Things – Takheisan

ของ

THINGS

pile-cds pile-of-books

ตะเฆ่สัน

TAKHEISAN


Translator’s kitchen
วันหนึ่ง  เขาตื่นลืมตาขึ้นมาจากความฝันอันสับสน  รู้สึกอ่อน เพลียจากการพักผ่อนไม่เพียงพอ  เขาเดินโซเซไปชนกองหนังสือในห้องรับแขกที่ตั้งไว้สูงจนเป็นกำแพงกระดาษ  หนังสือเล่มใหญ่เกือบสิบเล่มหล่นลงมาทับเท้าทำเอาเขาร้องโอดโอย  แล้วเซไปเตะซีดีที่กองไว้อีกมุมห้องจนกระจัดกระจาย  ต้องเดินกะเผลก ๆ ผ่านห้องหับอันมัวซัวไปเข้าห้องน้ำล้างหน้าล้างตา One day, he woke up from a confused dream, feeling weak from not enough rest. Walking un­steadily he bumped into a pile of books in the living room so high it formed a wall of paper. More than half a dozen big tomes fell on his feet, making him cry out in pain. Then as he staggered he kicked a pile of CDs in a corner of the room, scattering them. He had to limp past a dim room to enter the bathroom to wash his face. เกือบสิบเล่ม: literally, ‘almost ten [books]’. Since in English you count in dozens rather than tens, ‘more than half a dozen’ seems to convey the right amount and sounds more natural.
พอมองภาพสะท้อนในกระจกวันนั้นเขาจึงตระหนักได้ว่าตนเองได้ล่วงเข้าสู่วัยกลางคนเสียแล้ว ร่างกายที่เคยแข็งแรงเริ่มอ่อนล้าง่ายดาย  ความกระตือรือร้นในชีวิตก็ลดน้อยถอยลง  การงานที่เคยถาโถมส่งผลให้รอยตีนกาเพิ่มจำนวนขึ้นหลายเส้น  แต่เรื่องสำคัญอีกเรื่องที่เขาก็ค้นพบก็คือ  พอใช้ชีวิตมาถึงวัยกลางคนแล้ว บ้านเขารกมาก Looking at the reflection in the mirror that day, he realised that he had entered middle-age. His formerly strong body was getting tired easily. His eagerness in life was on the wane. The work that had rushed in had resulted in expanding crow’s feet. But another important thing he was finding out was that having lived to middle age, his house was very messy. =

=

=

=

=

One ก็ too many?

ก็จะไม่รกได้อย่างไร ในเมื่อข้าวของที่เขาสะสมมาทั้งชีวิตมันมาเก็บอยู่ตามตู้ ตามชั้น ตามห้อง และตามซอกจนเต็มบ้านหลังเล็ก ๆ ของเขาไปหมด  ทั้งหนังสือและนิตยสารนับพัน ๆ เล่ม  ซีดีเพลง หนัง และเทปคาสเซตต์ก็นับเป็นพัน ๆ เหมือนกัน  ไหนจะมีคอมพิวเตอร์ ปรินเตอร์ โทรศัพท์มือถือ เครื่องเล่นซีดี และวิทยุเก่า ๆ ที่เขายังตัดใจทิ้งไม่ลง กีตาร์ 3 ตัว และของเล่นวัยเด็กบางชิ้นที่เขาไม่ได้เล่นอีกแล้ว  โต๊ะเก้าอี้ที่เคยเป็นตัวโปรดตั้งแต่สมัยวัยเรียน  ถ้วยรางวัลและประกาศนียบัตรต่าง ๆ นานาที่เคยได้รับ ของขวัญน่ารัก ๆ พวกตุ๊กตา นาฬิกาตั้งโต๊ะ กรอบรูป หรือแม้แต่โปสการ์ดหรือจดหมายที่มิตรสหายและอดีตคนรักเคยให้มา  สูจิบัตรงานละครเวที  งานนิทรรศการ  ศิลปะ  บัตรคอนเสิร์ตที่แสนประทับใจ หรือตั๋วหนังเรื่องโปรด  เขาก็ยังหาที่เก็บกองเอาไว้ในบ้านจนได้  ส่วนของชิ้นใหญ่ ๆ นั้นเขาเอาไปกองไว้รอบ ๆ ตัวบ้านก็มี How could it not be messy? The things he had accumulated all his life he kept in cup­boards, on shelves, in rooms and in cor- ners, to the point that his small house was full of them – thou­sands of books and magazines, CDs, video­tapes and tape- cassettes in their thou­sands too, not to mention compu­ters, printers, portable phones, the CD player and an old radio set he hadn’t had the heart to throw away, the three guitars and some toys of his childhood he no longer played with, the desk and chair he favoured from his schooldays, the sundry cups and diplomas he had been award­ed, lovely presents, dolls, the clock on the table, picture frames, or even the postcards and letters his friends and former lover had sent him, the pro­grammes of thea­tri­c­al per­form­ances and art festivals, fliers for con­certs that had impressed him the most and tickets of his favourite films – for all this he could still seek storage areas in the house; as for the bulky items, he piled them up around the house, outside ในเมื่อ = ‘given that’. This link with the rest of the sentence is not translated as it would make the phrasing of the first few lines awkward. More’s the pity, because this is a very good example of a one-paragraph-long sentence in Thai which ideally should not be split.In English, ‘around the house’ is ambiguous; hence the need to specify ‘outside’.
พอนึกได้ว่าบ้านรกขนาดนี้ ในวันนั้นเขาจึงตัดสินใจว่าจะกำจัดของเก่า ๆ เหล่านี้ออกไปจากบ้านเสียบ้าง  ว่าแล้วเขาก็เดินกะเผลก ๆ ไปรื้อ ๆ เล็ง ๆ ข้าวของในบ้าน กองหนังสือตรงนั้น กองซีดีตรงนี้ จะจัดการกับอะไรก่อนดีนะ Realising how messy his house was he decided that day to get rid of those old things, and thus limped about moving and assessing things in the house – this pile of books, that pile of CDs. Well, what should he get rid of first? นะ (‘well’ here) is one of those little interjections that are so important to provide tone to a sentence and should be translated in one way or another if at all possible.
ในวันแรก ๆ สิ่งที่เขาตัดใจทิ้งได้ก่อนก็คือพวกเครื่องใช้ไฟฟ้าและเครื่องอิเล็กทรอนิกส์เก่า ๆ พวกคอวพิวเตอร์ ปรินเตอร์ โทรศัพท์มือถือ นั่นแหละ ของพวกนี้จริง ๆ ก็เกือบจะถือว่าเป็นขยะอยู่แล้ว  บางชิ้นก็ไม่ได้เจ๊งแต่กลายเป็นของเก่าเพราะการที่เขาต้องวิ่งตามซื้อรุ่นใหม่ ๆ มาใช้  อย่างคอมพิวเตอร์พอใช้ไปสัก 3-4 ปีก็เชื่องช้ามากแล้ว  มือถือนี่สักปีเดียวก็ตกรุ่นได้ บางเครื่องใช้ไป 2 ปีนี่ดูเชยจนถือไปไหนก็รู้สึกอายก็เลยต้องซื้อรุ่นใหม่ ๆ ทั้งที่ของเก่าก็ยังใช้ได้อยู่  แต่ที่ยังเก็บของเก่าไว้นั้นก็เพราะหวังว่าจะเอาบางชิ้นไปซ่อมได้  บางชิ้นก็ตั้งใจว่าจะเอาไปบริจาค  แต่เขาก็ไม่มีเวลาจัดการเสียที  มาถึงวันนี้เขาเลยตัดสินใจโทรไปถามวัดชื่อดังย่านนนทบุรีเพราะได้ข่าวมานานแล้วว่าที่นี่เขารับของพวกนี้อยู่  รออยู่หลายวันทางวัดจึงส่งรถกระบะมารับของถึงบ้าน  นอกจากจะเอาเครื่องไฟฟ้าและอิเล็กทรอนิกส์เก่า ๆ ไปแล้ว  คนจากวัดยังขอเฟอร์นิเจอร์และถ้วยชามเก่า ๆ ไปด้วย  เขาเลือกบางชิ้นให้คนจากวัดยกขึ้นรถกระบะไป  มีเฟอร์นิเจอร์เก่าอีก 2-3 ชิ้นที่เขาขอเก็บไว้ก่อน  ทั้งที่รู้ว่าวันหนึ่งก็ต้องทิ้งอยู่แล้ว  เพราะโต๊ะอ่านหนังสือและเก้าอี้ตัวเก่าพวกนี้เขาผูกพันกับมันจริง ๆ ถึงไม่ได้ใช้แล้วแต่ก็ยังแอบมีความฝันว่าสักวันจะเก็บไว้ให้ลูกได้ใช้ In the first days, the things he decided to throw away first were old electric and electron­ic appliances, computers, print­ers, portable phones. Those things actual­ly could almost be considered as garbage. Some were not broken but had become obsolete be­cause he had com­pulsively bought state-of-the-art models. For in­stance, compu­ters: after three or four years of use, they are very much slower. Port­able phones become obso­lete within a year. Some which you use for two years look passé and you feel ashamed going out with them, so you buy the latest model even though the old one is still working. But he still kept old models because he hoped to have some repaired; some he intended to donate but never had the time to see to it. So today he decided to call a well-known temple in Nonthaburi which he knew accepted donations of that kind. He had to wait several days before the temple sent a van to his house to pick up not just old elec­tric and elec­tronic appli­ances: the people from the temple asked for old furniture and old cups and crock­ery as well. He chose a few for them to take away in the van. A few pieces of furniture he ask- ed to keep first, even though he knew that one day he’d have to throw them away, be­cause that desk and that chair, he was really attached to them. Even those he didn’t use he still covertly entertained the dream of having his child use them.
หลังจากจัดการทิ้งเครื่องใช้และเฟอร์นิเจอร์เก่า ๆ ไปบ้างแล้ว บ้านของเขาก็มีมุมโล่ง ๆ เพิ่มขึ้นนิดหน่อย  แต่ก็ยังเป็นที่อยู่อาศัยซึ่งรกและมีข้าวของอัดแน่นอยู่ดี  เขามองไปที่ของเหล่านั้นแล้วเริ่มคิดใคร่ครวญ  จริง ๆ แล้วของจากวัยเยาว์จำพวกของเล่น หนังสือสมัยเด็ก ถ้วยรางวัลหรือของจุ๊ก ๆ จิ๊ก ๆ จากสมัยเป็นนักเรียนนี่เขาก็ไม่ได้ใช้แล้วแน่ ๆ ยิ่งเก็บไว้ก็มีแต่จะเก่ากร่อนลงไปตามเวลา นึกได้ดังนี้แล้วเขาก็รื้อกล่องที่เก็บของพวกนี้ออกมาคัดแยกของเป็นส่วน ๆ บางชิ้นเขาแวะเอาไปบริจาคให้สถานรับเลี้ยงเด็กกำพร้า  มีอยู่ 2-3 ชิ้นที่เขาขนเอาไปให้เพื่อนที่ชอบเล่นของเก่า  บางชิ้นเขาถ่ายรูปเก็บไว้แล้วค่อยเอาไปทิ้ง  แต่ก็มีหลายชิ้นที่เขาเลือกเอาไปทิ้งโดยไม่ได้ทำอะไรกับมันอีก After throwing away some of those old appliances and pieces of furniture, his house had some empty space but it was still a messy abode stuffed with things. He looked at those things and began to think in earnest. Actually those items from his youth – toys, children’s books, cups and other small trinkets from the time he was at school – for sure the longer he kept them the more they would wear away. At this point in his reflection, he took out the box in which they were kept and undertook to sort them out in piles. Some things he don­ated to a collection centre for orphan children; a few he took to friends who liked to play with old things; others he photographed and then threw away, but there were also many he chose to throw away without ado. In จำพวกของเล่น, จำพวก need not be translated; it’s simply a mark of plural.
ก่อนจะเอาไปทิ้ง  ในแวบหนึ่งเขานึกถึงเรื่องการเปิดท้ายขายของอยู่เหมือนกัน  ถ้าเป็นสมัยฟองสบู่แตกคงหาที่เปิดท้ายขายของได้ไม่ยาก  แต่ตอนนี้มันเลิกฮิตไปแล้ว  คิดขึ้นมาแล้วเขาก็ตัดใจทันที เพราะหากรอให้มีที่ไปขายของเก่า ๆ เหล่านี้อีกก็ไม่รู้ว่าเมื่อไรจะได้ขาย  ที่สำคัญคือไม่รู้ว่าจะขายได้สักกี่บาทกัน สู้ทิ้งไปเสียเลยน่าจะดีกว่า Before getting rid of them, he had the fleeting thought of setting up a garage sale. If it were during the ‘soap bubble burst’ period it wouldn’t have been diffi­cult to find a place where to sell old stuff, but now this was no longer in fashion. Having thought it over, he gave up the idea, be­cause if he waited until he found a place to sell those old things there was no saying when he would actually sell them, and more important, he didn’t know how much to sell them for. It’d be better to just throw them away. เปิดท้ายขายของ: a lovely expression; literally ‘open the back [of the car] to sell goods’ – hence, ‘a garage sale’.

สมัยฟองสบู่ (literally, ‘era of soap bubble’): another set phrase, referring to the severe economic crisis of the end of the 1990s.

On ‘more important’ vs. ‘more importantly’.

แต่จะให้ขนเอาไปทิ้งถังขยะเลยเขาก็ยังเสียดาย  ไอ้ของแบบนี้มันก็น่าจะมีคนอยากได้บ้างสิน่า เขานึกไปนึกมา ไม่รู้จะไปถามใคร ก็เลยยกของพวกนี้ไปวางกองทิ้งไว้ที่หน้าบ้านเสียเลย But he was still reluctant to carry those things to the bin. Things like these must be of need for some people, right? Thinking back and forth, he didn’t know whom to ask, so he took those things and piled them up in front of his house. สิน่า (‘right?’ here; ‘come on’, ‘come off it’, meaning ‘don’t you see?’ or ‘obviously’): another interjection that sets a particular tone.
ปรากฏว่าผ่านไปแค่วันเดียวของเหล่านี้ก็หายไป It turned out that within one day they were gone.
ไม่รู้ว่าเป็นฝีมือของเพื่อนบ้าน หรือคนเก็บของเก่าไปขาย หรือแค่คนที่เดินผ่านมา แต่ข้าวของเหล่านั้นก็หายไปหมดสิ้น He didn’t know if it was the doing of neigh­bours or of junk traders or just passersby, but those things disappear­ed to the last item.
กลับมามองบ้านของตัวเองอีกที  ข้าวของก็ยังไม่หายไปสักเท่าไร  แต่ความอยากที่จะเห็นบ้านของตัวเองโล่งโปร่งเริ่มก่อตัวขึ้นอย่างรุนแรงมากขึ้น ๆ ราวกับเพิ่งสำนึกได้ว่ามันเป็นสิ่งที่เขาควรทำให้ตัวเองมากตั้งนานแล้ว  คราวนี้เขามองไปที่กองซีดี เทปเพลง และหนังสือจำนวนมหาศาลที่เพียรสะสมมา ให้ตัดใจจากหนังสือนั้นยากกว่าตัดใจจากซีดีอยู่บ้าง เขาคิดว่าบทเพลงคือความบันเทิงแม้ว่าจะเคยเอาจริงเอาจังกับการหัดเล่นดนตรีอยู่หลายปี  แต่ถึงวันนี้มันก็เป็นเพียงสิ่งหย่อนใจของเขาเท่านั้น  มาถึงวัยนี้แล้วบางวันเขาแทบไม่ได้ฟังเพลงเลยด้วยซ้ำ  แต่หนังสือนั้นนอกจากจะเป็นสิ่งหย่อนใจแล้วยังเป็นเหมือนความรู้ที่เขาสะสมมาชั่วชีวิต  จะให้ทิ้งไปเลยก็นึกเสียดายอยู่ไม่น้อย He gave his house another look-over. Not that many things had gone, but the will to see his house unclut­tered began to grow more insis­tent, as if he had just thought it was what he should have done long ago. This time he looked at the piles of CDs and tape-cassettes and at the huge numb­ers of books that had accu­mu­lated, and found it more difficult to decide for those books than for the CDs. He thought that songs were entertain­ment. How­ever serious he had been in trying to listen to music for years, up to now they just meant re­lax­ation. These days there were entire days when he didn’t listen to any song actually, but books, besides offering relaxation, were like knowledge he had accumulated all his life. Thinking of throwing them away he found quite upsetting.
สำหรับการกำจัดเทปเพลง  ซีดี และหนังแผ่น เขาเริ่มต้นด้วยการป่าวประกาศให้เพื่อน ๆ ที่เคยบ้าฟังเพลงมาด้วยกันว่าอยากจะบริจาคแผ่นซีดี  มีใครอยากได้แผ่นก็ให้มาเอาไป  ปรากฏว่า มีเพื่อนเก่าโผล่มาเอาเพียงคนเดียว  เพื่อนที่เคยบ้าดนตรีคนอื่น ๆ หลายคนเลิกฟังเพลงไปแล้ว บางคนยังฟังเพลงอยู่แต่ก็ไม่ได้ตื่นเต้นกับการหามาสะสมเพิ่มเติมอีกเท่าไร  เขาจึงกำจัดซีดีออกจากบ้านตัวเองได้แค่นิดหน่อย  แต่เพื่อนเก่าที่แวะมาถึงบ้านแนะนำเขาว่ายังพอจะมีร้านรับซื้อซีดีมือสองอยู่ตามห้างสรรพสินค้าแถวชานเมือง  เขาเลยทยอยขนซีดีไปขายที่ร้านที่ว่า  จนพอได้พูดคุยกับเจ้าของร้าน  ในที่สุดวันหนึ่งเจ้าของร้านก็มาซื้อเหมาซีดีเก่า ๆ ไปจากบ้านเขาด้วยตัวเอง As for dealing with songs on tape and CDs and video tapes, he began by pro­claiming to his friends who were also crazy for songs that he wanted to donate CDs; whoever wanted any could come and take them away. As it was, of his old friends only one turned up. Several of his friends who used to be mad about music had given up listening to songs. Some still did but weren’t excited at the prospect of increasing their collection very much. So he managed to rid his house of only a few CDs. But that friend who had come to his house advised him that there were still shops buying second- hand CDs in suburban depart­ment stores. So he made trips carrying CDs to sell to those shops and talked to the shop owners, until one day a shop owner came and purchased all of his CDs and took them away. =

=

=

=

=

=

=

=

=

=

=

=

=

เจ้าของร้าน : The usual quandary: singular or plural? Context and common sense provide the answer: plural first, singular next.

มาถึงตรงนี้เขาเหลือแผ่นซีดีเพลงติดบ้านไว้เพียงไม่กี่แผ่น  พวกหนังแผ่นนั้นเขาขายจนหมดเพราะคิดว่ายังไงก็คงไม่ดูซ้ำอีกแล้ว  เขาอยากเลือกจดจำความรู้สึกหลังจากดูครั้งแรกเอาไว้มากกว่า  แต่สำหรับอัลบั้มเพลงที่เหลืออยู่เหล่านี้เป็นเพลงที่เขามั่นใจว่าจะหยิบมาเปิดฟังได้เรื่อย ๆ ไปจนแก่ชรา  เป็นเพลงที่เขามั่นใจแล้วว่าทั้งผูกพันและไม่มีวันเบื่อ  ซึ่งในชีวิตเราก็คงมีอยู่เพลงแบบนี้อยู่ไม่มากเท่าไร แม้ว่าจะเป็นคนที่เคยบ้าดนตรีสุด ๆ อย่างเขาก็ตาม เขาเริ่มคิดว่าการที่เคยดิ้นรนหาเพลงใหม่ ๆ มาฟังเรื่อย ๆ ก็เป็นแค่การตอบสนองความตื่นเต้นบางอย่าง  พอฟังเพลงมาก ๆ เข้ามันก็แทบไม่มีอะไรใหม่  เพลงยุคหนึ่งก็ทำเลียนแบบเพลงยุคก่อนหน้า  ไอ้เพลงที่คิดว่าเจ๋งมาก ๆ เขาก็ได้ฟังมาหมดแล้ว  เพลงแนวแจ็ซ แนวคลาสสิก แนวบลูส์  กระทั่งเพลงลูกทุ่งเก่า ๆ ที่ใครบอกว่าดีเขาก็มีหมด ซีดีหลายแผ่น เทปหลายตลับ กระทั่งหนังหลายเรื่องที่เขาซื้อตามคำชื่นชมอันเลิศลอยจากนักวิจารณ์  แต่พอฟังหรือดูเข้าจริง ๆ ก็ไม่ได้ชื่นชอบเท่าไร  ไอ้ที่เสพแล้วตื่นเต้นก็มีอยู่บ้าง  แต่พอความตื่นเต้นจางหายเขาก็ไม่ได้คิดจะอยากเปิดมันบ่อย ๆ อีกแล้ว ค้นหามาสะสมเสียมากมาย… ในชีวิตหนึ่งก็คงมีเพลงอยู่ไม่กี่เพลงและหนังไม่กี่เรื่องที่เราเรียกได้ว่าผูกพันและไม่มีวันเบื่อจริง ๆ At this point, he chose to keep only a few CDs in the house. As for the vid­eotapes he sold them all, as he thought that no matter what he wouldn’t watch them again. He preferred to remember what he had felt after seeing them the first time, whereas for the albums he kept, those were songs he was certain he’d listen to again and again until old age. They were songs he was certain he was attached to and would never be bored with, and in our lives there are few such songs, even for people like him who used to be totally crazy about music. He began to think that his con­stant struggle to find new songs to listen to had only been in response to agitation of some kind. After listening to many songs there was hardly any­thing new. The songs of one era imi­tated the songs of the preceding era. Those songs he thought were great he had listened to them all. Those jazz, classic, blues, even old folkloric songs every­body said were good, he had them all. Many CDs, many tape-cassettes, many video­tapes even, he had bought on the strength of enthu­siastic praise from critics but hadn’t quite liked them after viewing or listening to them. There were a few he had been excited after consuming them, but once the excitement had faded, he didn’t think he’d listen or view them again often, he had collected so many. In a lifespan there are only a few songs and only a few films one can call lifetime tokens one will never be bored with. See below.
สำหรับเครื่องดนตรีอย่างกีตาร์เก่า ๆ หรือคีย์บอร์ดตัวเล็ก ๆ ที่เขาเคยหัดเล่นอย่างเอาจริงเอาจัง  แต่ตอนนี้ไม่ได้แตะมาหลายปีแล้วนั้น  เขาใช้วิธีที่ง่ายที่สุดในการกำจัดอีกครั้ง คือเอาไปวางทิ้งไว้หน้าบ้าน As for the musical instruments such as the old guitars or the small keyboard which he had seriously endeav­our­ed to play but hadn’t touched in years, he used the easiest way to deal with them, which was to grab the lot and dump it in front of his house.
ผ่านไปแค่วันเดียวของเหล่านี้ก็หายไปเหมือนเดิม  คราวนี้เขาคิดเอาเองว่าคนที่เอาไปน่าจะได้ใช้ประ-โยชน์จากของเหล่านี้บ้าง  คงไม่ได้แค่เอาไปชั่งกิโลขายเท่านั้นหรอกน่า In a single day those things were gone too. This time he thought to himself that whoever took them would make some use of them, not just weigh them to sell by the kilo. =

=

=

=

หรอกน่า: lost in translation.

ตอนนี้ในบ้านดูโล่งขึ้นเยอะแล้ว  เขาไม่เดินเตะข้าวของให้ต้องเจ็บเท้าอีกแล้ว  แถมยังพอมีที่ว่างให้เขาค่อย ๆ จัดเป็นมุมนอนเล่นบ้าง 2-3 มุม  ไม่ได้นอนเหยียดแข้งขาตามห้องหับต่าง ๆ มานานแล้ว  เขายังคิดว่าจะเอาชุดโต๊ะอ่านหนังสือตัวเก่าจากวัยเยาว์ออกมาตั้งไว้สวย ๆ สักมุมหนึ่ง แต่พอเอามาตั้งจริง ๆ แล้วเขากลับรู้สึกว่ามันดูตลก ๆ สัดส่วนรูปทรงมันไม่เข้ากับอะไรสักอย่างทั้งที่มันก็เป็นโต๊ะตัวเดิมที่เขาเคยใช้ในตอนเด็ก ๆ และมันก็เป็นบ้านหลังเดิมที่เขาอยู่มาตั้งแต่เกิด…บาทีโต๊ะชุดนี้มันแค่ไม่เข้ากับความรู้สึกของเขาในวันนี้แล้วละมั้ง Now the inside of the house looked much roomier and he could walk without stumbling into things and hurting his feet. There was even enough space for him to arrange for lying down at ease in a couple of corners. He hadn’t stretched his legs in the various rooms in ages. He still thought he’d take the old desk from his youth and set it up prettily in one corner, but when he did, he had the feeling that it looked funny, its shape didn’t go with anything, even though it was the same desk he had used when he was a child and it was the same house where he had lived since he was born. Maybe this desk no longer agreed with his feelings.
ในที่สุดเขาก็ตัดสินใจว่าจะทิ้งโต๊ะเก้าอี้ตัวเก่าที่แสนจะผูกพัน  ก็มันเก่าเสียขนาดนี้แล้วแถมยังไม่รู้จะไปวางตรงไหนให้มันดูดีในความรู้สึกเขาได้อีก ที่เคยคิดว่าจะเก็บไว้ให้ลูกได้ใช้นี่เขาก็เริ่มยอมรับว่ามันอาจจะเป็นความเพ้อเจ้อเท่านั้น  มาถึงวันนี้เขายังไม่รู้เลยว่าจะได้มีลูกหรือเปล่าเอาเป็นว่าตอนนี้เมียก็ยังหาไม่ได้เลย  ไว้ถ้าจะมีลูกก็ค่อยซื้อของใหม่ให้ก็แล้วกัน In the end he decided to get rid of the desk and chair he was so fond of, given that they were so old anyway. Besides, he didn’t know where to put them to feel good about them any longer. The idea of keeping them for his child to use he began to accept as mere wishful thinking. Even now he didn’t know whether he would have a child or not. He hadn’t even found himself a wife yet. If he ever had a child, well then, he’d buy something new. =

=

=

=

=

=

=

ก็แล้วกัน is usually translated by ‘just [do it]’; here ‘well then’ improves a little on ‘he’d just buy something new’.

แต่ครั้นจะโทรเรียกคนที่วัดมาขนโต๊ะเก้าอี้ไปอีกทีเขาก็คงจะไม่อยากมา เพราะว่ามาขนของนิดเดียวก็ไม่คุ้มค่ารถ ในที่สุดเขาก็ตัดใจใช้วิธีเดิม คือลากไปวางไว้ทิ้งหน้าบ้าน But when he called for someone at the temple to come and pick up the desk and chair, they wouldn’t hear of it because coming and transporting only a few things wasn’t worth the outlay. Finally he decided to use the same method, that is, drag the set to the front of the house.
คราวนี้ต้องใช้เวลาหลายวันกว่าที่ชุดโต๊ะเก้าอี้จะหายไป  เขาคิดว่าคนที่เอาไปไม่น่าจะเป็นเพื่อนบ้านหรือคนขายของเก่า  แต่น่าจะเป็นรถขยะของเทศบาลมากกว่า  นึกแล้วก็เสียดายที่ของเก่าที่เคยผูกพันกันมาดูจะไม่มีประโยชน์อะไรกับใครเลย  เคยเติบโตเล่าเรียนอย่างตั้งอกตั้งใจมากับโต๊ะตัวนี้  วันนี้มันมีคุณค่าเหลือพอจะเป็นได้เพียงแค่ของเก่า ๆ อีก 2 ชิ้นที่เพิ่มเข้าไปในกองขยะขนาดมหึมาของเมืองใหญ่เมืองนี้เท่านั้นเอง This time it took several days before the desk and chair were gone. He thought that those who took them shouldn’t be neigh­bours or junk dealers but rather the muni­cipal collectors of household rubbish. Think­ing about it he was sorry that old things he was so attached to would be of no use to any­one at all. He had grown and studied with determination by that desk. Today the only value of this set was of two old things added to the mountain of refuse of this capital city.
มาถึงตรงนี้  เมื่อเขามองไปรอบ ๆ บ้านอีกครั้ง  รู้สึกว่าจะเหลือแต่ข้าวของที่จำเป็นเท่านั้นแล้ว  …ยก-เว้นก็แต่กองหนังสือจำนวนมหาศาลที่ยังกองอยู่ในหลาย ๆ ห้องเท่านั้น At this point, when he looked around the house once again, he felt that what was left was only the neces­sary things – except for the towering piles of books still cluttering various rooms. มาถึงตรงนี้: this is the second time we meet this expression; so we repeat the phrasing.
เพ่งมองดูหนังสืออันมากมายเหล่านั้นกองเกะกะอยู่ในบ้านหลังเก่าของตัวเองที่เริ่มจะโปร่งโล่งมากขึ้นแล้ว  ความปรารถนาอันแรงกล้าที่จะกำจัดมันทิ้งก็พลุ่งพล่านขึ้นมาทันที Surveying the numerous books form­ing untidy piles in his old house which looked increasingly vacant, he was sud­den­ly taken by the strong urge to get rid of them.
เขาใช้เวลาคัดเลือกหนังสืออยู่หลายวัน  แต่ก็เลือกทิ้งออกมาได้แค่ประมาณ 50 เล่มจากที่มีอยู่นับพัน  มองหนังสือดี ๆ ที่สะสมมาตลอดชีวิตแล้วก็นึกเสียดาย  หลายเล่มมีความหลังอยู่หลายเล่มเป็นแหล่งความรู้  ทั้งหนังสือประวัติศาสตร์ ปรัชญา หรือวิทยาศาสตร์ที่เขาเคยหามาอ่านอย่างกระหาย หลายเล่มเป็นหนังสือที่เปลี่ยนชีวิต  หลายเล่มเป็นหนังสือสวย ๆ ที่เขาซื้อมาเพราะอยากสะสม  สำหรับเขาแล้วหนังสือไม่เหมือนกับข้าวของเครื่องใช้อื่น ๆ มันไม่ใช่เพียงความบันเทิงหย่อนใจ  แต่ยังเป็นกองความคิดที่เขาสั่งสมมา  จะบอกว่าเป็นตัวแทนของตัวตนของเขาก็ว่าได้ Sorting out the books took him several days but he chose to discard only fifty volumes out of the thou­sands that there were. Looking at the good books he had collected all his life he felt sorry. Many of them had a past; many of them were founts of knowledge, history books, philos­ophy books or scientific books he had looked for and read with craving. Many were books that had changed his life; many were beautiful volumes he had bought to collect. For him, books were not the same as other things and items. They were not just entertainment but piles of thoughts he had accumu­lated. You could say they represent­ed his self. สะสม and สั่งสม are virtual synonyms: accumulate, build up, amass, stock up, save up, collect (บัญชีสะสม: savings account).
เหนื่อยหนักจากการจัดการกองหนังสือ  เขาเดินเข้าห้องน้ำล้างหน้าล้างตา มองหน้าที่เริ่มย่นของตัวเองในกระจกแล้วก็คิดขึ้นมาว่า  เอาวะ  ยังไงตัวของเขาก็คือตัวของเขา  มาถึงวัยนี้จะเปลี่ยนแปลงอะไรก็ยาก  จะเรียนรู้เรื่องใหม่ก็ไม่ง่าย  สิ่งที่ผ่านไปก็ผ่านไปแล้ว  วันใหม่ที่จะเริ่มต้นก็ไม่รู้ว่าจะมีเหลืออีกเท่าไร จะไปหวงห่วงอะไรกันนักหนา Exhausted by the sorting out of piles of books, he went to the bath­room to wash his face, looked in the mirror at his face which was beginning to wrinkle and then thought, So what? I am what I am. At this age it’d be difficult to change. Learning new things isn’t easy. What’s past is past. The new day that will begin, who knows how many of them are left? What’s the point of being so anxious? เอาวะ: ‘Okay’ is another possible translation.

What follows is a debatable ‘editorial’ decision: I’ve turned the indirect style requiring past tense (‘He was what he was…’) into a present tense reflection to lighten the paragraph and make it more vivid.

คิดได้ดังนี้เขาก็กลั้นใจกำจัดกองหนังสือที่ล้นบ้านอยู่อีกครั้ง  คราวนี้เขาใช้ทุกทางที่จะนึกออก เริ่มจากเรียกเพื่อน ๆ มาเลือกเอาไป เสร็จแล้วเอาบางเล่มที่น่าจะเป็นประโยชน์กับคนรุ่นหลังไปบริจาคให้ห้องสมุดของโรงเรียนใกล้บ้าน แล้วก็ยกนิตยสารเก่า ๆ และพ็อกเก็ตบุ๊กบางเล่มไปขายที่ร้านหนังสือมือสอง ไอ้ที่เขาไม่รับซื้อก็เอาไปขายชั่งกิโลเสียเลย Thinking thus, he forced himself to deal with the piles of books cluttering his house once again. This time he used every ways and means he could think of, start­ing with calling his friends to come and take their pick. After that, some books which should be of use to the new gen­erations he went to donate to the library of a school not far from home and then took old magazines and some paperbacks to sell to second-hand book- shops. Those they wouldn’t take he had weighed and sold by the kilo.
แต่มีหนังสือบางเล่มที่เขาจัดการไม่ถูก ไม่อยากทิ้ง ไม่อยากขายไม่รู้จะเอาไปให้ใครถึงจะเหมาะ แถมยังมีอาการเสียดาย  ตัดใจอย่างไรก็ไม่ขาด  แต่ก็รู้ว่าเก็บไว้ก็คงไม่ได้มีประโยชน์เท่าไร  เขาเลยใช้วิธีเดิม คือรวบรวมไปกองทิ้งไว้หน้าบ้าน But there were some books he didn’t know how to deal with. He didn’t want to throw them away, didn’t want to sell them, didn’t know whom to give them to. Besides, he was feeling sorry, couldn’t force himself, but knew that to keep them wasn’t of much use. So he used the same method as before, that is, made a pile of them in front of his house.
ผ่านไปไม่นานกองหนังสือนั้นก็หายไป  เขานึกเสียดายว่าคงมีคนขนไปขายชั่งกิโลเสียแล้ว แต่มองในแง่ดีอาจจะมีใครเก็บไปอ่านอย่างตั้งอกตั้งใจแล้วก็เป็นได้ เขาไม่มีทางรู้เลย แต่ก็ไม่เป็นไรอย่างน้อยก็มีคนจัดการมันแทนเขาไปแล้ว Before long that pile of books was gone. He felt sorry that they might have been taken to be sold as paper but, looking on the bright side, maybe some­one had taken them determined to read them and if that was the case, he had no way of knowing, but it didn’t matter. At least someone had dealt with them instead of him.
มาถึงตอนนี้  เครื่องมือหากินชิ้นสำคัญที่เขายังคลุกคลีด้วยมากที่สุดน่าจะเป็นคอมพิวเตอร์ โน๊ตบุ๊กที่เขาเหลือเอาไว้ใช้เพียงเครื่องเดียว  มันวางอยู่อย่างโดดเด่นแต่ก็โดดเดี่ยวบนโต๊ะทำงานที่สะอาดสะอ้าน ตู้ข้างโต๊ะมีกล่องใส่เครื่องเขียนกล่องเล็ก ๆ วางอยู่อย่างสงบเสงี่ยม ชั้นข้าง ๆ มีสมุดโน้ตเล่มเล็ก ๆ อีก 4-5 เล่ม ในตู้ยังเป็นที่จัดวางหนังสือที่เขาเหลือติดบ้านอยู่ไม่กี่สิบเล่ม ส่วนใหญ่เป็นหนังสือปรัชญาและศาสนาที่เขาคิดว่าได้อ่านอีกหลายรอบแน่ ๆ มีวรรณกรรมเรื่องโปรดที่เคยเปลี่ยนแปลงชีวิตวัยรุ่นของเขาเหลือเก็บไว้อีก 2-3 เล่ม ในลิ้นชักมีเพียงเอกสารสำคัญพวกสำเนาทะเบียนบ้านและโฉนดที่ดิน เขาประดับผนังห้องเก่า ๆ นั้นด้วยโปสเตอร์หนังเรื่องโปรดเรื่องเดียวที่เคยซื้อเก็บไว้นานแล้วแต่ไม่ได้เอามาใช้ประโยชน์เสียที  ตอนนี้เขายังแอบคิดว่าถ้ามองดูมันจนเบื่อแล้วเขาอาจจะเอาไปขายทิ้งก็เป็นได้  นอกจากเครื่องใช้พื้นฐานอย่างตู้เย็น  ตู้เสื้อผ้า หรือถ้วยจาน ชามนิดหน่อยแล้ว  บ้านเขาก็แทบไม่มีเครื่องใช้ไม้สอยอะไรอีกเลย  เขาแค่ตกแต่งรอบบ้านด้วยต้นไม้กระถางนิดหน่อย  ซึ่งถ้ามันโตขึ้นกว่านี้เขาคงต้องหาวิธีจัดการมันต่อไป  แต่จะให้ปลูกลงดินนั้นคงยากอยู่เพราะพื้นที่สวนเล็ก ๆ หน้าบ้านนั้นไม่ควรจะปลูกอะไรให้มันโตขึ้นมาบดบังตัวบ้านอีกแล้ว At this point, one important prof­es­sional implement he still handled con­sistently was the single notebook com­puter he had chosen to use. It was set prominently but forlornly on his im­maculate worktable. The low cup­board beside the table had a small box of writing implements displayed demure­ly. The side shelf had four or five small notebooks. In the cupboard were also the few dozen books he had decided to keep, mostly philosophy and religious books he thought he’d certainly read all over again several times. There were a few favourite literary works that had changed his life in his teens. In the drawer were just a few im­portant docu- ments, such as house regis­tration and land ownership certificate. He decorated the walls of that old room with posters of his all-time favourite film which he had bought long ago but had never put to good use. Now he told himself that he’d look at them until he was fed up and then he might sell them to get rid of them. Besides basic implements such as fridge, wardrobe and a few pieces of crockery, his house had almost no useful appliances any longer. He merely put a few potted plants around the house for decoration which, if they grew more than that, he might have to find a way to deal with, but planting them in the ground would be unwise, because the small garden plot in front of the house shouldn’t be planted with any­thing that would grow and obscure the house again. =

=

=

=

=

=

=

Here we go again! ไม่กี่สิบเล่ม: see first remark above.

ตอนนี้เขาใช้โทรศัพท์มือถือเครื่องเดียว…  ไม่ใช่ไอโฟนหรือบีบีรุ่นล่าสุด แต่เขาก็ไม่คิดจะซื้อเครื่องใหม่ในเร็ววัน Now he was using a single portable phone – no more iPhone or the latest BB, but he wasn’t thinking of buying a new phone anytime soon.
มองไปทั่วบ้าน  ความรู้สึกรกรุงรังหายไปแล้ว  เขาจะเลือกนั่ง ๆ นอน ๆ เหยียดแข้งขาตรงไหนก็ได้ทั้งนั้น…  จะวิ่งเล่นคนเดียวในบ้านก็ยังทำได้เลย  รู้สึกเหมือนตัวเองพร้อมจะรับสิ่งใหม่ ๆ เข้ามาในบ้านที่กำลังโปร่งโล่งสบาย แต่อีกใจหนึ่งก็ไม่อยากสะสมอะไรอีกแล้ว Looking around the house, the feeling of disorder was gone. He could sit, lie down or stretch his legs any­where he wished. He could even run around in it for fun. He felt ready to receive anything new in a house which was pleasantly spacious, but on the other hand he didn’t want to collect anything any longer.
=
คืนหนึ่ง เขาหลับลึกลงไปสู่ความฝันอันสับสน  ในฝันนั้นเขาเห็นตัวเองยังไม่เลิกทิ้งข้าวของในบ้าน  ไม่ว่าหนังสือที่เหลืออยู่  กระถางต้นไม้  โต๊ะ  ตู้  เตียง  เครื่องมือทำงานทั้งหลาย เขาก็ขนมันไปทิ้งจนหมด  เขาทยอยเอาไปกองทิ้งไว้หน้าบ้าน  แอบดูผู้คนมาหยิบไปคนละชิ้นสองชิ้น  ในที่สุดเขาก็เริ่มรื้อประตู  หน้าต่าง  ผ้าม่าน  แล้วก็ค่อย ๆ ทุบตัวบ้านทิ้ง เริ่มจากผนัง คาน เสา รื้อลึกไปถึงเสาเข็ม  บ้านทั้งหลังกลายเป็นเศษปูนเศษไม้  เขาขนออกไปกองที่หน้าบ้านแล้วมองดูผู้คนเข้ามาหยิบไปทีละชิ้นสองชิ้น  ในที่สุดบ้านเขาก็ไม่เหลืออะไรอีก  มีเพียงที่ดินว่างเปล่าเท่านั้น พอมาถึงตรงนี้แล้ว เขาก็เดินไปนั่งที่หน้าบ้านตัวเอง  นั่งนิ่ง ๆ อยู่อย่างนั้น  รอคอยอย่างเงียบสงบ เหมือนเป็นข้าวของอีกชิ้นที่ตัวเองเลือกทิ้ง One night he went to sleep and sank deep into a confused dream. In that dream, there he was: he had not finished throw­ing things out of his house, whether the books that remain­ed or the plants, the table, cup­board, bed, his various work implements. He gathered them up and threw them all away, making trips to pile them up in front of the house, discreetly watching the people who came to take them one or two items at a time. Finally he began to move doors, windows, curtains and gradually dis­mem­bered the house and threw it away, start­ing with partition walls, beams, pillars, digging deep to get rid of the piling. The whole house became a pile of refuse of concrete and wood. He took it all out and piled it in front of the house and then watched people coming and helping them­selves to this or that piece. Finally there was nothing left of his house, there was only the empty ground.  At that point he went and sat in front of his house, sat motion­less there like that, waiting quietly as if he was something he himself had decided to throw away.
เวลาผ่านไป  ผู้คนเดินผ่านไปมา  เพื่อนบ้าน  คนเก็บขยะ หรือกระทั่งคนที่เขาไม่เคยรู้จักกระทั่งเพื่อนพ้องมิตรสหาย ทุกคนเดินผ่านไปมา มีบ้างที่ให้ความสนใจเอ่ยปากทักทายสั้น ๆ แต่ก็ไม่มีใครเอาเขาไปไหนสักที เขาเฝ้ารออยู่อย่างเงียบงันกลางแสงแดดจัดจ้า สายฝนหนาวเหน็บ ผ่านกลางวันกลางคืนนับไม่ถ้วน  เขารู้สึกว่าตัวเองแก่ชราลงไปเรื่อย ๆ มองเห็นฝ่ามือตัวเองค่อย ๆ เหี่ยวย่น เส้นผมร่วงหล่นและเปลี่ยนเป็นสีขาว ผู้คนยังคงเดินผ่านไปมา แต่ไม่มีใครเอาเขาไปที่ไหนทิ้งให้เขานั่งอยู่หน้าพื้นที่ว่างเปล่าซึ่งเคยเป็นบ้านของตัวเองอยู่อย่างนั้น… Time passed. People walked past back and forth, neighbours, rubbish collectors or people he had never met, even his friends and comrades – every­one walked past. Some who were interested said a few words in greeting but no one would take him away. He waited stolidly under burning sunlight, under freezing rain, through days and nights innumerable. He felt himself getting older and older, saw the palms of his hands gradually wrinkle, his hair fall and turn white. People still walked past to and fro but there was no one to take him away, leaving him sitting in front of an empty piece of ground which used to be his house just like that… เพื่อนพ้องมิตรสหาย could also have been translated with the single word ‘friends’; it’s one of those old-fashioned expressions where words are strung together to give an impression of multitude.

Placing ‘innumerable’ after – rather than before – ‘days and nights’ makes the expression more emphatic by slightly upsetting the reading habit.

เขาตกใจตื่นขึ้นตอนเกือบหกโมงเช้า  พอรู้ว่าเป็นความฝันมั่วซั่วเลยหัวเราะหึ ๆ กับตัวเอง แล้วเขาก็รู้สึกปวดฉี่เลยลุกเดินงัวเงียไปเข้าห้องน้ำ  อาจเป็นเพราะช่วงวัยที่ทำให้ร่างกายอ่อนแอลงอาจเป็นความเครียดที่สะสมมาจากชีวิตอันถาโถม  ถึงนอนพักแล้วแข้งขาก็เลยยังอ่อนเปลี้ยทำให้เดินโซเซไปมา  ในที่สุดเขาก็สะดุดขาตัวเองล้มลงในห้องทำงาน มือไม้ป่ายปัดไปโดยเก้าอี้ ถลันไปชนโต๊ะ เขาโผไปหาโต๊ะทำงานเพราะกลัวอะไรจะไปโดนคอมพิวเตอร์โน้ตบุ๊ก  แต่เพราะรีบเกินไปจึงเซไปชนตู้อีก กล่องเครื่องเขียนที่วางอยู่มุมตู้หล่นลงมาโดนเท้า He was startled awake at about six in the morning. As soon as he realised it was a sloppy dream, he laughed a throaty laugh at himself and then he felt the need to pee, so he got up and walked drowsily to the bath­room. Maybe because his age had weakened his body, may­be because of the tension that had accumu­lated in a demanding life, even though he had slept his legs were still weak and made him stagger about. Finally he tripped over some­thing in his work-room and, as he fell, his flailing hands knocked down the chair which collided with the table. He lunged at the worktable in fear of his notebook com­puter slipping off it, but because he rushed he swerved and hurt the cupboard again. The box of writing imple­ments in a corner of the cupboard fell on his feet.
เขาร้องโอดโอยออกมาเบา ๆ He uttered a low cry in pain.
หลังจากนั้น เขาก็เดินกะเผลก ๆ เข้าห้องน้ำไปล้างหน้าล้างตา After that, he limped to the bath­room to wash his face.
‘Khong’ in Chor Karrakeit 55, 2011
Takheisan
(‘Hip roof beam’)
is a pen name
of Vip Burapadecha,
currently managing editor
of Happening
Magazine
.
.

Tagged: , , , , ,

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: