Tags – Khamsing Srinawk

ooo
I chose to translate this short story in homage to two masters: Khamsing Srinawk, whom I knew in the 1980s as a fellow journalist and of course the reputed radical writer that he had been since the late 1950s, and his literary translator, the late Domnern Garden, who, in his superb rendition of most of ฟ้าบ่กั้น (The sky’s no limit) as The Politician and Other Stories, left this particular story untranslated. A further reason for my choice is that the story takes place in Udorn during the Vietnam war, and if I never met Mrs Bunsom, I was as annoyed (and appalled) as she was with the incessant take-offs and landings of the B-52s when I was there collecting information for my first grand reportage on Thailand in 1972. The ultimate reason, however, is that, quite simply, this is a literary piece of the first order. MB
ooo

ป้าย

TAGS

ลาว คำหอม
(คำสิงห์ ศรีนอก)

Khamsing Srinawk

TRANSLATOR’S KITCHEN
“คุณครูสิดา ทัดดาว เพื่อนอาป้อมไงครับย่า” “Well, that’s teacher Sida That- dao, Auntie Pom’s friend, granny.”
เด็กชายอายุประมาณสิบขวบ ใบหน้าหมดจดนัยน์ตาเป็นประกายสุกใส ตัดผมเกรียน นุ่งกางเกงขาสั้นสีดำ สวมรองเท้าผ้าใบ อุ้มขันเงินเปล่า เงยหน้าตะเบ็งเสียงตอบ The boy of about ten years of age – bright face and gleaming eyes, crew-cut, black shorts, canvas shoes, holding an empty silver dipping bowl under his arm – looked up and answered in a loud voice. I’ve put the description between dashes to avoid translating most verbs, which would have made the sentence too much of a mouthful.
หญิงวัยกลางคนท่าทางเรียบร้อย นุ่งผ้าถุงไหมสีเก่าๆ เสื้อขาวสะอาดมีจุดดำเล็กๆ ประปรายพยักหน้าและถามต่อ
“แล้วหนูคนที่เพิ่งออกไปล่ะ”
The middle-aged woman, looking prim in her old coloured silk tube skirt and clean white blouse with black polka dots, nodded and asked further, “What about the young one who just came out?”
เด็กคนเดิมอ้าปาก แต่รอจนเสียงเครื่องบินค่อยเบาลง The boy opened his mouth, but waited until the roar of the aeroplane subsided.
“นางสาวสุรางค์ สมทรง เขาเป็น…” “Miss Surang Somsong. She’s…”
คำตอบชะงักกลางคัน เมื่อไอพ่นอีกสองเครื่องโผทะยานตามกันพ่นเปลวไฟแดงฉานผ่านท้องฟ้าสีเทาขึ้นไปทางทิศเหนือ The answer was cut short when two more jets shot forth one after the other, spitting bright red flames across the grey sky, heading north. .
“เขาเป็นนางพยาบาล เพื่อนอาป้อมเหมือนกัน” “She’s a nurse, a friend of Auntie Pom’s also.”
ริมฝีปากของผู้ที่เด็กเรียกย่า เผยขึ้นให้เห็นร่องไรฟันอันดำระยับจากการกินหมาก The lips of the woman the boy called “granny” parted, revealing rows of teeth gleaming black from chewing betel.
“คนไหน อ๋อ คนที่ยกมือไหว้ย่าคนแรกนะหรือปลัดเฉลิม นายเฉลิมนามสกุลดำรงครับย่า เป็นเพื่อนกับอาเหร็จ” “Which one? Oh, the first one who bowed to you, granny? That’s Deputy Governor Chalerm, Mister Chalerm, last name Damrong, granny. He’s a friend of Uncle Reit’s.”
ฝนที่ค่อยๆ ซาลงไปเมื่อครู่ กลับซู่ตามมาอีก พร้อมกับหนุ่มสาวหมู่หนึ่ง กรูเข้ามาใต้แผงกันสาด นอกออกไปบนถนนเฉอะแฉะ รถยนต์เก๋งรับจ้างที่ทำจากประเทศญี่ปุ่นวิ่งตามกันไปติดๆ พลางเปิดแตรไฟฟ้าตะคอกไล่สามล้อให้หลบทาง The rain which had relented a moment ago intensified, and a group of young men and women rushed to take shelter beneath a shop awning. Outside on the soggy road, a column of cars for hire made in Japan sped by bumper to bumper, hooting their electric horns to chase trishaws out of the way.
“ผู้ชายสี่คนที่ใส่เสื้อผ้าสีน้ำเงินชื่อน่าหัวเราะมากครับย่า” เด็กพูดขึ้นอีกหลังจากที่เงียบไปครู่ใหญ่ “The four men in dark blue clothes have funny names, granny,” the boy said after there was a spell of silence.
“ชื่อยังไง” “What are their names?”
“นายคำลือ นายคำพอง นายคำขิง คำทั้งนั้น” อ้อแต่คนเล็กๆ ผอมๆ ชื่อนายสีโห” “Mister Khamlue, Mister Kham- phong, Mister Khamkhing – all Kham something … Oh, but the small skinny one is called Mister Seeho.”
“ไม่เห็นน่าหัวเราะตรงไหน ทำไมตาต้อจึงเที่ยวไปรู้จักชื่อเสียงของใครต่อใครไปหมด” “I don’t see anything funny about that. How come you’ve managed to know everybody’s name like this, young Tor?”
“ก็เขามีป้ายนี่ครับ ย่าไม่อ่านดูเองนี่” “Well, they all have tags. You just don’t read them, granny.”
“ป้ายอะไร” “What tags?”
“ป้ายชื่อ เขาติดชื่อกันทุกคนแหละ ที่อกเสื้อไงครับเขาเขียนไว้ตัวโต” “Nametags. They all bear their names on the front of their shirts in big letters.”
ผู้เป็นย่าลดสายตาจากใบหน้าของคนที่ยืนอยู่รอบข้างลงมองที่อกเสื้อ และก็พบว่าเป็นจริงอย่างที่หลานชายพูด คนส่วนมากเฉพาะอย่างยิ่งพวกผู้ชายต่างมีแถบ บ้างเป็นแผ่นโลหะ บ้างเป็นแผ่นผ้าพิมพ์คาดอยู่บนกระเป๋าเสื้อ นางมองต่อไป ในที่สุดสายตาก็ไปหยุดนิ่งอยู่ที่หญิงสาวรุ่นๆ กลุ่มใหญ่ เด็กชายมองตามและพูดขึ้นอีก The grandmother lowered her eyes from the faces of the people standing around to the front of their shirts and found that what her grandchild was saying was true. Most of them, especially the men, wore nametags. Some were metallic bars; others, printed strips of cloth sewn to their shirt pocket. She went on looking. Finally her eyes rested on a large group of young women. The boy followed her gaze and spoke again.
“เขาไม่ติดชื่อหรอก ย่าก้มหูมาซีครับ ต้อจะบอก” “Those don’t wear names. Lean over, granny, and I’ll tell you.”
หญิงแก่ทำตามง่ายๆ The old woman did so readily.
“เขาเป็นผู้หญิงชอกกะลี” เด็กกระซิบ “They are prostitoots,” the child whispered. ชอกกะลี or ชอกกาลี: ชอกกะหรี่ (whore)
ลมเย็นกระพือวูบหอบละอองฝนพรูเข้ามา ผู้คนใต้กันสาดเบียดออล้ำเข้าไปในร้านค้า A gust of cold wind blew in particles of dust. The people under the awning pressed and pushed and spilled into the shop.
“ผู้หญิงคนชั่วครับย่า” “Bad women, granny.”
“ตาต้อ” “Tor?”
“ครับ” “Yes?”
“ทำไมพูดเหลวไหล แกรู้จักเขาหรือ” “What’s this nonsense? Surely you don’t know them, do you?”
“รู้ซีครับ เขาอยู่ถนนเดียวกับเรา” ดวงตาสุกใสจ้องหน้าหญิงชราและพูดต่อเสียงใส “เขารับจ้างเป็นเมียทหารฝรั่ง ไอ้ก้องเพื่อนผมเล่าว่า เขาได้เงินเยอะแยะ พี่คำพลอย พี่แพงสี ลูกลุงเส็งที่ทำนาอยู่หลังบ้านก็เป็น พี่คำนางที่เคยมาเลี้ยงน้องที่บ้านเราก็ออกไปเป็น” “Yes I do. They live on the same road as us.” The gleaming eyes stared at the old woman and his clear voice said, “The farang soldiers take them as hired wives. My friend Kong says they get oodles of money. Khamphloi and Phaengsee, Uncle Seng’s daughters who work the paddy field behind our house, they are that. Khamnang, who used to babysit for us, she’s left to be one too.”
=
แม้ว่าโดยเชื้อสาย คุณนายบุญสมจะไม่ใช่คนพื้นบ้านเมืองอุดร เพราะพ่อแม่ของคุณนายเป็นขุนนางจากกรุงเทพฯ ถูกส่งให้ขึ้นมารับราชการสนองพระเดชพระคุณจัดการศึกษาของพลเมืองในมณฑลอุดร ตั้งแต่ปลายสมัยสมบูรณาญาสิทธิราชย์และอยู่มาจนตลอดอายุราชการ แล้วเลยตั้งหลักฐานอยู่ที่นี่ กลายเป็นคนเก่าแก่ของเมืองอุดรไป ถึงจะมีเวลาต้องจากไปอยู่ที่อื่นเป็นครั้งคราว บางทีก็จากไปนานหลายปี แต่คุณนายก็ยังถือตัวว่าเป็นชาวอุดรอยู่นั่นเอง ยังคงมีบ้านและพวกลูกๆ ต่างก็เติบโตและศึกษาเล่าเรียนกันอยู่ที่นี่ คุณนายจึงเป็นที่รู้จักมักคุ้นของเด็กรุ่นใหม่ ทั้งๆ ที่ตัวเองจำพวกเขาไม่ค่อยได้ ครั้งสุดท้ายคุณนายติดตามสามีขึ้นไปรับราชการอยู่ทางหัวเมืองฝ่ายเหนือนานกว่าสิบปี จนเมื่อสามีถึงแก่กรรมจึงได้กลับมาบ้านเกิด ได้พบว่าอุดรเปลี่ยนแปลงไปมาก จากหัวเมืองที่สงบเงียบ ถนนหนทางประกอบด้วยห้องแถวไม้ ซึ่งมักจะมีฝุ่นแดงคล้ำพอกอยู่ตลอดปีตลอดชาติ กลายมาเป็นเมืองที่อึกทึกจอแจ ถูกแต้มแต่งด้วยสีสันฉูดฉาด นับตั้งแต่ผิวสีของผู้คนในถนนไปจนถึงขอบประตูรั้วและผนังของห้องแถว By birth Mrs Bunsom was no native of Udorn – her parents were nobles from Bangkok who had gone into public service to see to the education of the populace in the Udorn division before the end of absolute monarchy and they had stayed here for all of their working lives and then had retired here, had become senior Udorn citizens, though they had been sent else­where at times and stayed away for years – but she still considered herself an Udorn native, still had a house here, and her children had all been raised and gone to school here, so she was someone the young generation knew, even though she herself could hardly remember them. The last time she had followed her husband when he was posted to a northern town it had lasted more than ten years, and when he died she had returned to her hometown and found that Udorn had changed a great deal. From a backwater town whose main road was lined with wooden shophouses covered in red dust through­out the year, it had become a noisy, congested city daubed in garish colours, from the skins of the people in the streets to the gates and walls of its rows of shophouses. Udorn (Thani) was the spelling at the time of writing. The modern spelling is Udon Thani.

With แม้ว่า or ถึงแม้ว่า (even though, although), แต่ (but) is not translated. This phrasing is standard in Thai and rather formal in English, so that sometimes ‘even though’ can be forgotten and ‘but’ translated instead, as I have done here, especially as another ‘even though’ crops up before the end of the sentence.

อันที่จริง คุณนายเกือบจะลืมเรื่องราวที่หลานชายเล่าฉอดๆ เมื่อวันวานขณะที่กลับจากวัดมาติดฝนอยู่กลางเมืองแล้ว ถ้าบังเอิญเขาไม่ฟื้นขึ้นมาอีกในเช้าวันรุ่งขึ้น เมื่อคุณนายก้าวลงมาจากบันไดชั้นบนก็พบว่าทุกคนกำลังจะออกจากบ้านไปทำงาน Actually, Mrs Bunsom had almost forgotten what her grand­child had told her at length the day before when that same group returning from the temple found themselves under the rain in the middle of town, but he brought up the subject again the next morning. When she came down the stairs she found that everybody was ready to leave for work.
“คุณย่าครับ นี่ไง ต้อก็มีเหมือนกัน” เขาชี้ที่อกเสื้อตัวเองพลางอ่านชื่อ “นายต่อพงษ์ ศึกษาการ คุณแม่ก็มี” หันไปทางสุภาพสตรีที่กำลังก้มหน้าสวมรองเท้าให้น้องคนเล็ก “Look, granny, I have one too!” The boy pointed at his own chest as he read out “Mister Torphong Suek- sakarn. Mother too has got one.” He turned to the lady who was leaning over the little one to put his shoes on.
“แต่อาป้อมไม่มี” หญิงสาวในชุดเหลืองอ่อนพูดพลางหัวเราะระรื่นขณะลงบันไดตามมา “But I haven’t!” Aunt Pom, dressed in pale yellow, said with a merry laugh as she came down the stairs in turn.
“พ่อครับ” เด็กชายหันไปอีกทางหนึ่งและลาม “ทำไมอาป้อมไม่มีป้ายชื่อ” “Dad!” the boy turned towards him and asked, “Why doesn’t Auntie Pom have a nametag?”
“ก็อาเขาไม่ได้เป็นข้าราชการนี่” พ่อตอบ “Well, she’s not a civil servant,” the father said.
“ต้อก็ไม่ได้เป็น” “Neither am I.”
“แต่ต้อเป็นนักเรียนนี่จ๊ะ” หญิงสาวชิงพูดขณะที่ก้มลงเลือกรองเท้า “But you’re a pupil,” the young woman said as she bent down to select a shoe.
“งั้นอาเป็นอะไร” เด็กยังไม่หมดความสงสัย “Then what are you?” The child still wasn’t through wondering.
“อาเป็นลูกจ้างฝรั่งจ๊ะ อาทำงานแคมป์” “I’m an employee of the farang. I work in the camp.”
=
คำโต้ตอบระหว่างอากับหลาน ทำให้สีหน้าคุณนายสลดลง แต่ดูเหมือนจะไม่มีใครสังเกต ตอนสายคุณนายกลับขึ้นไปชั้นบน หิ้วช่อหมากดิบมาที่ริมหน้าต่าง ลงมือเจียนหมาก นานๆ ก็วางมือและมองออกไปทางถนนใหญ่เสียครั้งหนึ่ง พินิจภาพที่เคลื่อนไหวสับสนเบื้องหน้า คุณนายจำได้ว่าเมื่อแรกที่พ่อมาซื้อที่ตรงนี้เพื่อปลูกบ้านอยู่เองนั้น รอบบริเวณนี้ยังเป็นที่นาเตียนโล่ง ดูเปล่าเปลี่ยวจนน่ากลัว และเมื่อคนในครอบครัวพูดถึงความรู้สึกนี้ขึ้นมา พ่อก็หัวเราะเสียงดังและบอกว่า ชาวอุดรนั้นเป็นผู้รู้บุญกลัวบาป เฉพาะพวกชาวนาด้วยแล้ว ปกติมักจะเป็นคนมักน้อยสงบเสงี่ยม พ่อพอใจที่จะมีเพื่อนบ้านในวัยชราเป็นชาวนามากกว่าคนในเมืองซึ่งชอบทำอะไรเอะอะตึงตัง และเวลาต่อมาทุกคนก็พบว่าความเห็นที่พ่อพูดนั้นถูกต้อง พ่อของคุณนายได้มีชีวิตสงบสุขในบ้านนี้ตลอดมาจนกระทั่งถึงแก่กรรม On hearing the exchange between aunt and nephew Mrs Bunsom’s face turned sad, but no one seemed to notice. Later that morning she went back upstairs, took the tray of fresh betel to the windowsill and set about trimming betel. Once in a while she would interrupt her work and look out at the main road and consider the scene that moved confusedly before her. She remembered that when Father first bought this place to build their future home, all around was still bare paddy land, so lonely it was scary, and when anyone in the family mentioned that feeling, Father would laugh out loud and say that Udorn people knew right from wrong, especially farmers, who were usually modest and reserved. He was glad to have farmers for neighbours in old age rather than obstreperous townspeople, and later everyone found that Father’s views were correct. He spent happy peaceful days in this house until his demise.
แต่บัดนี้ เมื่อมองไกลออกไปแทนท้องทุ่งที่โล่งเตียน คุณนายได้เห็นแนวหลังคาสังกะสีวาววับแผ่เป็นพืดยาวเข้าไปจนจรดตัวเมือง ด้านหน้าที่เป็นท้องถนน รถรานานาชนิดวิ่งสวนกันขวักไขว่ ส่วนด้านหลังที่ยังเหลือเป็นที่โล่ง มีราวผ้าหลากสีตากกระจายอยู่เป็นระยะ ทางน้ำครำสีคล้ำจากหลังบ้านไหลคดเคี้ยวเหมือนงูเลื้อยลงไปขังในที่ลุ่ม ทุกวันเมื่ออยู่คนเดียวความคิดของคุณนายมักจะย้อนไปย้อนมาเหมือนลมในฤดูแล้ง อะไรต่อมิอะไรดูช่างเปลี่ยนแปลงไปไม่หยุดหย่อน แรกๆ เมื่อมีถนนสายใหม่เฉียดผ่านเข้ามานั้น คุณนายยังจำได้ดีว่านอกจากมันจะนำความสะดวกสบายมาให้แล้วมันยังทำให้ราคาของที่ดินแพงขึ้น ผู้คนเริ่มเบื่อหน่ายกับการทำนา เพื่อนบ้านหลายต่อหลายคนแบ่งที่ดินออกขาย และหายหน้าไปทีละคนสองคน แต่ถึงกระนั้น ความเปลี่ยนแปลงดังกล่าวก็ยังเกิดขึ้นอย่างเชื่องช้าและค่อยเป็นค่อยไปแทบไม่มีใครสังเกตเห็น เพิ่งจะมาระยะหลังนี่เองที่ความเปลี่ยนแปลงได้บังเกิดขึ้นอย่างรวดเร็ว ทุกครั้งที่คุณนายกลับมาเยี่ยมบ้าน ถ้าไม่เห็นการรื้อทลายเรือนแถวเก่าๆ ก็มักจะได้เห็นสิ่งปลูกสร้างใหญ่โตสูงค้ำฟ้า ผุดขึ้นอันแล้วอันเล่า ถนนแล้วถนนเล่า และความชุลมุนได้ถึงขีดสุดเมื่อทหารฝรั่งเริ่มทยอยเข้าสู่เมือง ทั้งๆ ที่ไม่ตั้งใจหลายต่อหลายครั้งความคิดของคุณนายมักจะวนเวียนมาจบลงที่คำบอกเล่าของหลานชายตัวเล็กๆ เสมอ บางคราวคุณนายรู้สึกขำที่เห็นคนมากมาย ต้องติดป้ายชื่อตัวเองเมื่อออกไปเดินตามถนน But these days, when she looked out, instead of empty land what she saw was a tangle of glaring tin roofs stretching to the very confines of town. In front, where the road was, all sorts of vehicles raced to and fro. At the back where there was still some empty space, there were strings of multicolour­ed clothes put out to dry here and there. A rivulet of dark polluted water from behind the houses meandered like a snake down to a depression where it stagnated. Every day when she was alone her thoughts went back and forth like wind in the dry season. Everything seemed to change without respite. At first when there was a new road skirting the place, she remembered quite clearly that if it had made things easier it had also made the price of land shoot up. People began to be bored with growing rice. Many neighbours parcelled out their land, sold out and disappeared one after the other, but for all that change still took place very slowly, little by little, so that hardly anyone noticed. It was only lately that change had gathered pace. Every time she came visiting, if she didn’t see old row houses being demolished, she would see big new constructions soaring into the sky one after the other, new streets being laid out, and confusion reached its peak when farang soldiers began to trail into town. Even though she didn’t mean to, many times her thoughts turned back to dwell on what her little grandson had told her. Sometimes she felt amused to see that so many people had to wear tags with their own names on them when they went out and about.  
เพราะรำคาญเสียงเครื่องบิน ในตอนบ่ายๆ คุณนายจึงมักจะปิดหน้าต่างเก็บตัวเงียบอยู่บนบ้าน วันหนึ่งลูกสาวคนเล็กกลับวันกว่าปกติ เธอพาเพื่อนมาด้วยสองคนและเรียกหาเสียงดัง เมื่อลงมาชั้นล่าง เพื่อนสาวของเธอพากันเข้ามากราบที่ตักด้วยอาการสนิทสนม และเป็นครั้งแรกที่คุณนายได้สังเกตเห็นแนวป้ายบนอกเสื้อของหญิงสาวทั้งสาม Because she was annoyed by the roars of the aeroplanes, in early afternoon she would close the windows and keep to herself indoors. One day her youngest daughter came back earlier than usual in the company of two friends and called out loudly. When she went downstairs, her daughter’s friends came to kneel before her and bow with their heads on her lap with easy familiarity and it was the first time she noticed name tags on the blouses of the three of them.
“อ้อ นี่ลูกป้อม ติดป้ายกับเขาตั้งแต่เมื่อไหร่” คุณนายพูดพลางหัวเราะ “Oh, Pom, since when have you been wearing a tag too?” she said with a laugh.
“เพิ่งจะติดค่ะ ไม่ใช่ชื่อหรอก” “I just put it on. It isn’t my name, though.”
“อ้าวงั้นป้ายอะไร” “Then what is it for?”
“ป้ายอาชีพค่ะ คุณแม่” หนึ่งในสองหญิงสาวที่มาด้วยชิงตอบ และอธิบายต่อเสียงใส “พวกหนูทำขึ้นเอง เราติดป้ายว่าเราเป็นเจ้าหน้าที่” “It’s a job tag, Mother,” one of the two young visitors hastened to an- swer, and explained further in a chirpy voice, “We made them ourselves. We put on tags to say we are officials.”
“พวกมันเพิ่งเปลี่ยนรุ่นใหม่ ไม่รู้ว่าใครเป็นใคร” อีกคนเล่าต่อ “มาใหม่ๆ ไม่ดูเหนือดูใต้เห็นเราเป็นสาวสาธารณะไปหมด บางรายขอเช่าดื้อๆ รำคาญเหมือนจะตาย” “There’s been a rotation; they don’t know who is who,” the other friend chimed in. “These newcomers, they don’t know better, they think we’re all public girls. Some even ask us to be their hired wives just like that. It’s dreadfully annoying.”
ทั้งสามหัวเราะขบขัน The three of them burst out laughing.
“แต่ละตัวมองดูยังกับหมีขอ” อีกคนพูดอีก “They all look like begging bears,” one of them added.
“หมีคนก็ไม่ว่า” “Bearish men, rather.”
“แต่อีตากัปตันของเธอ ออกสมาร์ทยังกะรอก ฮัดสัน” “But your captain looks as spruce as Rock Hudson.”
“เชอะ แต่ไม่สวีทเหมือนตาเออร์เนสต์ บอร์กไนน์ของเธอหรอก” “Tut! But not as sweet as your Ernest Borgnine.”
ความตั้งใจเดิมของคุณนายเมื่อออกไปวัดตอนเช้า นางตั้งใจจะอยู่ช่วยงานกระทั่งเขาทอดผ้าป่าเสร็จ แต่อยู่ได้ไม่นานก็ต้องรีบกลับเพราะทนหนวกหูเสียงเครื่องบินที่ขึ้นลงเกือบตลอดเวลาไม่ได้ ผู้คนที่วัดพูดกันว่าพรุ่งนี้เป็นวันตรุษฝรั่ง เขาจะหยุดรบกันวันหนึ่ง วันนี้จึงต้องทิ้งระเบิดให้มากกว่าวันอื่นๆ ฟังแล้วจิตใจขุ่นมัวไม่สบายจึงออกมานั่งสามล้อกลับบ้าน และคงจะเป็นเพราะตรุษฝรั่งใกล้เข้ามานั่นเอง ตลาดวันนี้จึงดูคึกคัก ร้านค้าหลายแห่งตกแต่งโคมไฟสีต่างๆ แพรวพราวระยิบระยับในท้องถนน คุณนายได้เห็นหมู่รถมอเตอร์ไซค์ของทหารฝรั่งวิ่งผ่านไปเป็นกลุ่ม แต่ละคันมีสาวรุ่นนั่งเกาะไปข้างหน้า มองดูเหมือนคางคกเกาะคู่ตอนกลางฤดูหนาว ในวัยห้าสิบเศษๆ คุณนายบุญสมได้มีชีวิตผ่านยุคสมัยของสงครามมาแล้วหลายหน และยังจดจำความเดือดร้อน คับขัน ความขาดแคลน และสภาพชีวิตที่ต้องอดออมได้ดี ดูแล้วมันช่างแตกต่างกับสภาพการณ์ที่กำลังเป็นอยู่นี้มากมาย พอโผล่เข้าบ้านยังไม่ทันจะเปลี่ยนเสื้อผ้า ก็พอดีลูกสาวคนเล็กหอบของพะรุงพะรังยิ้มหน้าระรื่นตามเข้ามา Initially, when she went to the temple in the morning, Mrs Bunsom intended to help along until the ceremony of handing over new robes to the monks was over, but before long she had to hurry back because she couldn’t stand the deafening noise of the aeroplanes taking off and landing almost all the time. People at the temple were saying that tomorrow was the farang New Year, they’d stop fighting for the day, so today they had to drop more bombs than on any other day. Hearing this spoiled her mood, so she went out and took a trishaw back home, and it must have been because of the farang New Year that the market today looked so lively. Many shops were decorated with bulbs of all colours that sparkled along the road. She saw a group of farang soldiers on motorcycles drive by, each with a young woman sitting tight upfront. They looked like toads coupling in the middle of the cold season. Now in her late fifties, in the course of her life Mrs Bunsom had gone through several wars and she still remem­ber­ed the distress, the tight spots, the shortages, a sort of life that required much stamina. How different it was from what was happening now! She had hardly entered the house and had yet to change when her youngest daughter carrying a whole mess of stuff came in after her, smiling happily.
“ที่ทำงานหยุดครึ่งวันค่ะ ป้อมมีของเยอะแยะมาฝากแม่ เพื่อนๆ เขาให้ของขวัญ” “They gave us half the day off. I’ve lots of things for you, mum. Presents they gave us.”
คุณนายหันไปมองลูกสาวด้วยสายตาเปี่ยมสุข แต่เพียงครู่เดียวอาการของนางกลับเปลี่ยนไป ใบหน้าที่อิ่มเอิบอยู่เมื่อครู่ ค่อยๆ ซีดลงจนขาวเป็นแผ่นกระดาษ She turned to look at her daughter with delight in her eyes but suddenly her expression changed. The beaming face of a moment ago turned a whiter shade of pale. =

That was a period detail (Procol Harum, 1967) too hard to resist inserting.😉

“แม่ แม่ แม่เป็นอะไรไป” ลูกสาวพูดละล่ำละลักรีบวางของตรงเข้าประคอง คุณนายค่อยๆ ยกมือขึ้นโอบสะเอวลูก สายตาเหม่ออยู่บนอกเสื้อของหญิงสาว “Mum! Mum! What’s the matter, mum?” her daughter said in alarm, dropping her things and running to prop her up. Mrs Bunsom slowly raised her hand to hug her daughter round the waist, her eyes staring vacantly at the young woman’s blouse front.
“อ้อ ป้าย หนูโยนทิ้งแล้วหละ” “Oh, the tag? I threw it away.”
สิ้นคำตอบ คุณนายค่อยๆ ทรุดตัวลงบนพื้น คำพูดเก่าๆ ของหลานชายที่พูดถึงกลุ่มเด็กสาวเมื่อวันก่อน หวนกลับคืนมาอีก แล้วน้ำตาหญิงแก่ปริ่มล้นออกมาเปรอะแก้ม At those words, Mrs Bunsom slowly let herself slide to the floor. The words of her grandson talking about those girls the other day came back to her and then tears brimmed and ran down the old woman’s cheeks.
“ก็พวกตัวทะลึ่งมันกลับไปกันแล้วนี่แม่” “Those cheeky chaps have all left, you see, mum.”
หญิงสาวกลั้นหัวเราะตัวงอ พลางควักผ้าเช็ดหน้าขึ้นซับน้ำตาให้ผู้เป็นมารดา The young woman smothered a fit of laughter as she grabbed her hand- kerchief to wipe away her mother’s tears.
=
‘Pai’, first printed in Parithat Review, 1970; current translation from Fa Bor Kan (ฟ้าบ่กั้น), Éditions Duang Kamol, Bangkok, 1979 edition.
A National Artist since 1992, Khamsing Srinawk, born on Xmas Day of 1930 in the Northeast, is widely held to be a master of the short story. His realistic, satirical stories focus on the plight of farmers and other common upcountry people (The Politician and Other Stories, trans. Domnern Garden). .

Tagged: , , , , , , ,

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: