The wish-granting shop – Sorajak

‘Be careful what you wish for, it might come true’ is one of the basic oxymora of mankind. Here is what Sorajak, dubbed the Stephen King of Thailand, does with it. MB

ร้านสมปรารถนา

THE WISH-GRANTING SHOP 

snake in jar

สรจักร

SORAJAK   

TRANSLATOR’S KITCHEN
= =
ผมกำแบงก์เก่าๆ ในมือแน่น เหงื่อชุ่มที่ฝ่ามือนำเอากลิ่นเหม็นของใบห้าร้อย และใบร้อยระเหยปนออกมาในบรรยากาศทึมทึบของห้องขนาดเล็ก ชายที่ยืนหลังเคาน์เตอร์มองผมอย่างพินิจ เขาเป็นผู้ชาย แต่ดูจะไม่ยี่หระกับเงินจำนวนจิ๊บจ้อยในมือ ด้วยการชำเลืองมองเพียงปราดเดียว ขณะที่ผมผลักประตูครึ่งไม้ครึ่งกระจกบานคร่ำคร่าเข้ามาเขาก็สามารถยืดไหล่เชิดคางได้ทันที I clenched the old banknotes in my hand. The sweat in my palm had the foul smell of the five-hundred and one-hundred baht bills pervading the stale air of the small-sized room. The man standing behind the counter observed me intently. He didn’t seem to care about the trivial amount of money in my hand, having given it a passing glance. When I pushed the antique half-wood, half-glass door and entered, he had squared his shoulders and chinned up at once. =

=

=

=

=

=

I don’t understand what สามารถ (able to, capable of) is doing here, so I don’t translate it.

“กลับไปตัดสินใจใหม่ก็ยังไม่สายนะ” เขาใช้ไม้ขนไก่สีน้ำตาลแดงด้ามทำด้วยหวายปัดฝุ่นที่เกาะบนโหลแก้วยาดอง ในนั้นมีงูอ้วนสั้นขนาดแขนขดตัวซีดขาวอยู่ในของเหลวที่น่าจะเป็นเอทิลแอลกอฮอล์ ผมสงสัยว่าเคยมีใครตักน้ำสีชาในโหลขึ้นดื่มบ้างไหม หรือมันจะเป็นเพียงงูปลอมแช่น้ำชาให้ดูขลังเท่านั้น ลูกแก้วขนาดเท่าลูกแตงโมที่มีประกายไฟฟ้าแรงสูงพุ่งแปลบปลาบอยู่ภายในเหมือนงูยักษ์ ยิ่งทำให้บรรยากาศออกไปทางร้านขายเครื่องมายากลมากกว่า ‘It’s not too late to change your mind, you know.’ He used a feather duster with a brown-red handle made of rattan to dust down a glass jar of medicated spirits. In it there was a snake the size of an arm. Its discoloured body was coiled in what must be ethyl alcohol. I wondered whether anyone had ever drunk of that tea-coloured liquid or whether it was just a fake snake steeped in tea to look magically potent. A crystal ball the size of a watermelon which had a strong electric light pulsing inside like a giant snake made the atmosphere look more like that of a shop selling implements for magic shows.
แต่ผมรู้ว่าที่นี่คือของจริง ผมสืบจนแน่ใจก่อนมา หาไม่แล้วผมคงไม่ถอนเงินในธนาคารที่เหลือทั้งหมดติดมือมาด้วยเป็นแน่ But I knew this was the real thing. I had investigated until I was certain before coming. Otherwise I certainly wouldn’t have withdrawn from the bank all the money I had that was now in my hand.
“ไม่…ผมต้องการมัน” ผมพยายามบังคับเสียงไม่ให้สั่นเครือแต่น้ำตาเจ้ากรรมกลับเอ่อที่ขอบตา ผมรีบเสไปมองนกแสกที่ถูกสตัฟฟ์บนหิ้ง มันถูกจัดให้อยู่ในท่ากางปีก กรงเล็บจับงูเห่าเคราะห์ร้าย ดูห่อเหี่ยวเหมือนตัวผมเองขณะนี้ ‘No … I want it.’ I tried to prevent my voice from shaking but confounded tears filled my eyes again. I lurched in haste to look at the stuffed barn owl on a shelf. It had been made to spread its wings, an unfortunate cobra in its talons. It looked as wilted as I was at the moment. =

เจ้ากรรม: ‘confounded’ is the polite way of saying ‘damn’.

“คุณจะขายให้ผมได้ไหม” ผมกลั้นหายใจรอฟังคำตอบ มันคือความหวังเพียงหนึ่งเดียวที่ผมเหลืออยู่ตอนนี้ ‘Will you sell it to me?’ I held my breath waiting for an answer. It was the last hope that remained for me now.
เขายิ้มนิดๆ ที่มุมปากเหมือนคนถือไพ่เหนือกว่า ไม่รีบร้อนที่จะตอบ ยื่นมือปัดฝุ่นตรงโน้นนิด ตรงนี้หน่อย He had a slight smile at the corner of his mouth like someone holding the trump card, didn’t hurry to answer, stretched out his hand to dust a little here and a little there.
“ใครแนะนำให้คุณมาที่นี่” ดูเหมือนจะลืมคำถามที่ผมเฝ้าคอยคำตอบด้วยความอดทนไปเสียแล้ว ‘Who told you to come here?’ It looked as though he had already forgotten the question whose answer I waited for patiently.
“เอ่อ…เพื่อนสนิทของผม ตอนนี้เค้าไปได้ดีแล้ว สมปรารถนาทุกประการ เค้าเป็นลูกค้าคนหนึ่งของคุณ” ผมใจหายเมื่อคิดถึง แต่ใครล่ะจะหลบพ้น ขอแต่เพียงสมปรารถนาในวาระสุดท้ายก็บุญอักโขแล้ว ‘Uh … A close friend of mine. He’s gone now, with all of his wishes granted. He was one of your customers.’ My heart sank as I thought of him. But who could escape it? Having all your wishes fulfilled in your last days was such a mighty blessing. ไปได้ดี: literally, ‘he had a good death/departure’.
“คุณเชื่อหรือ มันอาจเป็นเรื่องบังเอิญก็ได้” เขาถามเหมืองลองใจ ‘You think so? Maybe it was a coincidence,’ he said as if relieved.
“การที่คนใกล้ตายจะกลายเป็นนักประพันธ์ยิ่งใหญ่ในเวลาเพียงเดือนเดียว ไม่ใช่เรื่องบังเอิญแน่นอน” ผมกล่าวอย่างมั่นใจ “ผมรู้จักเขาดี ก่อนหน้านั้นเขาเขียนแม้แต่พินัยกรรมยังวกวนอ่านไม่รู้เรื่อง แต่เมื่อมาหาคุณ เค้าเปลี่ยนไปเป็นคนละคน” ‘When a dying person becomes a famous writer in only one month it certainly is no coincidence,’ I stated with aplomb. ‘I knew him well. Before that he couldn’t even write a will that made sense, but after he came to see you he was an entirely different person.’
ชายวัยกลางคนหัวเราะเบาๆ อย่างภูมิใจ เรียวหนวดเป็นเส้นตรงจากการขลิบประณีตกระตุกนิดๆ ผิวขาวซีดยิ่งดูซีดไปอีกจากเสื้อคลุมผ้าต่วนสีแดงเข้มเป็นมัน The middle-aged man laughed lightly as if out of pride. His tapering moustache was straight from careful trimming and twitching. His shiny dark red satin shirt made his pale skin look even paler.
“คุณจะขายให้ผมได้ไหม” ผมถามซ้ำเหมือนกระซิบ กำเงินในอุ้งมือแน่นจนรู้สึกถึงเล็บคมกำลังจิกฝ่ามือเป็นรอย ‘Will you sell it to me,’ I asked again as in a whisper. The wad in my fist was clutched so tight I could feel my sharp fingernails burrowing into my palm.
เขาหัวเราะอีก “เพื่อนของคุณเป็นคนรวยทีเดียว…ช่าย…ผมจำได้ดี เค้ากล้าจ่ายตามราคามาตรฐานโดยไม่ต่อรอง ก็สมน้ำสมเนื้อดีอยู่มิใช่หรือกับสิ่งที่ปรารถนา” He laughed again. ‘Your friend was very wealthy … Yes, I do remember him. He dared to pay the standard price without bargaining. Well, it was appropriate, wasn’t it, given what he wished for.’
ผมรู้สึกตัวหดลีบเล็กขณะตอบว่าใช่ อยากเอาเงินจำนวนน้อยนิดในมือยัดใส่กระเป๋าและวิ่งหนีไปเสียจากที่นี่ แต่ดูเหมือนเขาจะรู้ใจ I felt myself shrink as I answered yes. I wanted to stuff the little money in my hand back into my pocket and run away from here, but it seemed he knew how I felt.
“เฮ้อ…” เขาทอดถอนใจเสียงยาว “อันที่จริงพอตายไป เงินสักบาทก็หาเอาติดตัวไปได้ไม่ ยามอยู่นี่สิ รู้จักหา รู้จักใช้ก็ก่อประโยชน์ให้ตัวเองทั้งยามอยู่และยามจาก – คุณเคยรู้ไหมว่าร้านเราก่อตั้งมาหลายศตวรรษแล้ว ไม่เคยมีสาขาอื่น คนมีชื่อเสียงมากมาย – ผมหมายถึงคนรวยนะ – เคยมาใช้บริการของเราทั้งนั้น ไม่ว่าจะเป็นสตาลิน ฮิตเลอร์ นโปเลียน เราย้ายร้านไปเรื่อยๆ” เขาเงียบไปพักหนึ่ง เหมือนดื่มด่ำอยู่กับความสำเร็จ He heaved a sigh. ‘Actually, when you’re dead you can’t take a single baht with you. It’s when you’re still alive that, if you know how to find it and how to spend it, it’s useful to you while you live and when you leave. … Did you know that our shop was founded centuries ago? There’s never been any other branch. Loads of famous people – I mean wealthy people, of course – have come to use our services, the likes of Stalin, Hitler and Napoleon. We’ve kept moving premises.’ He was silent for a moment as if moved by such accomplishments. “เฮ้อ…” is the onomatopoeia for a sigh. As far as I know, there’s none in English apart from ‘Sigh!’.
“ร้านนี้เป็นมรดกตกทอดมาหรือครับ” ‘Did you inherit this shop?’
เขาหัวเราะดูแคลน “ไม่หรอก ผมดำเนินกิจการเองมาโดยตลอด” ผมเอาอายุเขาไม่ออก แสงสีเหลืองจากโคมไฟทังสเตนหลอกตา ดูเหมือนเก่าแก่ผมไม่เกินสิบปี He laughed in contempt. ‘Not at all. I’ve provided service all along.’ I couldn’t guess his age. The yellow light from the tungsten tube was deceiving. He looked not more than ten years older than me.
“ทุกคนมีความปรารถนา ผมเองก็มีความปรารถนา และมันก็ได้ผล ผมจึงได้เปิดร้านสมปรารถนาขึ้นไง” เขาผายมือไปที่ป้าย ผมขนลุกเมื่อนึกถึงอายุที่แท้จริงของเขา พอเดาออกว่าความปรารถนาของเขาคืออะไร ‘Everybody has wishes. I myself had one and it has borne fruit. That’s why I opened this wish-granting shop.’ He motioned with his hand to the shop sign. My hair stood on end when I thought of his real age. I could guess what his wish had been.
“แต่บางครั้งสิ่งที่เราปรารถนา เราได้มันมาสมใจแล้วจึงรู้ว่า เราไม่ควรปรารถนาไขว่คว้าหามันมาเลย ถ้าถอยเวลากลับไปได้ บางที…” ผมสาบานได้ว่ามองเห็นแววแห่งความปวดร้าวฉายบนสีหน้า “เราจะไม่มีวันเรียกร้องเช่นนั้นเลย” ‘But sometimes, what we wish, once we get it we realise we shouldn’t have been groping for it. If we could go back in time, then…’ I swear I could see an expression of pain on his face. ‘…we’d never wish for that again.’
เขาจ้องตาผม พูดเหมือนกระซิบ “ฉะนั้น จงคิดให้ดีก่อนที่จะเอ่ยปากขอซื้อสินค้าของเรา” He stared into my eyes and said in a whisper, ‘Therefore, think carefully before you ask to buy something from us.’
ผมรู้สึกกลัว เหงื่อเย็นเยียบไหลออกจากฝ่ามืออีก I felt fear. Ice-cold sweat flowed out of my palms again.
“เอ่อ…คือ…เอ่อ…ผมตัดสินใจดีแล้ว” เขาคงไม่รู้หรอกว่าผมคิดถึงเรื่องนี้มาเป็นเดือนหลังการตายของประวิทย์ ผมเฝ้าดูตั้งแต่ครั้งที่ประวิทย์กลับมาหาหมอที่โรงพยาบาลตามกำหนดนัดพร้อมความสุขฉายบนแววตา ‘Uh … I mean … uh … My mind is made up.’ He probably didn’t know that I had thought about this for a month after Prawit’s death. I had kept watch from the moment Prawit went back to the hospital for a scheduled appointment with happiness shining in his eyes. เป็นเดือน: ‘for a month’ or ‘for months’? Usually, when plural is meant, the expression is repeated with a  (ไม้ยมก – mai yamok) mark.
มันเป็นเรื่องแปลกประหลาดอย่างที่ไม่อาจหาได้เลยในผู้ป่วยโรคเอดส์ระยะเริ่มต้น It was something peculiar as had never been seen before in a patient in the early days of AIDS.
ผมเฝ้ามองเพื่อนร่วมชะตาชีวิตด้วยความพิศวง เขาพร่ำพรรณนาถึงร้านสมปรารถนา ทรัพย์สินทั้งหมดที่เหลืออยู่แลกความสำเร็จในชีวิต เขากล้าตัดสินใจสมกับเป็นนักธุรกิจไฟแรง ถ้าเขายังอยู่…แต่ก็ช่างมันเถอะ ประวิทย์เป็นลูกคนรวยที่สร้างเงินได้ด้วยเงิน ผมเป็นไอ้งั่งเด็กสลัมที่กระเสือกระสนหาเงินเรียนหนังสือ จบปริญญาแล้วก็หางานไม่ได้ ต้องเดินขายของตามหมู่บ้านพอยังชีพ ไปๆ มาๆ เลยขายผงมันซะเลย เวลากลุ้มก็งืดนิดๆ หน่อยๆ เคยฉีดเข้าเส้นสองครั้ง และนั่นเองที่ผมได้ไวรัสมรณะเข้าสู่ร่างกาย I watched my companion in misfortune with bewilderment. He kept extolling the virtues of the wish-granting shop. All the wealth he had left he exchanged for success in life. He dared to decide, as befitted the go-getting businessman he was. If he were still alive… but never mind. Prawit was the son of a rich man who made money with money. I was a stupid son of the slums who’d struggled to make enough to go to school up to bachelor level and then couldn’t find work. I had to walk about selling goods in villages to make a living. One thing and another I sold white powder. Whenever I felt depressed, I’d snort some. I shot up twice and that’s how the deadly virus entered my body. =

=

=

=

=

=

=

ผง here isn’t just dust or powder, but heroin (ผงขาว); hence ‘white powder’, which you ‘snort’ (งืด) or ‘shoot up’ (ฉีดเข้าเส้น: inject in a vein), to use junkies’ jargon.

คิดอีกทีก็น่าขำ โรคภัยไข้เจ็บให้ความเสมอภาคกับมนุษย์ มันไม่เคยแบ่งแยกชนชั้น ผมพบประวิทย์ที่คลินิกนิรนาม และเรากลายเป็นเพื่อนเกลอกัน เราเคยพนันกันเล่นๆ ว่าใครแสดงอาการก่อนต้องเลี้ยงข้าว On second thoughts, it’s funny. Sickness puts human beings on an even footing. It never differentiates between social classes. I met Prawit in a nameless clinic and we became friends. We used to bet that the first to show symptoms would have to treat the other to a meal.
หลังจากนั้นสองปี ประวิทย์เลี้ยงข้าวผม Two years later, Prawit treated me to a meal.
อาการประวิทย์ทรุดลงน่าเป็นห่วง สภาพจิตแย่กว่าสภาพร่างกาย เขากลายเป็นคนฉุนเฉียว บางทีก็ร้องไห้น่าเวทนา พูดแต่ว่า “ถ้ารู้อย่างนี้…” แต่มันจะมีประโยชน์อะไรเล่า ถ้าทุกคนกลับไปแก้ไขสิ่งที่ผิดพลาดในอดีตได้ เราคงมีแต่ความสุข His deterioration was worrying. His mental condition was worse than his physical condition. He became irritable, sometimes cried pitifully, kept saying ‘If I had known…’, but what was the point? If everybody could correct what went wrong in the past, we’d only have happiness.
ผมคิดว่าไม่ช้าก็เร็ว ประวิทย์คงฆ่าตัวตาย เขาคลุ้มคลั่งมากขึ้นจนผมเข้าหน้าไม่ติด แต่แล้ววันหนึ่ง เขากลับมาพร้อมกับแววตาเปี่ยมสุข ร้านสมปรารถนาที่จะเปลี่ยนความหวังครั้งสุดท้ายก่อนตายให้กลายเป็นความจริง I thought that sooner or later Prawit would kill himself. He was increasingly out of his mind, making me feel uncomfortable with him. But then one day he came back with elation in his eyes. A wish-granting shop was to make his last hope before dying come true. =

=

=

เปี่ยมสุข: full to the brim with happiness; so let’s go for ‘elation’.

ผมไม่กล้าออกความเห็นคัดค้าน เวลาของเขาเหลืออีกไม่นานนัก ทำอะไรก็ทำไปเถอะ ขณะที่ผมเองภูมิคุ้มกันลดต่ำน่าใจหาย I didn’t dare to raise any objection. He didn’t have much time left. Do whatever you want to do. Meanwhile, my immunity system was getting alarmingly weak.
ประวิทย์ถอนเงินหมดธนาคาร ขายหุ้นบริษัทและอสังหาริมทรัพย์ที่มี ผมชักเป็นห่วง ไอ้ร้านบ้านั่นคงต้มตุ๋นเขาจนเปื่อย Prawit withdrew all of his money from the bank, sold his company shares and real estate properties. I got worried: that damn shop was going to fleece him bare. ต้มตุ๋น: also to con, dupe, swindle, cheat, deceive (นักต้มตุ๋น: con-man, con-artist, vampire).
แต่แล้วเขากลับเปลี่ยนไปอีกครั้ง เขาเขียน…เขียน และเขียน เหมือนคนบ้าคลั่ง ใช้เวลาทุกนาทีอย่างมีค่า แล้วความฝันของเขาก็เป็นจริง สำนักพิมพ์ต่างๆ แย่งงานเขียนของเขาเหมือนแร้งลง But then he changed again. He wrote, wrote and wrote like a madman, using every valuable minute of his time, and his dream became reality. Publishers scrambled for his writings like vultures.
ก่อนตาย ผลงานของประวิทย์ถูกเสนอเข้าชิงรางวัลซีไรต์ เขาตายอย่างสงบ มีรอยยิ้มประดับใบหน้า คำพูดสุดท้ายที่พูดกับผมคือ “ร้าน…สม…ปรารถ…นา” Before his death, Prawit’s work was nominated for the SEA Write Award. He died peacefully, a smile etched on his face. His last words to me were ‘the … wish … granting … shop’.
และบัดนี้ ผมกำลังยืนอยู่ในร้านเก่าแก่ อ้อนวอนให้ชายผู้เย่อหยิ่งขายความปรารถนาให้ผมสักนิดหนึ่ง And now I stood in that old shop begging that haughty man to sell me the little that I wished.
“ผมมีเงินแค่นี้” ผมคลายมือที่เปียกชื้น วางปึกเงินที่ม้วนแน่นเป็นก้อนเหมือนซิการ์มวนโต ‘That’s all the money I have.’ I opened my sweaty hand and put down the wad of banknotes rolled up tightly like a big cigar.
เขาไม่หยิบมัดเงินขึ้นมานับ ไม่แม้แต่จะชายตาดูเป็นครั้งที่สอง ผมรู้สึกเหมือนว่าเงินของตนเองเป็นเพียงกองผ้าขี้ริ้วบนโต๊ะหินอ่อน รังแต่จะทำให้โต๊ะสวยงามต้องสกปรก He didn’t pick up the money to count it. He didn’t even glance at it a second time. I felt as if my money was just a rag on the marble table, doing nothing but dirtying the handsome table.
“ผม…เอ้อ…ผมมีแค่นี้จริงๆ มันหมดไปกับค่ายา…” เหมือนมีอะไรจุกคอหอย สมเพชตัวเองจนพูดต่อไม่ได้ น้ำตาพานจะไหล ‘I … uh … That’s all I have, really. What with the cost of medicine…’ As if there was something in my throat, I took pity on myself to the point of being unable to speak further. Tears were about to flow.
แววตาขำขันฉายเห็นชัด แต่แล้ว คงเห็นความละอายในดวงตาผม เขาจึงรีบพูดขึ้นว่า “เงินจะมากหรือน้อยก็ไม่สำคัญหรอก มันขึ้นกับสิ่งที่เราปรารถนาด้วย” A glint of amusement showed clearly in his eyes, but then he must have seen the shame in mine, so he hastened to say, ‘The amount of money is not important. It depends also on what we wish.’
ผมปรารถนาอะไรหรือ ทฤษฎีลำดับชั้นความต้องการของมาสโลว์บอกว่า มนุษย์ปรารถนาความสุขพื้นฐานเพื่อการดำรงชีวิต อันได้แก่อาหาร อากาศ เป็นอันดับแรก ความมั่นคงปลอดภัยเป็นอันดับต่อมา What was I wishing for? According to Maslow’s hierarchy of needs*, human beings wish for fundamental happiness to live their lives, with food, water and air coming first and safety needs second. =

* More on that.

ผมปรารถนาที่จะดำรงอยู่ I wished to carry on living.
เหมือนจะรู้ใจ เขาชิงพูดขึ้นก่อนว่า “คุณไม่อาจปรารถนาในสิ่งที่ขัดกฎเกณฑ์ของธรรมชาติได้ดอกนะ เช่นว่า คุณกำลังจะตาย เราไม่อาจขายความปรารถนาเพื่อให้ชีวิตรอดแก่คุณได้ สิ่งที่เราขายจะต้องเป็นอะไรสักอย่างที่ไม่ขัดลิขิตฟ้าดิน มิเช่นนั้นร้านเราคงถูกปิดไปนานแล้ว” As if he knew what I was thinking, he said before I could answer, ‘You cannot wish for something that breaks the rules of nature, you know, for example, you are dying, we can’t sell you anything that would make your life safe. What we sell must be something that doesn’t go against the writs of heaven and earth. If we didn’t, our shop would have been shut down long ago.’
“แสดงว่าร้านคุณไม่ขายชีวิตอมตะ” ‘This means you don’t sell immortality.’
“ขาย…เราเคยขายครั้งหนึ่งด้วยราคาแพงลิบลับ” เขาเงียบไปอึดใจหนึ่ง “แต่มันไม่เป็นอย่างที่คุณคิดหรอก และสินค้าก็หมดสต๊อกแล้ว คิดถึงสิ่งที่เป็นไปได้ในวงเงิน…” เขาเหลือบตามองมัน… “ของคุณเถอะ” ‘We do … We sold it once at an astronomical price.’ He was silent for a moment. ‘But it isn’t as you think at all and the product is out of stock anyway. Think of what’s possible…’ He glanced at the money on the table. ‘…within your means.’ ‘anyway’: I felt the need to add this word, don’t ask me why. A little fine-tuning is sometimes necessary, as the last two sentences here show.
ที่จริงผมรู้มาก่อนแล้ว ถ้าซื้อได้ ประวิทย์คงซื้อมันก่อนผมและเขาคงไม่ตาย Actually I knew that already: if it could be bought, Prawit would have bought it before me and he wouldn’t have died.
“เงินของผมพอซื้ออะไรได้บ้าง” ผมรีรอที่จะตั้งคำถามนี้ พูดคำว่า “เงิน” ของผมด้วยเสียงกระซิบ ไม่กล้าสบตาชายตรงข้าม ‘What can my money buy, then?’ I had hesitated to ask the question. I said the word ‘money’ in a whisper. I didn’t dare to look the man in the eye.
“อืมม์…เป็นคำถามที่ดี ร้านเราชื่อสมปรารถนา นั่นหมายความว่าเราพยายามให้ลูกค้าทุกคน ไม่ว่าจะยากดีมีจน ได้รับโอกาสที่จะสมปรารถนาด้วยกันทั้งนั้น หากเขารู้จักประมาณตน ไม่ปรารถนาอะไรที่เกินเลย และที่สำคัญ ต้องเข้าใจนะว่ามันเป็นการค้า คนกระเป๋าหนักที่ปรารถนาเป็นนักดนตรีผู้ยิ่งใหญ่อาจกลายเป็นวาทยากรมีชื่อก้องโลก แต่คนกระเป๋าเบาอาจได้เป็นแค่หัวหน้าวงดนตรีประจำโรงเรียน อะไรทำนองนี้” ‘Mm … It’s a good question. Our shop is called the wish-granting shop. That means we try to give all of our customers, whether rich or poor, the opportunity to fulfil their wishes if they know their limitations, do not wish beyond their means and, most important, understand that this is a sale. Those with deep pockets who wish to be great musicians may become world-famous conductors, but those with little in their pocket might just lead a school band or something like that.’ =

=

ไม่ว่าจะยากดีมีจน: alternative translation, ‘whatever their state of wealth’.

เขาชะโงกหน้าเข้ามาใกล้ นัยน์ตาเหยี่ยวจ้องผมเขม็ง “คุณปรารถนาอะไรล่ะ มันต้องสมน้ำสมเนื้อกับเงินในกระเป๋าหน่อยนะ เรามีสินค้าสามประเภทหลักให้เลือกคือ ความร่ำรวย อำนาจ และความมีชื่อเสียง” He leaned out towards me. His hawk’s eyes stared at me. ‘What is it you wish? It must be consistent with the money in your pocket. We have three types of goods to choose from: wealth, power and fame.’
ผมนิ่งงัน รู้สึกสับสน ไม่แน่ใจว่าตนเองปรารถนาอะไร I stood stock-still, feeling confused, not sure of what I wished any longer.
ความร่ำรวยหรือ เอาไปทำไมในเมื่อกำลังจะตายในอีกไม่กี่เดือน และผมจะรวยได้สักแค่ไหน ในเมื่อผมมีเงินจ่ายค่าปรารถนาเพียงน้อยนิด ทางร้านคงไม่โง่หยิบขวดสมปรารถนาบรรจุเศรษฐีร้อยล้านยื่นให้ผมหรอก Wealth? What for since I’d be dead in a few months? And how much wealth, given that I had so little money to pay for my wish? The shop wouldn’t be stupid enough to pick a jar full of billions of baht and hand it over to me.
อำนาจ? ด้วยเงินเท่านี้ ผมอาจได้เป็นทหารหนุ่มที่ทำรัฐประหารได้เจ็ดวันก่อนถูกนำไปยิงเป้า หรือเป็นรัฐมนตรีที่ถูกจับข้อหาบุกรุกป่าสงวน Power? With only this much, I might end up as a young soldier making a coup seven days before being caught and executed or a minister arrested under the accusation of invading a forest reserve.
ความมีชื่อเสียง? ใช่แล้ว ใครๆ ก็ปรารถนามัน ประวิทย์ตายอย่างมีความสุขเมื่อเขาได้เป็นนักเขียนสมใจนึก ตัวผมล่ะ? อยากได้อะไรก่อนตาย Fame? That was it. Everybody wishes to be famous. Prawit died happy being the writer he wished to be. What about me? What did I want before dying?
“การมีชื่อเสียงเป็นที่ยอมรับ เป็นที่รู้จักในสังคม ผมปรารถนามัน” ผมกล่าวอย่างมั่นใจ ‘Fame is sought after. To be widely known, that’s what I wish for,’ I stated with certainty.
คนขายยิ้มน้อยๆ “ใช่…ร้อยละแปดสิบของลูกค้าร้านเรามักจะมาขอซื้อ การยอมรับ ชื่อเสียง เพราะมันปลอดภัยกว่าการซื้ออำนาจ ส่วนความร่ำรวยไม่ค่อยมีใครต้องการหรอก เพราะคนที่มาซื้อความปรารถนาจะต้องมีเงินมาก…” (กว่านี้ เขาคงคิดในใจเช่นนั้น) “…เป็นส่วนใหญ่…แล้วคุณอยากได้ชื่อเสียงแบบไหนล่ะ ผมจะได้จัดหาสินค้าให้ใกล้เคียงกับวงเงินของคุณ” The seller smiled a little. ‘Yes … Eighty per cent of our customers come to purchase recognition, fame, because it’s safer than purchasing power. As for wealth, few people want it, because those who come to buy must have money…’ (More than this, he must be thinking.) ‘…most of them. What sort of fame do you want? I’ll arrange for an article that fits your means.’
เขาหยิบกระดาษ ดินสอ ขึ้นเตรียมจด He took a sheet of paper and a pencil and prepared to take notes.
“เอ้อ…ถ้าเป็นไปได้ ผมอยากมีชื่อเสียงทางใดทางหนึ่งก็ได้ ให้คนส่วนใหญ่รู้จักผม และจารึกชื่อไว้นานๆ” ‘Uh … If possible I’d like to be famous in one way or another so that most people know me and my name is remembered for a long time…’
“เป็นบุคคลในประวัติศาสตร์ว่างั้นเถอะ” เขาจดยิกๆ ‘Let’s say a historic person, then.’ He jotted something down at length.
“ครับ” ผมตอบอายๆ “ถ้าเงินแค่นั้นจะซื้อได้ ผมก็อยากมีชื่อจารึกในประวัติศาสตร์” ‘Yes,’ I said shyly. ‘If that money can buy it, I’d like to have my name carved in history.’
“ของชาติหรือของโลก เอาของชาติก็พอนะ จะได้หาสินค้าให้ง่ายหน่อย” ‘National history or world history? National is enough. It’ll be easier to find a product.’
“พอครับ” ‘Enough, yes, sir.’
“แล้วเอาประวัติศาสตร์ในด้านไหนล่ะ ศิลปะ การแสดง กฎหมาย การแพทย์ การศาสนา…” ‘Then which side of history? Arts? Entertainment? Law? Medicine? Religion…’
“เอาการศาสนาดีกว่าครับ” ผมชิงตอบ “ผมทำบาปมามาก ถ้าสามารถทำอะไรที่เป็นคุณต่อศาสนาได้ก็จะเป็นการไถ่บาปได้ในตัว” ‘Religion is better,’ I interrupted. I’ve sinned a lot. If I’m able to do something that is good for religion, the sins will be eliminated ipso facto.’
“อืมม์…แบบองคุลีมาลย์” ‘Mm … Like Angulimala*.’
“ทำนองนั้นแหละครับ” ใจผมพองเปี่ยมด้วยความสุข “ผมจะได้มีชื่อเสียงระดับองคุลีมาลย์เชียวหรือนี่ ไม่น่าเชื่อเลยว่าวงเงินแค่นี้จะซื้อได้” ‘Something like that.’ My heart brimmed with happiness. ‘Can I really be as famous as Angulimala? I can’t believe only this much can buy that.’ *A ruthless killer redeemed by a sincere conversion to Buddhism.
“ก็ไม่แน่หรอก” เขาค้นกุกกักในลิ้นชักไม้ข้างฝา “ลิ้นชักนี้มีความปรารถนาด้านศาสนากับประวัติศาสตร์ อืมม์ มีแต่ราคาแพงๆ ทั้งนั้นเลย” ‘I’m not sure.’ He rummaged haltingly in a wooden cabinet by a wall. ‘This drawer has wishes for religion and history. Mm. But all these items are expensive.’ ลิ้นชักไม้ข้างฝา: a single drawer by a wall sounds weird, hence ‘cabinet’.
เขาหยิบขวดขึ้นทีละขวด ในนั้นบรรจุน้ำยาสีสดใสหลายชนิด ผมใจหายใจคว่ำ เพราะไม่ว่าจะหยิบขวดไหนขึ้นมา เขาก็จะวางกลับคืน สั่นหัว พลางพูดว่าราคานี้ขายไม่ได้ He picked up one flask after another. They were full of many sorts of clear medicinal liquids. My heart sank because whichever flask he picked he put back, shaking his head as he said he couldn’t sell at that price.
“โอ้…นี่ไง ความปรารถนาที่ราคาเหมาะกับเงินในกระเป๋าของคุณพอดี มันปิดฉลากว่า อุทิศตนเพื่อศาสนา และประวัติศาสตร์ชาติไทย” ‘Oh … this one! A wish whose price just fits the money in your pocket. Its label says “Dedicating oneself to religion and the history of the Thai nation”.’
ผมมองมันด้วยความปีติ ผมกำลังจะกลายเป็นประวัติศาสตร์ I looked at it with glee. I was about to make history.
“แต่เอ ทำไมราคาถูกนัก สงสัยจะปิดราคาผิด หรือไม่ก็อยู่ในช่วงลดราคา เอาไงดี หรือว่าจะเก็บไว้ก่อน ลองหาขวดอื่นดูดีกว่า” เขาทำท่าจะวางคืน ‘But how come it’s so cheap? I wonder if this is the right price tag, or else it’s left over for the sales. What shall we do? Let’s put it aside first and look for another flask.’ He made as if to put it back.
“ขายให้ผมเถอะครับ ผมต้องการมัน” ‘Sell it to me, sir. I want it.’
เขาลังเล “มันถูกผิดปกติ ผมไม่อยากขาดทุน” He hesitated. ‘It’s unusually cheap. I don’t want to lose money.’
“มันอาจอยู่ในช่วงลดราคาอย่างคุณว่า” ‘It must be for the sales, as you said.’
เขายกมันส่องกับแสงไฟ หมุนขวดไปมา He raised it to the light and turned it this way and that.
“อาจเป็นได้ ฉลากเดิมๆ ไม่มีรอยแกะ” เขาเขม้นมองอีกครั้ง “เอาก็ได้ ผมขายให้คุณ” ‘It’s possible. It’s the original label, though: it hasn’t be opened.’ He scrutinised it again. ‘All right, I’ll sell it to you.’
ผมรีบรับไว้ทันที “ผมมีสิทธิ์จะเปิดดูก่อนมั้ยครับ มันอาจหมดอายุหรือเสื่อมสภาพแล้ว” I took it at once. ‘Do I have the right to open it first? Maybe it’s passed its use-by date and has gone bad.’
“ไม่ได้เด็ดขาด ของเรามีประกัน ถ้าคุณเปิดขวด ความสมปรารถนาจะระเหยออกไปทันที ซื้อแล้วไม่รับคืน แต่คุณยังมีสิทธิ์เปลี่ยนใจนะ” ‘Absolutely not! Our products are under guarantee. If you open the flask, the power to grant your wish will evaporate at once. Ours is a no-return policy. But you still have the right to change your mind.’ =

‘use-by date’, ‘no-return policy’: modern jargon chosen to emphasise the weirdness of the tale.

“ไม่หรอกครับ ผมเอาขวดนี้” ‘No way. It’s this jar I want.’
=
ผมเดินออกจากร้านด้วยความกระหยิ่มยินดี ถึงแม้ตายก็จะไม่มีใครตราหน้าว่าไอ้ขี้ยาเป็นเอดส์ตาย แต่ผมจะกลายเป็นบุคคลในประวัติศาสตร์ที่อุทิศตนเพื่อศาสนา เป็นการลงทุนที่คุ้นค่าด้วยเงินเพียงสองพันกว่าบาทที่วิ่งราวมาได้เมื่อเช้า I walked out of the shop in elation. Even when I was dead no one would accuse me of being a junkie who died of AIDS, but I’d become someone in history who had dedicated himself to religion. It was a worthwhile investment of the little over two thousand baht I had run around to gather pilfering this morning. =

=

=

=

[Correction thanks to Khun Vasana C.]

ผมทนรอให้ออกพ้นซอยที่มืดและแคบร้างผู้คนไม่ไหวแล้ว ผมอยากเสพความสมปรารถนาเดี๋ยวนี้เลย I could no longer bear waiting to be out of the dark, narrow and deserted street. I wanted to taste my wish right now.
ผมหยุดที่เสาไฟฟ้า หายใจออกจนหมดปอดขณะหมุนเกลียวเปิดฝากลิ่นเหม็นเหมือนเนื้อไหม้โชยออกมา ผมรีบสูดดมเต็มปอด นึกแปลกใจว่าความสมปรารถนากลิ่นเช่นนี้หรือ I stopped under an electricity pole, expelled all the air from my lungs as I unscrewed the stopper. A stench as of burning flesh came out. I hurriedly filled my lungs with it, wondering about my wish having such a smell.
ตัวยาเริ่มออกฤทธิ์ ผมมึนงงจนต้องยึดเกาะเสาไฟฟ้าไว้ หัวสมองแล่นจี๋ มองเห็นเวลาเป็นเช่นกระแสน้ำที่พัดผ่านร่างไป ผมเห็นประวัติศาสตร์ไทย The medicine began to work. I felt dazed to the point of having to cling to the electricity pole. My head was spinning. I saw time as a stream flowing past my body. I saw Thai history.
วันนั้นเป็นวันศุกร์ เดือนสาม ขึ้นหนึ่งค่ำ ปีจอ ตรงกับสมัยรัชกาลที่หนึ่ง ขุนศรีกัณฐัศว์กรมม้า นายทองรัก และนายเรืองพากันไปเสี่ยงอธิษฐานในพระอุโบสถวัดครุฑ ใช้ดอกบัวอ่อนคนละดอก อธิษฐานว่า หากใครมีบุญญาธิกาสามารถสำเร็จพระโพธิญาณ ขอให้ดอกบัวอ่อนพลันเบ่งบานเถิดปรากฏต่อมาว่าดอกบัวของนายเรืองบานแต่เพียงดอกเดียว นายเรืองดีใจมาก แน่ใจว่าตนจะสำเร็จพระโพธิญาณเป็นพระพุทธเจ้าแน่ ตั้งแต่นั้นเป็นต้นมา นายเรืองก็ไปกินนอนอยู่ที่ศาลาการเปรียญเก่าวัดอรุณฯ สมาทานอุโบสถศีล เวลาฟังเทศน์ก็ใช้ผ้าสำลีชุบน้ำมันพาดที่แขนทั้งสองข้าง จุดไฟบูชาต่างประทีปทุกวัน That day was a Friday in the third month of the Year of the Dog, that is, during the First Reign. Khun* Sikanthat of the Cavalry Corps and commoners Thong-rak and Rueang were going to make a solemn wish in the consecrated hall of Wat Khrut**, with the help of one lotus bud each. Each prayed that if he had enough accumulated merit to achieve bodhisattva status, may the lotus bud bloom swiftly. As it turned out, Rueang’s lotus was the only one to bloom. Rueang was delighted, certain he would achieve bodhisattva status on his way to buddhahood. From then on he went to live in the old sermon hall of the Temple of Dawn and undertook to observe the eight precepts. When he listened to sermons he used oil-impregnated cotton cloth to wipe his arms, and lit worship candles every day. * Khun (ขุน, not คุณ) was the lowest nobility title in pre-1932 Siam.** A vanished monastery once located off the city island in the northern area of Ayutthaya. 

ขึ้นหนึ่งค่ำ: I give up on that one, and on ขึ้นแปดค่ำ in the next paragraph – in both cases phases of the moon. Can someone enlighten me?

หลังจากนั้นเจ็ดวัน ถึงวันศุกร์ ขึ้นแปดค่ำ หลังจากฟังเทศน์จบแล้ว นายเรืองซึ่งนุ่งขาวห่มขาวก็ใช้ผ้าชุบน้ำมันพันตัวจนรอบ นั่งพับเพียบพนมมือกลางลานดิน แล้วจุดไฟเผาตัวเองจนตาย มีคนหลั่งไหลมาดูมากมายนับหลายร้อย พลางเปล่งเสียงสาธุพร้อมกันขณะไฟลุกท่วมตัว Seven days later, after listening to the evening prayers, Rueang, who was dressed in white, wrapped his entire body in oil-soaked cloth, sat down, crossed his legs and joined his hands in the middle of the courtyard and then lit a fire to burn himself to death. Hundreds of people poured in to watch and shouted out ‘Amen’ in unison as the flames engulfed his body.
ครั้นถึงเดือนหก ปีฉลู ในสมัยรัชกาลที่สอง นายนกก็เผาตัวเองตายที่วัดอรุณราชวรารามอีก ฝูงชนต่างเปล่งเสียงสาธุขึ้นพร้อมกัน เชื่อว่าเป็นการอุทิศตนเพื่อพระศาสนา ต่อมามีคนปั้นรูปคนทั้งสองไว้หน้าวัดจนทุกวันนี้ By the sixth month of the Year of the Ox in the Second Reign, commoner Nok too burned himself to death at the same Temple of Dawn. The crowd shouted ‘Amen!’ in unison, believing this to be dedication of oneself to religion. Later sculptures of the two were made and placed in front of the temple where they remain. =

=

=

=

จนทุกวันนี้: until today.

ผมร้องลั่นโดยไม่มีเสียง เข้าใจความหมายของกลิ่นเนื้อไหม้ รู้แล้วว่าผมกำลังจะกลายเป็นประวัติศาสตร์โดยวิธีใด I screamed without uttering a sound, understood the meaning of the smell of burning flesh. I knew now in which way I was to make history.
ผมพยายามดิ้นรนต่อสู้กับอะไรบางอย่างที่ครอบครองร่างกายผมไว้ แต่ดูเหมือนว่าร่างกายและวิญญาณของผมได้แยกจากกันเสียแล้ว I tried to struggle with something that was in possession of my body but it looked as if my body and my soul had already parted ways.
ผมถูกกักขังอยู่ในร่างกายที่ไม่ยอมฟังคำสั่งของตัวเอง สมองหมุนติ้ว ขณะที่เท้าพาตัวผมก้าวเดินไปเรื่อยๆ I was detained in a body which refused to listen to its own orders. My head spun as my feet carried me forward step by step.
มุ่งตรงสู่วัดข้างหน้า Straight to the temple ahead.
First published in the author’s short-story collection Sop Tai Tiang (The corpse under the bed), 1996.
Sorajak Siriborirak, born
in the Northeast in 1955,
is a pharmacy-trained civil servant.
A prolific columnist and writer
of horror stories, he was diagnosed
with Parkinson’s disease in 2009.
o

Tagged: , , , , , , , , , ,

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: