวิทยุ มีคนแชร์เรื่องราวของเขาในเฟซบุ๊ค เล่าวินาทีสำคัญที่เขาโทรศัพท์แจ้งเจ้าหน้าที่ วินาทีที่คนโง่ถูกจับ The shop owner was praised. ‘He’s a good model,’ the mayor said admiringly through the various media. His picture appeared on TV, his voice was heard on the radio, people shared his story on Facebook, telling of the important moment when he phoned to inform the police, of the moment when the fool was arrested.
หลังจากนั้น เจ้าของร้านค้าได้รับหนังสือเชิญ เขาจ่ายเงินก้อนหนึ่ง ตัดชุดใหม่ พาตัวเองไปนั่งอยู่ในอาคารสภาเมือง ฟังคำยกย่องยาวเหยียด นายกของเมืองจับมือ ถ่ายรูปไว้เป็นที่ระลึก พาใบประกาศความดีกลับบ้าน After that, the shop owner received an invitation card. He spent some money, had a new suit made, took himself to the city hall and sat and listened to lengthy words of praise. The mayor shook hands with him, they took a picture as a keepsake, he took the certificate of goodness back home.
หลังจากนั้นอีกวัน ก็มีคนถูกจับ คนโง่คนที่สาม ความผิดไม่ซับซ้อนอะไรมากนัก เจ้าหน้าที่ไต่สวนแทบไม่ต้องทำอะไรเลย ทุกอย่างง่ายดาย รวดเร็ว และชัดเจน โง่ที่สุด ตามกฎหมายกำหนด พิสูจน์ได้ไม่ยุ่งยาก คนโง่คนที่สาม จำข้อความไม่ได้ After that the next day someone was arrested, a third stupid man. His fault was simple enough. The interrogators almost had nothing to do. Everything was easy, fast and clear. The most stupid, as defined by law, was easy enough to assess: the third stupid man couldn’t remember the wording of the law.
‘หากมีหลักฐานหรือพิสูจน์ได้ว่าผู้ใดโง่ที่สุด ผู้นั้นต้องโทษประหารชีวิต’ ข้อความในกฎหมายคนโง่ ไม่ว่าจะให้โอกาสสักกี่ครั้ง เขาท่องข้อความนั้นไม่ได้ จึงทำให้เชื่อได้ว่าเขาโง่ที่สุดในตอนนั้น If there is evidence or it can be assessed that someone is most stupid, that person must be executed.’ The text of the law on stupid people, no matter how many times he was given the opportunity, he couldn’t learn by heart, so he was deemed most stupid there and then.
ตลอดเวลา เมืองนี้จึงมีคนโง่ที่สุดอยู่ตลอดเวลา เมื่อมีคนที่โง่ที่สุดก็ต้องถูกจับ แล้วก็ประหารชีวิต ถูกต้องแล้ว ตามที่กฎหมายกำหนด All along, this town thus has had the most stupid people all along. When there are most stupid people, these people must be arrested and then executed. That is right by law. ‘All along’ twice? The editor in me says Spike it, the translator says Leave it.
‘ถูกต้องที่สุดแล้ว’ ทุกคนในเมืองนี้คิด ขณะมองคนโง่อีกคนถูกประหาร สักวันหนึ่งเมืองนี้ก็จะไม่มีคนโง่อีกต่อไป ‘Utterly right,’ people in this town think when they see another stupid man being executed. One day this town will no longer have any stupid people.
แล้วกฎหมายฉบับนี้ก็ยังคงทำหน้าที่ของมันทุกวัน คนโง่ที่สุด เมื่อคนโง่ที่สุดคนหนึ่งถูกประหาร คนโง่ที่สุดคนใหม่ก็มีขึ้นมาอีก แน่นอน คนโง่ที่สุดจึงถูกประหารชีวิต อีกคน อีกคน อยู่ตลอดเวลา And then this law performs its duty every day. When one most stupid person is executed, the next most stupid person turns up. Of course, that most stupid person is executed, and then another, and then another, all the time.
กฎหมายศักดิ์สิทธิ์ ทุกคนเชื่อ ทุกคนพร้อมปฏิบัติตาม เจ้าหน้าที่ยังปฏิบัติหน้าที่อย่างเคร่งครัด คนทั้งเมืองให้ความร่วมมือ แจ้งเบาะแสบุคคลต้องสงสัย หมายถึงคนที่โง่ที่สุดของเมืองในเวลานั้น แล้วก็มีคนถูกจับ แล้วก็มีคนถูกประหาร แล้วคนทั้งเมืองก็ฝัน แล้วคนทั้งเมืองก็หวัง The law is sacred, everyone has faith in it, everyone is ready to act accord- ingly, the officials still perform their duties strictly. People all over town cooperate, report about suspicious people, meaning the most stupid people in town at the time, and then people are arrested and then people are executed and then people all over town dream and then people all over town hope. =

=

informers
‘Take photos (for the police): 500 baht reward (Matichon Online, 6 July 2014)’

‘คนโง่ๆ จะหมดไปจากเมืองเราเสียที’ ทุกคนคิด ‘Soon there will no longer be any stupid people in our town,’ they all think.
“เมืองของเราจะเหมือนเมืองอื่นๆ เสียที” ทุกคนพูด ‘Soon our town will be like all the other towns,’ they all say.
= Title story of The intelligence development plan for the city of fools, PajonPhai Publishing,
April 2014.
Aphichart Chandaeng was born
in 1974 in a rubber-tapping family
in the southern province of Phatthalung. After studying electricity, mass media and archaeology, he got an MA in educational work from Thammasat. He now teaches at university level in Hat Yai and has a growing reputation as a poet (three collections of poems so far).
=apichart

Tagged: , , , , , ,

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: