How many other rivers are there in this world? – Jadet Kamjorndet

A delightful multilevel story that probes the depths of human relations with a local lore background and discreet allusions to the complexity of life. MB

มีแม่น้ำอีกกี่สาย
บนโลกนี้

How many other rivers are there in this world?

lacoste logobkwd lacoste logo

จเด็จ กำจรเดช

JADET KAMJORNDET

TRANSLATOR’S KITCHEN
= ==
เรารับเขาขึ้นรถ ระหว่างทางกลับบ้าน เรากำลังขาดคนงาน We took him on board as we drove back home. We were one worker short.
ซึ่งเขาอาสา He had volunteered for the job.
=
1 1
เขาเพิ่งขึ้นจากทะเล ทิ้งเรืออวนไว้ที่ริมฝั่ง หอบกระเป๋าเสื้อผ้าขึ้นรถ มีทะเลมากมายรอการค้นพบ มีแม่น้ำอีก หลายสายรอให้เราล่องเรือ เขาไม่ได้เบื่อทะเล เพียงแต่เขาอยากแหวกว่ายในสายธารอื่นๆบ้าง He had just come from the sea, leaving a trawler by the shore, and got into the car with a bag of clothes in his arms. Many seas are waiting to be found; many other rivers wait for us to ply. He wasn’t fed up with the sea: he just wanted to swim in other waters.
งานของเราต้องการคนงานเพิ่มอีกคน ช่วยตอกเสาไม้และยกแผ่นป้ายกระดาน เรือของเราติดล้อ วิ่งด้วยเครื่องยนต์ แม่น้ำที่เราล่องเป็นคอนกรีตและยางมะตอย Our work needed another worker to help plant wooden poles and hoist bill- boards. Our boat had wheels and was propelled by an engine. The river we rode was of cement and asphalt.
เราเป็นคนติดตั้งป้ายโฆษณา We set up advertising boards.
=
เราวิ่งไปทั่วพื้นที่14จังหวัดภาคใต้ กระจายกันติดตั้งป้ายโฆษณาของวงดนตรีเอกชัย ศรีวิชัย ไม่มีอะไรมาก แค่ติดตั้งป้ายให้เสร็จก่อนการแสดง 15วัน และรีบรื้อป้ายลงในคืนแสดง เพื่อจะพาวิ่งไปติดตั้งที่อื่นต่อไป We covered all fourteen southern provinces and fanned out to set up advertising boards for the Ekachai Sri- vichai band*. It wasn’t anything much: just putting up all the boards fifteen days before the performance and hurrying to take them down on the night of the performance to go and set them up somewhere else later. * Watch him here, if you have to.ekachai srivichai
บางวันเราขึ้นเขา บางวันเราลงทะเล Some days we went up a mountain; other days we went down to the sea.
บางวัน ค้างคืนใกล้แม่น้ำ นอนฟังเสียงน้ำไหล Some days we spent the night by a river, lay listening to the water flowing.
งานต่อเนื่อง เป็นเดือนที่ต้องห่างบ้าน ห่างครอบครัว บางเดือนโชคดีเส้นทางต้องผ่านบ้าน มีโอกาสแวะเยี่ยมเยียนครอบครัว บางเดือนโชคร้าย เส้นทางมีแต่วิ่งออกห่าง Working continuously, it was months away from home, away from the family. On some months if we were lucky we had to travel by our house, had the opportunity to visit our families. On some months if we were unlucky, we moved away anywhere but.
เดือนที่โชคดี เราผ่านบ้าน เพื่อนร่วมงานถือโอกาสลางาน เพราะเป็นห่วงลูกที่ไม่สบาย ทั้งยังฝากชายอีกคนให้เป็นผู้ช่วยแทน On a lucky month as we went by our houses, my co-worker resigned be- cause he worried about his child who was ill, and got another man to replace him as well.
คือเขา ชายผมสีสนิมผู้มาจากทะเล That was him, the man with hair the colour of rust who came from the sea.
=
2
ผมไม่ชอบหน้าเขาตั้งแต่วันแรกที่เจอ I disliked him from the day we met.
เขาเป็นผู้ชายอายุหลักสี่สิบแล้ว แต่แข็งแรง กล้ามเนื้อแขนเป็นมัด ผิวดำกร้านแดด นิ้วมือใหญ่ ผมประบ่าเป็นสีสนิม ครั้งแรกผมคิดว่าเขาย้อมสี แต่เขาเฉลยเองว่านั่นเป็นผลจากน้ำเค็ม He was a man in his forties, but strong, brawny, swarthy, with thick fingers, and shoulder-length hair the colour of rust. At first I thought he dyed it but he volunteered that it was due to the seawater.
“งานหนักนะ ไหวไหม” ผมพูดจริง งานติดตั้งป้ายบางครั้งต้องแข่งกับเวลา แทบไม่ได้หลับนอน ‘It’s heavy work, you know. Will you be up to it?’ I spoke the truth. Setting up billboards sometimes you compete with time and hardly sleep at all.
“จะมีงานไหนหนักกว่าการเป็นลูกเรือประมง” เขาตอบ สีหน้าเหมือนเยาะยิ้มโลกทั้งใบ ‘Is there any work heavier than that of a trawler deckhand?’ he answered, a derisive smile on his face.
“งั้นขึ้นมาเลย” ‘Then hop in.’
เขาเหวี่ยงกระเป๋าเข้ามาในรถ แล้วพาตัวเองตามเข้ามา He flung his bag into the car and then followed it.
=
เขาเคยสู้กับปลาฉลามด้วยมือเปล่า เคยว่ายน้ำจากเกาะหนึ่งไปเกาะหนึ่ง เคยสู้กับทหารเรือพม่า และเคยทำอะไรหนักๆแบบนั้น ถ้าดูจากคำพูดของเขา ยอมรับว่าเรื่องเล่าของเขาสนุก แต่บางทีรู้สึกเบื่อ เมื่อคิดได้ในที่สุดว่าเขาโม้เอาทั้งเพ He had fought a shark bare-handed, had swum from one island to another, had brawled with a Burmese navy man and had accomplished many other such exploits. Judging from his speech, you must admit his stories were fun but sometimes you felt fed up when you reflected that actually he was a braggart. =

=

เคยทำอะไรหนักๆแบบนั้น: literally, ‘had done other heavy stuff like that’.

เขาทำงานเก่ง ผมคงจะชอบเขามากกว่านี้ ถ้าเขาอวดความเก่งให้น้อยลง He was a good worker. I’d have liked him more if he’d been less boastful.
“ผมว่ายน้ำเร็วกว่าฉลามเสียอีก” ‘I swim faster than a shark, actually.’
“นั่นมันในทะเล ลองว่ายแข่งกับจระเข้เอาไหม” ผมแกล้งยั่ว ‘That’s in the sea. Try and see if you can swim faster than a croc,’ I said to provoke him.
เขายักไหล่ He shrugged his shoulders.
=
3 3
เรามาถึงตาขุนเมื่อเวลาค่ำ ฝนตกหนัก แม่น้ำพุมดวงขุ่นคลั่ก เราไม่มีทางเลือก นอกจากต้องนอนค้างที่วัด We reached Ta Khun* at nightfall. It was raining heavily. The Phum Duang river was very murky. We had no choice but to sleep the night at the temple. * Ban Ta Khun is a district in the west of Surat Thani Province of southern Thailand.
ผมโทรกลับไปที่บ้าน ที่นั่นกำลังจะกลายเป็นอดีต ไม่ว่าด้วยเหตุผลอะไร ผมกำลังถูกขอหย่า ภรรยาคงเบื่อที่ต้องอยู่บ้านคนเดียวนานๆ ทั้งที่จริงเธออยู่กับลุกชายอีกคน แต่นั่นแหละ ความรู้สึกของการมีคนโอบกอดใกล้ๆคงหาอะไรแทนไม่ได้ นอกจากหาทางทำสิ่งนั้น I called back home. Over there it was becoming the past. For whatever reason, I was being sued for divorce. My wife must be fed up having to stay at home alone for long stretches of time. Actually our son was with her, but then, nothing can replace the feeling of having someone close to hug, except finding a way to do just that.
เธอมีชู้หรือ So she had a lover, did she?
นั่นเป็นแค่คำที่ชาวบ้านพูดกัน ผมไม่เชื่อ เธอไม่ใช่คนแบบนั้น เงียบๆ ไม่มีปากเสียง แต่นั่นแหละ ดูจากภายนอกหรือจะทะลุข้างใน That was only a rumour. I didn’t believe so. She wasn’t that sort of person, quiet, never quarrelling, but then if you look from the outside how can you see through? คำที่ชาวบ้านพูดกัน: literally, ‘what villagers were telling one another’.
ความจริงเป็นผมเอง ที่มีคนอื่น Actually it was I who had someone else.
ระหว่างเส้นทางที่เลื้อยผ่าน ระหว่างแม่น้ำที่ไหลสายผ่านโค้งคด ต้องมีสักที่ซึ่งผมเลี้ยวผิด อาจเป็นการแหกโค้ง จะเอาอะไรมาก เราไม่สามารถควบคุมอารมณ์ได้ในทุกสถาณการณ์ Along the roads that wind past, along the bends of rivers, there must be some place where I went wrong. Maybe I overshot a curve. What was I to do? We are unable to control our mood in every situation. =

=

จะเอาอะไรมาก: alternative translation: ‘What more could anyone want?’

ข่าวลือของผมคงไปถึงหูของเธอ The rumour about me must have reached her ears.
เราเสมอกัน We were even.
เธอโทรมาขอหย่า ผมขอผลัดว่า รอวันที่ต้องผ่านทางนั้นก่อน ความจริงคือ ซื้อเวลา ไม่มีปัญหาเรื่องแยกทาง แน่นอนว่าชีวิตต้องเปลี่ยนแปลง ซึ่งคงไม่ต่างจากการเปลี่ยนเส้นทางวิ่งรถ หรือเปลี่ยนจากทะเลมาว่ายในแม่น้ำ เพียงแต่กังวลกับแม่น้ำสายใหม่อยู่บ้าง She had called to ask for a divorce. I asked her for a stay, to wait first for the day when I’d be coming by. The truth was I was buying time. Parting ways is no big deal. For sure there must be changes in life, which is no different from changing course when you drive or leaving the sea to swim in a river, only with some worry about the new river.
วันนี้โทรถามข่าวลูกชาย รู้สึกกังวล เมื่อรู้ว่าลูกชายวัย7ขวบกำลังเรียนว่ายน้ำ ที่กังวลเพราะว่าเขายังเด็กเกินไปสำหรับการเผชิญหน้ากับสายน้ำ อย่างที่สองคือเขาไปเรียน คนที่สอนเป็นครูแบบไหนกัน Today I called to ask for news of our son. I felt worried when I learned that our seven-year-old was learning how to swim. I worried because he’s still too young to face a watercourse and second, he goes and learns and what kind of person is his teacher?
โลกวันนี้ เราต้องเสียเงินไปเรียนว่ายน้ำ เราเรียนการทำอาหาร เราเสียเงินเพื่อเรียนขับรถ เราเข้าห้องเพื่อเรียนกระทั่งการพูด วิธียืนต่อหน้าคนหมู่มาก In today’s world, we must pay to learn how to swim, learn how to cook, we pay to learn how to drive, we enter a room to learn even how to speak, the way to stand in front of a multitude.
ผมนึกไปถึงวิธีที่พ่อสอนให้ว่ายน้ำสมัยเป็นเด็ก I recall the way dad taught me how to swim when I was a child.
แค่ปล่อยให้เราลงเล่นน้ำ จากนั้นนั่งดู Just letting us go and play in the wa- ter and after that he sat and watched.
=
เราจอดรถที่โค้งถนน แล้วเดินลัดลงไปหาแม่น้ำ สายน้ำช่วงที่เป็นวังพ่อตาขุนอยู่ตรงช่วงที่เป็นโค้ง น้ำขุ่นข้น และไหลเชี่ยว น้ำกัดเซาะตลิ่งช่วงที่เป็นโค้งลึกเข้าไปใต้ร่มไม้นานาพรรณ ฝั่งโน้นคือป่า มองจากฝั่งนี้เห็นคุ้งน้ำเป็นวังลึก ซึ่งน่าเชื่อว่าเป็นที่สถิตย์ของพ่อตาขุน We stopped the car at the bend of the road and then walked down to the river. The watercourse, in the section of the Phor Ta Khun basin, stretches over the bend. The water is turbid and flows furiously. The water bites deep into the bank at the bend in the shade of a variety of trees. Jungle covers the other side. Seen from here, the water bend is a deep pool, a credible abode for Phor Ta Khun.
จระเข้ขนาดมหึมา The giant crocodile.
สายน้ำมีตำนานเสมอ พ่อตาขุนหรือไอ้ขุน หนุ่มแห่งลุ่มน้ำพุมดวงกับรักที่ถูกหักหลัง ชายหนุ่มออกหาปลาแล้วกลับมาพบว่าเมียตัวเองคบชู้ การต่อสู้แย่งชิงคนรักเป็นได้แค่การตะเกียกตะกายหนีการรุมซ้อม นำมาซึ่งความแค้นใหญ่หลวง การรอคอยคนรักให้กลับมาหาไม่เกิดประโยชน์ การล้างแค้นใช้เวลาคอยเนิ่นนาน ที่คุ้งน้ำ นับปีนับเดือน กระทั่งผิวหนังไอ้ขุนเริ่มมีปุ่มปม แข็งกระด้าง กลายร่างเป็นจระเข้ใหญ่ยักษ์ อาศัยคุ้งน้ำหลังวัด รอคอยคนรัก นัยหนึ่ง รอการแก้แค้น Flowing water always has legends. Phor Ta Khun or Ai Khun: a young man of the basin of the Phum Duang river and a love that was betrayed. The young man went out fishing and then came back to find his wife with her lover. Fighting out over the one you love is just a scramble to flee from being beaten up which fosters tremen- dous resentment. Waiting for the loved one to return is useless. Taking re- venge takes time: a wait at the bend of the river for months and years, until Ai Khun’s skin began to burst into knobs that turned hard and the body became a giant crocodile dwelling at the bend of the river behind the temple, waiting for his lover, waiting for revenge. Phor (father) is a friendly way of calling a young man; ai has the same function but can be derogatory.
ตำนานไม่มีสิ่งใดยืนยัน อาจเป็นแค่เรื่องเพ้อฝันของนักเล่านิทานขู่เด็ก Legends have nothing to vouch for them. They may be only fancies of storytellers eager to spook children. ขู่: intimidate, scare, threaten, terrorise.
เนิ่นนานหลายปี มีคนเซ่นชีวิตที่โค้งน้ำปีละราย For many years every year someone offers his life at the bend in the river.
“จะมีอะไรน่ากลัวกว่าทะเล” ชายผมสีสนิมยังยืนยันเช่นเดิม ‘There’s nothing as scaring as the sea,’ the man with hair the colour of rust boasted as usual.
=
วัดตาขุนกำลังมีงาน ฝนที่ตกหนักทำให้ร้านค้าต้องปิดเร็ว ชิงช้าม้าหมุนหยุดนิ่ง รถไฟถูกผ้าเต็นท์คลุม ปาเป้าลูกโป่ง และโชว์สิ่งมหัศจรรย์ปิดประตูเงียบ There was a fair at the Ta Khun temple. The pelting rain had the shops close fast. The swing and the merry-go-round had come to a standstill. The chew-chew train was covered with tarp- aulin. Dartboards, balloons and magic shows had quietly closed their doors.
โดยปกติเราจะต้องเก็บป้ายไม้กระดาน เพื่อที่จะขนไปใช้ในงานต่อไป แต่คราวนี้ ป้ายของเรา มีป้ายไวนิลแผ่นอื่นคลุมอยู่ ป้ายแผ่นใหม่เป็นรูปผู้ชายคนหนึ่งยกมือไหว้ และมีข้อความ”ขอบคุณทุกคะแนนเสียง” เราเข้าใจได้ทันทีว่า มีกลุ่มคนบางกลุ่มได้ยืมไม้ของเราเป็นที่ปิดป้าย เป็นวิธีที่ง่ายซึ่งเราเจอบ่อย ไม้มีอยู่แล้ว ตีโครงแน่นหนา ความยาวของป้าย 12เมตรใหญ่พอดีสำหรับป้ายหาเสียง Usually we have to collect the boards to use them in the next fair, but this time our signboard was covered with another vinyl panel. The new ad bore the picture of a man bowing, joined hands to his chin, with the words ‘Thank you for all your votes’. We understood at once that some people had borrowed our wooden boards to stick their ad, an easy method we often come across: there was already the wood to make a thick frame. The signboard was twelve metres long, big enough for an electioneering display.
แต่นี่เป็นไม้กระดานของเรา But these were our boards.
ผมยืนงง อันที่จริงเป็นสิทธิ์ของเราที่จะรื้อได้ทันที แต่ดูป้ายแล้ว เข้าใจว่าเป็นของคนใหญ่คนโตในพื้นที่ ซึ่งหากทำอะไรตามที่เราควรจะทำ มันจะกลายเป็นไม่สมควรทันทีในถิ่นและกติกาของเขา ผมรีรอ ก่อนตัดสินใจโทรหานายหัว บอกเล่าเรื่องราว I stood puzzled. Actually we had the right to tear it off at once but looking at the ad, we understood it belonged to some local big gun, which, if we did what we should do, would turn into something inappropriate for him and his territory. I hesitated before deciding to call our boss and inform him.
นายหัวบอกคำเดียว ว่ารื้อแล้วรีบออกมา The boss merely said to pull it down and get out fast. Alt. translation: ‘get the hell out’.
เราทำตาม ซึ่งคงไม่มีปัญหา หากเราทำตามทุกอย่าง โดยเฉพาะคำที่บอกว่า รีบออกมา This we did, which was no problem if we did it all, especially the part about getting out fast.
มันเริ่มจากการพูดที่ไม่ตั้งใจดูหมิ่นดูแคลนอะไร แต่ชายผมสีสนิมคงฟังเป็นเรื่องที่ไม่ควรยอมกัน ก็แค่เรื่องกลัว ไม่กลัว แน่อยู่แล้ว ไม่มีใครกลัวใคร แม้แต่ผู้มีอิทธิพล หรือกระทั่งจระเข้ยักษ์ It all began with words that didn’t mean to be demeaning in any way, but which the man with hair the colour of rust thought we shouldn’t let go unchallenged. If it was just a matter of fear or not, of course no one was afraid of anyone, not even of the influential man or the giant crocodile.
เราจะรื้อป้ายให้เสร็จ แล้วจะไม่ไปไหน ตามคำท้า ชายผู้มาจากทะเลเคยต่อสู้กับฉลาม เคยผ่านมาหลายสมรภูมิ จะกลัวอะไร We’d take down the signboard and then wouldn’t go anywhere else as per that challenge. The man who came from the sea had fought a shark, had gone through many battlefields, why should he be afraid?
ดูเหมือนแค่นั้นยังไม่สะใจ เขายังบอกว่าจะไปว่ายน้ำที่วังตาขุน It seemed just that wasn’t enough for him. He even said he was going to swim at the Ta Khun basin.
ทั้งที่มืดค่ำ และฝนตกหนัก Even though it was dark already and the rain was pelting.
ผมตกใจ แต่เกมเริ่มแล้ว ยากจะหยุด I was shocked but when a game is started it’s hard to have it stop.
=
คำท้าทายเรามีไม่มาก อย่าให้ถึงกับต้องว่ายน้ำข้ามคุ้งไปหักกิ่งไผ่ฝั่งโน้นเลย แค่ลงไปว่ายน้ำเล่น ก็ถือว่าเก่ง We don’t have many words of chal- lenge. Let’s not talk about having to swim across the bend to cut bamboo stems on the other bank: just getting into the water for fun is quite some- thing.
เราสองคนยืนมองสายน้ำ ฝั่งทรายไม่อนุญาตใครเดินเล่นกลางคืน แต่เราฝ่าฝืน The two of us stood looking at the water flow. The sandy side didn’t allow for anyone to stroll at night. But we paid no heed.
ฝนยังไม่หยุด และมีทีท่าว่าจะหนักขึ้น ผมมองสายน้ำที่ไหลคลั่กแล้วอยากออกปากให้ยกเลิก The rain still hadn’t stopped and looked about to pour down harder. I looked at the fast-flowing watercourse and wanted to say let’s give up.
เขาเดินลงไปในสายน้ำ He walked into the water.
เกมเริ่ม The game had begun.
=
4 4
ตอนเป็นเด็ก ผมกับพี่ชายเคยว่ายน้ำแข่ง แค่ครั้งเดียว When I was a child, I swam in com- petition with my big brother, just once.
บ้านของเราติดลำคลองสายเล็กที่น้ำขาดในหน้าแล้ง แต่หน้าน้ำหลากแล้วไหลท่วมท้น พวกเราทั้งหมด ซึ่งหมายถึงผม พี่ชาย และลูกพี่ลูกน้องคนอื่นๆ ชอบใจนักกับช่วงเวลานี้ เพราะนอกจากการว่ายน้ำเล่นแล้ว ก็ยังมีการทำแพล่องข้ามไปมา ซึ่งกิจกรรมนี้ ไม่เป็นที่โปรดของผู้ปกครอง Our house was by a small canal that had no water in the dry season but flowed in abundance during the rainy season. The lot of us, which meant me, my brother and our cousins liked that time of year very much because besides having fun swimming we made rafts to float back and forth, an activity our parents didn’t look kindly on.
พ่อของผมไม่เคยดุด่าเราเรื่องนี้ แต่ท่านบอกให้ผมกับพี่ชายว่ายข้ามลำน้ำแข่งกัน My father never shouted at us over this but he told my brother and me to race swimming across the flow.
ผมกับพี่ชายพยายามว่ายนำตั้งแต่ช่วงแรก เราสูสีกันในช่วงอยู่กลางลำคลอง แต่เมื่อขากลับ พี่ชายนำผมห่างออกไปทุกที My brother and I tried to swim right away. We were even in the middle of the canal but on the return leg my brother was much ahead of me.
ผมเห็นพ่อยืนมองที่ริมฝั่ง ขณะที่ผมค่อยๆจมลง I saw my father standing on the bank while I slowly drowned.
=
คนที่ดึงผมขึ้นมาเป็นพี่ชาย ซึ่งเขาถูกพ่อตีสามครั้ง The one who pulled me back up was my brother, whom father thrashed three times.
“แกจะอยู่ช่วยน้องตลอดเวลาหรือเปล่า” พ่อพูด ก่อนลงไม้เรียว ‘Will you help your little brother all the time or not?’ father said before applying the rod.
เราไม่เคยว่ายน้ำแข่งกันอีกเลย ทั้งรู้แล้ว แม่น้ำทุกสายล้วนอันตราย We never swam in competition again, as we knew that all rivers are dangerous.
=
แม่น้ำทุกสายล้วนอันตราย แม้คนที่เคยผ่านทะเลมาแล้วอย่างโชกโชน ก็ไม่พ้น All rivers are dangerous. Even for someone who survived the sea skilfully.
แต่เรายังไม่ได้ลงไป แสงไฟก็สาดจับที่เรา เราทั้งสองหยุดยืนมองรถที่กำลังแล่นตรงมาที่หาดทราย But we didn’t go down yet. Head- lights caught us. The two of us stopped and stood looking at the car heading for the sand bank.
ชายสี่ห้าคนลงมาจากรถ Four or five men came out of the car.
“ใครรื้อป้าย” ใครคนหนึ่งถาม ‘Who took down the board,’ one of them asked.
ซึ่งเรารู้ทันทีว่าจะเกิดอะไรขึ้น แม้เราจะอธิบายอย่างไรพวกเขาก็ไม่ฟัง ป้ายนั่นเราต้องใช้ ถ้าเราไม่เอาไป งานเราก็เสียหาย แต่นั่นคงไม่ใช่ปัญหาใหญ่โต เท่ากับที่เรารื้อป้ายแผ่นนั้นลงมา แล้วม้วนกองไว้แถวนั้น ทำเหมือนมันเป็นขยะชิ้นหนึ่ง We knew at once what would happen. No matter how we explained, they wouldn’t listen. That signboard we had to retrieve. If we didn’t take it with us, our work would suffer. But that wasn’t a big problem compared to our tearing off the poster down and then rolling it up and leaving it there as if it were a piece of refuse.
คนที่ถามครั้งแรก ยกโทรศัพท์ พูดคุยกับปลายสาย จับใจความว่าเจอพวกเราแล้ว The man who had asked raised his phone, talked with the other end, say- ing in substance that they’d found us.
ผมมองไปที่เขา ชายผู้มาจากทะเล ดูเหมือนเขาจะรู้ ว่าเราเจอสถาณการณ์แบบไหน ถ้าจะสู้กัน แน่นอนว่าเราไม่รอด ทางรอดคงมีแค่ทางเดียว I looked at him, the man who came from the sea. It seemed that he knew what we were in for. If we fought, of course we wouldn’t be safe. There was only one safe way.
ขอความช่วยเหลือจากจระเข้ Ask for the crocodile’s help.
เป็นความคิดที่บ้า แต่เราต้องทำ It was a crazy thought, but we had to do it.
ชายผู้มาจากทะเล ฉุดมือผมแล้วกระชาก เขาลากผมวิ่งไปที่คุ้งน้ำ กระโจนลงไปหาสายน้ำเชี่ยว ผมขืนตัวไว้ ตะโกนห้าม มองเห็นเพียงเงาตะคุ่ม แต่ก็ต้องรีบกระโจนตามไป The man who came from the sea caught my hand and pulled it. He drag- ged me running to the bend in the river and jumped into the strong current. I stiffened, shouted at him to stop, saw only a blurred shadow but I had to jump right after him.
สายน้ำเย็นเฉียบ ซ้ำยังไหลแรง ผมพยายามตะเกียกตะกายให้จมูกพ้นน้ำ ขณะที่ตัวถูกพลังมหาศาลกระชากลงไป พยายามเพ่งมอง เผื่อเจอพ่อยืนอยู่ที่ฝั่ง The water was icy cold and flew fast. I tried my best to keep my nose above water as a gigantic force flung me forth. I tried to peer to see my father standing on the bank.
แต่ที่เห็นเป็นเพียงชายกลุ่มนั้น ซึ่งชะงักอยู่ที่ริมตลิ่ง But what I saw was only those men, who had stopped short at the water’s edge.
=
มือป่ายเปะปะ เหมือนจะสัมผัสโดนปุ่มปมแข็งๆ ของอะไรบางอย่างใต้น้ำ My hands shot up disorderly, as if in contact with the hard knobs of some- thing underwater.
มือใครบางคนดึงผมขึ้นไป Someone’s hands pulled me up.
=
5 5
ผมกลับมาบ้านโดยไม่บอกใคร แอบไปดูลูกชายที่สระน้ำ เขากำลังรวมกลุ่มกับเพื่อนๆ สวมหมวกสีเหลือง และแว่นสำหรับว่ายน้ำ ขณะที่จ้องมอง ผมเห็นว่าลูกชายวัยเจ็ดขวบมีผิวคล้ำลง แต่มีกล้ามเนื้อเพิ่มขึ้น ช่วงไหล่ผายออก ดูคล้ายๆผู้ใหญ่ย่อส่วน I went back home without telling any- one and went to steal a look at my son in the swimming pool. He was with a group of friends and wore a yellow cap and goggles. As I watched him, I could see that my seven-year-old son’s complexion had paled but his muscles had grown, his chest had expanded, making him look like a model grownup.
เขายังว่ายน้ำไม่แข็ง ยังต้องอาศัยโฟมช่วยพยุง He still couldn’t swim well. He had to use a slab of Styrofoam to keep afloat.
บางขณะ นึกเป็นห่วง กลัวว่าเขาจะจมน้ำ ถึงกับเตรียมตัวกระโจนข้ามแนวกั้น เพื่อวิ่งไปช่วย แต่ความห่วงใยกลับถูกรั้งด้วยสำนึกอดีต At times I worried, afraid he’d sink, so I got ready to jump over the partition to rush to his help, but that worry was dismissed when I thought of the past.
ทำไมพ่อไม่ลงไปช่วย จะนิ่งเฉยรอให้ผมจมน้ำหรือไร คำถามนี้วนเวียนในหัวตลอดหลายปีที่ผ่าน Why didn’t father come down and help, waiting quietly for me to drown? That question had been revolving in my head for years.
=
ในโลกนี้มีแม่น้ำอีกกี่สาย คงหลายสายนัก เราอาจกระโจนลงแม่น้ำสายใดสายหนึ่ง อาจโดยลำพัง อาจจะมีเพื่อน แต่แน่นอนว่าทุกสาย ไม่ได้มีพ่อยืนมองเราที่ริมฝั่ง In this world, how many other rivers are there? A great many, no doubt. We jump into one river, all alone or perhaps with friends, but for sure none of the rivers have father standing looking at us from the bank.
พรุ่งนี้มะรืนนี้ หลังหย่ากับภรรยา ผมต้องออกว่ายในสายน้ำของผม ลูกชายกำลังเติบโต สระแห่งนี้เป็นเพียงแม่น้ำสายหนึ่ง ซึ่งวันหน้า เขาย่อมต้องเผชิญสายน้ำอื่นอีก และแน่นอนว่า ผมไม่สามารถอยู่ดูเขาว่ายในแม่น้ำทุกสาย Tomorrow or the day after, after I’ve divorced, I must go out and swim into my own stream. My son is growing up. This swimming pool is just one river of sorts and one day he’ll have to face other watercourses and of course I won’t be around to look at him swimming in all those rivers.
สิ่งซึ่งเขาควรเรียนรู้คืออันตราย กับการเอาตัวรอด What he should learn is danger and how to be safe.
=
6 6
คนที่ฉุดผมขึ้นจากกระแสน้ำคือเขา หนุ่มผมสีสนิมผู้มาจากทะเล The one who pulled me up from the flow was him, the man from the sea with hair the colour of rust.
สายน้ำพัดเราไปไกล เราขึ้นฝั่งที่ซึ่งมีป่ารก เดินล่องลำน้ำจนเจอลำน้ำส่วนที่แคบ ว่ายตัดกลับ แล้วเดินย้อนขึ้นไป The current had dragged us far out. We climbed an overgrown bank, walk- ed downstream until we came to a narrow canal, swam across it and then walked back up.
เราต้องไปขอความช่วยเหลือกับตำรวจ ให้ช่วยพาไปเอารถซึ่งเราจอดทิ้งไว้ที่โค้งถนน ก่อนถึงทางลงแม่น้ำ ซึ่งเป็นไปตามคาดว่า พวกนั้นดักรอเราอยู่ We had to go and ask the police to take us back to our car which we’d left at the bend of the road before reach- ing the path down to the river and it was as we expected: they were waiting for us there.
ตำรวจนำทางไปส่งพวกเราจนถึงจุดที่คาดว่าจะพ้นอันตราย จากนั้นผมก็เหยียบคันเร่งจนหมดอัตราเร่ง ถึงอย่างนั้นยังรู้สึกว่ามันช้า The police took us to a point hope- fully past danger. After that I stepped on the accelerator as far as it would go and yet still felt it wasn’t fast enough.
ชายผมสีสนิมขอลงที่ทางแยกเข้าบ้าน ผมจอดรถและชวนเขาเดินเข้าร้านกาแฟ The man with the hair the colour of rust asked to be dropped at the junc- tion leading to his house. I stopped the car and walked with him to the coffee- shop.
กาแฟเช้านี้หวานชุ่มคอ ดวงตะวันกล้าแรง แสงอบอุ่นบอกให้รู้ว่าเรายังมีชีวิตอยู่ต่ออีกเช้า ซึ่งวันนี้เรายังต้องว่ายในแม่น้ำอีกสาย Coffee this morning was a real treat. The sun was blazing. The warm sunrays told us we were still alive for another morning and today we still had to swim in another river.
เราจับมือและร่ำลากันตรงนั้น We shook hands and said goodbye to each other right there.
“สิ่งที่น่ากลัวกว่าทะเล ก็คือทะเลซึ่งเราไม่รู้จัก” เขาพูดยิ้มๆ แน่นอนว่าผมแทนคำว่าแม่น้ำลงไปในประโยคนั้น แม้ผมจะว่ายอยู่บนถนน ‘What’s more scaring than the sea is the sea we don’t know,’ he said, smiling. Of course, I put the word ‘river’ into that statement instead, even though I was swimming on a road.
ชายผมสีสนิมจากไป พร้อมเพิ่มเรื่องเล่าให้กับตัวเองอีกเรื่อง The man with the hair the colour of rust left, taking along yet another story of his,
ซึ่งหากใครได้ฟังเขาเล่าว่าเขาเคยว่ายน้ำแข่งกับจระเข้ which anyone who hears him tell how he once outswam a crocodile
ควรจะเชื่อ… should believe.

เขียน เมษา 2555 ริมทางหลวงระหว่างทับปุด-ตาขุน พิมพ์ครั้งแรก เนชั่นสุดสัปดาห์ 13 กรกฏาคม 2555

First printed in Nechan Sutsapda (Weekend Nation), 13 July 2012

=

Jadet Kamjorndet, born in 1975 in Surat Thani, is an artist and a song writer as well as a writer. His first collection of short stories, It is too hot this morning to sit sipping coffee in the sun, won him the SEA Write Award in 2011 (see ‘This morning the sun is out’ previously posted here).

=jadet

Tagged: , , , , , , , , ,

One thought on “How many other rivers are there in this world? – Jadet Kamjorndet

  1. […] in the sun, won him the SEA Write Award in 2011 (see ‘This morning the sun is out’ and ‘How many other rivers are there in this world?’ previously posted […]

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: