Don’t tell anyone – Chart Korbjitti

Some writers will go to any lengths to come up with a good story. Are you a smoker and a paunchy fat slob? Then this one is for you, and good luck to you too. MB

อย่าบอกใคร

Don’t tell anyone

chart maddogs chart maddogs

ชาติ กอบจิตติ

CHART KORBJITTI

TRANSLATOR’S KITCHEN
= ==
เมื่อปีที่แล้วผมเข้าโรงพยาบาลในเดือนนี้ (มีนาคม) หนึ่งปีพอดี ตอนนั้นหมอวินิจฉัยว่าเป็นเส้นโลหิตในสมองตีบ A year ago in this same month of March, I entered hospital. The doctor diagnosed a brain infarction. Literally: ‘Last year, I entered hospital in this month (March), one full year.’ Needs work.
โดยส่วนตัว ผมเป็นคนดูแลสุขภาพตัวเอง เพราะทราบว่าชีวิตแต่หนหลังของผมเป็นมาอย่างไร ในเรื่องทำลายสุขภาพ ทุกวันนี้จึงต้องดูแลเขา พูดจากับเขาดีๆ ผมตรวจสุขภาพประจำปีทุกปี กินยาตามหมอสั่ง (แม้บางมื้อจะลืมบ้าง) แต่ไม่เคยนึกมาก่อนเลยว่าตัวเองจะมาเป็นโรคนี้ ซึ่งนับว่าโชคดี Usually I take care of my health myself because I know how bad to my health my life has been lately, so now I must pamper it and talk to it nicely. I have an annual medical check-up, take whatever pills the doctor prescribes (though I sometimes forget) but I’d never thought until then I’d be struck with this illness, which I believe was a godsend. โดยส่วนตัว: literally, ‘Personally’, but that would be redundant here.
อาการของโรคที่ว่า มันเกิดกับผมได้สักระยะหนึ่ง นานพอสมควร แต่ผมไม่รู้สึกว่าเป็นอาการเตือนของโรค รู้สึกมึนหัว ตาพร่า และง่วงนอน สามารถนอนได้ทั้งวัน(ซึ่งผมชอบ) ใจผมไม่คิดอะไร คิดว่าเป็นเพราะเราเพลีย (เพราะรับศึกหนักมาตั้งแต่ก่อนปีใหม่) และสังเกตดูตัวเองระยะหลังนี้ตอนดื่มจะเดินเซ ควบคุมทิศทางไม่ค่อยได้ ซึ่งในใจรู้ว่าเรายังไม่ถึงขั้นเมาที่จะเดินเซได้ขนาดนั้น แต่ก็ไม่ได้ระแคะระคายกับร่องรอยนี้ คิดว่าแก่แล้ว คงกินได้น้อยลง ซึ่งเป็นเรื่องดีต่อสุขภาพ The symptoms of that illness happened to me over a period of time, a fairly long one, but I didn’t feel that they were warning signs of illness. I felt groggy, blurry-eyed and sleepy. I could sleep all day (which I like). I thought nothing of it. I thought it was because I was exhausted (as I had been much embattled since before the new year) and I noticed that lately when I drank I staggered when I walked, wasn’t quite able to control my direction, even though I knew I wasn’t drunk to the point that I should stagger to that extent. But I didn’t take the hint, merely thought I was getting old and sort of drank less, which was good for my health. Note the use of brackets by Chart Korbjitti, perhaps the only Thai writer to use them (almost always) consistently.
วันหนึ่ง ขณะผมเข็นรถซื้อของอยู่ในห้างฯในเมือง จู่ๆขาอ่อนยวบลงไปเหมือนไม่มีแรง โชคดีที่มือผมยังจับอยู่กับคันเข็นรถ จึงไม่ล้มฟาดลงไปกับพื้น มันมาวูบเดียวแล้วก็จากไป หลังจากนั้นผมก็เดินเข็นรถได้เป็นปรกติ One day, as I pushed a caddy in a supermarket in town, all of a sudden my legs gave in as if devoid of strength. Luckily my hands still held the caddy handlebar so I didn’t collapse to the ground. It happened for only a moment. After that I walked pushing the caddy as usual.
ซื้อของเสร็จแล้ว ผมขับรถไปหาหมอ เป็นโรงพยาบาลเอกชนอยู่ในเมือง ผมต้องมารับยาความดันเป็นประจำทุกเดือนที่นี่ หมอตรวจดูความดันของผมก็เรียบร้อยดี ไม่มีอะไร อาจจะเป็นเพราะอ่อนเพลีย หมอว่า ซึ่งผมก็เชื่อเช่นนั้น The shopping done, I drove to a private hospital in town where I had to get my blood pressure pills every month. The doctor found that my blood pressure was fine, there was nothing wrong. It must have been exhaustion, the doctor said, and I thought so too. I’ve rewritten the first two sentences into one to avoid the misleading thought that, if he ‘drives to see the doctor’, it’s because he’s scared by the experience, whereas he has to go there anyway to pick up his pills.
ต้นเดือนมีนาคม ผมมีนัดคุยงานกันกับเพื่อนที่ในเมือง เสร็จงานแล้วก็นั่งกินเบียร์คุยกัน เพื่อนรุ่นน้องขับรถมาส่งผมที่บ้าน ถึงบ้านแล้ว ก็นอนหลับ In early March, I had a meeting with a friend in town over some work. The meeting over we ate and drank beer. My friend drove me back home. Once there, I went to sleep.
ตอนเช้ามืดราวตีห้า ผมตื่นขึ้นมาเพื่อจะเข้าห้องน้ำ รู้สึกหนักหัวลุกจากเตียงไม่ขึ้น ต้องใช้มือสองข้างดึงขอบที่นอนช่วยพยุงตัวเพื่อจะลุกขึ้นนั่ง ยกหัวขึ้นห่างจากหมอนได้ไม่มากนัก ผมรู้ว่าต้องใช้แรงมากกว่านี้จึงจะสามารถลุกขึ้นนั่งได้ ผมไม่อยากฝืนมัน เพราะไม่รู้จะเกิดอะไรขึ้น จึงปล่อยตัวลงนอนอย่างเดิม ผมเรียกโส่ย ผมว่า เธอแต่งตัวเถอะ เราไม่ค่อยดี ไม่รู้เป็นอะไร เตรียมไปโรงพยาบาลกัน ปรึกษากันว่าจะโทรถามหมอ (ซึ่งเป็นเพื่อนและเป็นผู้ดูแล) แต่ก็เกรงใจเพื่อนเพราะยังเช้ามืดอยู่มาก กะว่าสว่างหน่อยจึงค่อยโทร สักพักหนึ่ง ผมก็ลุกเดินได้ เข้าห้องน้ำได้เหมือนปรกติ ผมอาบน้ำแต่งตัวรอเตรียมพร้อม เพราะรู้ว่าไม่ปรกติสำหรับผม แต่งตัวแล้วก็นอนเล่นอยู่บนเตียง เจ็ดโมงกว่า คิดว่าหมอคงตื่นแล้ว ผมโทรไปหา ผมเล่าอาการให้หมอฟัง หมอว่า มาเลย มาเดี๋ยวนี้ คุณอยู่กับใคร มีคนมาส่งหรือเปล่า ผมบอกอยู่กับโส่ย เราพูดกันยังไม่ทันจบ ลิ้นผมก็แข็งขึ้นมาเฉยๆ ตอนนั้นผมยังหัวเราะ พูดกับหมอว่า เฮ้ย ลิ้นมันเริ่มแข็งแล้วว่ะ หมอว่ามาเดี๋ยวนี้เลย The next day around five in the morning, I woke up to go to the bath- room. I felt my head so heavy I couldn’t get out of bed. I had to use my hands on both sides pulling on the bed frame to make myself sit up. I didn’t want to force it because I didn’t know what would happen, so I let myself go and lay down as before. I called my wife. I said, Get dressed, Soy, I don’t feel well, I don’t know what the matter is, get ready to take me to hospital. We discussed whether to call the doctor (who is a friend as well as my GP) but thought it was too early to phone him; we’d do that when it was light. After a while I could get up and went to the bathroom as usual. I took a shower, got dressed and got ready to go because I knew I wasn’t feeling normal. Then I lay down again on the bed to while away the time. After 7 am, I figured the doctor must be up, so I called him. I told him my symptoms. He said Come, come at once. Who are you with? Is there someone to drive you here? I told him I was with Soy. We weren’t finished speaking when my tongue got stiff. It even made me laugh and I told the doctor, Hey, my tongue’s getting hard! The doctor said Come at once. =

=

=

=

=

=

ผมเรียกโส่ย: As Chart wrote this text primarily for friends, when he mentions Soy, everyone understand he is talking about his wife: the translation must make this clear.

Slight rewrite over calling the doctor to avoid having to translate that unwieldy ‘krengjai phuean’ (เกรงใจเพื่อน).

แต่สายไปแล้ว ผมไม่สามารถลุกจากเตียงได้ เพราะซีกซ้ายของผมทั้งซีกไม่รู้สึกอะไรแล้ว โชคดีที่แต่งตัวรอไว้ก่อน ผมโทรศัพท์บอกคนงานให้เข้ามาช่วยพยุงผมหน่อย ผมจะไปโรงพยาบาล โส่ยช่วยพยุงมานั่งหน้าบ้านรอคนงาน แล้วเธอก็เตรียมตัวปิดบ้าน But it was too late. I wasn’t able to get out of bed, because the entire left side of my body didn’t feel anything anymore. Lucky that I had already got dressed. I called up my worker to come and help support me to go to hospital. Soy helped me to go and sit down in front of the house to wait for the worker and then proceeded to close down the house.
คนงานมาถึงรับรู้อาการแล้วจึงพยุงปีกด้านซ้ายขึ้น ผมเอาแขนคล้องไหล่เขาไว้ พยุงไป ระหว่างเดินนั้นต้องใช้ตีนขวาเตะตีนซ้ายไปตลอดทาง เพราะก้าวขาไม่ได้ ขาด้านซ้ายชาไปหมด ไม่รู้สึกอะไร ไม่รู้แม้แต่เวลาถูกตีนขวาเตะให้ขยับเดิน โชคดีพอขึ้นรถได้ อาการเหล่านั้นก็กลับเป็นปรกติ ปรกติดีทุกอย่าง แวะปั้ม เข้าห้องน้ำได้ จนไปถึงโรงพยาบาล หมอเตรียมทุกอย่างรอไว้แล้ว ผมนั่งรถเข็นไปวัดความดัน ระหว่างนั้นอาการชาซีกซ้ายของผมเริ่มกลับมาอีก มันชาลงทั้งแถบ และผมรู้สึกถึงว่า ลูกที่มาใหม่ครั้งนี้น่ากลัว เริ่มคิดว่าถ้ามันไม่กลับมาเป็นปรกติอีก ชีวิตข้างหน้าของผมจะเป็นอย่างไร When the worker came and was told what happened, he propped me up from my left side. I put my arm across his shoulders. As I walked I had to use my right foot to kick the left foot into place all the way, because I couldn’t take normal steps. My left leg was totally numb. I felt nothing. I didn’t even feel the kick from the right foot. Luckily as soon as I got into the car, those symptoms disappeared and every- thing returned to normal. We stopped at a petrol station, I used its bathroom and we made it to the hospital. The doctor had everything ready. I was sat on a wheelchair and went to measure my blood pressure. But then the numb- ness on my left side returned, all over, and I got scared this time. I began to think if it didn’t return to normal again, what life ahead would be like for me.
ผมบอกโส่ยว่า ไม่เป็นไร เดี๋ยวคงหาย อย่าตกใจ แต่ในใจผมนั้น ผมกลัว ระหว่างที่ผมใช้มือข้างขวาของผม ยกแขนข้างซ้ายของตัวเองขึ้น ในใจผมตอนนั้นสามารถบรรยายได้ว่า เหมือนยกแขนศพขึ้น(เป็นศพใครก็ไม่รู้) แขนซ้ายนั้นไม่รู้เลยว่าถูกจับยกขึ้น มือขวาของผมเหมือนกำลังจับแขนคนอื่นที่ไม่ใช่ตัวเอง ช่วงนั้นมันทำให้ผมคิดอะไรได้หลายอย่าง… I said to Soy Never mind, it’ll be gone in a moment, don’t worry, but inside I was afraid. While I used my right hand to lift my left arm, in my mind at that moment I was able to tell myself it was as if I was trying to lift the arm of a corpse (whose corpse I didn’t know). That left arm didn’t know it was being lifted. My right hand was grabbing the arm of someone else, someone that wasn’t me. That got me thinking and thinking…
เมื่อถึงห้องฉุกเฉินผมถูกยกขึ้นนอนบนเตียงเข็น ผมนอนอยู่ที่โรงพยาบาลของหมอ(คนที่บอกให้รีบมา)อยู่ห้าวัน โดยไม่ได้บอกใครให้รู้ เกรงใจกัน (เพราะไม่มีประโยชน์ด้วยกันทั้งคู่ ทั้งผมและคนมาเยี่ยม) ออกจากโรงพยาบาลแล้วกลับมาบ้าน เมื่อรู้สึกสบายดีแล้ว ผมจึงเริ่มบอกคนอื่นเรื่องที่ผมไม่สบาย แต่จะเลือกเล่าเรื่องนี้เฉพาะเพื่อนที่สนิทและมีพฤติกรรมคล้ายกับผม คือ กิน ดื่ม ดูด ไม่ดูแลเรื่องอาหาร ไม่ออกกำลังกาย ผมเล่าจนถึง มือจับแขนผมที่เป็นศพ เพื่อนบางคนนั่งอยู่ในวง มันว่า มึงอย่าเล่า กูเสียว In the emergency room I was lifted onto a mobile bed. I stayed in that hospital for five days without telling anyone, as I figured it wouldn’t help either me or any visitors. Back home, when I felt well again, I began to tell others about having been unwell, but I chose to tell only close friends who have the same kind of behaviour as I do, i.e. who drink, smoke, pay no attention to what they eat and don’t exercise. When I reached the part about lifting the arm of a corpse, some of the friends sitting around said, Stop, you’re giving us the jitters. That the author loves to use brackets doesn’t mean the translator has to as well. Here are two cases where they are dismissed: the second is simply not needed and the first is a distracting reference to the doctor who owns that private hospital, otherwise known as a clinic. # Note that กิน (to eat) should not be translated, as there’s nothing wrong with eating and here the word is redundant.
ผมเล่าเรื่องนี้ให้เพื่อนรุ่นน้องคนหนึ่งฟัง เพราะน้องเขามีพฤติกรรมคล้ายผม และเป็นคนมีพุงด้วย ซึ่งค่อนข้างจะอยู่ในกลุ่มเสี่ยง เล่าไปถึงว่า กำลังพิจารณาแขนตัวเองอยู่ เล่าถึงความรู้สึกตอนนั้นให้เขาฟัง เขาว่า ผมเข้าใจ ผมรู้สึกอย่างพี่ว่าจริงๆ เขาเพิ่งไปผ่าตัดมาโดยวิธีบล็อคหลัง เขาว่ามันชาไปหมดไม่รู้สึกอะไรเลย ผมว่า ความรู้สึกชานั้นเหมือนกัน แต่ของมึง มึงรู้ว่าอีกสามหรือสี่ชั่วโมง มันจะกลับคืนมาเป็นปรกติ แต่ของกู กูไม่รู้เลย ว่าจะกลับมาไหม มันต่างกันตรงนี้ I told that story to a younger friend of mine because he’s very much like me and he’s got a paunch as well, which puts him in the high-risk group. I’d reached the part about considering my arms and how I felt then when he said, I felt exactly as you say. He had just been operated on with his back blocked for hours. He said he felt everything going numb, he didn’t feel anything. I said It may be the same numbness but you knew that three or four hours later you’d be back to normal whereas I didn’t know at all whether I would or not, that’s the difference.
ระหว่างเล่านั้น ผมก็บอกเขาถึงสาเหตุที่ผมเป็น ผมเป็นความดันโลหิตสูงเป็นพื้นฐานมานาน และมีไขมันในเส้นเลือด หมอตรวจเจอนานแล้ว ตอนนั้นหมอว่า จะเอายาไปกินหรือจะลดเอง ผมบอกจะลองลดเอง แต่พฤติกรรมการกินผมไม่เปลี่ยนแปลง และก็ไม่ได้ตรวจเลือดหาไขมันอีกเลย และว่างเว้นการตรวจประจำปีไปปีหนึ่ง ชีวิตช่วงนั้นมันยุ่งๆ ความเครียดก็มีส่วนด้วยกับโรคนี้ I told him about the underlying causes of that infarction: my long- standing high blood pressure and cholesterol. The doctor found out about that long ago and told me then, Do you want to take pills or will you handle it yourself? I said I’d handle it, but my eating habits didn’t change and I never checked for cholesterol again, then one year I stopped having the yearly check-up, as my life then was taxing, and tension has a lot to do with that illness. Here again slight rewrite for the sake of brevity and clarity.
โชคดีของผม ที่หมอบอกให้รีบมา และผมเชื่อ มารู้ภายหลังว่า ถ้าหลังจากสี่ชั่วโมงแล้วอาจจะต้องนอนไปตลอด และโชคดีที่ผมว่ายน้ำอยู่บ้าง หลอดเลือดจึงได้ขยายอยู่บ่อยๆ ไม่เปราะ หลอดเลือดจึงไม่แตก ถ้าหลอดเลือดในสมองแตกก็คงเป็นอีกเรื่องหนึ่ง ซึ่งไม่ใช่เรื่องที่เล่ามานี้ I was lucky in that the doctor told me to come at once and I did so. I learned later that after four hours one might have to lie in bed forever. And lucky too that I do some swimming, so my blood vessels expand often and are not brittle, so they didn’t break. If a vein in the brain breaks, it’s another story altogether, quite different from what I’m telling you here. และผมเชื่อ: literally, ‘and I believed (him)’.
สิ่งหนึ่งที่ผมสังเกตได้กับตัวเอง อาการชาเป็นพักๆนี่เป็นลางบอกเหตุ บางคนไม่ทราบว่าเป็นอะไร คิดว่าเป็นปวดเมื่อยชาตามตัวธรรมดา จึงไปหาหมอนวดแผนโบราณมานวดคลายเส้น พออาการมันสำแดงเดชครั้งสุดท้าย ก็เดินไม่ได้แล้ว สายเสียแล้ว One thing I noticed about myself: the on-and-off numbness was a warning sign. Some people don’t know what it is. They think it’s a normal sign of exhaustion so they go for traditional massage to relieve nerves and tendons, and when it reaches the last stage they can’t walk any longer, it’s too late.
ท่านผู้อ่านที่ยังไม่ถึงวัยอันควรที่จะอ่านเรื่องทำนองนี้ แต่หลงผิดอ่านมาถึงตรงนี้ วานช่วยบอกผู้สูงวัยที่บ้านด้วยว่าถ้ามีอาการตามที่เล่ามา ควรไปหาหมอ อย่าคิดเองเออเอง ว่าตัวเองไม่เป็นอะไร For those readers who haven’t yet reached the age when they should read this kind of story but have mistakenly read up to this point, please tell the elderly at home that if they have symptoms as I’ve described, they shouldn’t go and think there’s nothing wrong with them.
ผมเล่าให้ฟัง เหมือนอย่างที่ผมเล่ามา และกำชับว่าอย่าไปบอกใครว่าผมไม่สบาย เพราะไม่มีประโยชน์กับใคร ถ้าผมอยากให้ใครรู้ ผมจะเป็นคนบอกเอง I’m telling it now as I told my close friends and urged them not to tell anyone that I’d been unwell because there was no point in doing that. If I wanted people to know, I’d tell them myself.
ตอนเรียนอยู่ชั้นประถม เคยเล่นเกมอยู่เกมหนึ่ง ครูใหม่ที่มาจากกรุงเทพฯนำมาให้พวกเรา(เด็กนักเรียน)เล่น เป็นครั้งแรกของพวกเราในชั้นเรียนที่ได้เล่นเกมนี้ เมื่อพวกเราเข้าแถวยาวเป็นแถวเดียวแล้ว ครูก้มกระซิบอะไรกับผมไม่รู้ผมจำไม่ได้ และให้ผมบอกต่อกับเพื่อนที่ยืนถัดไป กติกาของการเล่นเกมก็คือคนหัวแถวฟังจากครูแล้วบอกต่อกันมาเรื่อยๆ จนถึงคนท้ายแถว จากนั้นให้คนท้ายแถวตะโกนบอกสิ่งที่ตัวเองได้ยินออกมา ซึ่งผมจำได้ว่ามันไม่ตรงกับที่ผมได้ยินมาจากครู ตอนนั้นผมประหลาดใจ และจำเกมนี้ได้จนถึงทุกวันนี้ When I studied in primary school, there was a game we played. A new teacher from Bangkok taught us how to play it. It was the first time our class played this game. We formed a single, long file and then the teacher leaned over and whispered to me something I’ve forgotten and told me to whisper it to the next pupil in line and so on down the line until the last boy. Then that last boy would shout out what he’d just heard, and I remember how it wasn’t the same at all as what I’d heard from the teacher. At the time it made me wonder, and has made me remember that game to this day. =

=

=

=

=

=

Again slight rewrite for the sake of brevity. กติกาของการเล่นเกม = the rule of the game.

หลังจากข่าวออกไปรู้ว่าผมเข้าโรงพยาบาล มีคนโทรเข้ามาถามหลายคน ทุกคนถามผมว่าผมเป็นอะไรถึงเข้าไปนอนในโรงพยาบาล ผมจึงบอกให้เขาฟังว่าเป็นโรคอะไร (เพียงสั้นๆ) เพราะความตั้งใจจริงๆของผมที่เล่ามาตลอดนั้น ผมคิดว่าประสบการณ์ที่ผมประสบมา น่าจะมีประโยชน์ต่อคนที่มีพฤติกรรมเสี่ยงเช่นผม เท่านั้นเอง จึงเล่าให้ฟังเพื่อเตือนกัน When the news came out that I’d been in hospital, several people called. They all asked me what the matter was that I had to check into a hospital. So I told them (briefly) what illness it was because my true purpose in telling that story was the thought that what I had experienced could be of use to those who had the same risky behaviour as I, that was all, so I told them to warn them. เข้ามาถาม need not be translated.
ต่อมามีเรื่องเล่ากันว่า ผมป่วยหนัก ระหว่างหามไปโรงพยาบาลนั้น ร้องห่มร้องไห้สั่งลากับต้นไม้สั่งลาบ้าน คิดว่าจะไม่ได้กลับมาอีก….ไปไกลเลย โดยเรื่องที่เล่านั้นไม่รู้ว่าผมเป็นโรคอะไร อาการเตือนของโรคเป็นอย่างไร แสดงว่าสิ่งที่ผมตั้งใจนั้นล้มเหลวมาตลอด คราวหน้าจะไม่ทำอีก Later a story made the rounds that I was very ill, that as I was being carried to hospital I was crying and saying goodbye to the trees and the house, thinking I wouldn’t come back, and other fancy stuff, and in all that nothing about what my illness was or what the warning signs were, showing that what I had meant to achieve all along had failed. Next time I won’t do that again. The use of หาม (to carry) adds a note of mischievous fun: it’s not being carried any which way but carried by two people, swinging from the middle of a pole like a trussed-up pig.
แต่สำหรับผมแล้ว การป่วยครั้งนี้เป็นเรื่องโชคดีสำหรับผม ที่ทำให้ได้คิด ได้เจออะไรดีๆหลายเรื่อง But for me, being ill this time turned out to be a good thing that gave me plenty to think about indeed.
= First published here.
National Artist Chart Korbjitti, born in 1954, twice winner of the prestigious SEA Write Award, is his generation’s Thai foremost novelist, with such works as The Judgment, Mad Dogs & Co and Time, all available (among others) from Thai Fiction in Translation =???????????????????????????????

Tagged: , , , , , ,

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: