The sacred stream – Wat Wanlayangkul

We knew the author as a socially concerned writer with fairly radical views; in this study of contrasts surprisingly focused on the self, he proves to be a cabbala believer as well. MB
ooo

สายน้ำศักดิ์สิทธิ์   

THE SACRED STREAM   

M heart in mind

วัฒน์ วรรลยางกูร   

WAT WANLAYANGKUL*  

* Pronounced wan.la.yang.koon
TRANSLATOR’S KITCHEN
สายน้ำศักดิ์สิทธิ์ไหลผ่านกรวดแดง ขาว น้ำตาล ดำ The sacred stream flowed over gravel, red, white, brown and black.
น้ำใสเหมือนกระจกใส เคลื่อนไหวเหมือนมีชีวิต The water clear as a mirror moved as though it were alive.
สายน้ำศักดิ์สิทธิ์ลบเหลี่ยมมุมกรวดหินจนมนละมุน แต่จะลบรอยแผลในใจนี้ได้หรือ The sacred stream rubbed the peb- bles smooth but could it smooth out the wounds in his heart?
เขานั่งกับพื้นกรวดทราย ให้สายน้ำศักดิ์สิทธิ์ไหลผ่านหน้าอกอันเป็นที่ตั้งของหัวใจ มองเห็นหน้าอกและซี่โครงซ้ายเปิดกว้างออกให้สายน้ำไหลเข้าไป … ลบรอยแผลที่หัวใจ He sat on the sand and gravel bed, letting the sacred stream flow to his chest where his heart dwelt, watched his chest and left-side ribs open wide for the stream to flow past and erase the wounds in his heart.
= =
น้ำเย็นๆ อากาศปลอดโปร่งช่วยลดคลายความเมามึน ความทุกข์ช่างมีอยู่ทุกซอกมุม เมื่อคืนที่ร้านประจำ แอร์โฮสเตสสาววัยสามสิบที่คุ้นหน้าแต่ไม่คุ้นเคย เซมาขอนั่งร่วมโต๊ จิบไวน์แล้วนั่งร้องไห้ เพราะเพิ่งพบว่าคนรักของเธอมีเจ้าของอยู่ก่อนแล้วถึงสองคน (สมัยที่เขามีเจ้าของอยู่เพียงคนเดียวเธอยังทนได้) เธอพร่ำวนเวียนว่า อยากตาย … อยากตาย พอเวลา 24.00 น. ข่าวภาคดึกรายงานว่า เครื่องบินไปฟิลิปปินส์เผชิญพายุฝนประสบอุบัติเหตุเครื่องบินตกในทะเล เข้าใจว่าคนคงตายหมดทั้งลำ แอร์โฮสเตสสาวถึงกับหายเมา อุทานว่า โชคดีที่เธอได้ขอแลกเที่ยวบินกับเพื่อน มิฉะนั้นเธอจะต้องไปกับเที่ยวบินมรณะนี้ด้วย The cold water and clear air helped dispel his drunkenness. There truly was sorrow in every corner. Last night, at the usual bar, a thirty-year-old air hostess who looked familiar but whom he hadn’t met before staggered over and asked to share his table, sipped wine and then sat crying because she had just found out that the man she loved had had as many as two wives (as long as he had only one, she’d been okay with that). She kept repeating that she wanted to die, she wanted to die… At midnight, the news on TV was that an aeroplane headed for the Philippines had been in a typhoon and had crashed into the sea. Everyone on board was believed to have died. The young air hostess sobered up, shouting how lucky she was to have swapped flights with a friend, otherwise she’d have been on board that ill-fated plane. =

=

=

=

=

=

=

=

=

=

=

=

เที่ยวบินมรณะนี้: literally, ‘this fatal flight’.

เธอไม่รู้หรอกว่า เขาเองก็อยู่ในภาวะอยากตาย … อยากตาย เมื่อสิ่งที่เรียกว่า “ครอบครัว” อันมีภรรยากับลูกสองคนวัยกำลังน่ารัก เหลืออยู่กับเขาเพียงในภาพถ่าย เมื่อภรรยาทนความเสเพลของเขาไม่ได้ และพบชายคนใหม่ที่มีความรับผิดชอบดีกว่า She didn’t know that he was in a state of wanting to die, wanting to die because what was called ‘family’ with a wife and two cute little children had chosen to stay with him only in photo- graphs when his wife, unable to bear his dissipation any longer, had met a new man with a better sense of responsi- bility.
= =
แดดหุบลง The sunshine abated.
แสงจากฟ้าทำให้ใบไม้ดูเขียวอ่อนละมุนตา The light from the sky made the leaves look a softer green.
จักจั่นส่งเสียงร้องแห่งชีวิต … ชีวิตที่ต้องสืบเผ่าพันธุ์ รากประดู่น้ำดูอวบขาวงอกงามในน้ำใสทำหน้าที่ดูดธาตุอาหารไปหล่อเลี้ยงชีวิต เป็นลำต้นกิ่งก้านใบ Cicadas sang their lust for life, a life that called for procreation. The roots of the Burmese rosewood looked chubby, white and flourishing in the clear water, their duty being to suck up nutrients to sustain the life of trunk, branches and leaves. Note: for trees and other plants, always choose the common name over the scientific name. Here ‘Bur- mese rosewood’ rather than Pterocarpus Macrocarpus.
โพรงถ้ำหินต้นสายน้ำศักดิ์สิทธิ์ดูขรึมขลังเยียบเย็น The stone cave at the source of the sacred stream looked awe-inspiring and ice-cold.
เขาจดจำมาแต่เด็กว่า กาลครั้งหนึ่ง นายพรานตามล่าเก้งบาดเจ็บเลือดโทรมมาถึงถ้ำหินต้นน้ำนี้ He remembered from childhood that once, long ago, a hunter had followed the bloody trail of a wounded barking deer to this cave the sacred stream sprung from. เก้ง: barking deer or common muntjac.
เมื่อเก้งเข้าไปร่างกายยังเต็มไปด้วยเลือดและบาดแผลจากคมธนู เมื่อพรานซุ่มดู ก็พบว่าเก้งค่อยๆ เดินท่องน้ำออกมาจากโพรงหินด้วยเรือนกาย สะอาดปราศจากรอยแผล When the barking deer had entered the cave its body was covered with blood and arrow wounds. Yet when the hunter lying in wait saw it slowly emerge from the stream in the cave the body of the barking deer was clean and devoid of any wounds.
แมงกะเบื้อบินเป็นฝูงดูร่าเริง มีทั้งฝูงสีขาว สีเหลือง และสีดำ Joyful-looking butterflies romped about in swarms, white swarms, yellow swarms, blue swarms.
ลมพัดโชย นกป่าร้องจากที่ไกล นกกางเขนดงร้องเสียงสูงๆ ต่ำๆ เกือบจะเหมือนเพลงที่คนบรรเลง The wind blew mildly, jungle birds sang from afar, a wild shama sang high and low almost as if composing a song. Listen to it.
จิงโจ้น้ำกางสี่ตีนลอยตัวอยู่เหนือผิวน้ำแหวกว่ายไปมา A four-legged water strider rode the surface of the water back and forth.
ใบชะพลูบนฝั่งชายน้ำส่งกลิ่นเมี่ยงคำ The pepper vine leaves by the rim of the stream smelled like miang*. * Meat titbits wrapped in leaves, a northern treat.
แมลงปอเข็มรอปีกนิ่งอยู่เหนือน้ำ ไม่รู้ว่ารออะไร มันอาจไม่ได้รออะไร A damselfly was waiting, wings still, above the water. Waiting for he didn’t know what. Maybe it wasn’t waiting at all. .blue damselfly
ปลาซิวว่ายไปมาอย่างรวดเร็ว ไม่สนใจแมลงปอ Minnows swam swiftly back and forth, paying no heed to the damselfly.
แมลงปอสีแดงตัวใหญ่เกาะบนเรียวหญ้าเขียว A big red dragonfly clutched a green blade of grass. .red dragonfly
เสียงน้ำไหลผ่านแก่งสม่ำเสมอ … สม่ำเสมอจนเขาเลิกคิดเรื่องแอร์โฮสเตส แต่ทว่าไม่สามารถเลิกคิดเรื่องครอบครัว … ครอบครัวที่แตกเหมือนแก้วไวน์ตรงหน้าแอร์โฮสเตสเมื่อคืน เขากลับมาคิดเรื่องแอร์โฮสเตสอีก หลังจากเลิกบ่นอยากตาย เธอยังอยากมีชีวิตอยู่ เขาเดาใจว่าเธอยังอยากมีชีวิตอยู่กับใครสักคน สันดานเดิมทำให้เขาปากไวขอไปส่งเธอ เธอก็ไม่ปฏิเสธ แท้จริงเขายังไม่มีกะจิตกะใจจะชดเชยอารมณ์ผิดหวัง เขาเลิกสงสัย เจ็บจนเลิกสงสัยในรสกามารมณ์แปลกหน้า ทั้งหมดเป็นเรื่องคาดหมายได้ แต่เพราะความเคยตัวแท้ๆ The sound of the water over the rapids was constant, so constant he stopped thinking about the air hostess but was unable to stop thinking about his family, a family which had broken like the glass of wine in front of the air hostess last night. This made him think again of her. After giving up ranting that she wanted to die, she still wanted to live. He guessed she still wanted to live with someone, and true to his nature offered to take her home. She didn’t refuse. Actually he still didn’t feel like making up for his distress. He had stopped wondering, he hurt so much he had stopped wondering about the taste of sex with a stranger. Everything was as could be expected, but truly out of habit. =

=

=

=

=

=

=

ผิดหวัง: disappointed, frustrated. ‘making up for his disappointment’ seemed too weak; hence, ‘distress’.

นั่นแหละจะเปิดโอกาสให้ความสับสนเข้ามาแทนที่ ใบหน้าผู้ชายของแอร์โฮสเตส หน้าลูกเมีย การกอดจูบและร่วมรักเป็นไปตามความเชื่ออย่างจืดชืด มันมิใช่ธรรมชาติอารมณ์แท้ และนำมาซึ่งความเสียใจ … ที่ปากไวเคยตัว ทั้งยังนำมาซึ่งคำถามโง่ๆ ว่าเธอจะโศกเศร้าอะไรนักหนา ทำไมจึงรับไม่ได้กับเรื่องที่เกิดขึ้น เป็นคำถามที่ทำให้หญิงสาววัยสามสิบโกรธแค้น ฉุนเฉียวและขับไล่ ใจจริงเขาอยากขอโทษที่ทำให้เธอผิดหวัง แต่ก็ปากหนักชักช้า รู้สึกดีใจที่พ้นจากห้องโอ่โถงนั้นมาได้ … เมื่อคืนนี้ It did open the door wide to confusion instead – the face of the air hostess’s lover, the faces of his wife and children. Hugging, kissing and making love took place as foreseen and was bland. It wasn’t a true urge of nature and it brought forth regret … for speaking without thinking as usual. Besides it brought forth stupid questions as to why she was so depressed, why she couldn’t come to terms with what had happened. Those questions made the woman in her thirties resentful, on edge and dismissive. In truth he wanted to ask her to forgive him for disappointing her, but he found it hard to speak. He felt glad to be out of that swanky room … last night. =

=

=

=

ปากไว: to be quick-tongued, have a facile tongue/the gift of the gab; to speak without thinking.

ไม่อยากกลับไปนอนตาค้างที่ห้องโอ่โถงอ้างว้างของพ่อม่าย จึงกลับมายังดินแดนแห่งสายน้ำศักดิ์สิทธิ์ He didn’t want to go back to lie with eyes wide open in that widower’s swanky room, so he went back to the land of the sacred stream.
ต้นก้างปลาก้านค่อนข้างดำเอนเหนือผิวน้ำ ผักเป็ดใบเขียวลาย บอนชูหน้าใบไปทางเดียวกันเพื่อรับแสงแดด บอนไม่ได้บอก เขาไม่ได้ถาม แต่เห็นมาตั้งแต่เด็ก A blackish branch of Indian goose- berry leaned over the water. Green, patterned joyweed leaves and caladium leaves faced the same direction to suck up the sun. The caladium didn’t tell him. He didn’t ask but he had seen this since he was a child. Indian gooseberryIndian gooseberry
เสียงน้ำไหลเรื่อย … สม่ำเสมอ The water flowed constantly with the same soothing sound.
ปูมาดักรอเหยื่อตรงทางน้ำไหล A crab had come to wait for prey where the water flew.
ปูไม่ได้บอก เขาไม่ได้ถาม มันหลบเข้าไปในซอกหิน ปูไม่เคยเจ็บปวดเรื่องลูกเมีย ปูไม่ได้บอก เขาไม่ได้ถาม และไม่ได้นึกอยากเป็นปู The crab didn’t tell him. He didn’t ask. It scampered into a crevice. A crab never hurts over wife and children. The crab didn’t tell him, he didn’t ask and he didn’t think he’d like to be a crab.
จักจั่นเงียบเสียงเกาะหลังกันเป็นคู่อยู่บนเปลือกไม้ จักจั่นตัวเมียไม่เคยเจ็บปวดเรื่องจักจั่นตัวผู้ จักจั่นตัวผู้ไม่เคยเจ็บปวดเรื่องจักจั่นตัวเมีย จักจั่นคือจักจั่น จักจั่นไม่ใช่คน คนไม่ใช่จักจั่น คนไม่ใช่หมา หมาจึงไม่ใช่คน เขาจำได้ว่า ก่อนจากไปเมียด่าว่าเขาเป็นหมา เธอจะด่าเขาหนักกว่านี้ก็ไม่เป็นไร ขอเพียงแต่อย่าทิ้งเขาไว้เดียวดายในห้องโอโถง The cicadas were silent as they mounted each other on tree bark. Female cicadas don’t hurt over male cicadas. Male cicadas don’t hurt over female cicadas. Cicadas are cicadas, cicadas are not humans, humans are not dogs and therefore dogs are not humans. He remembered that before she left, his wife cursed him, calling him a dog. Her cursing him even worse than that would be fine: the only thing he asked was for her not to leave him alone in that swanky room.
เอนกายให้สายน้ำศักดิ์สิทธิ์ไหลผ่านหน้าอก ผ่านใบหน้า Twisting his body sideways for the sacred stream to flow past his chest, past his face.
ถ้าไม่ขืนตัวไว้ ปล่อยให้ร่างนอนราบกับพื้น น้ำจะไหลท่วมปากจมูก และถ้าไม่อึดลมหายใจไว้ น้ำจะไหลเข้าปากจมูกจนหายใจไม่ออก If he didn’t resist and let his body lie flat on the riverbed, the water flow would fill his mouth and nose and if he didn’t hold his breath, the flowing water would fill his mouth and nose until he couldn’t breathe.
แล้วก็จะตาย Then he would die.
ตายแล้วไม่ต้องคิด ไม่คิดไม่จำก็ไม่เจ็บปวด Once dead, no need to think. Without thought, no memories, thus no pain.
เขาปล่อยให้สายน้ำศักดิ์สิทธิ์ไหลผ่านหน้าอก หน้าอกอันเป็นที่ตั้งของหัวใจ หัวใจที่เต็มไปด้วยบาดแผล He let the sacred stream flow past his chest, his chest where his heart dwelt, a heart full of wounds.
สายน้ำศักดิ์สิทธิ์รักษาแผลใจข้าด้วยเถิด ธัมมัง สรณัง คัจฉามิ Please sacred stream, heal my wounds. Thammang sorranang khat- chamee. Buddhist incantation: ‘May the Dharma be my refuge and memorial.’
ใจไม่ได้อยู่ที่หน้าอก The heart is not in the chest.
เขาพบว่าใจไม่ได้อยู่ที่หน้าอก ขนาดเปิดเนื้อหน้าอก และกระดูกซี่โครงซ้ายให้น้ำไหลเข้าไปแล้ว ก็ยังไม่หายเจ็บปวดทรมาน He found that the heart is not in the chest. For all his opening wide the flesh of his chest and left-side ribs to the flow of water, he remained in pain and tormented.
ไม่เหมือนเก้งในนิทานกาลครั้งหนึ่ง ณ สายน้ำศักดิ์สิทธิ์ It wasn’t the same as the barking deer in the long ago tale of the sacred stream.
และหัวใจอยู่ที่ไหน เขาถาม And where is the heart, he asked.
หัวใจของฉันอยู่ตรงไหน เขาตะโกนก้องสะท้อนไปทั้งสายน้ำศักดิ์สิทธิ์ Where is my heart? His shout reverberated down the sacred stream.
อยากให้ปูตอบ อยากให้จักจั่นบอก อยากให้แมลงปอเผย อยากให้แมงกะเบื้อเล่า He wanted the crab to answer, the cicadas to tell, the dragonfly to say, the damselfly to explain.
นอกจากไม่มีคำตอบ ยังจดจำคำพูดของอดีตภรรยา … เธอมันคนไม่มีหัวใจ Besides there being no answer, he still remembered what his former wife had said … You’re totally heartless!
= =
เขาก้าวขึ้นจากสายน้ำศักดิ์สิทธิ์ ย่ำผ่านพื้นทรายใต้ร่มไม้ เดินห่างออกมาจากต้นน้ำนิทาน เสียงสายน้ำดังแว่ว สายลมกระซิบ He stepped away from the sacred stream, trod past the sand under tree shade, walked away from the source of the tale. The babble of the stream grew fainter. The wind whispered.
…หัวใจอยู่ที่ใจ The heart is in the mind.
=

‘Sai narm saksit’ in Raek Reut La Len 4 x 4 = 17 (Four times four writers and a bonus), 2001

Wat Wanlayangkul, 58, is the ebullient author of a dozen novels (Of love and hope, Grey skies over Plai Na…) and about twice as many collections of short stories, feature stories and poems. He also writes songs  – ‘songs for life’, of course. .wat wanlayangkul

Tagged: , , , , , , , , ,

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: